Savaş Zamanı Komuta Tartışması Büyürken Güney Kore, ABD'li Komutanın DMZ Açıklamalarına İtiraz Etti

8 dakikalık okuma
South Korea Challenges US Commander's DMZ Remarks as Wartime Control Dispute Grows

Seul, Güney Kore'nin Nerede Başladığına İtiraz Ediyor

Güney Kore, Kore'deki ABD Kuvvetleri Komutanı General Xavier Brunson'ın ülkenin başlangıcını Askerden Arındırılmış Bölge'nin (DMZ) güney çiti olarak gösteren açıklamaları üzerine Washington'a kaygılarını iletti. Tartışma, Devlet Başkanı Lee Jae Myung ile üst düzey askeri yetkilileri de içine alırken Seul'ün savaş zamanı harekât kontrolünü 2028'e kadar devralma hedefi konusunda başka bir görüş ayrılığını da ortaya çıkardı.

İçindekiler
  1. Seul, Güney Kore'nin Nerede Başladığına İtiraz Ediyor
  2. Brunson Washington'da Ne Söyledi?
  3. Çit ile Sınır Aynı Hat Değil
  4. Kara Kuvvetleri Komutanı Kullanılan İfadeyi Reddetti
  5. Birleşmiş Milletler Komutanlığı Ne Açıklık Getirdi?
  6. Mayın Yaralanmaları Tartışmayı Acil Bir Konu Hâline Getiriyor
  7. Savaş Zamanı Komutası Konusunda İkinci Bir Anlaşmazlık
  8. Devlet Başkanı Lee Erken Devir Çağrısı Yaptı
  9. Tartışma Nasıl Gelişti?
  10. Öne Çıkanlar

Güney Kore hükümetinden bir kaynak, 19 Ekim Pazartesi günü Seul'ün itirazlarını birden fazla kanaldan ilettiğini, ABD tarafının da anlayış göstererek kaygılarını paylaştığını söyledi. Diplomatik temas, Brunson'ın 14 Ekim'de Washington'da Gold Institute for International Strategy'nin düzenlediği bir seminere katılmasının ardından geldi.

Aynı zamanda Birleşmiş Milletler Komutanlığı ile Güney Kore-ABD Birleşik Kuvvetler Komutanlığına da liderlik eden Brunson, 1953 tarihli Kore Savaşı Ateşkes Anlaşması kapsamındaki sorumluluklarını anlatıyordu. Ancak açıklaması hassas bir konuya değindi: Güney Kore toprakları, tampon bölge içinde, güney çitinin kuzeyindeki Askeri Sınır Çizgisi'ne (MDL) kadar uzanıyor.

Gyeonggi eyaletinin Paju kentindeki Daeseong-dong köyü, meselenin önemini somut biçimde ortaya koyuyor. Köy sakinleri, Brunson'ın sözünü ettiği çitin ötesinde, DMZ'nin güney yarısında yaşayan Güney Kore vatandaşları.

Birleşmiş Milletler Komutanlığı pazar günü yaptığı açıklamada, askeri ve idari sorumluluklarının Güney Kore'nin egemenliğini değiştirmediğini belirtti. Seul Savunma Bakanlığı, ateşkes anlaşmasının uygulanmasında komutanlıkla işbirliğini sürdüreceğini bildirirken Brunson'ın kullandığı ifadeye yönelik itirazını korudu.

Brunson Washington'da Ne Söyledi?

Brunson, Birleşmiş Milletler Komutanlığı komutanı sıfatıyla sınırı ele alarak, 1950-53 Kore Savaşı'nı sona erdiren anlaşmayı sürdürmek için komutanlığın hangi bölgede idare yetkisi kullandığını açıkladı. Seminerde Güney Kore'nin nerede başladığını, kurumsal sorumlulukları açısından tarif etti.

Ateşkes durumunu sürdürmek amacıyla o bölgeyi ben yönettiğim için Kore Cumhuriyeti orada başlıyor.

Reklam

Ateşkes anlaşması, iki tarafı birbirinden ayıran askeri tampon bölge olarak DMZ'yi oluşturdu. Birleşmiş Milletler Komutanlığı, bölgenin güney kesimindeki sorumlulukları da dahil olmak üzere, anlaşma uyarınca bölgeye erişimi ve buradaki faaliyetleri denetliyor. Egemenlik, toprağın hangi ülkeye ait olduğunu; idare ise belirli görevleri kimin yerine getirdiğini ifade ediyor.

Güney Koreli yetkililer, Brunson'ın idari sorumluluğu tarif ederken ülkenin nerede başladığını da bu çerçevede tanımlamasına itiraz etti. Savunma Bakanlığı, açıklamaların Brunson'ın kişisel görüşleri olduğunu belirterek toprak egemenliğine ilişkin tutumunun değişmediğini bildirdi.

Çit ile Sınır Aynı Hat Değil

DMZ, Kore Yarımadası boyunca doğudan batıya yaklaşık 250 kilometre uzanıyor. İçinden geçen MDL, Kuzey ve Güney Kore arasındaki fiili kara sınırı işlevini görüyor. Güney çiti ise daha güneyde yer alıyor ve tampon bölgenin içinde Güney Kore topraklarından bir şerit bırakıyor.

Güney sınırının genel olarak MDL'nin yaklaşık iki kilometre güneyinde olduğu belirtiliyor. Brunson, seminerdeki açıklamasında MDL'nin kuzeyinde ve güneyinde 2.500 metre mesafedeki taktik çit hatlarından söz etti. Temel itiraz, Güney Kore'nin başlangıcını DMZ içindeki ayrım çizgisi yerine güney çitinde göstermesine yönelik.

Daeseong-dong sakinleri bu bölgede yaşıyor. Demokrat Parti milletvekili Hwang Myeong-seon, parlamento denetimi sırasında köy sakinlerinin vatandaşlığına dikkat çekerek köyü ülkenin başlangıcının ötesinde gösteren bir tanımın sonuçlarını sorguladı.

Eleştiride bulunanlar, Güney Kore Anayasası'nın ülke topraklarını Kore Yarımadası ve bitişik adaları olarak tanımlamasına da işaret etti. Anayasal iddia, Seul'ün bugün yönettiği toprakların ötesine uzanıyor. Bu tartışmada yetkililer, DMZ içinde MDL'nin güneyinde kalan bölgeye odaklandı.

Kara Kuvvetleri Komutanı Kullanılan İfadeyi Reddetti

Kara Kuvvetleri Komutanı General Kim Kyu-ha, 19 Ekim'de Güney Chungcheong eyaletinin Gyeryongdae kentindeki Kara Kuvvetleri karargâhında düzenlenen Ulusal Meclis Savunma Komitesi denetimi sırasında Brunson'a kamuoyu önünde karşı çıktı. Demokrat Parti milletvekili Min Hong-chul, komutanın Güney Kore topraklarına ilişkin tanımına katılıp katılmadığını sordu.

Kim, bu tanıma katılmadığını söyledi ve hem kendi kuvvetlerinin hem de Savunma Bakanlığının tutumunu teyit etti.

Savunma Bakanlığının ve Kara Kuvvetlerimizin toprak egemenliğine ilişkin tutumu kesindir.

Reklam

Kim, Brunson'ın kullandığı ifadelerin uygunsuz olup olmadığı sorusuna da olumlu yanıt verdi. İktidardaki Demokrat Parti milletvekilleri, Brunson'dan sözlerini geri almasını ve özür dilemesini istedi; böylece tartışma ateşkes anlaşmasına ilişkin teknik bir açıklamanın ötesine taşındı.

Güney Kore Savunma Bakanlığı, itirazının yanı sıra işbirliğini de sürdürmeye çalıştı. Bir yetkili, DMZ içinde Güney Kore'nin egemenlik haklarını kullanmasının komutanlığın ateşkes anlaşmasını yürütmesiyle uyumlu kalması için Seul'ün Birleşmiş Milletler Komutanlığıyla çalışmayı sürdüreceğini söyledi.

Birleşmiş Milletler Komutanlığı Ne Açıklık Getirdi?

Birleşmiş Milletler Komutanlığı, egemenlik tartışmasına doğrudan değinen bir açıklamayla 18 Ekim Pazar günü yanıt verdi.

Kore Cumhuriyeti'nin egemenliği tartışma konusu değildir.

Komutanlık, Brunson'ın DMZ ve Ortak Güvenlik Bölgesi'nde Ateşkes Anlaşması uyarınca komutanına verilen sorumlulukları açıkladığını belirtti. Bu görevler, MDL'nin güneyinde kalan DMZ kesiminde askeri ve sivil idarenin yanı sıra sivil yardım faaliyetlerini de kapsıyor.

Açıklamada ardından bu görevlerin kapsamı tarif edildi.

Bu sorumluluklar askeri ve idari niteliktedir; Kore Cumhuriyeti'nin egemenliğini değiştirmez ve egemenlik konusuna değinme amacı taşımaz.

Komutanlık ayrıca ittifakı güçlendirme ve Güney Kore halkını savunma taahhüdünü yineledi. Açıklama, iki sorumluluğun birlikte yürüdüğünü ortaya koyuyor: Güney Kore'nin kendi toprakları üzerindeki egemenliği ve komutanlığın askeri tampon bölgeyi düzenleyen anlaşma kapsamındaki belirli görevleri.

Mayın Yaralanmaları Tartışmayı Acil Bir Konu Hâline Getiriyor

21 Eylül'de DMZ'de meydana gelen mayın patlamalarında üç Güney Kore askeri yaralandı. Bu olay, Brunson'ın açıklamalarından önce tampon bölgedeki askeri faaliyetleri mercek altına aldı. Güney Kore ordusu ile Birleşmiş Milletler Komutanlığının ortak soruşturması, Kuzey Kore'ye ait antipersonel mayınların MDL'nin güneyine kasıtlı olarak gömüldüğü sonucuna vardı.

Soruşturmada patlama noktaları ile hattın yaklaşık 10 metre güneyinde başka bir mayın tespit edildi. İki asker ağır yaralandı. Güney Kore daha sonra, sınırın güneyinde olduğu doğrulanan mayınları patlatmak üzere 5 Ekim'de bir operasyon düzenledi.

Daha önceki mayın müdahalesi tartışması, sahadaki ayrım çizgisini belirlemenin güçlüklerini de ortaya koydu. Güney Kore Savunma Bakanlığı, kendi koordinat referanslarıyla Birleşmiş Milletler Komutanlığının kullandığı koordinatların sınırın yaklaşık yüzde 60'ında farklılık gösterdiğini kabul etti.

Reklam

Ateşkesin ardından MDL boyunca 1.200'den fazla işaret dikildi, ancak bunlardan yalnızca yaklaşık 200'ünün sağlam kaldığı belirtildi. Birliklerin yol açması veya şüpheli mayınları incelemesi sırasında sınırın nereden geçtiği ve sahadaki yetkinin kimde olduğu konusunda uzlaşma, nerede çalışabileceklerini ve hareketlerini nasıl koordine edeceklerini etkiliyor.

Savaş Zamanı Komutası Konusunda İkinci Bir Anlaşmazlık

Brunson'ın savaş zamanı harekât kontrolüne, yaygın adıyla OPCON'a ilişkin açıklamaları, aynı Washington seminerinde başka bir gerilim kaynağı oluşturdu. Güney Kore, ABD'den Güney Kore liderliğine geçişi 2028'e kadar tamamlamayı hedefliyor. Brunson ise 2029'un ilk çeyreğini işaret etti.

Harekât kontrolü, görevlendirilen askeri kuvvetlerin görevlerini yerine getirirken sevk ve idaresini yönlendirme yetkisi anlamına geliyor. Geçiş, Güney Kore ve ABD kuvvetlerinin yer aldığı ortak savaş zamanı harekâtlarının liderliğini kapsıyor. Bu konu, DMZ tartışmasındaki toprak sınırından ziyade askeri komuta düzenlemeleriyle ilgili.

Brunson, devri desteklediğini ancak zamanlamanın askeri gereklilikler doğrultusunda belirlenmesi gerektiğini savundu. Plan ve standartlardaki değişiklikleri, Kuzey Kore'nin gelişen füze kapasitesine bağladı.

Koşullar değiştiği ve planımızı değiştirdiğimiz için uymamız gereken yeni standartlarımız var.

Kuzey Kore'nin geliştirdiği füzeler, müttefik kuvvetlerin karşı koymak üzere hazırlanması gereken tehditleri etkiliyor. Brunson'a göre komuta devrine ilişkin düzenlemelerde bu tehditler hesaba katılmalı. Seul ise değişen gerekliliklerin hedefini sürekli erteleyip ertelemeyeceğinden kaygı duyuyor.

Güney Kore Savunma Bakanlığından bir yetkili, koşullar ve standartlar değişmeye devam ederse devrin hiçbir zaman mümkün olmayacağını söyledi. Birbiriyle yarışan tarihler siyasi önem taşıyor: Seul'ün 2028 hedefi Lee'nin görev süresi 2030'da sona ermeden önceye denk geliyor. Brunson'ın işaret ettiği tarih ise geçişi bir sonraki yıla taşıyor. Üzerinde uzlaşılmış bir tamamlanma tarihi veya yeni standartların ayrıntılı bir listesi açıklanmadı.

Devlet Başkanı Lee Erken Devir Çağrısı Yaptı

Devlet Başkanı Lee, yönetiminin göreve gelişinin 500. gününü kutlayan 19 Ekim tarihli basın toplantısında savaş zamanı harekât kontrolü konusunu ele aldı. Brunson'ın adını anmadı, ancak Washington'ın öncelikle Güney Kore'nin hazır olduğunu teyit etmesi gerektiği yönündeki görüşe yanıt verdi.

Lee, ABD'nin Güney Kore'nin kendini savunabilmesini ve harekât yürütebilmesini sağlamaya yönelik niyetini kabul etti, ardından geçişte sorumluluğun Güney Kore'ye ait olduğunu vurguladı.

Bunu takdir ediyorum ancak bunu kendimizin yapması gerektiğini düşünüyorum. Yoluna girecektir.

Reklam

Lee ayrıca ABD ile istişarelerin savaş zamanı harekât kontrolünün devrine yönelik ilerlediğini söyledi ve erken devir çağrısı yaptı. Müdahalesi, tartışmayı askeri planlamadan çıkarıp devlet başkanının kamuoyu önündeki gündemine taşıdı.

İki tartışmada da Güney Kore'nin yetkileri konusunda kaygılar öne çıkıyor, ancak söz konusu kararlar farklı. DMZ tartışması, Amerikalı bir komutanın ateşkes anlaşmasını yürütürken egemen toprakları nasıl tanımladığıyla ilgili. OPCON tartışması ise değişen savaş zamanı düzenlemeleri kapsamında komutayı Güney Koreli bir komutanın ne zaman devralacağına ilişkin.

Tartışma Nasıl Gelişti?

Kamuoyu önündeki görüş ayrılığı birkaç güne yayıldı; Washington'daki bir seminerden komutanlığın açıklamasına, oradan da diplomatik, parlamenter ve devlet başkanlığı düzeyindeki tepkilere uzandı.

  • 14 Ekim: Brunson, Washington'da Gold Institute for International Strategy seminerinde Birleşmiş Milletler Komutanlığının DMZ'deki sorumlulukları ile savaş zamanı harekât kontrolüne ilişkin değişen gereklilikler hakkında konuştu.
  • 18 Ekim: Birleşmiş Milletler Komutanlığı, Güney Kore'nin egemenliğinin tartışma konusu olmadığını söyledi ve görevlerinin askeri ve idari kapsamını açıkladı.
  • 19 Ekim: Kim, Kara Kuvvetleri denetimi sırasında Brunson'ın topraklara ilişkin ifadelerini reddetti. Lee ise savaş zamanı harekât kontrolünün erken devredilmesi çağrısı yaptı.
  • 19 Ekim: Hükümetten bir kaynak, Seul'ün Washington'a kaygılarını ilettiğini ve ABD tarafının anlayış gösterdiğini açıkladı.

Kim, Brunson'ı değerlendirirken ölçülü davranılması çağrısında da bulundu ve Kore Savaşı'na dayanan askeri ilişkilere dikkat çekti. Komutanla yaptığı kişisel görüşmenin, Brunson'ın Güney Kore'yi savunma konusundaki kararlılığını gösterdiğini söyledi.

İttifak ve iki ordu arasındaki ilişkiler açısından bakıldığında, onu değerlendirirken dikkatli ve ölçülü olmamız gerektiğine inanıyorum.

Dolayısıyla Seul'ün yanıtı, egemenlik konusunda kararlı bir itirazı askeri işbirliğini sürdürme yaklaşımıyla bir araya getiriyor. Öncelikli görevler, DMZ içindeki koordinasyonu korumak ve savaş zamanı komuta devrinin gereklilikleri ile zamanlamasını müzakere etmek.

Öne Çıkanlar

  • Brunson'ın Güney Kore'nin başlangıcını DMZ'nin güney çiti olarak tarif etmesinin ardından Seul, Washington'a kaygılarını iletti.
  • Güney Kore toprakları bu çitin kuzeyinden, Daeseong-dong köyünü de kapsayarak MDL'ye kadar uzanıyor.
  • Birleşmiş Milletler Komutanlığı, ateşkes kapsamındaki görevlerinin askeri ve idari nitelikte olduğunu ve Güney Kore'nin egemenliğini değiştirmediğini söyledi.
  • Kara Kuvvetleri Komutanı Kim Kyu-ha, Brunson'ın kullandığı ifadeyi reddetti ancak komutanı değerlendirirken dikkatli olunması çağrısı yaptı.
  • Seul, savaş zamanı harekât kontrolünü 2028'e kadar devralmayı hedefliyor. Brunson ise değişen askeri gerekliliklere atıfta bulunarak 2029'un ilk çeyreğini işaret etti.
  • Devlet Başkanı Lee erken devir çağrısı yaptı ve Washington'la istişarelerin ilerlediğini söyledi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir