Çin Pasifik Tatbikatlarına Başlarken Japonya, Liaoning Uçak Gemisinin İşigaki’nin Güneyindeki Uçuşlarını İzliyor

8 dakikalık okuma
Japan Tracks Liaoning Carrier Flights South of Ishigaki as China Begins Pacific Drills

Uçak gemisi uçakları İşigaki’nin 250 kilometre güneyinde havalandı

Japonya, uçak gemisi Liaoning ve ona eşlik eden üç savaş gemisinin Okinawa’nın ana adasıyla Miyako Adası arasından güneydoğuya, Pasifik’e doğru ilerlemesinin ardından, Çin savaş uçaklarının 14 Ekim’de İşigaki Adası’nın yaklaşık 250 kilometre güneyinde Liaoning’den havalanıp gemiye indiğini doğruladı.

İçindekiler
  1. Uçak gemisi uçakları İşigaki’nin 250 kilometre güneyinde havalandı
  2. Grup Pasifik’e nasıl ulaştı?
  3. Japonya gemi, devriye uçağı ve savaş uçakları gönderdi
  4. Çin eğitimin amacını nasıl açıklıyor?
  5. Japonya’nın ekonomik bölgesi içindeki konum neden önemli?
  6. Uçuş sayıları okura ne anlatıyor?
  7. Önceki karşılaşmalar güvenlik konusundaki hassasiyeti açıklıyor
  8. Diğer tatbikatlar bölgedeki yoğun takvime ekleniyor
  9. Öne Çıkanlar

Japonya Savunma Bakanlığı, grubun 13 Ekim günü saat 11.00 sıralarında Nagasaki eyaletindeki Danjo Adaları’nın yaklaşık 390 kilometre güneybatısında gözlemlendiğini bildirdi. Grubun daha sonra Japonya’nın güneybatı ada zincirinden geçmesi, Japon gemilerinin, devriye uçaklarının ve savaş uçaklarının hareketlerini izlediği sulara girmesine yol açtı.

Bakanlığın açıklamasına göre uçak operasyonları Japonya’nın münhasır ekonomik bölgesi içinde gerçekleşti. Japonya, Çin savaş uçaklarının ya da gemilerinin Japon uçaklarına yaklaşması gibi olağandışı bir davranış tespit etmediğini bildirdi. Yetkililer, operasyona katılan uçakların ve kalkış ile inişlerin sayısını incelemeyi sürdürüyor.

Çin donanması, konuşlandırmanın yıllık plan kapsamında yapılan rutin bir eğitim olduğunu ve grubun gerçekçi koşullarda görev yapma kabiliyetini sınamayı amaçladığını belirtti. Tatbikatın uluslararası hukuk ve uygulamalara uygun olduğunu, herhangi bir ülkeyi ya da hedefi hedef almadığını söyledi.

Bu konuşlandırma, Liaoning’in Güney Çin Denizi ve batı Pasifik’te uzun süreli eğitimin ardından 22 Haziran’da Çingdao’ya dönmesini izliyor. Japonya’nın son gözlemleri, uçak gemisini önceki konuşlandırmasından yaklaşık dört ay sonra yeniden güneybatı adalarının yakınında tespit etti. Böylece uçakları yakında görev yaparken hareket hâlindeki bir deniz grubunu takip etme işi yeniden gündeme geldi.

Grup Pasifik’e nasıl ulaştı?

Liaoning’in rotası, Doğu Çin Denizi’nden Okinawa ile Miyako arasındaki sulara, oradan da Filipin Denizi’nde İşigaki’nin güneyindeki bir faaliyet bölgesine uzandı. Bu geçiş, Japonya’nın güneybatı adalarının batısındaki denizleri daha geniş Pasifik’e bağlıyor.

Reklam

Japonya, gruba eşlik eden gemileri üç füze destroyeri olarak tanımladı. Daha ayrıntılı teşhiste Anshan, 103 borda numarası; Wuxi, 104 borda numarası ve Huainen, 123 borda numarasıyla belirtildi. Anshan ve Wuxi bazı deniz kuvvetleri tanımlamalarında kruvazör olarak da sınıflandırılıyor; aynı dört gemi için farklı adlandırmalar kullanılmasının nedeni bu.

Öne çıkan hareketler ve açıklamalar şöyleydi:

  • 19 Mayıs: Çin, Liaoning’in önceki batı Pasifik eğitim konuşlandırmasını duyurdu.
  • 26-28 Mayıs: Japonya, bu konuşlandırma sırasında yaklaşık 170 uçak kalkışı ve inişi kaydetti.
  • 22 Haziran: Uçak gemisi grubu Çingdao’ya döndü.
  • 13 Ekim, saat 11.00 sıralarında: Japonya, Liaoning’i ve ona eşlik eden üç savaş gemisini Danjo Adaları’nın güneybatısında gözlemledi.
  • 14 Ekim: Grup Okinawa ile Miyako arasından güneydoğuya geçti ve Japonya, İşigaki’nin güneyindeki uçak operasyonlarını doğruladı.

Çin, son konuşlandırmanın süresini ya da ayrıntılı faaliyet alanını açıklamadı. Japonya’nın gözlemleri grubun nerede görüldüğünü ortaya koyarken Çin’in açıklaması, görevin belirtilen amacını aktarıyor.

Japonya gemi, devriye uçağı ve savaş uçakları gönderdi

Deniz Öz Savunma Kuvvetleri, gözetleme ve bilgi toplama amacıyla Yugiri destroyerini ve P-1 ile P-3C devriye uçaklarını görevlendirdi. Hava Öz Savunma Kuvvetleri de Liaoning’in uçak operasyonlarına karşılık savaş uçaklarını havalandırdı.

Önleme amaçlı havalanma, faaliyetleri teşhis etmek ya da izlemek için uçakların acil olarak göreve çıkarılmasıdır. Bu olayda Japon savaş uçakları, Çin uçak gemisinden uçakların operasyon yaptığı sırada karşılık verdi. Gemiler ve devriye uçakları, deniz grubunun konum ve hareketlerini izlemek için başka araçlar sağladı.

Japonya Savunma Bakanlığı, izleme ve bilgi toplama çalışmalarının süreceğini bildirdi. Bakanlığın ilk açıklamasında, tekrarlanan uçak kalkış ve inişlerinin yanı sıra son gözlemler sırasında Japon uçaklarına ya da gemilerine olağandışı yaklaşmalar olmadığı belirtildi.

Bu unsurlar, mevcut durumu anlamak açısından önem taşıyor: Japonya’nın güneybatı adalarına yakın mesafede aktif uçak gemisi eğitimi yapılırken izleme için kapsamlı bir karşılık verildi; bakanlığın ilk açıklaması ise bir çatışmadan çok takibe odaklandı.

Reklam

Çin eğitimin amacını nasıl açıklıyor?

Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması, batı Pasifik görev gücünün yıllık eğitim programı kapsamında düzenlendiğini; grubun gerçekçi koşullarda görev yapma kabiliyetini sınamayı ve geliştirmeyi amaçladığını söyledi.

Çin donanması açıklamasında tatbikatın hedef kitlesini şöyle tanımladı:

herhangi bir ülkeye ya da hedefe yönelik değil.

Çin’in önceki konuşlandırması, bu tür bir görevin neleri içerebileceğine dair daha somut bir fikir veriyor. Donanma, Mayıs’ta başlayan konuşlandırma sırasında kıyıdan uzakta taktik uçuşlar, gerçek mühimmatlı atışlar, destek ve koruma faaliyetleri ile kurtarma çalışmaları yapıldığını duyurmuştu.

Bir uçak gemisi grubu; uçakları taşıyan geminin, uçakların ve eşlik eden savaş gemilerinin koordinasyonunu gerektirir. Tekrarlanan kalkış ve inişler, grup farklı deniz alanlarında ilerlerken bu unsurların birlikte çalışmasını sağlamaya yönelik eğitim sunar. Bu nedenle Japonya’nın uçuş operasyonlarını gözlemlemesi, gemilerin rotasını kaydetmenin yanı sıra konuşlandırmayı takip etmenin de önemli bir parçası.

Japonya’nın ekonomik bölgesi içindeki konum neden önemli?

İşigaki’nin yaklaşık 250 kilometre güneyindeki sular, Japonya’nın münhasır ekonomik bölgesi (MEB) içinde kalıyor. MEB, kıyı devletine balık, petrol ve doğal gaz gibi kaynaklar üzerinde haklar tanır; komşu ülkelerle sınırlandırmalar saklı kalmak üzere genellikle kıyıdan 200 deniz miline kadar uzanır.

MEB içinde seyrüsefer ve üzerinden uçuş özgürlükleri devam eder. Kıyı devletinin uluslararası hukuka tabi egemenlik kullandığı karasuları ise kıyıdan genellikle yalnızca 12 deniz mili uzağa uzanır. Her ikisi de bir ülkenin denizlerdeki çıkarlarını gösteren haritalarda yer alsa da bunlar farklı hukuki alanlardır.

Japonya’nın açıklaması, uçak operasyonlarının MEB’i içinde gerçekleştiğini belirtti ve bunları izlemek için alınan askerî önlemleri aktardı. Çin ise eğitiminin uluslararası hukuk ve uygulamalara uygun olduğunu savundu.

İşigaki’nin konumu da bölgeyi stratejik açıdan önemli kılıyor. Uçak gemisi, Tayvan’ın güney ucunun doğusunda ve Tayvan ile Filipinler arasındaki Luzon Boğazı’nın geniş yaklaşım güzergâhlarının yakınında faaliyet gösteriyordu. Japonya’nın güneybatı adaları, Çin deniz kuvvetlerinin yakın denizlerle Pasifik arasında kullandığı güzergâhların yanında yer alıyor.

Reklam

Uçuş sayıları okura ne anlatıyor?

Japonya’nın üç gün boyunca yaklaşık 170 kalkış ve inişten söz etmesi, önceki konuşlandırmayla ilgili. Haziran ayında yapılan bir açıklamada bu faaliyet aktarılırken, daha ayrıntılı bir kayıt gözlemleri 26-28 Mayıs tarihlerine ve Luzon’un doğusundaki Pasifik sularına tarihlendiriyor.

Kalkış ve iniş toplamları, gözlemlenen uçak hareketlerini ölçer. Bunlar tek tek uçakların sayısından farklıdır: Aynı savaş uçağı ya da helikopter tekrar tekrar uçarak birden fazla harekete katkıda bulunabilir. Bu nedenle okurlar 170 rakamını, söz konusu günlerdeki faaliyet miktarının ölçüsü olarak değerlendirmeli.

Japonya’nın 2025 tarihli resmî kayıtları, gözlemler birkaç dönemi kapsadığında toplam sayının ne kadar büyüyebileceğini gösteriyor. Müşterek Kurmayın Haziran 2025 faaliyet raporunda, 17-19 Haziran arasında Liaoning uçaklarının yaklaşık 150 kalkış ve inişi kaydedildi. Böylece Mayıs ve Haziran’daki belirli gözlem dönemlerinin toplamı yaklaşık 700’e ulaştı.

Belgede Liaoning için günlük rakamlar 17 Haziran’da yaklaşık 80, 18 Haziran’da 30 ve 19 Haziran’da 40 olarak verildi. Uçak gemisi bu üç gün boyunca Okinotorishima’nın güneybatısında, Okidaitojima’nın güneyinde ve Miyako’nun güneydoğusunda gözlemlendi.

Aynı belgede, Çin’in Shandong uçak gemisinden 17-19 Haziran arasında yaklaşık 120 uçak hareketi ve belirtilen haziran gözlem dönemleri boyunca yaklaşık 350 hareket kaydedildi. Liaoning’in 700’lük toplamı, farklı tarih aralıklarını kapsamasına rağmen Shandong’un 350’lik toplamının iki katıydı. Bu rakamlar birlikte, Japon kuvvetlerinin önceki dönemde izlediği uçak faaliyetlerinin boyutunu gösteriyor.

Önceki karşılaşmalar güvenlik konusundaki hassasiyeti açıklıyor

Japon ve Çin kuvvetleri, daha önce Liaoning çevresindeki gözetleme faaliyetleri konusunda sert biçimde anlaşmazlığa düşmüştü. Haziran’da sona eren konuşlandırmanın ardından Çin, Japon gemi ve uçaklarını yakın mesafeden tehlikeli gözetleme yapmak ve grubu taciz etmekle suçladı. Japonya Müşterek Kurmayı suçlamaları reddederek izlemede güvenliğe öncelik verildiğini söyledi.

Aralık 2025’te yaşandığı öne sürülen radar olaylarının ardından daha ciddi bir anlaşmazlık çıktı. Japonya, Liaoning’den havalanan Çin J-15 savaş uçaklarının Okinawa’nın güneydoğusunda, uluslararası sularda Japon F-15’lerine iki kez atış kontrol radarı yönelttiğini bildirdi. Pekin, Japonya’nın açıklamasını reddetti ve yabancı uçakların eğitim alanına fazla yaklaştığını söyledi.

Reklam

Aralık ayındaki radar anlaşmazlığı, Japonya’nın protestosuna ve benzer bir olayı önlemeye yönelik tedbir taleplerine yol açtı. Herhangi bir hasar ya da yaralanma bildirilmedi. Atış kontrol radarı, silahların yönlendirilmesine yardımcı olacak doğrulukta hedef takibi için kullanılır. Bu nedenle askerî uçakların karşılaştığı durumlarda kullanımına ilişkin iddialar özellikle hassas kabul edilir.

Müşterek Kurmayın Aralık 2025 tarihli izleme açıklaması, önceki konuşlandırma sırasında uçak gemisinin faaliyetlerine dair kesin bir kayıt da sunuyor. Açıklamada 6 Aralık’ta yaklaşık 50, 7 Aralık’ta da 50 uçak kalkış ve inişi sayıldı.

Açıklamada Liaoning ve 101, 117 ve 124 borda numaralı üç destroyerin Okinawa ile Minamidaitojima arasında kuzeydoğuya ilerledikten sonra Kikaijima’nın yaklaşık 190 kilometre doğusunda doğuya yöneldiği belirtildi. Japonya, gözetleme için Teruzuki destroyerini görevlendirdi ve uçak gemisi uçaklarının operasyonlarına karşılık savaş uçaklarını havalandırdı.

Aralık ayındaki kayıt ile ekim ayındaki son gözlemler, farklı eşlik gemilerinin ve rotaların söz konusu olduğu ayrı konuşlandırmalara ait. Bu kayıtlar, Çin uçak gemileri ada zincirinin çevresindeki sularda ilerlerken Japon izleme kuvvetlerinin üstlendiği tekrarlanan görevleri ortaya koyuyor.

Diğer tatbikatlar bölgedeki yoğun takvime ekleniyor

Çin’in uçak gemisi konuşlandırması, 12-17 Ekim tarihleri arasında beş kıyı bölgesinde planlanan askerî faaliyetlerle aynı döneme denk geldi. Bu bölgeler Bohay, Sarı Deniz, Doğu Çin Denizi ve Güney Çin Denizi’ne yayılarak Dalian, Qinhuangdao, Yancheng, Wenzhou ve Zhanjiang yakınlarını kapsıyordu.

Takvimde 12 Ekim’de Dalian yakınında gerçek mühimmatlı atış, 16 Ekim’e kadar Zhanjiang yakınında devam eden tatbikatlar ve 16-17 Ekim’de Yancheng yakınında gerçek mühimmatlı atış yer aldı. Çinli yetkililer bu faaliyetlerin ya da Liaoning’in konuşlandırmasının Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te’nin Ulusal Gün konuşmasıyla bağlantılı olup olmadığını belirtmedi.

Lai, Çin’i askerî baskı yoluyla Tayvan Boğazı’nın iki yakasındaki mevcut durumu değiştirmeye çalışmakla suçlarken savunma kabiliyetlerinin güçlendirilmesi çağrısı yaptı. Pekin ise Tayvan çevresindeki askerî tatbikatlarını Tayvan’ın bağımsızlığını savunanları ve dış müdahaleyi caydırma aracı olarak tanımladı.

ABD ve Japonya da uçak gemisi konuşlandırmasının açıklanmasından beş gün sonra başlaması planlanan Keen Sword 27 tatbikatına hazırlanıyordu. Planlanan faaliyetler arasında Şikoku’nun güneyindeki ve Kyushu’nun doğusundaki sularda, ayrıca Kyushu’nun güneybatısından Okinawa’nın kuzeydoğusuna uzanan başka bir bölgede gemilere karşı ortak eğitim vardı.

Bölgedeki genel tablo, yakın çevrede faaliyet gösteren ya da tatbikata hazırlanan birden fazla kuvvete işaret ediyor. Japonya’nın önündeki acil görev ise belirli: Liaoning’in gemilerini ve uçaklarını takip etmek, hareketlerinden haberdar olmak ve karşılaşmaları güvenli biçimde yönetmek.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Liaoning ve ona eşlik eden üç savaş gemisi 14 Ekim’de Okinawa ile Miyako arasından geçti.
  • Japonya, uçak gemisi uçaklarının İşigaki’nin yaklaşık 250 kilometre güneyinde, kendi münhasır ekonomik bölgesi içinde faaliyet gösterdiğini doğruladı.
  • Japonya gözetleme için bir destroyer ve devriye uçakları görevlendirdi, ayrıca savaş uçaklarını havalandırdı.
  • Savunma Bakanlığı, son gözlemler sırasında Japon uçaklarına ya da gemilerine olağandışı yaklaşmalar bildirmedi.
  • Çin, konuşlandırmanın yıllık rutin bir eğitim olduğunu ve belirli bir ülkeye ya da hedefe yönelik olmadığını söyledi.
  • Son uçak sayıları hâlâ inceleniyordu ve Çin konuşlandırmanın ne zaman sona ereceğini açıklamamıştı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir