İstihbarat kurumu milletvekillerine söylentilerin asılsız olduğunu söyledi
Güney Kore Ulusal İstihbarat Servisi, 23 Ekim’de milletvekillerine, Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’un öldüğüne dair sosyal medya iddialarının asılsız olduğunu bildirdi. Bilgi, Ulusal Meclis İstihbarat Komitesi’nin kapalı oturumuna katılan ve brifing hakkında bilgilendirilen kişilerden geldi. Değerlendirme, beyin kanaması geçirdiği, Çin’de tedavi gördüğü ve iktidarı kız kardeşi Kim Yo Jong’a devrettiği yönündeki iddiaların birkaç gün boyunca gündemde kalmasının ardından yapıldı.
İçindekiler
- İstihbarat kurumu milletvekillerine söylentilerin asılsız olduğunu söyledi
- Ölüm iddiası nasıl yayıldı
- Ulusal İstihbarat Servisi Kim’in sağlığı hakkında ne söyledi
- Pyongyang, aile gezisine ait görüntüleri yayımladı
- Kim Yo Jong’un sınırdaki görüntüsü dikkat çekti
- Sınırdaki inşaat çalışmaları hoparlör tehditlerini beraberinde getirdi
- Kesinti 42 Kuzey Kore internet sitesini etkiledi
- Aynı hafta diplomatik belirsizlik de yaşandı
- Bir sonraki parlamento denetimine giden tarihler
- Öne Çıkanlar
Kurum, Kim’in yaklaşık 140 kilogram ağırlığında olmasına ve kalp-damar hastalığı açısından yüksek risk taşımasına rağmen 30 Eylül’de sağlık durumunda olağan dışı bir belirti görülmediği değerlendirmesini yapmıştı. Kurum, bir muhribi, yani savaş gemisi türünü, denetlediği sırada merdivenleri koşarak çıkabilmesini ve özel sağlık personelinin kendisini yakından takip etmesini bu değerlendirmenin dayanakları arasında gösterdi.
Kuzey Kore devlet medyası, 20 Ekim’de yayımladığı fotoğraflarda Kim’in bir gün önce Pyongyang’daki giyim ve ayakkabı sergisini eşi Ri Sol Ju ve kızı Kim Ju Ae ile ziyaret ettiğini gösterdi. Fotoğraflar, ölüm iddiasının 18 Ekim’de internette yayılmaya başlamasının ardından yayımlandı.
23 Ekim’deki brifingde Kim Yo Jong’un Güney Kore sınırındaki tahkimat çalışmalarını denetlemesi de ele alındı. Ulusal İstihbarat Servisi, onun üst düzey askerî yetkililerle yaptığı incelemenin siyasi konumunun değiştiği sonucuna varmak için yeterli olmadığını değerlendirdi.
Milletvekillerinin 29 Ekim’deki parlamento denetimi sırasında istihbarat servisini yeniden sorgulaması planlanıyor. Kim’in sağlığı ve Kuzey Kore’deki gelişmelerin ele alınacak konular arasında olması bekleniyor.
Ölüm iddiası nasıl yayıldı
Söylentinin, ABD’de yaşayan Çinli muhalif Xie Wanjun’un 18 Ekim’de X’te paylaştığı bir gönderiye dayandığı belirlendi. Xie, Kim’in beyin kanaması geçirdiğini, Pekin’deki bir hastanede öldüğünü ve gizlice Kuzey Kore’ye götürüldüğünü iddia etti. İddialar, destekleyici herhangi bir kanıt olmadan yayıldı.
Xie ayrıca Kim’in ölümünün duyurulduğu izlenimi veren bir video paylaştı. Görüntüler, Kim’in babası Kim Jong Il’in 2011’deki ölümünün duyurulduğu açıklamadan alınmıştı. Xie daha önce de Çin Devlet Başkanı Xi Jinping hakkında, ölümü ve yerine bir benzerinin kullanıldığı iddiaları dâhil, doğrulanmamış iddialar yaymıştı.
22 Ekim’e gelindiğinde özel mesajlaşma servislerinde dolaşan mesajlar, Kim Han Sol’un da yer aldığı sözde iktidar devri düzenlemelerini ve Amerikan ordusunun müdahil olduğu iddialarını da kapsayacak şekilde genişlemişti. Başka paylaşımlarda Kim Yo Jong’un iktidarı çoktan devraldığı öne sürüldü.
İddiaların değişip genişlemesi, yeni gelişmelerin ardından da söylentinin sürmesine yardımcı oldu. Kuzey Kore’nin Kim’in fotoğraflarını yayımlamasından sonra iddialar, görüntülerin sahnelendiği ya da fotoğraflardaki kişinin Kim’in benzeri olduğu yönüne kaydı. Yapay zekânın bir kişinin Kim’in yerine geçtiğini tespit ettiği iddiası, kullanılan araçlar, karşılaştırma görüntüleri veya sonuçlar hakkında ayrıntı verilmeden yayıldı.
Ulusal İstihbarat Servisi Kim’in sağlığı hakkında ne söyledi
30 Eylül’deki değerlendirme, milletvekillerine daha sonra internette yayılan spekülasyonlardan daha somut bir tablo sundu. Ulusal İstihbarat Servisi, Kim’in yaklaşık 140 kilogram ağırlığında olduğunu ve kalp-damar hastalığı açısından yüksek risk taşıyan ileri derecede obeziteye sahip olduğunu belirtti.
Kalp-damar hastalıkları kalbi ve kan damarlarını etkiler. İleri derecede obezite, zaman içinde bu tür rahatsızlıkların görülme olasılığını artırabilir. Kurumun açıklaması, bu sağlık riskini Kim’in son dönemdeki hareketlerine ve aldığı bakıma ilişkin gözlemlerle birlikte ele aldı.
Bir muhrip denetimi sırasında Kim’in, merdivenleri koşarak çıkmak dâhil, görünürde güçlük çekmeden fiziksel hareketler yaptığı gözlemlendi. İstihbarat servisi, kendisini yakından izleyen sağlık personelinin varlığına da dikkat çekti.
23 Ekim’deki brifingde kurum, sağlık durumuna ilişkin söylentileri yeniden reddetti. Bilgiler, kapalı parlamento oturumundan haberdar kişilerin aktarımlarıyla kamuoyuna ulaştı; buna eşlik eden ayrıntılı bir kamuya açık sağlık değerlendirmesi yapılmadı. Güney Kore Birleşme Bakanlığı da Kuzey Kore’de olağan dışı bir iç gelişme tespit etmediğini söyledi.
Pyongyang, aile gezisine ait görüntüleri yayımladı
Kuzey Kore devlet medyasına göre Kim, 19 Ekim’de Pyongyang’daki bir giyim ve ayakkabı sergisine katıldı. 20 Ekim’de yayımlanan fotoğraflarda Kim, sergiyi Ri Sol Ju ve Kim Ju Ae ile gezerken görülüyordu.
Serginin adı Ulusal Giyim ve Ayakkabı Fuarı 2026 olarak açıklandı. Bu, Kim’in 11 Ekim’de Ulusal Savunma Devrimi Müzesi’nin açılışına katıldığına ilişkin haberlerden bu yana kamuya açık bir etkinlikte görüldüğüne dair ilk haberdi; iki haber arasında dokuz gün vardı.
Kuzey Kore devlet medyası, sergi ziyaretini yayımlarken ölüm söylentisine doğrudan değinmedi. Görüntülerin yayımlanma amacı ve çekildikleri koşullar bağımsız olarak doğrulanmadı.
Bu zamanlama, Kim’in fotoğraflarının haftalarca yayımlanmadığı 2014 ve 2020’deki önceki spekülasyon dönemlerinden farklıydı. Bu kez görüntüler, ilk sosyal medya iddiasından iki gün sonra yayımlandı; sergi ziyaretinin belirtilen tarihi ise iddiadan bir gün sonraydı.
Kim Yo Jong’un sınırdaki görüntüsü dikkat çekti
Liderin kız kardeşi ve Kore İşçi Partisi’nin üst düzey yetkililerinden Kim Yo Jong, Kuzey Kore’nin güney sınırını güçlendirmeye yönelik inşaat çalışmalarını denetledi. Savunma Bakanlığı danışmanı Pak Jong Chon’un da aralarında bulunduğu üst düzey komutanlarla birlikte görüldü.
Denetimin tarihi 20 veya 21 Ekim olarak belirtildi. Ulusal İstihbarat Servisi, 23 Ekim’deki brifinginde bu görüntüyü ele alarak siyasi konumunun değiştiği sonucuna varmak için yeterli olmadığı değerlendirmesini yaptı.
Kamuya açık faaliyeti, Kore’nin kuzey ve güneyini ayıran askerî sınır hattı yakınındaki gerilime ilişkin açıklamaların peş peşe geldiği bir döneme denk geldi. Kim Jong Un’un Güney Kore ile ilişkileri iki düşman devlet arasındaki ilişkiler olarak nitelemesinin ardından Kuzey Kore, Nisan 2024’ten bu yana sınırdaki tahkimat çalışmalarını artırdı.
Kim Yo Jong, askerî önlemlerin Kim Jong Un’un liderliği ve talimatları doğrultusunda alındığını defalarca söyledi. Güney Kore Birleşme Bakanlığı, bu atıfları Kuzey Kore ordusunda disiplini sıkılaştırma ve lidere bağlılığı güçlendirme çabası olarak yorumladı.
Sınırdaki inşaat çalışmaları hoparlör tehditlerini beraberinde getirdi
Kim Yo Jong’un 19, 21 ve 22 Ekim’deki açıklamaları; Kuzey Kore’nin sınır yakınlarındaki inşaat çalışmalarını ve askerî sınır hattının geçilmesiyle bağlantılı uyarı yayınları ve uyarı ateşi dâhil, Güney Kore ordusunun karşılıklarını konu aldı.
Kim Yo Jong, 19 Ekim’de Güney Kore’yi hedef alan propaganda hoparlörlerinin yeniden devreye sokulabileceğini söyledi. 21 Ekim’de yayınların ekim ayı boyunca sınır hattı boyunca yapılacağını belirtti. 22 Ekim’de ise başka bir karşılık yönteminin hazır duruma geçirileceği uyarısında bulundu.
Sınır anlaşmazlığı hakkında üst düzey bir Kore İşçi Partisi yetkilisi sıfatıyla konuşan Kim Yo Jong, Güney Kore’yi şu sözlerle tehdit etti:
korkunç ve üzücü bir durum.
Hoparlör yayınları sınırın karşı tarafına siyasi mesajlar iletir. Bu olayda uyarılar, tahkimat çalışmaları ve askerî sınır hattı yakınındaki veya hattı aşan Kuzey Kore personeline yönelik Güney Kore uyarıları konusundaki devam eden anlaşmazlıkla bağlantılıydı. Somut gelişmeler, inşaat çalışmaları, askerî karşılıklar ve yayınların yeniden başlatılacağı tehdidiydi.
Kesinti 42 Kuzey Kore internet sitesini etkiledi
Kuzey Kore devletine ve hükümetine ait 42 büyük internet sitesine erişim sorunu, aynı yoğun haftaya eklenen bir başka gelişme oldu. Etkilenen hizmetler arasında Kore Merkezi Haber Ajansı, Kore İşçi Partisi gazetesi, Dışişleri Bakanlığı ve Air Koryo yer aldı. E-posta sunucuları da etkilendi.
Kesinti 20 Ekim’de saat 11.00 civarında başladı ve yaklaşık 32 saat sonra, 21 Ekim’de saat 19.00 dolaylarında hafifledi. Bir güvenlik şirketi, Çin üzerinden sağlanan bağlantıları hedef alan bir saldırı ya da bağlantıların kendisinde yaşanan bir arıza olabileceğini öne sürdü.
Dağıtık hizmet engelleme saldırısı, yaygın kullanılan adıyla DDoS saldırısı, olağan kullanıcıların erişimini güçleştirene kadar bir çevrim içi hizmeti yoğun trafik altında bırakır. Bağlantı arızası da aynı ağ altyapısını paylaşan birden fazla hizmette benzer erişim sorunlarına yol açabilir.
Güney Koreli bir hükümet yetkilisi, belirli bir bilgisayar korsanlığı belirtisi tespit edilmediğini söyledi. Birleşme Bakanlığı yetkilisi ise yaklaşık iki gün süren kesintilerin daha önce de yaşandığını belirtti. Kesintinin nedeni doğrulanmadı.
Aynı hafta diplomatik belirsizlik de yaşandı
Diplomatik temaslar da spekülasyonların etkisine girdi. Kuzey Kore devlet medyası 22 Ekim’de, Xi Jinping’in Çin’in 1 Ekim’deki ulusal günü dolayısıyla iletilen kutlamalara yanıt olarak 20 Ekim’de Kim’e bir mesaj gönderdiğini bildirdi.
Kim ile ABD Başkanı Donald Trump arasında olası bir görüşme de aynı dönemde gündemdeydi. Ulusal İstihbarat Servisi, 30 Eylül’de Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvesi çevresinde görüşme olasılığını yaklaşık yüzde 50 olarak değerlendirmişti.
Trump, 19 Ekim’e gelindiğinde bir görüşmenin yapılıp yapılmayacağı ve böyle bir görüşmeyi kimin talep ediyor olabileceği konusunda belirsizliğini dile getiriyordu. 23 Ekim’deki parlamento brifinginde Kuzey Kore ile ABD arasındaki görüşmelerin olasılığı veya Kim’in Çin’e ziyaretine ilişkin hazırlıklar hakkında ayrı bir sunum yapılmadı.
Birleşme Eğitim Enstitüsü’nün eski başkanı Ko Young Hwan da Kuzey Koreli yetkililerin Çin’deki temsilciliklere acil durum için hazır beklemeleri ve görev yerlerinden ayrılmamaları talimatı verildiğine dair istihbarat duyduğunu söyledi. Ko, ölüm söylentisine inanmadığını belirtti.
Bir sonraki parlamento denetimine giden tarihler
Kamuoyuna yansıyan gelişmeler, Ulusal İstihbarat Servisi’nin eylül sonundaki sağlık değerlendirmesinden 29 Ekim’de yapılması planlanan denetime kadar uzanıyor. Öne çıkan tarihler şöyle:
- 30 Eylül: Ulusal İstihbarat Servisi, Kim’in ciddi bir kalp-damar hastalığı riski taşıdığını ancak sağlık durumunda olağan dışı bir belirti görülmediğini milletvekillerine bildiriyor.
- 18 Ekim: Xie Wanjun, X’te ölüm iddiasını paylaşıyor.
- 19 Ekim: Kuzey Kore devlet medyasına göre Kim, Pyongyang’daki giyim ve ayakkabı sergisini ziyaret ediyor.
- 20 Ekim: Devlet medyası ziyaretin fotoğraflarını yayımlıyor; yaygın internet sitesi erişim sorunları başlıyor.
- 21 Ekim: Yaklaşık 32 saatin ardından internet sitelerine erişim normale dönüyor.
- 23 Ekim: Ulusal İstihbarat Servisi, ölüm söylentilerinin asılsız olduğunu milletvekillerine bildiriyor.
- 29 Ekim: Ulusal Meclis İstihbarat Komitesi’nin Ulusal İstihbarat Servisi’ni denetlemesi planlanıyor.
Denetim, milletvekillerine kurumun Kim’in sağlığına ilişkin değerlendirmesini, sınır hattındaki askerî faaliyetleri ve diğer güvenlik gelişmelerini incelemek için yeni bir fırsat sunacak. Sınır yakınlarında yaşayanlar açısından acil gelişmeler, tahkimat çalışmaları, askerî uyarılar ve propaganda yayınlarının yeniden başlatılması tehdidiyle ilgili.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore Ulusal İstihbarat Servisi, 23 Ekim’de kapalı parlamento brifinginde Kim Jong Un’un öldüğü yönündeki söylentileri yalanladı.
- Kurum, ciddi bir kalp-damar hastalığı riski bulunduğunu belirtirken Kim’in olağan fiziksel faaliyetlerini sürdürdüğüne ve yakından tıbbi gözetim altında olduğuna daha önce dikkat çekmişti.
- Kuzey Kore devlet medyası, Kim’in eşi ve kızıyla Pyongyang’daki bir sergiyi ziyaret ettiğini gösteren fotoğrafları 20 Ekim’de yayımladı.
- Ulusal İstihbarat Servisi, Kim Yo Jong’un sınır denetiminin siyasi konumunun değiştiği sonucuna varmak için yeterli olmadığını değerlendirdi.
- Kesinti, 42 Kuzey Kore internet sitesini yaklaşık 32 saat boyunca etkiledi; nedeni doğrulanmadı.
- İstihbarat servisinin bir sonraki parlamento denetiminin 29 Ekim’de yapılması planlanıyor.






