15 Ekim’deki Uygulama, Bayram Alışverişi Öncesinde Ertelendi
Hindistan Ulusal Ödemeler Kurumu (NPCI), Birleşik Ödeme Arayüzü (UPI) üzerinden yapılan belirli ödemelerde üye işyerlerinden alınacak ücretleri erteledi. Başlangıç tarihi olarak belirlenen 15 Ekim 2026 yerine uygulama, Diwali’nin hemen sonrasına bırakıldı. Bayram 8 Kasım’da kutlanacak ancak ücretlerin yürürlüğe gireceği kesin tarih henüz açıklanmadı.
İçindekiler
- 15 Ekim’deki Uygulama, Bayram Alışverişi Öncesinde Ertelendi
- Üye İşyerleri Ne Kadar Ödeyecek?
- Tüketiciler ve Küçük Ödemelerin Çoğu Muaf
- Küçük Üye İşyeri Statüsü Aylık Tahsilatlara Bağlı
- Bayram Öncesi Rahatlama, Hazırlık Sorunlarını Beraberinde Getiriyor
- Perakendecilerin İtirazı ve Mahkeme Süreci
- Ödeme Sağlayıcıları Neden Bir Gelir Modeli İstiyor?
- UPI’nin Büyümesi ve Piyasa Tepkisi
- Takip Edilmesi Gereken Tarihler ve Kararlar
- Öne Çıkanlar
Kararla birlikte, 2.000 rupiyi aşan uygun ödemelerde önerilen yüzde 0,4’lük üye işyeri komisyonu (MDR) uygulamaya alınmayı bekliyor. Karar ayrıca, söz konusu düzenlemeye yönelik itirazın 2 Kasım’da görülmesi planlanan Yüksek Mahkeme duruşmasından önce geldi. Böylece takip edilmesi gereken iki ayrı konu ortaya çıkıyor: hukuki süreç ve uygulama takvimi.
Hindistan’ın perakende ödeme ve mutabakat altyapısını işleten NPCI, Mumbai’de yayımladığı 13 Ekim tarihli açıklamasında ertelemeyi doğruladı. Açıklamada kararın UPI ve Hizmetler Yönlendirme Komitesi tarafından alındığı belirtildi ve bayram dönemi gerekçe gösterildi.
UPI ve Hizmetler Yönlendirme Komitesi bugün, bayram dönemini dikkate alarak belirli kişiden üye işyerine (P2M) UPI işlemlerinde Üye İşyeri Komisyonu’nun (MDR), ayrıca bildirilecek bir tarihte Diwali’nin hemen ardından uygulanmasına karar verdi.
Açıklama, düzenlemeyi geri çekmiyor; yalnızca uygulamayı erteliyor. Daha önce gündeme gelen 1 Ocak 2027 tarihini yeni son tarih olarak belirlemiyor. Önerilen oranların, muafiyetlerin veya eşiklerin değişip değişmeyeceğini de doğrulamıyor.
Üye işyerleri için kararın kısa vadeli etkisi, bayram dönemindeki ticaret sırasında yeni bir ödeme işleme gideriyle karşılaşmamak. Bankalar ve ödeme şirketleri ise kesin bir yürürlük tarihi olmadan hazırlıklarını sürdürmek zorunda.
Üye İşyerleri Ne Kadar Ödeyecek?
MDR, satın alma işlemini yapan kişiden değil, üye işyerinden alınan bir ödeme işleme ücretidir. 15 Eylül’de duyurulan düzenlemeye göre standart oran, 2.000 rupiyi aşan uygun bir üye işyeri ödemesinin yalnızca eşiği aşan kısmına değil, toplam tutarına uygulanacak yüzde 0,4 olacak.
Finansal Hizmetler Dairesi, önerilen yapıyı 15 Eylül tarihli sık sorulan sorular belgesinde açıklıyor. Belgede yürürlük tarihi hâlâ 15 Ekim olarak listeleniyor. NPCI’nin daha sonra yaptığı açıklama bu takvimin yerine geçiyor.
Standart hesaplamaya göre 3.000 rupilik bir alışverişte 12 rupi, 50.000 rupilik bir alışverişte ise 200 rupi ücret alınacak. 75.000 rupide ücret 300 rupiye ulaşacak; bu tutar, daha yüksek uygun ödemeler için de azami sınır olacak. Dolayısıyla 1 lakh rupilik bir alışverişte, sınır olmasaydı yüzde 0,4 hesabıyla çıkacak 400 rupi yerine üye işyerinden 300 rupi alınacak.
Belirli sektörler için farklı oranlar geçerli olacak. Demiryolları, telekomünikasyon, sigorta, akaryakıt ve tarımsal girdilerde 2.000 rupiyi aşan uygun işlemler için sabit 5 rupi ücret alınacak. Yatırım fonları, menkul kıymetler, borsa aracı kurumları ve bayileri içeren sermaye piyasası işlemlerinde ise oran yüzde 0,02 olacak ve 300 rupide sınırlandırılacak.
Bu nedenle standart ticari oran, her iki üst sınır da uygulanmadan önce sermaye piyasası oranının 20 katı. Üye işyerinin hangi kategoriye girdiği, ödenen tutar kadar önem taşıyor.
Sık sorulan sorular belgesi, düzenlemenin müşteri ile üye işyerinin banka hesapları arasındaki doğrudan ödemeleri kapsadığını belirtiyor. UPI’ye bağlı RuPay kredi kartları ve onaylı kredi limitleri ayrı kredi ürünü kurallarına tabi. Bu nedenle bunlara uygulanan ücretler öneriyle karıştırılmamalı.
Tüketiciler ve Küçük Ödemelerin Çoğu Muaf
Kişiden kişiye para transferleri hem gönderici hem alıcı için ücretsiz kalacak. Büyük işletmelerin kabul ettiği ödemeler de dahil olmak üzere, 2.000 rupi veya altındaki üye işyeri ödemeleri önerilen MDR’nin dışında tutulacak.
Hükümet, gözden geçirilmiş düzenlemeden etkilenmeyecek üye işyeri işlemlerinin payını yaklaşık yüzde 96 olarak açıkladı. Eylül ayındaki sık sorulan sorular belgesinde, kapsamı farklı biçimde ifade eden bir başka oran yer alıyor: UPI üye işyeri işlemlerinin hacim bakımından yüzde 95’ten fazlası 2.000 rupi veya altındaki ödemelerden oluşuyor. Bu veriler, toplam parasal değerin çoğunun değil, işlem sayısının büyük bölümünün koruma altında olacağına işaret ediyor.
Üye işyerlerinin UPI ödemelerini kabul ederken MDR’yi doğrudan müşterilere yansıtmasına izin verilmeyecek. Belge ayrıca UPI uygulaması sağlayıcılarının bir UPI ödemesi için platform ücreti veya başka bir ücret almasını yasaklıyor. Bireysel tüketicilerin işlem ücreti ödemeye başlayacağı aylık bir kota da olmayacak.
Neostrat Advisors’tan Abizer Diwanji, kararın kısa vadede tüketici talebinden çok üye işyerlerinin kârlılığını etkileyeceğini söyledi. Önerilen ücreti kimin karşılayacağını anlatırken şu ifadeyi kullandı:
Tüketicinin etkilenmesi hiçbir zaman söz konusu değildi,
Bu ayrım, anlaşmazlığın merkezinde yer alıyor. Müşterilerden doğrudan ücret alınmasını yasaklamak, işletmenin bu giderden kurtulacağı anlamına gelmiyor. Gider, üye işyerinin faaliyet maliyetlerine ekleniyor.
Küçük Üye İşyeri Statüsü Aylık Tahsilatlara Bağlı
En küçük satıcılara tanınan muafiyet, 2.000 rupilik işlem eşiğinden ayrı bir konu. Kişiden Kişiye Üye İşyeri (P2PM) düzenlemesi kapsamında sınıflandırılan üye işyerleri, tek bir ödeme 2.000 rupiyi aşsa bile muaf kalacak.
Hükümetin sık sorulan sorular belgesine göre P2PM satıcıları, UPI QR ödemeleriyle doğrudan hesaplarına ayda en fazla 1 lakh rupi alıyor. Bankalar ve ödeme sağlayıcıları gelen ödemeleri izliyor. Art arda üç ay boyunca ayda 1 lakh rupiden fazla ödeme alan bir üye işyeri, standart P2M kategorisine geçiriliyor.
Bu nedenle hesap sınıflandırması önem taşıyor. 2.000 rupiyi aşan tek bir alışveriş, muaf P2PM satıcısını otomatik olarak MDR kapsamına sokmuyor. Buna karşılık P2M’ye geçirilen bir işletmenin işlem eşiğini ve geçerli olabilecek sektör oranını dikkate alması gerekiyor.
Sık sorulan sorular belgesine göre P2PM muafiyetinden yararlanmak için GST kaydı gerekmiyor. Mevcut QR kodları ve sesli bildirim cihazları çalışmaya devam edecek; üye işyerlerinin ödeme kabul ettikleri fiziksel materyalleri yenilemeleri gerekmeyecek.
Yıllık cirosu 40 lakh rupiye kadar olan işletmeler için ayrı bir muafiyetin değerlendirildiği bildirilmişti. NPCI’nin 13 Ekim tarihli açıklaması bu öneriyi doğrulamıyor. Öneri, onaylanmış bir kural olarak görülmemeli ve mevcut aylık P2PM eşiğiyle karıştırılmamalı.
Belgede, düzenli UPI AutoPay ödemelerinde öngörülmüş bir MDR bulunmadığı da belirtiliyor. Bu muafiyet, yinelenen fatura ödemeleri, dijital yayın abonelikleri ve yatırımlar gibi otomatik talimatları kapsıyor; söz konusu sektörlere yapılan her ödemeyi değil.
Bayram Öncesi Rahatlama, Hazırlık Sorunlarını Beraberinde Getiriyor
Üye işyerleri ve finansal teknoloji şirketleri uygulama öncesinde ek süre talep etmişti. Operasyonel sorunların da değerlendirmeye alındığı bildirildi ancak NPCI’nin yayımladığı açıklamada açıkça yalnızca bayram dönemi gerekçe gösteriliyor.
airpay’in kurucusu Kunal Jhunjhunwala, ertelemenin üye işyerlerinin önemli bir satış döneminde süreçlerini istikrarlı tutmasına yardımcı olacağını söyledi. Sağlayacağı faydayı şöyle anlattı:
Bu dönemde maliyetleri ve süreçleri istikrarlı tutmak, işletmelerin müşterilerine hizmet vermeye odaklanmasını sağlar,
Jhunjhunwala, ek sürenin yüksek tutarlı ödemeler alan üye işyerlerinin MDR’nin nasıl uygulanacağını anlamasına ve ödeme ortaklarıyla hazırlık yapmasına imkân vereceğini söyledi. Yeni tarih yaklaşırken bankalar ve sağlayıcıların açık iletişim kurması çağrısında da bulundu.
Erteleme, üye işyerleriyle iletişime geçmeye başlamış ödeme şirketleri için farklı bir sorun yaratıyor. Bir şirket kaynağı, artık geçerli olmayan bir tarihe göre hazırlık yapılmasının kafa karışıklığına yol açtığını belirtti. Böylece erteleme, üye işyerlerinin kısa vadeli giderini azaltırken ücretleri uygulamaya koymakla sorumlu işletmeler için belirsizliği uzatıyor.
Adı açıklanmayan bir kurucu, yönlendirme komitesinin kasımın ilk haftasında yeniden toplanmasının beklendiğini söyledi. Bu, sektördeki bir beklenti; NPCI açıklamasında doğrulanmış bir toplantı tarihi değil. Yeni bir bildirim yayımlanana kadar işletmeler, Diwali sonrasındaki belirli bir günü başlangıç tarihi olarak kabul edemez.
Perakendecilerin İtirazı ve Mahkeme Süreci
Öneriye Tüm Hindistan Mobil Perakendeciler Birliği (AIMRA), Tüm Hindistan Tüketici Ürünleri Distribütörleri Federasyonu (AICPDF), Zerodha’nın kurucusu Nithin Kamath ve Muhalefet Lideri Rahul Gandhi karşı çıktı.
AIMRA, önerilen yüzdelik oran yerine sabit ve düşük tutarlı bir dijital ödeme ücreti talep etti. AICPDF, MDR’nin hızlı tüketim ürünleri dağıtım ve perakende sektöründe yıllık maliyetlere 7.000 ila 9.000 crore rupi ekleyebileceğini tahmin etti. Bu rakam, federasyonun tahmini; düzenleme kapsamında tahsil edilecek tutara ilişkin resmî bir öngörü değil.
İki birlik, 2 Ekim’de UPI’siz Gün protestosu düzenlenmesi çağrısında bulunmuştu. Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman’la 30 Eylül’de yaptıkları görüşmenin ardından eylemi iptal ettiler. Sitharaman ayrıca uygulamanın ertelenip ertelenmeyeceğine NPCI ile yönlendirme komitesinin karar vereceğini söylemişti.
Yüksek Mahkeme’deki süreç, avukat Anjan Datta’nın şeffaflık ve anayasayla ilgili kaygılarını dile getirdiği ve uygulamanın durdurulmasını talep ettiği bir anayasa başvurusu üzerine yürütülüyor. Mahkeme yürütmeyi durdurma talebini reddetti ancak NPCI, Hindistan Merkez Bankası (RBI) ve Hindistan Hükümeti’nden MDR’nin hukuki dayanağını açıklamalarını istedi.
Davalılara yanıtlarını sunmaları için dört hafta süre verildi. Bir sonraki duruşma, Diwali’den altı gün önce, 2 Kasım’da yapılacak. Geçici tedbir talebinin reddedilmesi, itiraz hakkında nihai karar verildiği anlamına gelmiyor. Sonraki erteleme de mahkeme kararıyla değil, yönlendirme komitesinin açıklamasıyla duyuruldu.
Ödeme Sağlayıcıları Neden Bir Gelir Modeli İstiyor?
Hükümetin sık sorulan sorular belgesine göre MDR geliri, altyapı, siber güvenlik, inovasyon ve müşteri hizmetlerini desteklemek üzere UPI ekosistemi içinde dağıtılacak. Bu gelir, hükümet veya NPCI vergisi olarak tahsil edilmeyecek.
Belge, sunucular, iletişim kapasitesi, dolandırıcılığın önlenmesi ve bankaların teknik desteği dahil olmak üzere UPI operasyonlarının sürdürülmesinin yıllık yaklaşık 20.000 crore rupiye mal olduğuna ilişkin sektör tahminini aktarıyor. Hükümet teşviklerinin, bu giderleri karşılamanın kalıcı bir yolu olmaktan ziyade erken benimsemeyi desteklemek için sağlanan fonlar olduğu belirtiliyor.
NPCI Genel Müdürü ve Üst Yöneticisi Dilip Asbe, büyüyen altyapı ve güvenlik ihtiyaçlarının karşılanması için ticari bir gelir modelini savundu. Saldırganların sahip olduğu imkânlardan ve yapay zekâya sürekli yatırım yapma gereğinden söz ederken şöyle dedi:
Bilgisayar korsanlarının elindeki imkânlar ve araçlar, bizim içeride kullanabildiklerimizle karşılaştırıldığında gerçekten çok güçlü,
Politikanın temel gerekçesi, öngörülebilir gelirin çok büyük ölçekte güvenilir ödeme hizmetlerini destekleyebileceği. Üye işyerlerinin itirazı ise özellikle kâr marjlarının dar olduğu sektörlerde, görece düşük bir işlem ücretinin bile tekrarlanan bir gidere dönüşmesi.
Sık sorulan sorular belgesi, önerilen yüzde 0,4’lük UPI oranını, genellikle yüzde 1,5 ila yüzde 2,5 olan kredi kartı MDR’si ve en fazla yüzde 0,90 ile sınırlandırılan banka kartı MDR’siyle karşılaştırıyor. Bu kıyaslama, hükümetin UPI’yi neden görece düşük maliyetli olarak nitelendirdiğini açıklıyor. Ancak etkilenecek üye işyerlerinin sıfır MDR’den yeni bir ücrete geçeceği gerçeğini değiştirmiyor.
Hükümet ayrıca, özellikle küçük yerleşim merkezlerinde, kuzeydoğu eyaletlerinde, Cammu ve Keşmir’de ve Ladakh’ta küçük üye işyerlerinin ödeme kabul etmesini desteklemek üzere özel bir fon oluşturmayı öneriyor. Yardımlar, üye işyeri kaydı ve işlem teşvikleri için bankalar ve ödeme toplayıcıları üzerinden sağlanacak. Eylül ayındaki sık sorulan sorular belgesinde, ayrıntıların RBI ile üç ay içinde kesinleştirileceği belirtiliyor. Bu da aralık ortalarına doğru ayrı bir planlama takvimine işaret ediyor.
UPI’nin Büyümesi ve Piyasa Tepkisi
UPI, eylülde 24,07 milyar işlem gerçekleştirdi; işlemlerin toplam değeri 29,37 lakh crore rupi oldu. Ağustosta 24,51 milyar işlemle 29,82 lakh crore rupi değerine ulaşılmıştı. Aylık işlem hacmi yüzde 1,8, toplam değer ise yüzde 1,5 düşerken yıllık büyüme hacimde yüzde 23, değerde yüzde 18 ile güçlü seyrini korudu.
Eylülün ağustostan daha kısa olması, günlük hareketliliğin farklı bir tablo sunduğu anlamına geliyor. Günlük ortalama işlem sayısı 791 milyondan 802 milyona çıkarken günlük ortalama işlem değeri 96.205 crore rupiden 97.913 crore rupiye yükseldi. Dolayısıyla aylık düşüş, bildirilen günlük ödeme temposunda gerileme olduğu anlamına gelmiyor.
Hükümetin sık sorulan sorular belgesi, ağustos işlem hacmini 2.451 crore, yani 24,51 milyar olarak veriyor. Ancak toplam değeri aylık karşılaştırmada bildirilen 29,82 lakh crore rupi yerine 29,9 lakh crore rupi olarak aktarıyor. İşlem hacmi rakamları örtüşürken değer için farklı rakamlar veriliyor.
Ertelemenin duyulmasıyla Paytm, Pine Labs ve MobiKwik hisseleri 13 Ekim işlemlerinde geriledi; kayıpların yüzde 7’ye ulaştığı bildirildi. NPCI’nin iptal yerine erteleme olduğunu doğrulamasının ardından hisseler toparlandı. Paytm gün içindeki en düşük seviyesinden yüzde 6’ya varan oranda yükselirken Pine Labs ve MobiKwik artıya geçti. Bu hareketler, hisselerin günü hangi getirilerle kapattığını göstermiyor.
Mintoak’ın kurucu ortağı ve Üst Yöneticisi Raman Khanduja, MDR’nin bankaları üye işyerlerine yönelik ödeme kabul altyapısına yatırım yapmaya ve daha kapsamlı ticari ilişkiler geliştirmeye teşvik edebileceğini söyledi. Görüşünü şöyle açıkladı:
Asıl fırsat, tek başına MDR gelirinden ibaret değil,
Khanduja, bankaların üye işyerleriyle kurdukları ilişkiler ve işlem verileri sayesinde işletme sermayesi finansmanı, kredi, tahsilat ve mutabakat hizmetleri geliştirebileceğini belirtti. Bunlar uygulamadan sağlanması garanti edilen faydalar değil, olası iş fırsatları.
Takip Edilmesi Gereken Tarihler ve Kararlar
Sıralama önem taşıyor; çünkü ilk ücret duyurusu, üye işyeri protestoları, mahkeme süreci ve erteleme anlaşmazlığın farklı yönlerini ele alıyor.
- 15 Eylül 2026: MDR düzenlemesi ve hükümetin sık sorulan sorular belgesi oranları açıkladı ve uygulama tarihi olarak 15 Ekim’i belirledi.
- 30 Eylül: Perakendeci birlikleri, planlanan protestoyu iptal etmeden önce Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman’la görüştü.
- 2 Ekim: İptal kararının ardından UPI’siz Gün protestosu yapılmadı.
- 13 Ekim: UPI ve Hizmetler Yönlendirme Komitesi uygulamayı Diwali’nin hemen sonrasına erteledi.
- 15 Ekim: İlk uygulama tarihi artık geçerli değil.
- 2 Kasım: Yüksek Mahkeme’deki itirazın bir sonraki duruşması yapılacak.
- 8 Kasım: Diwali kutlanacak; uygulamanın daha sonra, ayrıca bildirilecek bir tarihte başlaması planlanıyor.
Yanıt bekleyen en önemli konu, kesin başlangıç tarihi. NPCI oranların veya muafiyetlerin gözden geçirilip geçirilmeyeceğini, önerilen 40 lakh rupilik ciro muafiyetinin kabul edilip edilmeyeceğini ya da uygulama öncesinde operasyonel düzenlemelerin nasıl güncelleneceğini de açıklamadı.
Eylül ayındaki sık sorulan sorular belgesinde operasyonel parametrelerden, ücret dağıtım modellerinden ve kategori üst sınırlarından yönlendirme komitesinin sorumlu olduğu belirtiliyor. Bu nedenle Diwali sonrasında uygulama yönündeki genel taahhüdün, üye işyerleri ve ödeme sağlayıcılarının takvimlerini belirleyebileceği somut bir programa dönüşmesi için yeni bir bildirime ihtiyaç var.
Öne Çıkanlar
- NPCI, 15 Ekim’de başlaması planlanan UPI MDR uygulamasını Diwali’nin hemen sonrasına erteledi; kesin tarih açıklanmadı.
- Önerilen standart üye işyeri ücreti, 2.000 rupiyi aşan uygun ödemelerde yüzde 0,4 olacak ve 300 rupide sınırlandırılacak.
- Belirli sektörlerde uygun işlem başına 5 rupi; sermaye piyasası ödemelerinde ise 300 rupi üst sınırıyla yüzde 0,02 oran uygulanacak.
- Tüketiciler, kişisel para transferleri, 2.000 rupi veya altındaki üye işyeri ödemeleri ve uygun P2PM satıcıları önerilen ücretlerden muaf kalacak.
- Üye işyerleri MDR’yi doğrudan müşterilere yansıtamayacak; UPI uygulamaları ödeme platformu ücreti alamayacak.
- Yüksek Mahkeme’deki itirazın duruşması, 8 Kasım’daki Diwali’den önce, 2 Kasım’da yapılacak.
- Oranlarda, muafiyetlerde veya uygulama düzenlemelerinde değişiklik yapılacağı henüz doğrulanmadı.






