Pakistan’da yakıt desteği başvuruları 11,82 milyona ulaştı, kullanılan token sayısı 25 milyonu aştı

9 dakikalık okuma
Pakistan Fuel Relief Registrations Reach 11.82 Million as Token Use Passes 25 Million

Hızla büyüyen destek programında motosikletler başı çekiyor

Bilgi Teknolojileri ve Telekomünikasyon Bakanlığına göre Pakistan’ın yakıt desteği programında 14 Ekim 2026 itibarıyla 11,82 milyon kayıt yapıldı ve 25,2 milyon destek tokenı kullanıldı. Yaklaşık 11,41 milyon kayıt motosiklet ve üç tekerlekli araçlara ait. Böylece bu araçlar, gelirleri sınırlı hanelerin ulaşım giderlerini düşürmeyi amaçlayan desteğin başlıca yararlanıcıları oldu.

İçindekiler
  1. Hızla büyüyen destek programında motosikletler başı çekiyor
  2. Her token ne kadar destek sağlıyor?
  3. Kimler yararlanabiliyor, kurallar nasıl değişti?
  4. Kayıt, desteğe erişimde belirleyici
  5. Kayıt ve token sayıları ne gösteriyor?
  6. Program eylül ve ekim boyunca nasıl büyüdü?
  7. Sürücüler programı nerelerde kullandı?
  8. Akaryakıt istasyonlarına yapılan ödemeler ve şikâyetler günlük erişimi etkiliyor
  9. Programın süreceği taahhüdü ve daha geniş hane halkı tahmini
  10. Öne Çıkanlar

Bakanlık, 27,64 milyon token verildiğini ve kullanım oranının yüzde 91,18 olduğunu bildirdi. Token, belirli miktarda yakıt desteği için verilen dijital bir yetkilendirmedir. Tokenın verilmesi desteği kullanıma açarken, kullanılması yararlanıcının desteği programa katılan bir akaryakıt istasyonunda kullandığı anlamına geliyor.

Uygun motosiklet ve üç tekerlekli araç kullanıcılarına, yedi gün geçerli token başına 500 Pakistan rupisi veriliyor. Motor hacmi 800 santimetreküpe kadar olan otomobillerin sürücüleri ise 10 gün geçerli token başına 1.000 rupi alıyor. Motor hacmi sınırı, hangi küçük otomobillerin destekten yararlanabileceğini belirliyor.

Son veriler, Bilgi Teknolojileri ve Telekomünikasyon Bakanı Shaza Fatima Khawaja’nın yaklaşık 5,91 milyon kayıtlı vatandaş bulunduğunu açıkladığı 26 Eylül’den bu yana kayıtların yaklaşık iki katına çıktığını gösteriyor. Kullanılan token sayısı da aynı dönemde yaklaşık 4,8 milyondan 25,2 milyona yükselerek yaklaşık 5,3 kat arttı.

Başbakan Shehbaz Sharif, hükümetin 75 milyar rupilik ödeneğiyle desteklenen programı sürdüreceğini taahhüt etti. Programın büyümesi üç pratik konuyu öne çıkardı: uygun kullanıcıların kayıt olmasına yardımcı olmak, tokenların akaryakıt istasyonlarında kullanılabilmesini sağlamak ve istasyonlara ödemeleri zamanında yapmak.

Her token ne kadar destek sağlıyor?

Ekonomik Koordinasyon Komitesi, 75 milyar rupilik ödeneği 14 Eylül’de Maliye Bakanı Muhammad Aurangzeb başkanlığında yapılan toplantıda onayladı. Program, petrol fiyatlarındaki artıştan etkilenen düşük gelirli sürücülere destek vermek üzere tasarlandı. Dijital Yakıt Pass Sistemi’nin kurulması ve yönetilmesi Bilgi Teknolojileri Bakanlığına verildi.

Reklam

İlk onayda motosiklet ve üç tekerlekli araçlara haftada 500 rupi destek öngörüldü. Bu tutar, litresi 100 rupi desteklenen beş litre yakıt üzerinden hesaplandı. Motor hacmi 800 cc’ye kadar olan otomobillere ise aynı litre başı destekle ayda 30 litre yakıt için 10 günde bir 1.000 rupi verilmesi kararlaştırıldı.

Bu tutarlar, hükümetin yakıt masraflarına yaptığı katkıyı gösteriyor. Litre başına 100 rupi, hesaplamada kullanılan destek miktarıydı; benzinin satış fiyatının tamamı değildi. Motosikletini düzenli yolculuklarda kullanan bir hane için bu destek, cebinden ödediği tutarın azalması anlamına geliyor.

14 Ekim verilerine göre tokenların değeri motosiklet ve üç tekerlekli araçlar için yaklaşık 1,80 dolar, uygun küçük otomobiller içinse 3,60 dolar. Bir haneye sağladığı fayda, ne kadar yakıt aldığına ve desteği ne sıklıkla alıp kullanabildiğine bağlı.

Kimler yararlanabiliyor, kurallar nasıl değişti?

14 Eylül’deki onay, programı ticari amaçla kullanılmayan araçlarla sınırladı ve kullanıcı ya da araç sahibi başına yalnızca bir araç için destek verilmesini kararlaştırdı. Destek kapsamındaki araçlar arasında motosikletler, üç tekerlekli araçlar ve motor hacmi 800 cc’yi aşmayan otomobiller yer aldı.

Khawaja, Maliye ve Demiryollarından Sorumlu Devlet Bakanı Bilal Azhar Kayani ile 26 Eylül’de düzenlediği basın toplantısında değişiklikleri açıkladı. Kamuoyundan gelen görüşler üzerine motosikletler, çekçekler ve Qingqi araçları için beş litrelik sınırın kaldırıldığını söyledi. Qingqi, yerel ulaşımda yaygın olarak kullanılan bir tür üç tekerlekli araçtır.

Bakan ayrıca kiralık araç kullanan motosiklet ve çekçek kullanıcılarının artık araç sahibi olma şartını karşılamalarının gerekmediğini belirtti. Bu değişiklik somut bir engeli ortadan kaldırdı: Kiralık araç kullanan biri yakıt desteğine ihtiyaç duyabilirken aracın kaydı başka birinin adına olabiliyordu.

Ekim ayındaki güncellemede destek, sabit token tutarları ve geçerlilik süreleri üzerinden tanımlanmaya devam etti. Ancak duyurular, başlangıçtaki ticari olmayan kullanım şartı çerçevesinde ticari çekçek ve Qingqi faaliyetlerinin nasıl değerlendirileceğini netleştirmedi.

Reklam

Kayıt, desteğe erişimde belirleyici

Dijital sistem uygunluğu doğrulanmış araç kayıtları üzerinden kontrol ettiği için araç kayıtları programın merkezinde yer alıyor. Aracı eyalet kayıtlarında bulunmayan kullanıcıların yakıt tokenı alabilmesi için önce Eyalet Vergi Dairelerinde işlem yapması gerekebiliyor.

Ekonomik İşlerden Sorumlu Bakan, Senatör Ahad Khan Cheema, 24 Eylül’deki değerlendirme toplantısında bu sorunu ele aldı. Ekonomik İşler Dairesinin eylül ayı değerlendirme açıklamasında, bazı çekçek ve yük aracı sahiplerinin, özellikle araçları eyalet vergi dairelerine kayıtlı değilse, sorun yaşadığı belirtildi.

Eyalet temsilcileri, toplantıda çekçek kayıtlarının başladığını ve araçları kaydedildikten sonra uygun sahiplerin destek alabileceğini söyledi. Toplantıya başkanlık eden Cheema, hükümetin ilerlemeye ilişkin değerlendirmesini şöyle aktardı:

Başbakanın talimatları doğrultusunda Yakıt Destek Programı ülke genelinde başarıyla ilerliyor,

Cheema ayrıca Pakistan Dijital Otoritesinden araç kaydı ve token ödemelerine ilişkin şikâyetler için özel bir portal oluşturmasını istedi. Otorite, portalı mümkün olan en kısa sürede açmak için çalışacağını belirtti. Cheema’nın talimatları, uygun araç sahiplerinin kayıt sorunları nedeniyle destek dışında kalmamasını sağlamaya yönelikti.

Kayıt ve token sayıları ne gösteriyor?

14 Ekim verilerinde 11,82 milyon kayıtla birlikte 11,71 milyon tekil kullanıcı yer aldı. Bakanlık, programa tekrar katılan yararlanıcılara yaklaşık 15,93 milyon token verildiğini de kaydetti. Bu da tekrarlanan kullanımın programın önemli bir bölümünü oluşturduğunu gösteriyor.

Tekrar yararlananlar, verilen 27,64 milyon tokenın yaklaşık yüzde 58’ini aldı. Program sürdükçe bir kişi birden fazla kez destek alabiliyor; bu nedenle token sayısı tekil kullanıcı sayısından daha hızlı artıyor.

Bakanlığın yaklaşık 11,41 milyon olarak verdiği sayı, toplam 11,82 milyon kayda oranlandığında motosiklet ve üç tekerlekli araçlar kayıtların yaklaşık yüzde 96,5’ini oluşturuyor. Uygun küçük otomobiller için yaklaşık 412 bin kayıt yapıldı. Dağılım, program faaliyetlerinin büyük bölümünün küçük araç kullanıcıları arasında olduğunu gösteriyor.

Reklam

14 Ekim tarihli verilerde verilen 27,64 milyon token ile kullanılan 25,2 milyon token arasındaki farktan hesaplandığında, yaklaşık 2,44 milyon token henüz kullanılmamıştı. Her tokenın geçerlilik süresi sınırlı olduğundan, tokenın verilmesiyle kullanılması arasında geçen süre yararlanıcılar açısından önem taşıyor.

Program eylül ve ekim boyunca nasıl büyüdü?

Program, finansman kararının ardından kayıt sorunlarına ilişkin ilk değerlendirme ve bir dizi kamuoyu bilgilendirmesiyle genişledi. Başlıca gelişmeler şöyle:

  • 14 Eylül 2026: Ekonomik Koordinasyon Komitesi 75 milyar rupiyi onayladı ve dijital yönetim görevini Bilgi Teknolojileri Bakanlığına verdi.
  • 24 Eylül: Hükümetin değerlendirmesinde beş milyondan fazla kayıt olduğu kaydedildi; çekçek ve yük aracı sahiplerinin erişim sorunları ele alındı.
  • 26 Eylül: Khawaja yaklaşık 5,91 milyon kayıt, oluşturulan 6,19 milyon token ve 4,8 milyon kullanım bildirdi.
  • 12 Ekim: Akaryakıt istasyonlarına, yaklaşık 214 bin başvuru kapsamında toplam 12,34 milyar rupi ödeme yapıldı.
  • 14 Ekim: Kayıt sayısı 11,82 milyona ulaştı; 27,64 milyon token verildi ve 25,2 milyonu kullanıldı.

Program genişledikçe kullanım oranı da arttı. 26 Eylül’de oluşturulan 6.189.568 tokenın 4.797.734’ünün kullanılması, yaklaşık yüzde 77,5’lik bir orana karşılık geliyor. Bakanlık, 14 Ekim’de bu oranı yüzde 91,18 olarak bildirdi; bu, yaklaşık 13,7 puanlık artış demek.

Değişim, sonraki raporlama tarihinde verilen desteğin daha büyük bir bölümünün kullanılmış olduğunu gösteriyor. Ayrıca kayıt sayısının neden uygulamanın kapsamına ilişkin eksik bir tablo sunduğunu da ortaya koyuyor: Kayıtlı kullanıcının hâlâ token alması ve akaryakıt istasyonunda işlemi başarıyla tamamlaması gerekiyor.

Sürücüler programı nerelerde kullandı?

26 Eylül’de açıklanan bölgesel kullanım verilerinde en fazla kullanım Pencap ve Sindh eyaletlerinde görüldü. Pencap’ta yaklaşık 3,08 milyon token kullanılırken Sindh’de bu sayı yaklaşık 1,22 milyon oldu.

Hayber Pahtunhva’da 267.460, İslamabad Başkent Bölgesi’nde ise 210.032 token kullanıldı. Azad Cammu ve Keşmir, Belucistan ve Gilgit-Baltistan için açıklanan rakamlar sırasıyla 23.796, 6.761 ve 4.845 oldu.

Reklam

Veriler, listelenen tüm eyalet ve bölgelerde işlem yapıldığını, ancak hacimlerin büyük ölçüde farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor. Pencap’taki toplam Sindh’dekinden iki kat fazlaydı. İslamabad ise yüzölçümü çok daha küçük olmasına rağmen kayda değer sayıda işlem bildirdi.

Khawaja, eyalet hükümetleri ve yerel yönetimlerin uygulamanın denetlenmesine yardımcı olduğunu söyledi. Enformasyon ve Yayıncılık Bakanı Attaullah Tarar, 24 Eylül’deki değerlendirme toplantısında medya aracılığıyla ve sahada bilgilendirme çalışmaları yürütüldüğünü, daha fazla vatandaşı programdan haberdar etmenin amaçlandığını belirtti.

Akaryakıt istasyonlarına yapılan ödemeler ve şikâyetler günlük erişimi etkiliyor

12 Ekim’e kadar akaryakıt istasyonlarına yaklaşık 214 bin başvuru kapsamında 12,34 milyar rupi geri ödeme yapıldı; diğer ödemeler de işleme alındı. Geri ödeme, sürücünün token kullanmasıyla istasyonun kabul ettiği desteği tahsil etmesini sağlayan aşamadır.

Ödenen tutar, 75 milyar rupilik ödeneğin yaklaşık yüzde 16,5’ine karşılık geliyor. Ödenek, program için onaylanan finansmanı ifade ederken geri ödeme toplamı, belirli bir tarihe kadar istasyonlara yapılan ödemeleri gösteriyor.

Ödeme süreleri 24 Eylül’deki değerlendirme toplantısında gündeme gelmişti. Merkez Bankası temsilcileri bekleyen ödeme sorunlarının bir ya da iki gün içinde çözüleceğini öngördü. Cheema, gecikmelerin uygulamayı aksatmaması gerektiğini söyledi. Khawaja ise 26 Eylül’de akaryakıt istasyonlarına 24 saatlik bir döngü içinde ödeme yapıldığını belirtti.

Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, kayıt, token oluşturma ve kullanım süreçlerini izlemek üzere günün her saati çalışan bir kontrol odası kurdu. Khawaja, yetkililerin günde yaklaşık üç izleme toplantısı yaptığını ve akaryakıt istasyonlarını takip edip sorunları belirlemek için canlı bir coğrafi bilgi sistemi haritasından yararlandığını söyledi. Bu tür bir harita, faaliyet bilgilerini her istasyonun konumuyla ilişkilendiriyor.

Yardım almak isteyen kullanıcılara 9771 numaralı yardım hattı ile pmfuelrelief.pk program sitesi yönlendirildi. 25 Eylül-13 Ekim arasında özel destek hatlarına binlerce şikâyet ulaştı. Bildirilen çözüm oranları sürücülerde yüzde 96’yı, akaryakıt istasyonu işletmecilerinde yüzde 98’i aştı.

Programın süreceği taahhüdü ve daha geniş hane halkı tahmini

Shehbaz, doğrudan yararlananların sayısı 10 milyonu geçtiğinde programın süreceğini söyledi. Uygulamadaki rolleri nedeniyle federal ve eyalet hükümetleriyle diğer kurumlara teşekkür etti ve Khawaja’ya ulusal ödül verileceğini açıkladı. Katkı sunan diğer kişilere de hatıra plaketi verilecekti.

Reklam

Başbakan, doğrudan yararlanan 10 milyondan fazla kişinin hane başına ortalama beş kişilik ailelere sahip olduğu varsayımıyla yaklaşık 50 milyon kişinin doğrudan ya da dolaylı olarak destekten faydalandığını tahmin etti. Bu tahmine, hane halkının ulaşım giderlerinin azalmasından yararlanabilecek aile üyeleri de dâhil edildi. Bakanlığın tekil kullanıcı sayısı ise sistemde ayrı ayrı kaydedilen kişileri ölçüyor.

Yararlanıcılar için desteğin sürmesi, program kuralları çerçevesinde yakıt harcamalarının tekrar tekrar azalması anlamına geliyor. Hükümetin desteği sürdürebilmesi için kayıt sisteminin, token hizmetinin, akaryakıt istasyonlarının ve ödeme sürecinin katılım arttıkça birlikte çalışması gerekiyor.

Son verilere göre başarıyla kullanılan token sayısı 25 milyon işlemi aştı. Bundan sonraki pratik sınav, mevcut kullanıcılara erişimi sürdürürken programa katılmak isteyen uygun kişilerin kayıt sorunlarını çözmek olacak.

Öne Çıkanlar

  • Pakistan’da 14 Ekim 2026 itibarıyla 11,82 milyon yakıt desteği kaydı yapıldı ve 25,2 milyon token kullanıldı.
  • Motosiklet ve üç tekerlekli araçlar yaklaşık 11,41 milyon kayıtla toplamın yüzde 96,5’ini oluşturdu.
  • Tokenlar, uygun motosiklet ve üç tekerlekli araçlara 500 rupi; motor hacmi 800 cc’ye kadar olan otomobillere 1.000 rupi destek sağlıyor.
  • Hükümet program için 75 milyar rupiyi onayladı; 12 Ekim’e kadar akaryakıt istasyonlarına yaklaşık 12,34 milyar rupi geri ödeme yapıldı.
  • Yetkililer beş litrelik sınırı kaldırdı ve kiralık araç kullanan motosiklet ile çekçek kullanıcıları için araç sahibi olma şartını esnetti.
  • Başbakan Shehbaz Sharif programı sürdürme taahhüdünde bulunurken kayıt erişimi ve istasyonlara zamanında ödeme, uygulamanın temel unsurları olmayı sürdürüyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir