Grev planı, Micron’ın Tayvan’daki en büyük tesisindeki görüşmelerle aynı tarihe denk geliyor
Micron Technology’nin Taoyuan sendikası, şirketin daha büyük olan Taichung sendikası çalışan ikramiyelerine yıllık faaliyet kârının yüzde 15’inin ayrılması talebiyle yeniden arabuluculuğa dönerken, 22 Ekim 2026’da dayanışma grevi planlıyor. Eylem, yapay zekâ patlamasından çalışanların nasıl pay alacağına ilişkin anlaşmazlığı yaklaşık 15 bin kişinin çalıştığı bir üretim merkezine taşıyabilir.
İçindekiler
- Grev planı, Micron’ın Tayvan’daki en büyük tesisindeki görüşmelerle aynı tarihe denk geliyor
- Çalışanlar kârlı bir yılın ötesinde geçerli olacak bir formül istiyor
- 1 milyon NT$’lık ikramiye anlaşmazlığı neden çözmedi?
- Büyük çoğunluğun desteklediği grev yetkisi, her tesiste ayrı karar gerektiriyor
- Müzakereler 22 Ekim’e nasıl geldi?
- Micron daha geniş kapsamlı bir ücret sistemini savunuyor
- Güney Koreli rakipler örnek gösteriliyor, ancak kurallar farklı
- Taichung, ücret anlaşmazlığını yapay zekâ belleklerinin teslimatına bağlıyor
- Hükümet anlaşma için baskı yapıyor
- Öne Çıkanlar
Taoyuan sendikası, greve destek için oy kullanma hakkına sahip 2.258 üyeden 1.994’ünün oyunu aldı. Planlanan iş bırakma eylemi, şirketin DRAM bellek ürettiği ve yapay zekâ sistemlerinde kullanılan gelişmiş bellekleri paketleyip test ettiği Taichung’daki görüşmeler sürerken Micron’ı kalıcı bir kâr paylaşım formülü kabul etmeye zorlamayı amaçlıyor.
22 Ekim, anlaşmazlığın iki farklı aşamasını bir araya getiriyor. Taoyuan’daki arabuluculuk eylülde anlaşma sağlanamadan sona erdi ve üyeler grev yetkisi verdi. Taichung’da ise arabuluculuk sürüyor ve grev oylaması yapılmadı. İlk açıklamada Taoyuan eyleminin bir gün süreceği belirtilirken sendikanın duyurusunda süre belirtilmedi ve ayrıntıların perşembe günü paylaşılacağı bildirildi.
20 Ekim itibarıyla üretimin durduğuna veya teslimatların aksadığına dair bir doğrulama yoktu; Micron da sendikaların temel talebini karşılayan onaylı bir anlaşmayı kamuoyuna açıklamamıştı. Tayvan hükümeti taraflara müzakere çağrısı yaptı. Cumhurbaşkanı Lai Ching-te, 15 Ekim’de Micron’ın Taichung’daki ikinci gelişmiş montaj ve test tesisinin açılışında ciddi görüşmeler yapılması için bizzat çağrıda bulundu.
Çalışanlar kârlı bir yılın ötesinde geçerli olacak bir formül istiyor
Sendikalar, Micron’ın yıllık faaliyet kârının yüzde 15’inin çalışan ödüllerine ayrılmasını ve 2027 mali yılından itibaren üç ayda bir dağıtım yapılmasını istiyor. Ayrıca 2026 mali yılı için, Tayvan’daki çalışan başına yaklaşık 83 aylık maaşa denk gelebileceğini tahmin ettikleri ek bir ödeme talep ediyorlar.
Faaliyet kârı, bir işletmenin faiz ve gelir vergisi gibi kalemler hesaba katılmadan, faaliyet giderleri düşüldükten sonra elde ettiği kârdır. Bu ölçüte bağlı bir ikramiye havuzu, şirketin faaliyet performansına göre artar veya azalır. Çalışanlar, her yıl açıklanacak yeni bir ücret düzenlemesine bel bağlamak yerine ödüllerin hesaplanması için üzerinde anlaşılmış bir kural istiyor.
Taoyuan sendikası başkanı ve Jerry Lin olarak da tanınan Lin Che-jui, öneriyi istisnai bir başka ödeme yerine kalıcı bir sistem olarak nitelendirdi. Sendika, Micron’ın önerdiği ek ödemenin faaliyet kârının yaklaşık yüzde 4,4’üne karşılık geldiğini ve talep edilen yüzde 15’in oldukça altında kaldığını tahmin ediyor.
Aradaki fark büyük: Yüzde 15, yüzde 4,4’ün yaklaşık 3,4 katı. Ancak bu iki oran, ücretlendirmeye ilişkin birbiriyle yarışan yaklaşımları ifade ediyor. Nihai maliyet; müzakere edilen anlaşmanın hangi ödemelerin yerine geçeceğine, kimlerin kapsamda olacağına ve kârın nasıl hesaplanacağına bağlı olacak.
1 milyon NT$’lık ikramiye anlaşmazlığı neden çözmedi?
Micron, 11 Eylül’de Tayvan’daki çalışanlara yönelik 2026 mali yılı ücret paketini açıkladı. Pakette 1 milyon NT$ tutarında özel nakit ikramiye, performans teşvikleri ve hisse senedi ödülleri yer aldı. Şirket, paketin Tayvan’daki çalışanları için şimdiye kadarki en yüksek paket olduğunu belirtti.
Micron’a göre operatörler, teknisyenler ve vardiya mühendisleri dâhil üretim çalışanlarının toplam ücretleri, taban maaşın 35 ila 68 aylık tutarına denk gelecekti. Tayvan’daki çalışanların yıllık nakit ücretleri 53.800 ABD dolarından başlayacaktı. Kariyerlerinin başındaki mühendisler ortalama 91.800 ABD doları nakit ücret alacak, hisse senedi ödülleri de eklendiğinde bu tutar yaklaşık 107.600 ABD dolarına yükselecekti.
Özel takdir ikramiyesi, 29 Ağustos 2025’e kadar işe başlayan ve koşulları karşılayan çalışanlar için geçerli. Aylık maaş cinsinden ifade edilen rakamlar, yıllık ücretin farklı unsurlarını bir araya getiriyor. Çalışanlar, toplam değeri bu sayıdaki aylık taban ücrete eşit olan maaş, ikramiye ve diğer ödülleri alacak.
Taoyuan sendikası, Micron’ın paketi Taoyuan ve Taichung sendikalarıyla önceden müzakere etmeden açıkladığını söylüyor. Sendikanın itirazı hem ücretlendirme kararının nasıl alındığıyla hem de kalıcı bir formülün bulunmamasıyla ilgili. 2026 mali yılı için yapılacak yüksek tutarlı bir ödeme, gelecekteki kazançların nasıl paylaşılacağı konusunda çalışanlarla yönetimin yeniden anlaşmasını gerektiriyor.
Büyük çoğunluğun desteklediği grev yetkisi, her tesiste ayrı karar gerektiriyor
Taoyuan üyeleri 1-6 Ekim tarihlerinde oy kullandı; sendika sonucu 7 Ekim’de açıkladı. Kullanılan 2.012 oyun 1.994’ü grevi destekledi, 14’ü karşı çıktı, dördü geçersiz sayıldı. Destek, oy kullanma hakkına sahip üyelerin yüzde 88,3’üne ve kullanılan oyların yaklaşık yüzde 99,1’ine karşılık geliyordu.
Ekim ayındaki grev yetkisi, Taoyuan’daki ikinci arabuluculuk oturumunun sonuçsuz kalmasının ardından geldi. Tayvan’ın İş Uyuşmazlıklarının Çözümüne İlişkin Yasası uyarınca, grev yetkisi almak isteyen bir sendikanın gerekli oylamada üyelerinin yarısından fazlasının desteğini alması gerekiyor. Taoyuan’daki sonuç bu eşiği rahatlıkla aştı.
Taichung sendikasının yaklaşık 12.300 çalışanın 11.000’i kadar üyesi var. Önceki verilere göre üye sayısı yaklaşık 400’dü; kârdan daha büyük pay talebi destek kazandıkça sayı 10.000’in üzerine çıktı. Burada bir iş bırakma eylemine karar verilmesi için ayrı bir süreç yürütülmesi gerekecek.
Taoyuan sendikası, planlanan dayanışma eyleminin amacını pazartesi günü yayımladığı açıklamada şöyle anlattı:
Eylemlerimizle mevcut sisteme duyduğumuz memnuniyetsizliği dile getirecek ve adil bir kâr paylaşım sistemi kurma kararlılığımızı göstereceğiz,
Sendika liderleri daha önce Micron somut öneriler sunmazsa sürpriz bir iş bırakma eylemi yapılabileceği ihtimalini gündeme getirmişti. Ayrıca 19 Ekim’de Taipei’de düzenlenmesi planlanan mitinge katılmak için çalışanları izin almaya teşvik etmiş, bu gösterinin grevden ayrı olduğunu belirtmişlerdi.
Müzakereler 22 Ekim’e nasıl geldi?
Taoyuan ve Taichung, şimdiye kadar farklı sonuçlar veren ayrı arabuluculuk süreçleri yürüttü. Arabuluculukta çalışanlar ve yönetim, anlaşmaya varmalarına yardımcı olması için üçüncü bir taraf eşliğinde bir araya geliyor.
Planlanan greve giden başlıca adımlar şöyle:
- 28 Ağustos: Taichung Çalışma İşleri Bürosu, arabulucuların seçilmesine yardımcı olmak üzere Orta Tayvan Bilim Parkı Bürosu’na iş uyuşmazlığı uzmanlarının listesini verdi.
- 4 Eylül: Micron ile Taoyuan sendikası ilk arabuluculuk oturumunu yaptı.
- 11 Eylül: Micron, özel 1 milyon NT$ ikramiyenin de yer aldığı Tayvan ücret paketini açıkladı.
- 15 Eylül: Bilim parkı bürosu Taichung’da arabuluculuk toplantısı düzenledi. Kentin çalışma işleri bürosuna göre yönetim konuyu incelemek için süre istedi ve taraflar 22 Ekim’de yeniden bir araya gelmeyi kabul etti.
- 21 Eylül: Taoyuan’daki ikinci arabuluculuk oturumu anlaşma sağlanamadan sona erdi.
- 1-6 Ekim: Taoyuan sendikası üyeleri grev yetkisi için oy kullandı.
- 15 Ekim: Cumhurbaşkanı Lai, Micron’ın yeni Taichung tesisinde müzakere çağrısı yaptı.
- 22 Ekim: Taichung’daki ikinci arabuluculuk oturumunun sabah yapılması ve Taoyuan’ın planladığı dayanışma grevi aynı güne denk geliyor.
Taoyuan sendikası, yönetimin 21 Eylül’deki oturumda somut ya da alternatif bir kâr paylaşımı önerisi sunmadığını söylüyor. Micron ise arabuluculuk diyaloğunu sürdürmek istediğini ancak talebinin kabul edilmediğini belirtiyor. Her iki taraf da yeni görüşmelere açık olduklarını söyledi.
Micron daha geniş kapsamlı bir ücret sistemini savunuyor
Micron’a göre çalışan ücretleri; taban maaş, performans ikramiyeleri, hisse senedi ödemeleri, çalışan hisse satın alma planı ve yan haklardan oluşan bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Şirket ayrıca bellek sektöründeki dalgalanmalara ve çalışanlara, araştırmaya ve üretime yönelik harcamalar arasında denge kurma gereğine dikkat çekti.
Çalışanlar, IPP olarak bilinen mevcut performans ikramiyesi düzenlemesine odaklanıyor. Lin, şirketin net kârı keskin biçimde artarken çalışanların ortalama başarı oranının yüzde 93, ortalama ödemelerin ise 2,3 aylık maaş tutarında olduğunu söyledi. Sendika, iş sonuçlarıyla çalışan ödülleri arasındaki ilişkinin daha anlaşılır olmasını istiyor.
Micron daha önce yönetim kurulunda görüşülmek üzere birden fazla ücret seçeneği hazırladığını söylemişti. Küresel ücret sistemini ilgilendiren değişikliklerin de şirketin yönetişim süreçlerinden geçmesi gerekecek. Kamuya açık bilgilerde 20 Ekim’e kadar yönetim kurulu tarafından onaylanmış yeni bir plan doğrulanmadı.
Tayvan’ın eski çalışma bakanı Pan Shih-wei, anlaşmazlığın aynı zamanda güven eksikliğini yansıttığını savundu. Değerlendirmesine göre ekonomik koşulların iyileşmesi, başka iş bulmayı kolaylaştırdığı için çalışanların pazarlık gücünü artırıyor. Sendika üyeliğindeki büyüme de bu görüş ayrılığına daha güçlü bir kolektif ses kazandırıyor.
Güney Koreli rakipler örnek gösteriliyor, ancak kurallar farklı
Sendikalar, faaliyet kârının sabit bir bölümünü çalışanlarla paylaşan bellek üreticilerine örnek olarak Samsung ve SK Hynix’i gösterdi. SK Hynix, 10 yıl boyunca yıllık faaliyet kârının yüzde 10’una eşit ikramiyeler dağıtmayı taahhüt etti.
Samsung’un yarı iletken birimi için oluşturulan ikramiye havuzunun, kârlılık koşullarına bağlı olarak faaliyet kârının yüzde 10,5’i olduğu belirtiliyor. Micron sendikasının daha önceki karşılaştırmasında Samsung için yüzde 12 oranı verilmişti. Sendikanın talep ettiği yüzde 15, hem Samsung için belirtilen oranları hem de SK Hynix’in yüzde 10’luk oranını aşıyor.
Bu karşılaştırmalar, Micron’ın yüksek tutarlı ücret paketine rağmen müzakerelerin neden sürdüğünü açıklıyor. Çalışanlar, şirket performansından alacakları pay ve bunu belirleyen kurallar için pazarlık ediyor. Micron ise çeşitli ücret türlerini ve çalışanlara yönelik yatırımları bir araya getiren sistemi savunuyor.
Herhangi bir anlaşmanın hesaplamada kullanılacak faaliyet kârını, kapsama giren çalışanları, ödemelerin zamanlamasını ve mevcut teşviklerin nasıl ele alınacağını tanımlaması gerekecek. Daha yüksek ikramiye giderleri faaliyet kârını ve net geliri düşürebilir, ancak bu etkinin büyüklüğü nihai koşullara ve muhasebe uygulamasına bağlı olacak.
Taichung, ücret anlaşmazlığını yapay zekâ belleklerinin teslimatına bağlıyor
Tayvan, bugüne kadar buraya 1,6 trilyon NT$’dan fazla yatırım yaptığını söyleyen Micron için önemli bir üretim merkezi. Taoyuan’da ağırlıklı olarak bilgisayarların görevleri yerine getirirken verileri tutmak için kullandığı geçici bellek DRAM üretiliyor. Taichung’da ise DRAM üretiminin yanı sıra yüksek bant genişlikli bellek, yani HBM için gelişmiş paketleme ve test işlemleri yapılıyor.
HBM’de bellek yongaları dikey olarak üst üste yerleştirilip birbirine bağlanıyor; böylece büyük miktarda veri hızla aktarılabiliyor. Yapay zekâ işlemcileri, bu hızlı bilgi akışına dayanıyor. Paketleme ve test işlemleri, tek tek yongaları çalışan bir yığın hâline getiriyor ve bitmiş ürünün doğru çalışıp çalışmadığını kontrol ediyor.
Micron’ın Taichung’daki ikinci tesisi, AATT2 adıyla biliniyor ve 15 Ekim’de açıldı. Açılış töreninde Micron Başkanı ve Operasyonlardan Sorumlu Üst Yöneticisi Manish Bhatia, tesisin üretimine yönelik talebi ve daha geniş HBM pazarını şöyle anlattı:
Bu fabrikanın 2027’de üreteceği kapasitenin tamamını şimdiden sattık ve yüksek bant genişlikli belleğin 2028’e kadar DRAM sektörünün geri kalanından daha hızlı büyümesini bekliyoruz,
Micron daha sonra bu siparişlerin kapsamına açıklık getirdi: Şirketin 2027 takvim yılı için dünya genelindeki HBM arzının büyük bölümüyle ilgili müşteri anlaşmaları kesinleşmiş durumda; ancak Taichung’daki ikinci tesisin üretiminin bir kısmı bu sözleşmelerin dışında kalıyor. Genişleme yine de önemli müşteri taahhütleri ve yeni kapasiteyi takvime uygun biçimde üretime alma baskısıyla ilerliyor.
Yarı iletken üretimi, belirli bir sırayla yürütülen sıkı süreçlerden oluşuyor. Kritik bir aşamadaki personel eksikliği, süreçte daha ilerideki işleri etkileyebilir; kesinti sonrası tam üretim kapasitesine ve kaliteye dönmek zaman alabilir. İş bırakma eyleminin pratik etkisi, katılıma, süresine, etkilenen görevlere ve Micron’ın operasyonları sürdürmek için yaptığı düzenlemelere bağlı olacak.
Hükümet anlaşma için baskı yapıyor
Cumhurbaşkanı Lai, Taichung’daki açılış törenini çalışanlarla yönetim arasında samimi müzakere ve daha iyi iletişim çağrısı yapmak için kullandı. Bu müdahale, Tayvan hükümetinin desteklediği genişlemeyi, HBM alanındaki araştırma ve geliştirme çalışmalarını da kapsayacak şekilde, anlaşmazlıkla aynı gündeme taşıdı.
Tayvan’ın çalışma işleri kurumu, Taoyuan’daki grev oylamasına saygı duyduğunu belirterek Micron’ı somut ve uygulanabilir bir öneri sunmaya çağırdı. Taichung Çalışma İşleri Bürosu, sendikayı anlaşmaya varmak için arabuluculuktan yararlanmaya teşvik etti ve görüşmelerin birkaç tur sürebileceğini söyledi.
Kent bürosu ayrıca bilim parkı yönetimi ve sendikayla irtibatı sürdüreceğini, gerektiğinde yardımları koordine edeceğini ve çalışanlara iş hakları konusunda hukuki danışmanlık ve destek sağlayacağını belirtti. Micron, çalışanların yasal haklarına ve geçerli süreçlere saygı duyduğunu, sendikalarla iyi niyet çerçevesinde iletişim kurmayı sürdüreceğini söylüyor.
Bir sonraki yakın karar tarihi 22 Ekim. Müzakerelerde varılacak bir formül, öngörülebilir ödüller talebini karşılayabilir. Görüşmelerin sonuçsuz kalması durumunda Taichung üyeleri kendi grev oylamalarına gidebilir ve anlaşmazlık Taoyuan’daki planlı eylemin ötesine taşınabilir.
Çalışanlar için temel mesele, olağanüstü bir yılın kâr paylaşımına ilişkin kalıcı bir kural getirip getirmeyeceği. Müşteriler için üretim ve teslimatların takvime uygun ilerleyip ilerlemeyeceği. Micron açısından ise müzakereler, ücret maliyetlerini, çalışanların güvenini ve üretim planlamasını aynı tartışmada buluşturuyor.
Öne Çıkanlar
- Micron’ın Taoyuan sendikası, Taichung’daki ikinci arabuluculuk oturumunun yapılacağı 22 Ekim’de dayanışma grevi planlıyor.
- Taoyuan üyeleri greve 1.994 oyla destek verdi; bu, oy kullanma hakkına sahip üyelerin yüzde 88,3’üne karşılık geliyor.
- Sendikalar, yıllık faaliyet kârının yüzde 15’inin çalışan ödüllerine ayrılmasını ve 2027 mali yılından itibaren üç ayda bir ödeme yapılmasını istiyor.
- Micron’ın 2026 mali yılı paketi, 1 milyon NT$ tutarında özel ikramiye, performans teşvikleri ve hisse senedi ödüllerini içeriyor.
- Taichung sendikası müzakereleri sürdürüyor ve grev oylaması yapmadı.
- 20 Ekim itibarıyla üretimin durduğuna veya teslimatların aksadığına dair doğrulama yoktu.
- Cumhurbaşkanı Lai ve çalışma işleri kurumları, Micron Tayvan’ın yapay zekâ bellekleri tedarikindeki rolünü genişletirken taraflara müzakere çağrısı yaptı.






