Polis, 230,9 Milyon RM’nin Aktarılmadığı İddiasını İnceliyor
Malezya polisi, MyEG ve Zetrix AI Bhd’yi ilgilendiren, devlet gelirlerinden 230,9 milyon RM’nin aktarılmadığı iddiasıyla yürütülen soruşturmada altı tanığın ifadesini aldı. Soruşturma, 7 Ekim’de alınan bir polis ihbarının ardından başlatıldı. Bu süreç, hükümetin Karayolu Taşımacılığı Dairesine (JPJ) ödenmesi gereken 314 milyon RM’yi tahsil etmeye yönelik ayrı girişimiyle aynı döneme denk geldi.
İçindekiler
- Polis, 230,9 Milyon RM’nin Aktarılmadığı İddiasını İnceliyor
- İki Tutar Neden Önemli?
- Çek, 35 Ödeme Bildirimi ve Askıya Alınan Tahsilat Hizmetleri
- Yolsuzluk Bulgusu Olursa MACC Harekete Geçecek
- Uyuşmazlık Nasıl Gelişti?
- JPJ ile Uzun Süredir Devam Eden İlişki Baskı Altında
- Nakit, Dijital Varlıklar ve Borçlanmalar
- Soruşturmalar Sürerken Hisseler Geriledi
- Öne Çıkanlar
Bukit Aman Ticari Suçlar Soruşturma Dairesi (CCID) Başkanı Datuk Rusdi Mohd Isa, polisin Ceza Kanunu’nun 409. maddesi kapsamında soruşturma dosyası açtığını söyledi. Bu madde, belirli bir sıfatla bir kişiye emanet edilen mal veya paranın kötüye kullanılması iddiasını içeren güveni kötüye kullanma suçunu kapsıyor.
Rusdi, 13 Ekim’de yaptığı açıklamada, soruşturmacıların belgeleri incelediğini ve başka kişilerin de sorgulanacağını belirtti. Şimdiye kadar yürütülen çalışmaları şöyle anlattı:
Soruşturmaya yardımcı olmak üzere şu ana kadar altı tanığın ifadesi alındı; başka bazı kişiler de yakında ifadeye çağrılacak. İlgili belgeler teslim alındı ve soruşturma sürerken inceleniyor,
Polis soruşturmasıyla bağlantılı olarak bildirilen kesin tutar 230.913.503,55 RM. Bu rakam, Ulaştırma Bakanı Anthony Loke Siew Fook’un sözünü ettiği JPJ’ye ödenmemiş 314 milyon RM’den farklı. Şimdiye kadar aktarılan açıklamalarda bu iki tutar arasındaki ilişki kamuoyuna açıklanmadı.
Soruşturma açılmış olması bir suç işlendiğini kanıtlamıyor. İfadeleri alınan altı kişi şüpheli ya da haklarında suçlama yöneltilmiş kişiler olarak değil, tanık olarak tanımlandı. Polis, soruşturmanın ne zaman tamamlanacağını açıklamadı ve ifadeye çağırmayı planladığı diğer kişilerin kimliklerini paylaşmadı.
İki Tutar Neden Önemli?
Polis soruşturması, tahsil edilen devlet gelirlerinin aktarılmadığı iddiasıyla ilgili. Ulaştırma Bakanlığının girişimi ise JPJ adına tahsilat yapan şirketlerin ödemediği tutarları kapsıyor. Bu gelişmeler birbiriyle bağlantılı olsa da açıklanan mali toplamlar birbirinin yerine kullanılmamalı.
314 milyon RM’lik borç tutarı, mayıs-eylül döneminde JPJ adına yapılan tahsilatları kapsıyor. Bakanlık, tekrarlanan hatırlatmalara rağmen paranın ödenmediğini bildirdi. Polis açıklamasında ise yaklaşık 230,9 milyon RM’yi ilgilendiren iddialardan söz ediliyor; ancak aynı tahsilat dönemi belirtilmiyor veya ayrıntılı bir döküm sunulmuyor.
Yuvarlanmış rakamlarla, polis soruşturmasındaki tutar bildirilen JPJ borçlarının yaklaşık yüzde 73,5’ine denk geliyor. Aradaki fark yaklaşık 83,1 milyon RM. Bu hesaplama farkın büyüklüğünü gösteriyor; ancak polis soruşturmasının borçların yalnızca bir bölümünü mü, belirli bir işlemi mi yoksa farklı bir muhasebe kapsamını mı içerdiğini ortaya koymuyor.
Ödenmemiş yükümlülüklerle cezai sorumluluk arasında da fark var. Hükümet, borçlu olduğunu belirttiği parayı tahsil etmeye çalışırken soruşturmacılar, bu parayla bağlantılı eylemlerin suç oluşturma koşullarını karşılayıp karşılamadığını ayrıca değerlendirebilir. Mevcut soruşturma, iki şirketten veya herhangi bir kişiden biri aleyhine verilmiş bir karar olarak yorumlanmamalı.
Çek, 35 Ödeme Bildirimi ve Askıya Alınan Tahsilat Hizmetleri
Loke, Zetrix’e ödenmemiş tutar için 35 ödeme bildirimi gönderildiğini söyledi. Ayrıca şirketin ağustosta 231 milyon RM’lik bir çek verdiğini, ancak bankanın daha sonra JPJ’ye şirketin talimatı üzerine çekin işleme konulamayacağını bildirdiğini belirtti.
Çek tutarı, polis soruşturmasında belirtilen 230,9 milyon RM’ye yakın. Açıklamalarda, çek ile iddianın tam olarak aynı tutarı kapsadığını ortaya koyan kamuya açık bir bilgi bulunmuyor. Çekin işleme konulmasını engelleyen talimatın nedeni de açıklanmadı.
Ödemeler yapılmayınca Ulaştırma Bakanlığı, MyEG ve Zetrix’in JPJ adına tahsilat yapma yetkisini askıya aldı. Askıya alma kararı JPJ ücretleri ve trafik cezalarına ilişkin tahsilatları kapsıyor. Grup ayrıca yol vergisi ve sürücü belgesi yenilemeleri dâhil olmak üzere JPJ hizmetleri için çevrim içi işlem hizmeti de sunuyordu.
Kararın doğrudan sonucu, askıya alınan tahsilat görevini yerine getirme yetkisinin kaybedilmesi oldu. Ödenmemiş tutarların tahsili ise ayrı bir süreç. Loke, hükümetin borçları tahsil etmek için girişimlerini sürdüreceğini ve ceza davası yerine geri ödeme talebiyle mahkemeye başvurmak anlamına gelen hukuk davalarını değerlendirebileceğini söyledi.
Yolsuzluk Bulgusu Olursa MACC Harekete Geçecek
Malezya Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu (MACC), 7 Ekim’de kendilerine de resmî bir şikâyet ulaştığını bildirdi. Şikâyetçinin kimliğini veya şikâyetin ayrıntılarını açıklamayan komisyon, şikâyetin polis ihbarıyla aynı tarafça yapılıp yapılmadığını da doğrulamadı.
MACC, şu anda soruşturulan suçların polis yetki alanına girdiğini belirtti. Komisyon, bilgileri incelemek ve paylaşmak üzere polisle iş birliği yapacağını; yolsuzluğa işaret eden bulguların ise ek işlem yapılması için kendisine iletileceğini açıkladı.
MACC, 13 Ekim tarihli açıklamasında bu iş birliğinin nasıl yürütüleceğini şöyle anlattı:
Polisin yetki alanına giren suçlar temelinde konunun soruşturulması için polisle yakın iş birliği içinde çalışacak, bilgileri inceleyip paylaşacağız.
“Polis, yolsuzluk unsurlarına işaret eden her türlü bilgiyi MACC’nin ek işlem yapması için iletecek,
Bu açıklama, farklı sorumlulukları bulunan kurumlar arasındaki iş birliğinin çerçevesini ortaya koyuyor. Soruşturmacıların yolsuzluk tespit ettiği anlamına gelmiyor. MACC ayrıca her türlü ek bilgiyi paylaşmaları için taraflara çağrıda bulundu ve soruşturmaların bağımsız, adil ve hukuka uygun biçimde yürütüleceğini belirtti.
Uyuşmazlık Nasıl Gelişti?
Ödeme uyuşmazlığı, bakanlığın belirttiği tahsilat döneminden ekim ayındaki şikâyet ve tanık ifadelerine kadar birkaç aya yayılıyor. Süreçteki gelişmelerin sıralaması, ödenmemiş gelir konusunu daha sonraki soruşturma adımlarından ayırmaya yardımcı oluyor.
- Mayıs-eylül: JPJ adına yapılan tahsilatlar birikerek bildirilen 314 milyon RM’lik borca ulaştı.
- Ağustos: Zetrix 231 milyon RM’lik bir çek verdi. Loke, bankanın daha sonra JPJ’ye şirketin talimatıyla çekin işleme konulamayacağını bildirdiğini söyledi.
- Tahsilatların ödenmemesinin ardından: Tekrarlanan ödeme hatırlatmalarından sonra şirketlerin JPJ adına tahsilat yapma yetkisi askıya alındı.
- 7 Ekim: Polis, devlet gelirlerine ilişkin işlemlerle ilgili bir ihbar aldı. MACC de aynı tarihte resmî bir şikâyet aldığını bildirdi.
- 13 Ekim: Polis, altı tanığın ifade verdiğini ve belgelerin incelendiğini açıkladı. MACC ise polisle yürüteceği iş birliğinin çerçevesini paylaştı.
Gelişmelere ilişkin açıklamalarda askıya alma kararının kesin tarihi belirtilmedi. Suçlama yöneltme kararı, hukuk davası veya askıya alınan tahsilat hizmetlerinin yeniden başlatılması için herhangi bir tarih açıklanmadı.
Zetrix, borçları gidermeye yönelik bir teklif sundu. Şirket, önceliğinin yükümlülükleri yerine getirmek ve hizmetleri yeniden başlatmak için çalışmak olduğunu söyledi. Teklifin ödeme takvimi, finansman düzenlemeleri ve koşulları açıklanmadı; hükümetin teklifi kabul ettiği de duyurulmadı.
JPJ ile Uzun Süredir Devam Eden İlişki Baskı Altında
Zetrix AI Bhd’nin önceki adı MyEG Services Bhd idi. MyEG Sdn Bhd, grup bünyesinde tahsilat düzenlemelerinde yer alan şirket olarak tanımlanıyor. Bazı haberlerde soruşturma anlatılırken borsada işlem gören şirketin eski adı kullanılırken, bazılarında MyEG Sdn Bhd ve ana şirketi Zetrix’ten söz ediliyor.
Dosyayı takip ederken bu isim ayrımını göz önünde bulundurmak gerekiyor. Grubun eski adı, güncel borsa şirketinin adı ve faaliyet gösteren bir şirketin adı, birbiriyle ilgisi olmayan ayrı işletmeleri tanımlıyor varsayılmamalı. Kamuya açık açıklamalarda, incelenen işlemlerden her bir şirketin tam olarak ne ölçüde sorumlu olduğu henüz belirtilmedi.
Grup, 2000 yılından bu yana JPJ hizmetleri için çevrim içi işlem hizmeti sunuyor. Son üç yıllık sözleşmesi Mayıs 2023’te başladı. Dolayısıyla askıya alma kararı, yeni kurulmuş bir tahsilat düzenlemesini değil, uzun süredir devam eden bir kamu hizmeti ilişkisini kesintiye uğratıyor.
Bu görevin yeniden üstlenilmesi şirketin belirttiği hedeflerden biri. Ancak borçları gidermeye yönelik teklifinin sunulmuş olması, askıya alma kararının kaldırılacağı anlamına gelmiyor. Hükümet, yetkinin yeniden verilmesi için gereken koşulları veya bir geri ödeme anlaşmasına varılıp varılmadığını açıklamadı.
Nakit, Dijital Varlıklar ve Borçlanmalar
Zetrix’in bildirilen mali durumu, tahsilatların neden ödenmediğini açıklamasa da borçların büyüklüğüne dair bağlam sunuyor. Şirket, haziran sonu itibarıyla 541,6 milyon RM nakit ve 532,9 milyon RM dijital varlığa sahipti. Borçlanmaları 2,19 milyar RM’ye, ticari borçları, diğer borçları ve tahakkukları ise 90 milyon RM’nin üzerine çıktı.
314 milyon RM’lik borç, bildirilen haziran sonu nakit bakiyesinin yaklaşık yüzde 58’ine denk geliyor. Nakit ve dijital varlıkların toplamı 1,0745 milyar RM; bu da borçlanma tutarının yaklaşık yüzde 49’u. Bu karşılaştırmalar tutarların büyüklüğünü gösteriyor; şirketin JPJ’ye olan borcunu hemen ödemek için kullanabileceği miktarı ortaya koymuyor.
Bu rakamlar, ekimdeki soruşturma açıklamalarından önce, haziran sonundaki mali durumu gösteren bir anlık görüntü niteliğinde. Şirketin güncel nakit bakiyesini, nakdin tamamının serbestçe kullanılabilir olup olmadığını veya başka yükümlülüklere ayrılıp ayrılmadığını ortaya koymuyor.
Kripto para olarak tanımlanan dijital varlıklar da ödeme için kullanılabilir nakitle eşdeğer kabul edilmemeli. Bildirilen değerleri, bunların ne kadar hızlı satılabileceğini veya satıştan ne kadar gelir elde edileceğini göstermiyor. Bilançodaki bu rakamların hiçbiri, incelenmeye devam eden ihtilaflı tahsilatların nereye gittiğini ortaya koymuyor.
Soruşturmalar Sürerken Hisseler Geriledi
Zetrix hisseleri, 13 Ekim tarihli haberlerin kapsadığı işlem gününü 6,5 sen düzeyinde kapattı. Bir sen, yani yüzde 13,33 düşen hisseler gün içinde 6 sen seviyesini gördü. Yaklaşık 452,76 milyon hisse el değiştirdi ve hisse en çok işlem gören oldu. Kapanış fiyatına göre grubun piyasa değeri 513,4 milyon RM’ye ulaştı.
Düşüş, ağustos sonunda başlayan satış dalgasının ardından geldi. 5 Ekim’e kadar hisseler bir aydan biraz uzun sürede yüzde 90’dan fazla gerileyerek bildirilen 13 yılın en düşük seviyesi olan 6,5 sene indi. Haberlerde, bu önceki satış baskısı büyük hissedar Wong Thean Soon’un (TS Wong olarak biliniyor) hisselerinin zorunlu satışa konu olmasıyla ilişkilendirildi.
Wong’un payı yüzde 29,955’ten yüzde 6,438’e düştü; bu, 23,517 puanlık bir azalış anlamına geliyor. Finansman karşılığında teminat gösterilen hisseler, kredi verenin koşullarını yerine getirmek için satılmak zorunda kaldığında zorunlu satış gerçekleşebilir. Bildirilen ortaklık değişikliği piyasadaki baskı açısından önemli olsa da devlet gelirlerinin aktarılmadığı iddiasıyla bağlantılı olduğunu kanıtlamıyor.
Soruşturma kapsamında duyurulan sonraki adımlar, başka tanıkların ifadelerinin alınması ve belgelerin incelenmesinin sürdürülmesi. Hükümet ise ayrı olarak geri ödeme için girişimlerde bulunuyor; yolsuzluğa işaret eden bilgilerin ortaya çıkması hâlinde MACC harekete geçecek. Çekin neden işleme konulmadığı, iki gelir tutarı arasındaki ilişki ve Zetrix’in geri ödeme teklifinin sonucu henüz netleşmedi.
Rusdi, kamuoyunu insanları yanıltabilecek veya soruşturmayı etkileyebilecek spekülasyonlardan ve doğrulanmamış iddialardan kaçınmaya çağırdı. Bilgilerin resmî kaynaklardan takip edilmesini istedi:
Bu nedenle kamuoyunun yalnızca resmî kanallardan bilgi edinmesi rica olunur,
Öne Çıkanlar
- Polis, devlet gelirlerinden 230,9 milyon RM’nin aktarılmadığı iddiasıyla ilgili altı tanığı sorguladı.
- Soruşturma, 7 Ekim’de alınan bir ihbarın ardından başladı ve Ceza Kanunu’nun 409. maddesi kapsamında yürütülüyor.
- Bakanlık, mayıs-eylül dönemindeki tahsilatlardan kaynaklanan JPJ borçlarını ayrı olarak 314 milyon RM olarak açıkladı.
- Loke, 35 ödeme bildirimi gönderildiğini ve 231 milyon RM’lik çekin şirketin talimatı üzerine işleme konulamadığını söyledi.
- MyEG ve Zetrix’in JPJ adına tahsilat yapma yetkisi askıya alındı; Zetrix borçları gidermeye yönelik bir teklif sundu.
- MACC, polisle bilgi paylaşacak ve yolsuzluğa işaret eden bulgular üzerine harekete geçecek.
- Soruşturmanın tamamlanacağı veya askıya alınan hizmetlerin yeniden başlatılacağı bir tarih açıklanmadı.






