İki haftalık belirtiler doktorları canlı bir engele götürdü
Vietnam'ın Son La eyaletinden 24 yaşındaki bir kadının ses telleri arasındaki açıklığa yerleşen canlı sülük, yaklaşık iki hafta süren boğaz rahatsızlığı, yemek yemekte güçlük ve ara sıra nefes darlığının ardından çıkarıldı. Kadın Ulusal Kulak Burun Boğaz Hastanesi'ne başvurmadan önce yapılan birkaç muayenede sorunun nedeni belirlenememişti.
İçindekiler
- İki haftalık belirtiler doktorları canlı bir engele götürdü
- Teşhis neden birkaç muayene sürdü?
- Ses tellerindeki sülük neden acil müdahale gerektirir?
- Doktorlar solunum yoluna zarar vermeden nasıl çıkardı?
- Fas'ta belgelenen bir vaka belirtilerin nasıl ilerleyebileceğini gösteriyor
- Hindistan'daki bir hastanın acilen solunum açıklığına ihtiyacı oldu
- Hangi belirtilerde muayene ya da acil bakım gerekir?
- Evde müdahale neden çıkarma işlemini zorlaştırabilir?
- Tarlalarda ve ormanlarda çalışırken güvenli su önem taşıyor
- Öne Çıkanlar
Hastanenin Kulak Bölümü'nde görevli doktor Ngô Duy Thịnh, vakayı 16 Ekim 2026'da anlattı. Görüntüleme cihazıyla yapılan muayenede sülüğün, havanın akciğerlere geçtiği gırtlaktaki dar açıklık olan glottise tutunduğu görüldü. Doktorlar, solunum yolu iç yüzeyine zarar vermeden sülüğü genel anestezi altında bütün olarak çıkardı.
Kadının eşi, onun sık sık tarlalarda çalıştığını ve arıtılmamış dere suyu içtiğini söyledi. Bu öykü, aksi hâlde daha yaygın boğaz sorunlarına benzeyebilecek belirtiler değerlendirilirken doktorların canlı bir yabancı cisim olasılığını göz önünde bulundurmasına yardımcı oldu. Sülük çıkarıldıktan sonra kadının solunumu normale döndü ve rahatsızlık hissi kayboldu.
Teşhis neden birkaç muayene sürdü?
Kadının ailesi, sülük belirlenmeden önce bir dizi muayeneden geçtiklerini anlattı. İlk başvuruda doktorlar tiroit hastalığından şüphelendi; başlangıçta tiroit tümörü olasılığı da değerlendirildi. Başka bir sağlık kuruluşunda yapılan incelemede herhangi bir anormallik görülmedi ve kadın gözlem için evine gönderildi. Belirtileri sürünce ailesi yeniden sağlık kuruluşuna başvurdu.
Daha sonraki bir yerel muayenede boğazında yabancı cisim tespit edildi. Sağlık kuruluşu cismi güvenli biçimde çıkaramayınca kadını, doktorların gırtlağı inceleyebileceği ve müdahale sırasında solunumunu korumak için hazırlık yapabileceği Ulusal Kulak Burun Boğaz Hastanesi'ne sevk etti.
Bakım süreci şöyle ilerledi:
- Yaklaşık iki hafta boyunca boğazının derinliklerinde gıdıklanma ya da tıkanıklık hissi, yemek yemekte güçlük ve ara sıra nefes darlığı yaşadı.
- İlk muayenelerde tiroit hastalığından şüphelenildi, ancak sonraki bir değerlendirmede herhangi bir anormallik bulunmadı.
- Daha sonraki bir muayenede boğazında yabancı cisim tespit edildi ve uzman bir merkeze sevk edildi.
- Hastanede yapılan endoskopiyle glottiste canlı bir sülük görüldü ve sülük genel anestezi altında çıkarıldı.
- Dr. Thịnh, 16 Ekim'de vakayı ve hastanın iyileşmesini anlattı.
Ses tellerindeki sülük neden acil müdahale gerektirir?
Glottis küçük ama hayati bir geçittir. Ses telleri bu açıklığın iki yanında yer alır; havanın geçmesi için açılır ve ses üretmek üzere bir araya gelir. Buraya tutunan bir canlı, kişi başlangıçta yalnızca hafif rahatsızlık hissedip konuşabilir ve nefes alabilir olsa bile solunum için gereken alanı kaplar.
Dr. Thịnh, sülüğün kanla beslendikçe büyüyebileceğini açıkladı. Vücudu ve hareketleri kalan açıklığı daraltabilir ya da tamamen tıkayabilir. Bu nedenle kadın henüz ciddi solunum sıkıntısı yaşamamış olsa da doktorlar sülüğün erkenden çıkarılmasını önerdi.
Sülük salyasında kanın pıhtılaşmasını engelleyen maddeler de bulunur. Pıhtılaşma normalde yaralanan bir kan damarının kapanmasına yardımcı olur. Antikoagülan bir madde bu süreci yavaşlatarak sülüğün tutunduğu noktadan kan akışının sürmesine yol açar. Dolayısıyla hastayı aynı anda iki sorun bekleyebilir: solunum yolunda tıkanıklık ve sülüğün tutunduğu dokuda kanama.
Kadının başlıca şikâyetleri rahatsızlık hissi ve ara sıra nefes almakta güçlük çekmesiydi. Doktorlar, erken belirtiler arasında şiddetli boğaz ağrısı ya da belirgin bir solunum acil durumundan ziyade ses değişikliğinin de olabileceği konusunda uyardı. Arıtılmamış su içtikten sonra belirtiler sürüyorsa solunum yolu daha fazla daralmadan tıbbi değerlendirme yapılması gerekir.
Doktorlar solunum yoluna zarar vermeden nasıl çıkardı?
Hastane ekibi genel anestezi altında süspansiyon laringoskopisi uyguladı. Bu işlemde bir alet gırtlağı görünür hâle getirir ve doktorun etkilenen bölgeyi net görüp hassas biçimde çalışabilmesi için sabitlenir. Genel anestezi, ekip solunumu kontrol altında tutarken hastanın bilincini kapatır ve hareketsiz kalmasını sağlar.
Canlı bir sülük, gevşek bir yiyecek parçasından farklı güçlükler çıkarır. Vücudu kaygandır, hareket edebilir ve vantuzuyla hassas iç yüzeye sıkıca tutunur. Kontrolsüz biçimde çekmeye çalışmak dokuyu yırtabilir, sülüğü parçalayabilir ya da solunum yolunun daha derinine itebilir.
Ekip kadının solunumunu izledi, solunum yolunu yönetmek için gerekli ekipmanı hazırladı ve sülük çıkarıldıktan sonra tutunduğu bölgeyi kontrol etti. Sülük bütün hâlde çıkarıldı, solunum yolunun iç yüzeyi zarar görmedi ve kadının sağlık durumu stabil hâle geldi. İşlemin kesin tarihi, sülüğün boyutu, suyun alındığı yer ve sülüğün vücuda girdiği zaman açıklanmadı.
Fas'ta belgelenen bir vaka belirtilerin nasıl ilerleyebileceğini gösteriyor
Fas'ın Kazablanka kentindeki IBN Rochd Üniversite Hastanesi Merkezi'nde görevli doktorların 25 Ocak 2017'de yayımladığı ayrı bir vaka raporunda, bir çocukta daha ağır belirtiler görüldüğü anlatılıyor. Yayımlanan vaka raporu, An unusual cause of severe dyspnea: A laryngeal live leech: Case report başlığını taşıyor ve şiddetli nefes darlığı ile kanlı öksürük yaşayan 6 yaşındaki bir kız çocuğunu konu alıyor.
Ailesi, belirtilerin çocuğun dere suyu içmesinden iki ay sonra başladığını söyledi. Ağrı ya da yutma güçlüğü olmaksızın sesinde değişiklik ve kanlı öksürük gelişti. Burundan ilerletilen esnek bir görüntüleme cihazıyla yapılan muayenede, ses tellerinin üzerindeki bölgeden glottise kadar uzanan koyu renkli, canlı bir sülük görüldü.
Doktorlar bir solunum tüpü ve gerekirse solunumu güvenceye almak için boyundan nefes borusuna bir açıklık oluşturulan trakeotomi işleminde kullanılacak ekipmanı hazırladı. Genel anestezi altında sert bir laringoskopla gırtlağı görünür hâle getirip sülüğü forsepsle çıkardılar. Sülüğün boyu 6 santimetreden fazlaydı. Belirtileri geçti ve çocuk ertesi gün taburcu edildi.
Kazablanka'daki doktorlar, sülüklerin salgıladığı antikoagülan hirudini kanamanın sürmesinin nedenlerinden biri olarak açıkladı. Ayrıca çıkarma sırasında sülüğün parçalanmasının bazı bölümlerinin tutunmuş hâlde kalmasına ve kanamanın uzamasına yol açabileceği uyarısında bulundular. Bu vaka, Vietnamlı kadının tedavisinde sülüğün kontrollü ve bütün hâlde çıkarılmasının neden önemli olduğunu açıklamaya yardımcı oluyor.
Hindistan'daki bir hastanın acilen solunum açıklığına ihtiyacı oldu
Kuzey Bengal Tıp Fakültesi doktorları, Hindistan'ın Kalimpong bölgesindeki Gorubathan'dan 40 yaşındaki bir kadında üç gündür yutma güçlüğü ve öksürük görülmesi üzerine tedavi uyguladı. Kadın, 2 Ocak'ta hastaneye yatırılmasından yaklaşık 15 gün önce yakındaki bir şelaleden su içtiğini söyledi.
Esnek kamerayla yapılan muayenede gırtlağa tutunmuş canlı bir sülük bulundu. Ekip kadını aynı akşam ameliyathaneye aldı. Sülük hareket ettiği ve sıkıca tutunduğu için doktorlar, solunum yolunun daha derinine ilerleyerek kanamaya neden olabileceğinden endişelendi. Tedavi sırasında solunumunu korumak amacıyla acil trakeostomi yaptılar.
Hastanenin Kulak Burun Boğaz Bölümü Başkanı Dr. Radheshyam Mahato, solunum tüpünün 6 Ocak'ta çıkarıldığını ve kadının durumunun iyi olduğunu söyledi. Bunun, aynı bölgede Aralık 2022'de görülen bir vakanın ardından, 34 yıllık meslek yaşamındaki ikinci benzer vaka olduğunu belirtti.
Dr. Mahato, insanları yiyip içtiklerine dikkat etmeye çağırdı:
Bu tür kritik durumlarla karşılaşmamak için herkesi su içerken ve yemek yerken çok dikkatli olmaları konusunda bilinçlendirmek istiyorum,
Vietnamlı ve Faslı hastaların sülükleri, gırtlağı görünür hâle getiren aletler kullanılarak ağızdan çıkarıldı. Hindistan'daki hastanın ise nefes borusunda geçici bir açıklık oluşturulmasına da ihtiyaç duyuldu. Bu vakalar bir arada değerlendirildiğinde, doktorların seçeceği işlemi sülüğün konumunun ve hareketinin, kanama riskinin ve hastanın solunum durumunun belirleyebildiği görülüyor.
Hangi belirtilerde muayene ya da acil bakım gerekir?
Dr. Thịnh, doğal kaynaklardan arıtılmamış su içtikten sonra belirtileri devam eden kişilere kulak burun boğaz muayenesi olmalarını önerdi. Klinisyenin hem kişinin boğazında ne hissettiğini hem de yakın zamanda dereden su içip içmediğini, ormanda çalışıp çalışmadığını ya da ağız çevresinde arıtılmamış su kullanıp kullanmadığını bilmesi gerekir.
Boğazda devam eden gıdıklanma ya da hareket hissi, bir şey takılmış gibi hissetme, geçmeyen öksürük, ses kısıklığı, balgamda kan ya da tükürüğe karışmış kan muayene gerektiren belirtiler arasındadır. Bu belirtilerin çeşitli olası nedenleri vardır. Uzman muayenesi sorunu belirleyebilir ve görüntüleme cihazı kullanmanın gerekli olup olmadığına karar verebilir.
Nefes almakta güçlük, hırıltılı solunum, ciltte morarma ya da normal biçimde konuşamama acil bakım gerektirir. Vietnam'da acil tıbbi yardım için 115 aranabilir. Bu belirtileri gösteren kişinin rutin randevuyu beklemek yerine hemen yardım alması gerekir.
Evde müdahale neden çıkarma işlemini zorlaştırabilir?
Doktorlar, şüpheli bir yabancı cismi çıkarmak için boğaza parmak, kanca ya da başka aletler sokulmaması konusunda uyardı. Gırtlak hem hassastır hem de nefes borusunun girişine yakındır. Kontrolsüz hareketler gırtlağın iç yüzeyini yaralayabilir, kanamaya yol açabilir ya da cismi daha derine itebilir.
Tıkanıklığı aşağı itmek için pirinç yutmak ya da çok miktarda su içmek de güvenli değildir. Sülüğün tutunmayı bırakmasını sağlamak amacıyla boğaza tuz, alkol, sirke ya da kimyasal dökmek yaralanmaya veya boğulmaya yol açabilir ve tıbbi tedaviyi güçleştirebilir.
Hastanede çıkarma işlemini zorlaştıran özellikler, yani kaygan vücut, hareket etmesi ve sıkıca tutunması, evde müdahale girişimlerini de özellikle riskli hâle getirir. Doktorların net bir görüş alanına, uygun aletlere ve sülüğü bütün hâlde çıkarırken solunumu sürdürmeye yönelik bir plana ihtiyacı vardır.
Tarlalarda ve ormanlarda çalışırken güvenli su önem taşıyor
Vietnamlı hastanın doğrudan dereden su içme alışkanlığı, doktorlara sülüğün vücuda nasıl girmiş olabileceğine dair makul bir açıklama sundu: küçük bir sülük suyla birlikte ağza girip boğaza ya da gırtlağa tutunmuş olabilir. Güvenilir su kaynağından uzakta çalışanlar, bu maruziyeti önlemek için evden çıkmadan önce içme suyunu hazırlayabilir.
Doktorlar yeterli miktarda şişe suyu ya da kaynatılıp soğutulmuş su taşınmasını önerdi. Arıtılmamış dere suyu ağız çalkalamak ya da yüz yıkamak için de kullanılmamalı. Berrak görünen suda bile küçük canlılar ve hastalığa neden olan mikroplar bulunabilir.
Kazablanka'daki vaka raporunda da doğrudan dere suyu içmekten kaçınılması ve içme suyunun kullanılmadan önce filtrelenmesi öneriliyor. Vietnam'daki vakayla ilgili tavsiyede ise doğal su kullanılması gerektiğinde kaynatılması öneriliyor. Çalışanlar, bir derenin ya da şelalenin görünüşüne güvenmek yerine güvenli su teminini önceden planlamalı.
Kadın, tıkanıklığın belirlenip dikkatli biçimde çıkarılmasının ardından iyileşti. Yaşadıkları hastalara bir muayene sırasında paylaşabilecekleri somut bir ayrıntı da sunuyor: başlıca şikâyet yalnızca boğazda olağandışı bir his olsa bile yakın zamanda arıtılmamış doğal su kullanmış olmak.
Öne Çıkanlar
- Son La'dan 24 yaşındaki bir kadının boğaz rahatsızlığı ve ara sıra nefes darlığı şikâyetleri yaklaşık iki hafta sürdü; glottisinde canlı bir sülük bulundu.
- Doktorlar sülüğü genel anestezi altında bütün hâlde çıkardı; kadının solunumu ve boğazındaki belirtiler normale döndü.
- Ses tellerinin yakınında tutunan sülükler hava akışını engelleyebilir ve uzun süreli kanamaya neden olabilir.
- Arıtılmamış su içtikten sonra boğaz belirtileri sürüyorsa tıbbi değerlendirme gerekir. Nefes darlığı acil bakım gerektirir.
- Alet, yiyecek, tuz, alkol ya da kimyasallarla çıkarmaya çalışmayın. Tarlalarda ya da ormanlarda çalışırken güvenli içme suyu taşıyın.






