Kaynak Baskısı Artarken Malezya, Veri Merkezlerine Rezerve Edilen Elektrik ve Şebeke Yükseltmelerinin Maliyetini Yüklüyor

11 dakikalık okuma
Malaysia Makes Data Centres Pay for Reserved Power and Grid Upgrades as Resource Pressures Grow

Yatırımcılar elektrik temininin tüm maliyetini üstleniyor

Malezya, veri merkezi yatırımlarının koşullarını sıkılaştırıyor. Yatırımcıların piyasa tarifesinden elektrik kullanmasını, iletim şebekesi iyileştirmelerinin maliyetini karşılamasını ve tesisleri daha az elektrik kullansa bile kendileri için ayrılan kapasitenin ücretini ödemesini şart koşuyor. Bu politika, elektrik işletmecilerinin kaydettiği kapasite ile şebekeden fiilen çektikleri miktar arasındaki giderek büyüyen farkı ele alıyor.

İçindekiler
  1. Yatırımcılar elektrik temininin tüm maliyetini üstleniyor
  2. Kullanılmayan elektrik kapasitesi neden ücretlendiriliyor?
  3. Rezerve edilen kapasite ile gerçek talep arasındaki fark
  4. Şebekenin korunması elektrik faturasının ötesine uzanıyor
  5. Su onayları eyaletlerin sorumluluğunda
  6. Yerel tedarik, ekonomik anlaşmanın temel unsuru
  7. Büyük yatırım rakamlarının ekonomik getirileri farklılık gösteriyor
  8. İstihdam yalnızca harcamaya değil, becerilere bağlı
  9. Verimlilik ve yenilenebilir enerji ayrı zorluklar olmaya devam ediyor
  10. Politika tartışması nasıl gelişti?
  11. Öne Çıkanlar

Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanı Johari Abdul Ghani, koşulları 15 Ekim 2026'da Dewan Rakyat'ta açıkladı. Ülkenin, hanelerin ve mevcut sanayilerin elektrik arzını baskı altına almadan bu tesislere ev sahipliği yapmaktan daha fazla kazanç sağlaması gerektiğini söyledi.

Ölçek kayda değer: Hükümetin en güncel verilerine göre faaliyetteki veri merkezi sayısı 57 ve bunların elektrik arzı gereksinimi yaklaşık 6.237 megavat (MW). Onay ve inşaatın farklı aşamalarındaki 60 projenin daha 11.172 MW'a ihtiyacı var. Bu rakamlar toplamda yaklaşık 17,4 gigavat (GW) elektrik gereksinimine karşılık geliyor; 1 GW, 1.000 MW'a eşit.

Johari ayrıca yeni veri merkezleri için en az %30 yerel içerik hedefini ve suyun geri dönüştürülmesi şartıyla Malezya üniversiteleri ve işletmelerine bilgi işlem kaynaklarına erişim sağlanmasına yönelik çalışmaları anlattı. Bu önlemler, büyük yatırım açıklamalarını Malezya'da kalıcı fayda sağlayacak sözleşmelere, becerilere ve teknolojiye dönüştürmeyi amaçlıyor.

Bakan, elektrik, su, arazi, altyapı ve teşviklerin maliyeti ile ulusal kaynakların bu projelere tahsis edilmesiyle vazgeçilen fırsatlar hesaba katıldığında sektörün net ekonomik katkısının ne olacağını soran Ampang Milletvekili Rodziah Ismail'e yanıt veriyordu. Bu soru, yeni elektrik koşullarını daha geniş bir kaygıyla ilişkilendiriyor: Malezya'nın dijital altyapı patlamasından ne kadar kazanç sağladığı.

Kullanılmayan elektrik kapasitesi neden ücretlendiriliyor?

Johari basit bir örnek verdi: Bir işletmeci 200 MW kapasite rezerve ediyor ancak tesisi hazır olduğunda yalnızca 100 MW kullanıyor. İşletmeci ileride bu kapasiteye ihtiyaç duyabileceğinden Tenaga Nasional Bhd (TNB), geri kalan kapasiteyi yine de kullanılabilir durumda tutmak zorunda.

Yatırım, ticaret ve sanayiden sorumlu bakan Johari, kullanılmayan kısmın nasıl değerlendirileceğini şöyle açıkladı:

Kullanmadığınız diğer 100 MW'ı kullanmış olduğunuzu varsayıyoruz," dedi. "Sizden ücret alıyoruz. Artık politikamız bu.

Elektrik rezervasyonu, elektrik dağıtım şirketinin ihtiyaç duyulduğunda arz sağlama taahhüdüdür. Dolayısıyla TNB, aynı kapasiteyi başka bir fabrikaya veya işletmeye tahsis etme konusunda daha az esnekliğe sahip olur. Rezervasyon için ücret alınması, faaliyetlerin kademeli olarak genişlediği dönemde de bu erişimin sürdürülmesinin sorumluluğunu veri merkezi yatırımcısına yükler.

Reklam

Johari, veri merkezlerinin elektrik gereksinimlerinin haneler ve diğer sanayilerinkinden ayrı değerlendirileceğini ve sübvansiyon uygulanmayacağını söyledi. Elektrik üretiminde gaza dayanılması hâlinde, gazın piyasa fiyatı arz maliyetine yansıtılmalı.

Yatırımcılar, gerekli iletim şebekesi iyileştirmelerini de proje harcamalarına dahil etmeli; ihtiyaçları TNB belirleyecek. İletim hatları, şebeke genelinde büyük miktarda elektriğin taşınmasını sağlıyor. Yüzlerce megavat gerektiren bir tesis, kendi sınırlarının ötesinde de kapsamlı çalışmalara yol açabilir.

Rezerve edilen kapasite ile gerçek talep arasındaki fark

Enerji Komisyonu, veri merkezlerinin gerçek elektrik ihtiyacını inceliyor. Ağustos 2026 itibarıyla elektrik arzı anlaşması bulunan 62 tesisin 45'i faaliyetteydi. Faaliyetteki bu tesislerin toplam azami yükü 6 GW iken fiili elektrik kullanımı yaklaşık 1,37 GW, yani azami yükün yaklaşık %23'ü düzeyindeydi.

Daha önceki bir anlık görünümde fark daha da büyüktü. ISEAS–Yusof Ishak Enstitüsü Malezya Çalışmaları Programı Yardımcı Araştırma Görevlisi Sara Loo, Haziran 2025 tarihli çalışmasında, Aralık 2024'e kadar 38 projenin elektrik arzı anlaşması yaptığını yazdı. Bu projelerin azami talebi 5,9 GW, fiili yük kullanımı ise yaklaşık %7'ye karşılık gelen 405 MW'tı.

Tesisler sunucuları ve müşterileri aşamalı olarak devreye alıyor; bu nedenle anlaşma imzalandıktan sonra elektrik kullanımı artabiliyor. Ancak elektrik dağıtım şirketi planlamaya daha erken başlıyor: Talep geldiğinde hatların, trafo merkezlerinin ve üretim düzenlemelerinin hazır olması gerekiyor. Rezervasyon ücreti, kapasitenin kullanılmadan önce ayrılmasına bir maliyet yüklüyor.

Parlamentoda aktarılan faaliyet sayılarına ilişkin açıklamalar da farklılık gösteriyor. Johari'nin açıkladığı en güncel ulusal sayı 57 iken 15 Ekim tarihli başka bir haberde TNB'den elektrik alan tesis sayısı 36 olarak verildi; ağustos verilerinde ise arz anlaşması bulunan tesisler arasından 45'inin faaliyette olduğu belirtildi. Bu toplamların kapsamı ve hangi sayım ölçütüne dayandığı açıklanmadı.

Şebekenin korunması elektrik faturasının ötesine uzanıyor

Johari, elektrik arzı başvurularının Enerji Dönüşümü ve Su Dönüşümü Bakanlığı (PETRA) ile Enerji Komisyonu tarafından inceleneceğini, Maliye Bakanlığının da bilgilendirileceğini söyledi. Amaç, diğer tüketicilerin ve ekonomik faaliyetlerin ihtiyaç duyduğu elektrik rezervlerini korumak.

Yedek kapasite, talebin artması veya ekipman arızası durumunda kullanılabilecek üretim kapasitesidir. Khazanah Araştırma Enstitüsü araştırmacısı Khoo Wei Yang, 14 Ocak 2025 tarihli enerji etkisi çalışmasında, büyük bir yeni yükün bu yedek kapasiteyi ne kadar hızlı tüketebileceğini gösterdi.

Reklam

Khoo, Malezya Yarımadası'nın 2021'deki elektrik sistemini temel alan bir senaryoda, üretim kapasitesi değişmeden talebin 7,7 GW artmasının yedek kapasite marjını yaklaşık %0,8'e düşürebileceğini hesapladı. Hesaplamada, böyle bir ek yükün ne ölçüde baskı yaratabileceğini göstermek için arz sabit tutuldu; gelecekte hem talep hem de üretim kapasitesi değişecek.

Enstitü, veri merkezi talebinin 2030'da 7,7 GW'a, 2040'ta ise 20,9 GW'a ulaşacağı yönündeki öngörülere atıfta bulundu. Loo'nun daha sonraki ISEAS çalışmasında 2035'e kadar 5 GW'ı aşan talep öngören farklı bir tahmine yer verildi. Bu planlama tahminleri farklı eğilimlere dayanıyor; bu nedenle yeni altyapı kararlarında gerçek gereksinimlerin incelenmesi özellikle önem taşıyor.

Malezya şebekeye yönelik kapsamlı yatırımlar için şimdiden hazırlık yapıyordu. Loo, TNB'nin planlanan şebeke ve dağıtım sermaye harcamalarının 2022–2024 dönemindeki 20,55 milyar RM'den 2025–2027 dönemi için 26,5 milyar RM'ye çıkarıldığını kaydetti. Projeyle ilgili iyileştirme maliyetlerinin yatırımcılara yüklenmesi, şebeke genişlerken masrafları kimin karşılayacağı sorusunu ele alıyor.

Su onayları eyaletlerin sorumluluğunda

Johari, eyalet hükümetlerini yatırımcılara su tahsis etmeden önce mevcut su kaynaklarını kontrol etmeleri konusunda uyardı. Su yönetimi eyaletlerin yetkisinde olduğundan, eyaletlerin alacağı kararlar yeni bir tesis kümesinin yakındaki topluluklar ve sanayiler üzerindeki baskısını belirleyebilir.

Parlamentoda konuşan Johari, mevcut arz ölçülmeden projelere onay verilmesinin riskini şöyle anlattı:

"Bazen eyalet hükümetleri veri merkezlerini bölgeye çekme konusunda heyecana kapılıp onlara her şeyi veriyor ancak gerçekte ne kadar su bulunduğunu hesaplamıyor," dedi.

İşletmecilerin su geri dönüşüm teknolojisi kullanması gerekiyor. Bilgisayar ekipmanları sürekli ısı ürettiğinden veri merkezlerinin soğutulması gerekiyor; bu ısıyı uzaklaştırmak için su kullanılabiliyor. Geri dönüşüm, suyun bir kısmının yeniden kullanılmasını sağlayarak taze su talebini azaltıyor.

Bank Negara Malaysia'nın veri merkezi analizinde ölçek şöyle ortaya konuyor: 50 MW kapasiteli bir tesisin günlük elektrik tüketimi yaklaşık 22.000 hanenin, su tüketimi ise yaklaşık 2.200 hanenin kullanımına denk. Merkez bankası, koordinasyonsuz bir genişlemenin altyapı ve kaynaklar bakımından konutlarla, sanayi bölgeleriyle, tarımla ve kamuya açık hizmet alanlarıyla rekabete yol açabileceği uyarısında bulundu.

Enerji Dönüşümü ve Su Dönüşümünden Sorumlu Bakan Yardımcısı Abdul Rahman Mohamad, 13 Ekim'de hükümetin gölet veya diğer su kaynaklarının yakınındaki tesislere kendi su temin sistemlerini kurma zorunluluğu getirmeyi de değerlendirdiğini söyledi. İşletmecilerin, güneş enerjisi ve batarya depolaması dahil seçeneklerle kendi elektriklerini üretmelerini önerdi. Bu fikirler, Johari'nin tarifeler, rezerve edilen kapasite, şebeke iyileştirmeleri ve geri dönüşüm konusundaki açıklanmış şartlarından ayrı öneriler olarak gündemdeydi.

Reklam

Yerel tedarik, ekonomik anlaşmanın temel unsuru

Johari'nin parlamentodaki açıklamalarına göre Veri Merkezi Görev Gücü, en az %30 yerel içerik hedefinde uzlaştı. Malezyalı tedarikçilerin katkı sağlayabileceği alanlar olarak inşaatı, mühendislik hizmetlerini, soğutma sistemlerini ve elektrik ekipmanlarını sıraladı.

Politika açıklamasında danışmanlık, taahhüt, mühendislik ve hukuk işleri dahil yerel hizmetler için en az %3 oranı da dile getirildi. Bu hizmetler oranının daha geniş kapsamlı %30 yerel içerik hedefiyle ilişkisi açıklığa kavuşturulmadı.

Bank Negara, yerel tedarikin neden önemli olduğunu açıklıyor. Yurt içindeki alternatifler sınırlı olduğundan işletmeciler büyük miktarda özel ekipman ithal ediyor. Malezyalı şirketler ekipman veya hizmet sağladığında proje harcamalarının daha büyük bölümü ülke içindeki faaliyetleri destekliyor.

Merkez bankası sunucu rafları, modüler raflar ve soğutma dağıtım ünitelerinde fırsatlar bulunduğunu belirtti. Ayrıca işletmecilerin Malezyalı şirketleri bulmasına ve hükümetin yurt içi üretimdeki eksiklikleri saptamasına yardımcı olacak yerel tedarikçi veri tabanı kurulmasını önerdi.

Johari, Amazon Web Services, Microsoft, Google ve Alibaba dahil büyük teknoloji şirketlerinin yerel işletmelere ve üniversitelere bilgi işlem kaynaklarına erişim sağlamasını, yapay zekâ ve bulut bilişim teknolojilerini paylaşmasını istiyor. Böylece faydalar, bina inşası ve ekipman bakımının ötesine geçerek araştırmaları ve tesislerden yararlanan hizmetlerin geliştirilmesini destekleyecek.

Büyük yatırım rakamlarının ekonomik getirileri farklılık gösteriyor

Sektörde açıklanan yatırımların toplamı 385,7 milyar RM'ye ulaştı. Bu tutara yaklaşık 271 milyar RM yabancı yatırım ve 114 milyar RM yurt içi yatırım dahil. Bank Negara'nın daha önceki ölçümüne göre 2021'den 2025'in ilk yarısına kadar onaylanan veri merkezi yatırımları 144,4 milyar RM oldu. ISEAS ise daha geniş kapsamlı bir proje sınıflandırması kullanarak 2021-2024 arasında bağlantılı projelere 184,7 milyar RM yatırım yapıldığını kaydetti.

Merkez bankası, sektörün gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) doğrudan katkısını 2021'deki 900 milyon RM'den 2025'te 14,1 milyar RM'ye yükselerek neredeyse 16 katına ulaşacak şekilde tahmin etti. GSYH, ülke içinde yaratılan ekonomik faaliyeti ölçüyor. Bank Negara'nın tahmini inşaatı, işletme faaliyetlerini ve daha önce yurt dışından alınan bazı hizmetlerin ikamesini kapsarken ithal ekipmanların dengeleyici etkisini de hesaba katıyor.

Malezya'nın sermaye malı ithalatı Ocak-Eylül 2025'te ayda ortalama 17,8 milyar RM oldu; 2024'te bu tutar 13,9 milyar RM, 2022'de ise 10,7 milyar RM'ydi. Bank Negara, veri merkezi yatırımlarının özel ekipmanlara yönelik artan talebi büyüterek, dünyanın geri kalanıyla yapılan ticaret, gelir ve diğer akışları kaydeden cari işlemler hesabı üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti.

Reklam

Tesisler faaliyete geçtikten sonra dijital hizmet ihracatından elde edilen gelir bu etkiyi dengeleyebilir. Bilişim ve iletişim teknolojileri hizmetleri ihracatı, Ocak-Eylül 2024'teki 15,5 milyar RM'den aynı dönemde %9 artışla 2025'te 16,8 milyar RM'ye yükseldi. Bank Negara, bu artışta veri merkezlerinin olumlu katkı sağladığına dair ilk işaretlerden söz etti.

Yerel kullanıcılar, kendi sistemleri ile verilerini işleyen bilgisayarlar arasındaki mesafenin kısalmasından yararlanabilir. Bu, yanıtın ulaşmasına kadar geçen süre olan gecikmeyi azaltır; hızlı karar gerektiren hizmetlerde bu önemlidir. Verilerin Malezya'da barındırılması, ulusal makamlara hassas bankacılık, sağlık ve kamu bilgileri üzerinde daha fazla denetim de sağlar.

İstihdam yalnızca harcamaya değil, becerilere bağlı

İnsan Kaynakları Bakanı R Ramanan, parlamentoya yazılı olarak verdiği yanıtta Malezyalılar için yaratılan işlerin açıklanan yatırımlarla orantılı olmadığını söyledi. Harcamaların çoğu ekipman, elektrik altyapısı ve soğutma sistemlerine gidiyor; bu alanlardaki işler ise genellikle uzmanlaşmış teknik beceriler gerektiriyor.

Ramanan, bugüne kadar yaratılan toplam iş sayısını açıklamadı. TalentCorp, veri merkezi işletmeciliğindeki görevleri, gerekli nitelikleri ve eğitim ihtiyaçlarını belirlemek için Mayıs ve Ekim 2025'te sektör çalıştayları düzenledi.

Çalışmada talebin yüksek olduğu 12 meslek belirlendi. Bunlar arasında elektrik ve makine mühendisleri, bilişim proje yöneticileri, bilişim sistemleri tasarım uzmanları, ağ güvenliği mühendisleri ve veri merkezi teknisyenleri bulunuyor. Sekiz meslek için lisans derecesi, biri için diploma, ikisi içinse teknik ve mesleki eğitim nitelikleri gerekiyordu.

Geriye kalan elektrik görevlisi pozisyonuna, Sijil Pelajaran Malaysia lise yeterliliğine sahip ve Enerji Komisyonu yeterlilik belgesi bulunan kişiler başvurabiliyordu. Bu da üniversite eğitiminin yanı sıra mesleki eğitim yoluyla sektöre girme imkânı sunuyor.

Bank Negara da otomasyon ve uzaktan işletme nedeniyle veri merkezlerinin genellikle imalat sanayisine kıyasla daha az iş yarattığını, ancak bu pozisyonların iyi ücretli olabileceğini belirtti. Önerileri arasında bulut hizmeti sağlayıcılarının eğitimlerine erişim ve işverenlerin ihtiyaç duyduğu becerilere uygun, akredite mesleki programlar bulunuyor.

Verimlilik ve yenilenebilir enerji ayrı zorluklar olmaya devam ediyor

Malezya, yatırım teşviklerine ilişkin ölçütler dahil olmak üzere Enerji Kullanım Verimliliği (PUE) ve Su Kullanım Verimliliği (WUE) ölçütlerini yürürlüğe koydu. PUE, tesisin toplam elektrik tüketimini bilgi işlem ekipmanlarının kullandığı elektrikle karşılaştırıyor. PUE değerinin 1,4 olması, bilgisayarların kullandığı her birim elektriğe karşılık tesise 1,4 birim elektrik girdiği ve kalan kısmın soğutma ile diğer sistemlerde kullanıldığı anlamına geliyor.

Loo'nun çalışmasında, Aralık 2024'te Ulusal Yatırım Konseyi'nin vergi teşviki almak isteyen 21 MW üzerindeki hiper ölçekli tesisler için PUE değerinin 1,4 veya altında olmasını önerdiği kaydedildi. Loo, bu yönergelerin bağlayıcı şartlar değil, tavsiye niteliğinde olduğunu belirtti. Bank Negara daha sonra, Malezya'da Sürdürülebilir Veri Merkezi Sektörünün Geliştirilmesine Yönelik Çerçeve'nin politikaları koordine etmek üzere hazırlandığını açıkladı.

Reklam

Kullanılan elektriğin kaynağı da çevresel maliyetleri belirliyor. ISEAS, 2023'te TNB'nin elektrik üretiminde yenilenebilir enerjinin payının %8,3 olduğunu kaydetti. 1 Eylül 2026 itibarıyla yenilenebilir enerji, Malezya'nın kurulu üretim kapasitesinin yaklaşık 14.000 MW'lık bölümünü, yani yaklaşık %32'sini oluşturuyordu. Üretim, fiilen üretilen elektriği; kurulu kapasite ise ekipmanın nominal üretim gücünü ölçüyor. Ayrıca bu rakamlar farklı sistemleri ve tarihleri kapsıyor.

Abdul Rahman, Malezya'nın yenilenebilir enerjinin kurulu kapasitedeki payını 2030'da %35'e, 2050'de %70'e çıkarmayı hedeflediğini ve 2030'a kadar 10.000-11.000 MW daha kapasite eklenmesinin beklendiğini söyledi. Bu genişlemenin kesintisiz elektriğe ihtiyaç duyan tesislere bağlanması için şebeke planlaması, depolama ve güvenilir başka arz kaynakları gerekecek.

Politika tartışması nasıl gelişti?

Malezya'daki kaynak tartışması, gelecekteki talebe ilişkin uyarılardan yatırımcıların elektrik faturalarını ve altyapı maliyetlerini etkileyen koşullara doğru ilerledi. Başlıca kilometre taşları, ekonomik ve çevresel kaygıların nasıl bir araya geldiğini gösteriyor:

  • Aralık 2024: Otuz sekiz projenin elektrik arzı anlaşmaları kapsamında azami talebi 5,9 GW, fiili yük kullanımı ise 405 MW'tı.
  • 14 Ocak 2025: Khazanah Araştırma Enstitüsü, şebeke ve ekolojik baskılara ilişkin değerlendirmesini yayımladı.
  • 12 Haziran 2025: ISEAS, veri merkezlerinin elektrik hizmetlerinin tüm maliyetini karşılamasını öneren Loo'nun çalışmasını yayımladı.
  • Ağustos 2026: Arz anlaşması bulunan ve faaliyetteki 45 tesiste, 6 GW'lık azami yüke karşılık fiili elektrik kullanımı yaklaşık 1,37 GW olarak kaydedildi.
  • 13 Ekim 2026: Abdul Rahman, işletmecilerin elektrik üretmesini önerdi ve kaynak gereksinimlerinin inceleneceğini açıkladı.
  • 15 Ekim 2026: Johari piyasa tarifelerini, rezerve edilen kapasite ücretlerini, yatırımcıların finanse edeceği şebeke iyileştirmelerini ve yerel katılımın artırılmasını anlattı.

Yatırımcıların karşısında artık daha ağır koşullar içeren bir ekonomik anlaşma var: Tesislerin ihtiyaç duyduğu kaynakları güvence altına almak, bunların maliyetini ödemek ve Malezyalı tedarikçiler ile çalışanlar için fırsatlar yaratmak. Hükümetin açıkladığı öncelik ise sektör büyürken hanelerin ve mevcut işletmelerin elektrik ve suya erişimini korumak.

Öne Çıkanlar

  • Veri merkezleri piyasa tarifesinden elektrik kullanmalı ve rezerve edilen kapasitenin bir kısmı kullanılmasa bile ücretini ödemeli.
  • Yatırımcılar gerekli iletim şebekesi iyileştirmelerinin maliyetini karşılamalı ve su geri dönüşüm teknolojisi kullanmalı.
  • Johari, en az %30 yerel içerik hedefi olduğunu açıkladı; ayrıca belirtilen %3'lük hizmetler eşiği ise açıklığa kavuşturulmadı.
  • Sektörün GSYH'ye doğrudan katkısının 2021'deki 900 milyon RM'den 2025'te 14,1 milyar RM'ye yükseldiği tahmin ediliyor.
  • İşletmecilerin elektrik üretmesi ve özel su temin sistemleri kurması, değerlendirilmekte olan önerilerdi.
  • Malezya'nın ekonomik getirisini artırmada yerel tedarik, bilgi işlem kaynaklarına erişim ve teknik eğitim kilit önem taşıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir