Her 10 işten biri otomasyonla veya işlev değişikliğiyle karşı karşıya
Ekonomi Bakanı Akmal Nasrullah Mohd Nasir'e göre, yapay zekâ, dijitalleşme ve yeşil ekonomi istihdamı yeniden şekillendirirken Malezya'daki mevcut işlerin yaklaşık yüzde 10'u otomasyonla veya işlev değişiklikleriyle karşı karşıya. Bu uyarı, vasıflı istihdam oranını 2025'te iş gücünün yüzde 30,1'inden 2030'a kadar yüzde 35'e çıkarma hedefiyle birlikte geldi.
İçindekiler
- Her 10 işten biri otomasyonla veya işlev değişikliğiyle karşı karşıya
- TalentCorp gerçekte neyi ölçtü?
- Hizmet ve büro işlerinde baskı neden daha fazla?
- Kadınlar ve iş gücü piyasasının orta kesimi
- Yapay zekâ desteği ne zaman iş kaybına dönüşür?
- Eğitim bütçesi yüksek, ancak sonuçlar belirleyici
- Son katılım verileri ne gösteriyor?
- İşverenler eğitimi işe yarar istihdama dönüştürebilir mi?
- Yeni roller, üniversite planları ve 2030 hedefi
- Taahhütlerin sıralaması ve yanıtsız kalan sorular
- Önemli Noktalar
Akmal, Tebrau milletvekili Jimmy Puah Wee Tse'ye Dewan Rakyat'ta verdiği yazılı yanıtta, Talent Corporation Malaysia'nın Kasım 2024 tarihli araştırmasına atıfta bulundu. Kalan yüzde 90'lık kesimdeki işlerin becerilerin uyarlanmasıyla geçerliliğini koruyabileceğini söyledi. Bu ayrım önemli: Bakanlık, her 10 çalışandan birinin işini kaybedeceğini öngörmüyor; otomasyona maruz kalma ve yeniden yapılanmadan söz ediyor.
Hükümet bu dönüşümü, daha yüksek ekonomik değer üreten ve daha fazla vasıflı istihdam sağlayan sektörlere yönelmek için bir fırsat olarak görüyor. Mevcut görevleri daha az değerli hâle gelen veya ortadan kalkan çalışanlar için eğitimin ve yeni iş yaratımının yeterince hızlı ilerlemesini sağlamaksa hükümetin önündeki zorluk.
Birden fazla veri, bu zorluğun boyutunu anlamaya yardımcı oluyor ancak farklı şeyleri ölçüyor. TalentCorp, 10 sektörde 620.000 çalışanın etkilenmesinin muhtemel olduğunu belirtiyor. Ayrı bir akademik analiz, üretken yapay zekâ senaryosunda 320.000 işin risk altında olduğunu, tüm iş akışlarını yürütebilen sistemlerin daha yaygın benimsenmesi hâlinde bu sayının yaklaşık 680.000'e çıkacağını tahmin ediyor.
Bu rakamlar, ülke genelinde iş kayıplarına ilişkin birbirinin yerine kullanılabilecek tahminler olarak değerlendirilmemeli. Sektör kapsamları, teknoloji varsayımları ve değişen görevleri, geçerliliğini yitiren rolleri veya olası işten çıkarmaları sayıp saymadıkları farklı. Birlikte ele alındıklarında, Malezya'nın hem yeni istihdam yaratma stratejisine hem de hâlihazırda çalışanlar için uygulanabilir yollara neden ihtiyaç duyduğunu gösteriyorlar.
TalentCorp gerçekte neyi ölçtü?
TalentCorp'un iş gücü etki araştırması, Malezya'nın gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 60'ından sorumlu 10 sektördeki 949 meslek rolünü inceledi. Araştırmaya göre bu sektörlerdeki çalışanların yaklaşık yüzde 18'i, yani yaklaşık 620.000 kişi, teknolojik ve ekonomik değişimlerden önemli ölçüde etkilenecek.
Sektörler arasında havacılık ve uzay, kimya, elektrik ve elektronik, enerji ve elektrik üretimi, gıda imalatı ve hizmetleri, küresel iş hizmetleri, bilgi ve iletişim teknolojileri, tıbbi cihazlar, ilaç imalatı ile toptan ve perakende ticaret yer alıyor. Bu sektörlerin 2023'teki ekonomik katkısı 933 milyar RM oldu.
Yüzde 18'lik oran bu sektörlerdeki iş gücü için geçerliyken, Akmal'ın yüzde 10'luk açıklaması daha geniş kapsamda mevcut işlerle ilgili. Resmî araştırma sayfasında iki yüzdeyi uzlaştıran bir hesaplama bulunmuyor. Bu oranların hiçbiri tek başına kaç kişinin işsiz kalacağını göstermiyor.
620.000 rakamının nasıl tanımlandığı konusunda da bir fark var. Steven Sim, Haziran 2025'te yayımlanan kurumsal bir makalede bu işlerin yüksek oranda ikame edilme veya geçerliliğini yitirme riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. TalentCorp'un araştırma sayfasıysa çalışanların önemli ölçüde etkilenmesinin beklendiği yönünde daha geniş bir tanım kullanıyor. Bir rolün yeniden yapılandırılmasıyla ortadan kaldırılması aynı sonuç değil.
Araştırma, etkilenecek çalışanların sayısını vermekle kalmıyor. Etkilenme olasılığı yüksek 84 rol için kariyer geçişlerini haritalandırıyor ve temel becerilerle mesleğe özgü 864 beceriyi belirliyor. Bu ayrıntılar, çalışanları bir hedef göstermeden eğitime göndermek yerine ortadan kalkan bir görevi gerçekçi bir sonraki rolle eşleştirmeye yardımcı olabilir.
Hizmet ve büro işlerinde baskı neden daha fazla?
Finans ekonomisi uzmanı Lim Kok-Tiong'un 2 Haziran 2026 tarihli ISEAS Perspective makalesi, Malezya'da yapay zekâya maruz kalmanın merkezine hizmet sektörünü koyuyor. Yaklaşık 10 milyon kişiyi, yani toplam istihdamın yüzde 65'ini istihdam eden sektör, GSYH'nin de yaklaşık yüzde 60'ını oluşturuyor.
Makale, Asya Pasifik'te üretken yapay zekâya maruz kalma tahmini olan yüzde 22'yi bu iş gücüne uygulayarak, hizmet sektöründe 2,2 milyona kadar işin yapay zekâdan bir ölçüde destek alabileceğini veya görev değişikliği yaşayabileceğini hesaplıyor. Bu, hâlihazırda otomatikleştirilmiş işlerin sayımı değil, geniş kapsamlı bir tahmin.
Üretken yapay zekâ metin, görsel ve yazılım kodu gibi içerikler üretir. İş yerlerinde yazışma taslakları hazırlayabilir, belgeleri özetleyebilir ve bilgileri işleyebilir. Bir işin bazı görevleri bu yeteneklerle örtüştüğünde o iş yapay zekânın etkisine açık hâle gelir; bu, sistemin işin tamamını güvenilir biçimde yapabileceği anlamına gelmez.
Malezya Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü ile Dünya Bankası'nın araştırması, büro destek rollerinin yüzde 92'sinin yüksek düzeyde etkiye açık olduğunu tahmin ediyor. Araştırmada ayrıca yaklaşık 4,2 milyon Malezyalı çalışanın görevlerinin yapay zekânın yetenekleriyle örtüşmesinden söz ediliyor. Bu daha büyük rakam, ortadan kaldırılması kaçınılmaz 4,2 milyon büro işi olarak okunmamalı.
Araştırmanın ortak yazarlarından Dünya Bankası ekonomisti Alyssa Farha Jasmin, bulguların kaçınılmaz işten çıkarmaları değil, işveren kararlarına bağlı olarak otomatikleştirilebilecek görevleri belirttiğini açıkladı. Aynı yazılım bir çalışanın daha fazla işi tamamlamasına da şirketin çalışan sayısını azaltmasına da imkân verebilir. Sonucu, yazılımın nasıl kullanıldığı belirler.
Kadınlar ve iş gücü piyasasının orta kesimi
Büro işlerine ilişkin bulgular, yükün eşit dağılmadığına işaret ediyor: Büro çalışanlarının yüzde 84'ünü kadınlar oluşturuyor. Bu nedenle idari işlerdeki değişimler, ülke genelindeki istihdam toplamı görece sabit kalsa bile kadınları orantısız biçimde etkileyebilir.
Yaş gruplarına ilişkin tablo, en genç çalışanların en fazla etkiye maruz kalacağı yönündeki basit bir uyarıdan daha karmaşık. ISIS Malaysia ve Dünya Bankası araştırmasına göre, 15-24 yaş aralığındaki çalışanlar etkiye en az açık kategoride en yüksek paya sahipken, 25-64 yaş aralığındakiler etkiye en açık kategoride en yüksek paya sahip.
Daha az etkilenmeye açık olmak mutlaka avantaj anlamına gelmiyor. Genç çalışanlar az nitelik gerektiren manuel işlerde yoğunlaşırken otomasyon, aksi hâlde daha iyi ücretli işlere geçiş yolu sunabilecek idari ve bilişsel pozisyonları azaltabilir.
Khazanah Araştırma Enstitüsü'nün 18 Eylül 2024'te Dr Mohd Amirul Rafiq Abu Rahim ve Goh Hao Yi tarafından yayımlanan teknoloji ve iş gücü analizi, özellikle orta beceri kategorisindeki rutin işlerin etkiye daha açık olduğunu belirtiyor. Bu kategorideki işlerin yüzde 90'ı Malezya vatandaşları tarafından yapılıyor.
Enstitü, Malezya'daki işlerin yüzde 11 ila yüzde 54'ünün önümüzdeki yirmi yılda otomasyondan önemli ölçüde etkilenebileceğine ilişkin tahminlere atıfta bulunuyor. Bu geniş aralık, daha genel olarak otomasyonu ve güncel politika tartışmalarından çok daha uzun bir dönemi kapsıyor. Enstitü ayrıca, Yükseköğretim Bakanlığı'nın Mezun İzleme Araştırması'na atıfla, mezunların yaklaşık yarısının ilk işinde gerekenden daha yüksek niteliklere sahip olduğunu belirtiyor. Yalnızca daha fazla diploma almak, uygun iş eksikliğini çözmeyecek.
Yapay zekâ desteği ne zaman iş kaybına dönüşür?
Lim'in ISEAS analizi, benimsemenin iki olası aşamasını birbirinden ayırıyor. İlk aşamada üretken yapay zekâ çalışanlara yardımcı oluyor ve etkilenme olasılığı yüksek görevleri otomatikleştiriyor. İkinci aşamada ise otonom yapay zekâ otomasyonu daha karmaşık iş akışlarına taşıyor. Otonom sistemler, tek bir soruyu yanıtlamakla kalmayıp bir dizi eylemi yerine getirebiliyor.
Makale, yalnızca üretken yapay zekâyla sınırlı bir senaryoda yaklaşık 320.000 işin, otonom yapay zekânın daha fazla benimsenmesi hâlinde ise yaklaşık 680.000 işin risk altında olduğunu tahmin ediyor. Hizmet sektöründeki 10 milyon kişilik iş gücü karşısında bu rakamlar sırasıyla yaklaşık yüzde 3,2 ve yüzde 6,8'e karşılık geliyor. Bunlar benimsenme yoğunluğuna ilişkin varsayımlara dayanan senaryolar, öngörüler değil.
Makaledeki stres hesaplamaları, işsizliğin yüzde 3,5'lik başlangıç düzeyinden yaklaşık yüzde 5,5'e çıkabileceğini; iş gücüne katılım oranının yüzde 70'ten yüzde 60'a düşmesi varsayımının eklenmesi durumunda ise yüzde 6,3'e yaklaşabileceğini gösteriyor. Bunlar resmî işsizlik tahminleri değil, belirli koşullara bağlı modelleme sonuçları.
Makale, İnsan Kaynakları Bakanlığı'nın Ekim 2024'te yaptığı ve 2020'den bu yana otomasyon ile yapay zekâ nedeniyle yaklaşık 300.000 işin kaybedildiğini belirten açıklamaya da atıfta bulunuyor. Yıllara göre bir döküm sunulmadığına dikkat çeken makale, yakın dönemdeki yapay zekâ etkilerini daha önceki otomasyondan ve pandemi dönemindeki aksamalardan ayırmanın güç olduğunu belirtiyor.
Akmal ayrıca Stanford Üniversitesi'nin Eylül 2026 tarihli, How Does AI Change Labor Demand? Evidence from 41 Countries başlıklı araştırmasına atıfta bulundu. Parlamentoya verdiği yanıta göre araştırma, üretken yapay zekânın talebi deneyimli çalışanlara doğru kaydırdığını ve temel görevlerin otomasyonunun iş hayatına yeni atılanların fırsatlarını tehdit ettiğini ortaya koydu. Bu kaygı, iş kaybını başka bir riskle ilişkilendiriyor: geleceğin vasıflı çalışanlarının deneyim kazanmasını sağlayacak başlangıç düzeyindeki işlerin azalması.
Eğitim bütçesi yüksek, ancak sonuçlar belirleyici
Malezya, beceri geliştirme için birden fazla kaynaktan fon ayırdı. TalentCorp'un Kasım 2024 tarihli duyurusunda, İnsan Kaynakları Bakanı Steven Sim Chee Keong'un bakanlığın 3 milyar RM'lik fonu aracılığıyla harç, kredi, burs ve eş finansmanlı hibeleri kapsayan destek açıkladığı belirtildi.
Sim, insan kaynakları bakanı olarak yürüttüğü çalışmaları anlattığı ve Dünya Ekonomik Forumu için kaleme aldığı Haziran 2025 tarihli makalesinde, beceri odaklı eğitim ve öğretime yılda 10 milyar RM harcandığını söyledi. Bu tutarın yaklaşık yüzde 30'u özel şirketlerden alınan yasal bir harçtan, yani yaklaşık 3 milyar RM'den oluşuyordu.
TalentCorp'un dijital ve yapay zekâ becerileri eğitimine 1,6 milyar RM ayırdığı ve kursların Malezyalı çalışanlara ücretsiz olduğu da bildirildi. Bu tutarlar farklı finansman düzenlemelerini ve dönemleri anlatıyor. Tek bir yeni yapay zekâ bütçesinin ayrı kalemleriymiş gibi toplanmamalılar.
Akmal, her biri bir sektör temsilcisinin başkanlığında 17 MyMahir Future Skills Yetenek Konseyi kurulduğunu söyledi. MyMahir, iş eğilimleri, gereken beceriler, kariyer yolları ve eğitim fırsatları hakkında bilgi sağlayarak kurs tasarımının işverenlerin gerçek ihtiyaçlarına göre yapılmasına imkân veriyor.
Sim, konseylerin beceri programlarında eğitim alan çalışanların ilk yıldaki ortalama ücretinin ulusal ortalamanın yüzde 12 üzerinde olduğunu söyledi. Bu yararlı bir karşılaştırma olsa da eğitim sayesinde ücretlerin yüzde 12 arttığını göstermiyor. Bunu ortaya koymak için katılımcıların eğitim öncesi ücretlerine ve programa katılmayan benzer çalışanlara ilişkin bilgi gerekir.
Son katılım verileri ne gösteriyor?
İnsan Kaynakları Bakan Yardımcısı Khairul Firdaus Akbar Khan, Dewan Rakyat'a yaptığı açıklamada, 31 Ağustos itibarıyla İş Gücü Dairesi'nin beceri geliştirme ve yeniden beceri kazandırma programlarına 74.332 kişinin katıldığını söyledi. HRD Corp, Ağustos 2026 itibarıyla 19.084 eğitim kontenjanını 47,67 milyon RM tutarında mali yardımla onaylamıştı.
Programlar, düşük ve orta beceri kategorilerindeki çalışanları hedefliyor. Konular arasında yapay zekâ, Nesnelerin İnterneti, otomasyon, dronlar, yeşil teknoloji, elektrikli araçlar, hidrojen teknolojisi ve girişimcilik yer alıyor. Nesnelerin İnterneti, cihaz ve sensörlerin veri alışverişi yapmasını ve izlenmesini sağlıyor.
Khairul Firdaus ayrıca SOCSO'nun Skim LINDUNG Kerjaya programı kapsamındaki azami eğitim ücreti desteğinin 1 Ekim 2026'dan itibaren 3.000 RM'den 7.000 RM'ye çıkarılacağını duyurdu. Bu, 4.000 RM'lik bir artışla önceki üst sınırın iki katından fazla olacak.
TalentCorp'un MyMahir AI Tour ve JAMx programlarından 7.971'den fazla kişi yararlandı. Farklı programlara katılanlar arasındaki örtüşme belirtilmediğinden, katılımcı ve onaylanan kontenjan rakamları basitçe toplanarak benzersiz çalışanların toplamı elde edilemez. Bu rakamlar, kaç katılımcının yeni iş bulduğunu da göstermiyor.
Khairul Firdaus, Farm Fresh Berhad'ın ürünlerin son kullanma tarihlerini yapay zekâyla izlemek için tahminen 14 milyon RM yatırım yaptığını ve müşteri şikâyetlerinin yüzde 30 azaldığını belirtti. Örnek, ölçülebilir bir operasyonel faydayı gösteriyor; ancak buna eşlik eden istihdam verisi, çalışan sayısının artıp artmadığını veya sabit kalıp kalmadığını ortaya koymuyor.
İşverenler eğitimi işe yarar istihdama dönüştürebilir mi?
İşverenlerin hazırlık düzeyi hâlâ eşit değil. Alibaba Cloud anketine katılanların yüzde 68'i, şirketlerin bulut bilişim ve yapay zekâ kullanımında geride kaldığını düşündüğünü belirtti. PwC Malezya Kurumsal Yönetim Kurulu Üyeleri Araştırması 2024'te ise Malezyalı CEO'ların yüzde 23'ünün yapay zekâyı iş gücü ve beceri stratejisine entegre etmeyi planladığı görüldü.
Diğer anket bulguları, eğitim hazırlığının sınırlı olduğuna işaret ediyor. EY'nin 2023 İşin Yeniden Tasarlanması Araştırması'na göre Malezya'daki şirketlerin yüzde 22'si çalışanları yapay zekâ konusunda eğitmeye hazırlanıyordu. PwC anketindeyse şirketlerin yüzde 12'si üretken yapay zekâ eğitimini önceliklendirdi, yüzde 4'ü ilgili iş kayıplarından endişe duyduğunu belirtti. Anketler farklı grupları ve dönemleri kapsıyor; dolayısıyla tek ve karşılaştırılabilir bir eğilimden ziyade hazırlık düzeyine ilişkin göstergeler sunuyor.
MBSB Bank'ın üst düzey insan kaynakları yöneticisi ve Malezya İşverenler Federasyonu konseyi üyesi Farid Basir, otomasyon kararlarında insanı merkeze almayı savundu. Temel önerisi şöyleydi:
Yapay zekâ insanların yerini almamalı, onları güçlendirmeli.
Farid, empati, karmaşık durumları yorumlama, yenilikçilik ve değerler açısından insanların hâlâ vazgeçilmez olduğunu savundu. ISIS Malaysia ve Dünya Bankası araştırması daha güçlü işsizlik sigortası, yapay zekâ ve etiğin daha erken yaşlarda öğretilmesi, eleştirel düşünme ve karmaşık yargılama gibi beceriler ile çalışanlarını yeniden eğiten işverenlere teşvik verilmesini öneriyor.
Lim'in önerdiği yapay zekâ için toplumsal sözleşme de çalışanların şirket içinde başka görevlere geçirilmesini, geçiş yolları oluşturulmasını, uyarlanabilir sosyal güvence ağları kurulmasını ve yapay zekâ insan emeğinin yerini aldığında daha fazla şeffaflık sağlanmasını öngörüyor. Bunlar açıklanmış taahhütler değil, öneriler. Ortak noktaları, eğitim kursunun başarılı bir istihdam geçişinin yalnızca bir parçası olması.
Yeni roller, üniversite planları ve 2030 hedefi
TalentCorp, önümüzdeki üç ila beş yılda önem kazanması beklenen yaklaşık 60 yeni rol belirliyor. Bunlar arasında yapay zekâ mühendisleri, sürdürülebilirlik uzmanları ve biyolojik üretim süreçlerinde çalışan mühendisler bulunuyor. Sim, bu rollerin yüzde 70'inin yapay zekâ ve dijital teknolojiler alanında olduğunu söyledi. Bu, 42 tür role karşılık geliyor; 42 ayrı işe değil.
Malezya ayrıca yapay zekâya ilişkin planlama kapsamında 500.000 istihdam fırsatı yaratmayı hedefliyor. Akmal, çalışanların uyum sağlamasına yardımcı olmak için teknik ve mesleki eğitim ile öğretimin önemini vurguladı. Programların uygulanmasından İnsan Kaynakları Bakanlığı, politika yönünün belirlenmesinden ise Ekonomi Bakanlığı sorumlu.
Yükseköğretim Bakanlığı, 2025-2030 arasında 11 devlet üniversitesinde açılacak 30 uzmanlık programıyla yapay zekâ becerilerine sahip 30.000 mezun yetiştirmeyi hedefliyor. Bakan Zambry Abdul Kadir, 30 Eylül itibarıyla 455 akademik programın gözden geçirildiğini ve uzmanlık yapay zekâ kurslarının Malezya Yeterlilikler Ajansı'nın Yapay Zekâ Program Standartları'nı izlediğini söyledi.
Özel fakülteler arasında Universiti Teknologi Malaysia'da yapay zekâ, Universiti Teknikal Malaysia Melaka'da yapay zekâ ve siber güvenlik, Universiti Malaysia Perlis'te ise akıllı bilişim fakülteleri bulunuyor. Bakanlık ayrıca devlet üniversitelerindeki lisans programlarının yüzde 80'ine yapay zekâ unsurları eklemeyi planlıyor.
13. Malezya Planı kapsamında vasıflı istihdam oranını yüzde 30,1'den yüzde 35'e çıkarmak, 4,9 yüzde puanlık bir artış gerektiriyor. Orta beceri kategorisindeki işler 2025'te istihdamın yüzde 57'sini, en düşük kategoridekiler ise yüzde 12,9'unu oluşturdu. Dolayısıyla hedef yalnızca daha fazla yapay zekâ uzmanı yetiştirmek değil, istihdamın bileşimini değiştirmek.
Taahhütlerin sıralaması ve yanıtsız kalan sorular
İş gücü politikası; 13. Malezya Planı, Yeni Sanayi Ana Planı 2030, Ulusal Enerji Dönüşüm Yol Haritası, Ulusal Yarı İletken Stratejisi ve Malezya Dijital Eylem Planı 2030'u kapsıyor. Akmal, Başbakan Anwar Ibrahim'in 29 Haziran'da başlattığı dijital planın, Malezya yapay zekâ ülkesi olma hedefine ilerlerken uyum sağlayabilen ve kapsayıcı bir iş gücünü desteklediğini söyledi.
Başlıca kilometre taşları, çalışmaların nasıl geliştiğini gösteriyor:
- 18 Eylül 2024: Khazanah Araştırma Enstitüsü teknoloji, beceri uyumsuzluğu ve otomasyona maruz kalma analizini yayımladı.
- 18 Kasım 2024: TalentCorp, 10 sektörü kapsayan ilk araştırmasını başlattı ve bakanlığın 3 milyar RM'lik fonu aracılığıyla destek açıkladı.
- 10 Haziran 2025: Sim yıllık beceri harcamalarını, yeni rolleri ve o haziran ayında ASEAN vatandaşları için 65.000 Ulusal Eğitim Haftası kursu düzenleme planlarını anlattı.
- 2 Haziran 2026: ISEAS, Lim'in üretken ve otonom yapay zekânın benimsenmesine ilişkin senaryolarını yayımladı.
- Ağustos 2026: HRD Corp'un eğitim onayları, 47,67 milyon RM yardımla 19.084 kontenjana ulaştı.
- 1 Ekim 2026: SOCSO'nun duyurduğu eğitim ücreti desteği üst sınırı 7.000 RM'ye yükseliyor.
- 2030: Malezya, 2025-2030 döneminde vasıflı istihdam oranını yüzde 35'e çıkarmayı ve yapay zekâ becerilerine sahip 30.000 mezun yetiştirmeyi hedefliyor.
TalentCorp başlangıçta araştırmayı 2025'te 12 sektöre daha genişletmeyi planlamıştı. Araştırma sayfasında şu anda ikinci aşamanın sürdüğü belirtiliyor ancak kesin bir yayımlanma tarihi verilmiyor. Genişletilmiş araştırmanın sonuçları, ilk çalışmadaki sektörlerin ötesinde yapay zekâya maruz kalma durumunu aydınlatabilir.
Başka önemli boşluklar da sürüyor: Bildirilen geçmiş iş kayıplarına ilişkin yıllık döküm yok; ülke geneli ve sektör oranlarının nasıl uzlaştırıldığı gösterilmedi; yeni fırsatların işini kaybeden çalışanlarla konum, ücret veya nitelik bakımından örtüşeceğine dair kanıt bulunmuyor. Asıl sınav, çalışanların mevcut görevlerindeki değişimler gelirlerini kaybetmelerine yol açmadan uygun istihdama geçip geçemeyecekleri.
Önemli Noktalar
- Ekonomi Bakanlığı, işlerin yaklaşık yüzde 10'unun otomasyonla veya işlev değişikliğiyle karşı karşıya olduğunu söylüyor; bu, işlerin mutlaka ortadan kaldırılacağı anlamına gelmiyor.
- TalentCorp, araştırmaya alınan 10 sektördeki çalışanların yüzde 18'ine, yani 620.000 kişiye, önemli etkiler geleceğini öngörüyor.
- ISEAS, farklı yapay zekâ benimseme senaryolarında 320.000 ila 680.000 işin risk altında olduğunu tahmin ediyor; bunlar öngörü değil, senaryo.
- Büro işleri yüksek düzeyde etkilenmeye açık; büro çalışanlarının yüzde 84'ünü kadınlar oluşturuyor.
- Malezya, vasıflı istihdam oranını 2025'teki yüzde 30,1'den 2030'a kadar yüzde 35'e çıkarmayı hedefliyor.
- Eğitim programlarına katılım artıyor, ancak mevcut rakamlar kaç çalışanın yeni bir işe girdiğini henüz göstermiyor.
- TalentCorp'un araştırmasının bir sonraki aşaması, kesin bir yayımlanma tarihi olmadan sürüyor.






