Hastalık oranlarının beş yıl boyunca yüksek seyretmesi, fazla mesai izinlerini mercek altına aldı
Özel fazla mesai kullanmasına izin verilen Güney Kore işyerlerinde 2021-2025 döneminde ortalama meslek hastalığı oranı yüzde 0,20 olarak kaydedildi. Tüm işyerlerindeki oran ise yüzde 0,12 oldu. İstihdam ve Çalışma Bakanlığının Cho Kuk Yenilik Partisi milletvekili Seo Wang-jin'e sunduğu veriler, izin verilen işyerlerindeki oranın ülke ortalamasının yaklaşık 1,7 katına çıktığını gösteriyor.
İçindekiler
- Hastalık oranlarının beş yıl boyunca yüksek seyretmesi, fazla mesai izinlerini mercek altına aldı
- Yıllık veriler gerçekte ne gösteriyor?
- Acil durum istisnası nasıl daha yaygın kullanılmaya başladı?
- Sistemi kimler kullandı, hangi korumalar planlandı?
- Denetim verilerindeki tutarsızlık açıklığa kavuşmadı
- Samsung araştırmacısının ölümü, çalışma saatlerini tazminat kararıyla ilişkilendiriyor
- Tazminat kayıtları neden dikkatle yorumlanmalı?
- Ölümler ve gece çalışması, daha geniş bir takip sorununu ortaya koyuyor
- Hangi değişiklikler talep ediliyor, neler karara bağlanmadı?
- Öne çıkanlar
İncelenen her yılda aradaki fark görüldü, ancak 2025'e gelindiğinde belirgin biçimde daraldı. Seo'nun uzatılmış çalışma saatlerinin meslek hastalıklarına yol açıp açmadığının kapsamlı biçimde araştırılması talebi üzerine, İstihdam ve Çalışma Bakanı Kim Young-hoon 13 Ekim 2026'da Ulusal Meclis denetiminde değişiklikleri değerlendireceğini söyledi.
Tartışma hem daha uzun çalışma iznini hem de bu izin verildikten sonra neler olduğunu kapsıyor. Seo, 2025'te 2.185 işyerine 7.111 özel fazla mesai izni verildiğini, izinlerin kapsadığı çalışan sayılarının toplamının 380 bini aştığını söyledi. Aynı çalışanlar için birden fazla izin alınmış olabileceğinden, bu toplam kaç farklı çalışanın söz konusu olduğunu göstermiyor.
O yıl izin verilen işyerlerinden yalnızca 15'i denetlendi. Özel fazla mesaiyi tekrar tekrar kullandıkları için seçilen bu işyerlerinde yapılan denetimlerde, çalışma saati sınırlarının ihlali de dahil 58 mevzuat ihlali tespit edildi.
Bulgular, belirlenmiş sanayi bölgelerinde yüksek ücretli araştırma ve geliştirme çalışanlarını standart 52 saatlik çalışma haftasından muaf tutma önerileri üzerine yürütülen tartışmaya da yansıdı. Samsung Electronics'te çalışan bir yarı iletken araştırmacısıyla ilgili ayrı bir tazminat kararı, tartışmayı daha somut hale getirdi: Çalışan 2023'te hayatını kaybetti ve ölümü Temmuz 2025'te meslek hastalığı olarak kabul edildi.
Yıllık veriler gerçekte ne gösteriyor?
Meslek hastalığı oranı, iş kazası tazminat sigortası kapsamındaki her 100 kişiden meslek hastalığı tanısı kabul edilenlerin sayısını gösteriyor. Dolayısıyla yüzde 0,20 oranı, sigortalı her 1.000 çalışan başına yaklaşık iki kabul edilmiş vakaya karşılık geliyor. Yüzde 0,12 oranı ise 1.000 kişide 1,2 vakaya denk geliyor.
Yıllık karşılaştırma, beş yıllık ortalamayla farkın en yüksek olduğu yılın birbirine karıştırılmaması gerektiğini gösteriyor:
- 2021: Özel fazla mesai yapılan işyerlerinde yüzde 0,23; tüm işyerlerinde yüzde 0,11.
- 2022: Yüzde 0,25; tüm işyerlerinde yüzde 0,11. Oran yaklaşık 2,3 kat yüksek.
- 2023: Yüzde 0,21; tüm işyerlerinde yüzde 0,11.
- 2024: Yüzde 0,17; tüm işyerlerinde yüzde 0,13.
- 2025: Yüzde 0,16; tüm işyerlerinde yüzde 0,15.
Seo'nun oranın 2,3 kata kadar yükseldiği yönündeki açıklaması, yuvarlanmış 2022 verileriyle uyumlu. Ancak bu, dönemin tamamındaki ortalamayı yansıtmıyor. 2025'te fark yalnızca 0,01 yüzde puana inerken, 2022'de 0,14 yüzde puandı.
Farkın daralmasında her iki gruptaki değişim de etkili oldu: İzin verilen işyerlerinde oran 2022 sonrasında düşerken ülke genelindeki oran yükseldi. Veriler, aynı işyerlerinde çalışma koşullarının iyileşip iyileşmediğini, izin verilen işverenlerin dağılımının değişip değişmediğini ya da tazminat kararlarının eğilimi etkileyip etkilemediğini ortaya koymuyor.
İstihdam ve Çalışma Bakanlığının 31 Mart 2026'da yayımladığı 2025 iş kazası istatistikleri, önemli bir zamanlama kuralını açıklıyor. Vakalar, hastalığın veya kazanın meydana geldiği tarihe göre değil, Kore İşçi Tazminat ve Sosyal Yardım Hizmetlerinin tazminatı onayladığı tarihe göre sayılıyor. Aralık 2024'te meydana gelip Aralık 2025'te onaylanan bir olay, 2025 istatistiklerine giriyor.
Bu ayrım, belirli bir yıldaki izinlerle aynı yıl kaydedilen hastalıklar arasında doğrudan bağlantı kurma girişimlerini sınırlıyor. Karşılaştırma, araştırılması gereken bir örüntüyü ortaya koyuyor; tanınan her hastalığa özel fazla mesainin yol açtığını kanıtlamıyor.
Acil durum istisnası nasıl daha yaygın kullanılmaya başladı?
Çalışma Standartları Kanunu uyarınca standart çalışma haftası 40 saat; fazla mesai ise olağan koşullarda haftada en fazla 12 saat. Özel fazla mesai, istisnai koşullarda bu sınırın üzerinde çalışmaya, çalışma bakanının onayı ve ilgili çalışanların rızası şartıyla izin veriyor.
Uygun koşullar arasında afetleri önleme veya bunlara müdahale, insanları kurtarma, güvenliği sağlama ve ani gelişen durumları yönetme yer alıyor. Ocak 2020'de araştırma ve geliştirme ile iş yükündeki geçici artışlar da kapsama alındı.
Bakanlığın 31 Ağustos 2022'de yayımladığı 2022 izin analizinde, 2021'de 2.116 işyerine izin verildiği, bu sayının Temmuz 2022'ye kadar 2.208'e çıktığı kaydedildi. 2021 toplamı, en az beş çalışanı olan işyerlerinin yüzde 0,26'sına karşılık geliyordu. 2022'nin ilk yarısındaki izin başvuruları, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 77,2 arttı.
Bakanlık bu artışı birbiriyle örtüşen çeşitli baskılara bağladı: 52 saat sınırının Temmuz 2021'den itibaren 5-49 çalışanı olan işverenlere tam olarak uygulanması, 2022'deki cumhurbaşkanlığı ve yerel seçimler ile COVID-19 vakalarındaki artış. Sistemin kullanıldığı durumların çoğunu afetlere müdahale ve iş yükünde ani artışlar oluşturdu.
Seo, 2026'daki denetimde özel fazla mesainin haftada 64 saate kadar çalışmaya izin verdiğini söyledi. 2023'te yayımlanan Çalışma saatleri ve düzenlemeler başlıklı akademik makalede, özel fazla mesai için öngörülen standart sınırın, belirlenen dinlenme koşullarına tabi olarak haftada 24 saat fazla mesai olduğu belirtiliyor. Makalenin tablosunda, iki haftadan kısa özel fazla mesai dönemleri için bir sınır olmadığı da kaydediliyor.
Akademik makale, yayımlandığı tarihteki kuralları açıklıyor; 2026'da geçerli olan tüm kuralları doğrulamıyor. Ayrıca farklı çalışma süresi düzenlemeleri kapsamında teorik olarak haftada 64-69 saat çalışılabileceğini ele alıyor. Bu düzenlemeler, özel fazla mesai izniyle aynı şeymiş gibi değerlendirilmemeli.
Sistemi kimler kullandı, hangi korumalar planlandı?
Bakanlığın Temmuz 2022 tarihli dökümü, 5.793 ayrı işyerini değil, 5.793 izin başvurusunu kapsıyor. Başvuruların yüzde 44,7'si 50-299 çalışanı olan işverenlerden, yüzde 37'si 5-49 çalışanı olanlardan, yüzde 18,2'si ise en az 300 çalışanı olanlardan geldi.
İzinlerin yüzde 47,5'i imalat sektöründeydi. Bunu yüzde 18,2 ile kamu yönetimi, yüzde 9 ile sağlık ve sosyal hizmetler, yüzde 4,9 ile taşımacılık ve depolama izledi. Bu veriler, özel fazla mesainin yalnızca yarı iletken araştırmaları veya diğer ileri teknoloji işleriyle sınırlı olmadığını gösteriyor.
Kurallarda üç ve dört numaralı iki özel gerekçe kapsamında izin verilen 1.673 işyerinin yüzde 49,4'ü sistemi 29 gün veya daha az kullandı. Bakanlık, o dönemde rehberin bu iki gerekçe kapsamındaki sürelerin bir yılda toplam 90 güne ulaşmasına izin verdiğini belirtti.
Sağlığı koruma planlarında en sık, kesintisiz 11 saat dinlenme öngörüldü; kaydedilen planların yüzde 46,1'i bu gruptaydı. Planların yüzde 29,9'u özel fazla mesai süresine denk dinlenme, yüzde 24,1'i ise özel fazla mesainin haftada sekiz saatin altında tutulmasını öngörüyordu. Bunlar planlanan önlemlerdi; her dinlenme süresinin gerçekten kullandırıldığının kanıtı değil.
Bakanlığın 2021'de izin verilen 200 işyerinde yaptığı ankette, 157'si, yani yüzde 78,5'i, çalışma saati sınırlarına uymakta zorlandığını bildirdi. O dönemde çalışma politikaları başkanı Lee Jung-han, sistemin sıkı biçimde uygulanmasını savundu ve işe alım, vardiya düzenlemelerinde değişiklik ve yabancı işçi çalıştırma dahil olmak üzere sürekli sorun yaşayan işverenlere özel destek sözü verdi.
Denetim verilerindeki tutarsızlık açıklığa kavuşmadı
2025'te yapılan 15 denetim, izin verilen 2.185 işyerinin yaklaşık yüzde 0,7'sine karşılık geliyor. Sistemi tekrar tekrar kullanan işverenlerde tespit edilen 58 ihlal, takip denetimlerinin gerekliliğini güçlendiriyor. Ancak denetlenen grup rastgele seçilmediği için bu bulgular tüm izinli işverenlerdeki ihlal oranını tahmin etmek için kullanılamaz.
Bakanlık 2026'da 50 işyerini denetlemeyi planlıyor. Bu, önceki yılın üç katından fazla; ancak açıklanan kapsama oranı, verilen işyeri sayısıyla uyuşmuyor.
2026'nın ilk yarısı için Haziran ayı itibarıyla 2.185 izinli işyeri olduğu belirtilirken, 50 denetimin yaklaşık yüzde 3,5'lik kapsama karşılık geleceği ileri sürüldü. 50'nin 2.185'e bölünmesi yaklaşık yüzde 2,3 sonucunu veriyor; yüzde 3,5'i değil. Açıklanan yüzde 3,5'in hangi sayıya dayandığı belirtilmediğinden bu oran doğrulanmış bir kapsama oranı olarak değerlendirilmemeli.
Seo ayrıca izin başvurularının her yıl yüzde 90'dan fazlasının onaylandığını söyledi ve incelemelerin büyük ölçüde şekil şartına dönüştüğünü savundu. Daha sıkı izin koşulları, daha uzun inceleme süreleri ve izin sonrasında çalışma saatleriyle iş kazalarının sürekli izlenmesini talep etti.
İstihdam ve Çalışma Bakanı Kim Young-hoon, bu taleplere yanıt olarak önerileri etkin biçimde değerlendireceğini söyledi. Kaçınılmaz özel fazla mesai durumlarında takip önlemlerinin güçlendirilmesini de taahhüt etti:
Özel fazla mesai kaçınılmaz olsa bile, kapsamlı takip önlemlerinin alınmasını sağlayacağız.
Taahhüt, iyileştirmelerin değerlendirilmesine yönelikti. Denetim kayıtlarında tamamlanmış bir soruşturma, değiştirilmiş izin standardı veya uygulama takvimi açıklanmadı.
Samsung araştırmacısının ölümü, çalışma saatlerini tazminat kararıyla ilişkilendiriyor
Ar-Ge'de 17 yıl çalışmış, 40'lı yaşlarındaki bir Samsung Electronics yarı iletken araştırmacısı 2023'te felç geçirerek hayatını kaybetti. İş çıkışı dinlenirken kalbi duran çalışan hastaneye kaldırılmıştı. 2019 ve 2021'de yapılan sağlık kontrollerinde kalp ve beyin damar hastalıkları riski, yaşıtlarının ortalamasının altında değerlendirilmişti.
Çalışma kayıtlarına göre hastalanmasından önceki hafta 60 saat çalışmış, önceki ayda ise haftalık ortalama 54 saat 43 dakika mesai yapmıştı. Meslek hastalığı değerlendirme kurulu, çalışma saatlerini, iş yükünü ve iş stresini dikkate alarak ölümü Temmuz 2025'te meslek hastalığı olarak kabul etti.
Bu vaka, ölümünden önceki ay haftada ortalama 58 saat 41 dakika çalışan başka bir Samsung araştırmacısına ilişkin kabul edilmiş başvurudan ayrı değerlendirilmelidir. 2021-2024 döneminde Samsung'da çalışan üç Ar-Ge personeli kalp veya beyin damar hastalıklarının tanınması için başvurdu; bu dönemde başvurulardan biri kabul edildi.
Şirkette yaklaşık bir yıl çalıştıktan sonra intihar ederek hayatını kaybeden, merhum araştırmacı Kim Chi-yeop ile ilgili ayrı başvuruyu ailesi Mayıs ayında yaptı. Vaka haberleştirildiğinde inceleme sürüyordu. Henüz nihai bir karar verilmemişti.
Yarı iletken çalışanlarının sağlığını ve haklarını destekleyen Banollim kuruluşundan çalışma danışmanı Cho Seung-gyu, araştırma personelinin belirli süreler içinde sonuç verme konusunda yoğun baskı altında olduğunu söyledi. Sektörde rekabetin artmasının çalışma saatlerini ve iş yükünü yükselttiğini belirtti. Bireysel tazminat kararları bu çalışanların koşullarına ilişkin kanıt sunuyor; ancak özel fazla mesai izni kapsamında çalıştıklarını göstermiyor.
Tazminat kayıtları neden dikkatle yorumlanmalı?
Güney Kore, uzun çalışma saatleriyle ilişkili kalp ve beyin damar hastalıklarını meslek hastalığı olarak tanıyor. Bu kapsama iskemik kalp hastalığı ve felç gibi kalp ve beyin damarlarını etkileyen rahatsızlıklar giriyor.
Inah Kim ve çalışma arkadaşlarının 2019 tarihli akademik derlemesi Aşırı çalışma ve ulusal politika, 2013-2016 dönemindeki 4.898 tazminat başvurusunu inceledi. Tanıdan önceki 12 haftada haftada ortalama 60 saatten fazla çalışan başvuru sahiplerinin yüzde 66,7'sinin talebi kabul edildi. Haftada 52-59,9 saat çalışanlarda ise kabul oranı yüzde 32,6 oldu.
Bu yüzdeler, başvuruda bulunan kişiler arasında talebin kabul edilme olasılığını ölçüyor. Haftada 60 saatten fazla çalışanların yüzde 66,7'sinin hastalandığı anlamına gelmiyor. Tanıma ölçütlerinin kendisi de çalışma saatlerini dikkate aldığından bu ayrım önemli.
Derlemede, Aralık 2017'de yapılan ve öngörülemez çalışma programları, vardiyalı çalışma, yetersiz tatil, ağır fiziksel iş ve yüksek psikolojik gerilim gibi iş yükü etkenlerine daha fazla önem verilmesini sağlayan değişiklikler anlatılıyor. Gece çalışma saatlerine de ek ağırlık verildi; ilgili hesaplamalarda bu saatlere yüzde 30 ilave edildi.
2017'de 589 kalp veya beyin damar hastalığı vakası ile 104 ruhsal bozukluk ya da intihar vakası için meslek hastalığı tazminatı verildi. 2016 ve 2017'de tazminat alan 59 intihar vakasının yüzde 61'i derlemede uzun çalışma saatleri, artan sorumluluk veya artan iş yükü dahil aşırı çalışmayla ilişkilendirildi.
Haftalık ortalama çalışma süresi 2006'da 50,7 saatten 2017'de 44,4 saate düşerek 6,3 saat azaldı. Ancak 2017'de beşten az çalışanı olan işyerlerindeki çalışanlar haftada ortalama 47 saat çalışıyordu. 2023 tarihli akademik makalede de 2020'de ücretlilerin yüzde 6'sının haftada 52 saatten fazla çalıştığı, bu oranın beşten az çalışanı olan işverenlerde yüzde 11,6'ya çıktığı belirtiliyor.
Ölümler ve gece çalışması, daha geniş bir takip sorununu ortaya koyuyor
2025'te özel fazla mesai yapılan işyerlerinde kaydedilen meslek kaynaklı ölümlerin yüzde 76,7'si hastalık nedeniyle gerçekleşti; tüm işyerlerindeki oran yüzde 61,2'ydi. Aradaki 15,5 yüzde puanlık fark, 2021'de 14,8, 2022'de 10,5, 2023'te 19,5 ve 2024'te 9,7 yüzde puandı.
Bu veriler, çalışan başına ölüm oranını değil, ölümler içinde hastalığa atfedilen payı gösteriyor. Bu payın yüksek olması tek başına, izinli işyerlerindeki çalışanların mutlak ölüm riskinin daha yüksek olduğunu kanıtlamaz. Dönem boyunca izinli işyerleri grubundaki hastalık kaynaklı ölüm nedenleri arasında kalp ve beyin damar hastalıkları ilk veya ikinci sırada yer aldı.
Gece çalışmasına ilişkin ayrı bulgular, sağlık kontrollerinden sonra tıbbi korumaların nasıl aksayabildiğini gösteriyor. Bir çalışma otoritesinin 2020'de yaptığı incelemede, Coupang'ın bir lojistik merkezinde aralarında merhum Jang Deok-jun'un da bulunduğu 167 gece çalışanına zorunlu özel sağlık muayenelerinin yapılmadığı belirlendi. Bu ihmal nedeniyle 10 milyon won para cezası verildi.
2020'den Ağustos 2026'ya kadar yaklaşık 3.200 işyerinin özel muayeneleri yapmadığı tespit edildi. Toplam para cezaları yaklaşık 3,6 milyar won, işyeri başına ortalama yaklaşık 1,1 milyon won oldu. Bu rakamlar genel olarak özel sağlık muayeneleriyle ilgili; özel fazla mesai işverenlerine yönelik denetim sonuçlarıymış gibi sunulmamalı.
Muayene edilen gece çalışanlarının sayısı 2016'da 1,01 milyondan 2024'te 1,28 milyona çıktı. Hastalık bulgusu saptananların sayısı ise yaklaşık 120 binden 300 bine yükseldi. Raporlarda bu artış 2,4 kat olarak ifade ediliyor; yuvarlanmış toplamlar yaklaşık 2,5 katlık artışa karşılık geliyor.
Hastalık bulgusu olan çalışanların yüzde 92'si tedavi görürken gece çalışmayı sürdürdü; yalnızca yüzde 0,3'ü gündüz işine alındı veya çalışma saatleri azaltıldı. Doktorların mevcut işlerine devam etmemelerini önerdiği en yüksek risk grubundaki çalışanların bile yüzde 72'si gece vardiyalarında çalışmayı sürdürdü. Takip önlemlerini uygulamayan 140 işyerinden dokuzu hakkında cezai soruşturma başlatıldı.
Hangi değişiklikler talep ediliyor, neler karara bağlanmadı?
Seo, son beş yılda özel fazla mesai izni verilen tüm işyerlerinin soruşturulmasını, hastalıkların sık görüldüğü yerlerde iş sağlığı ve güvenliği denetimleri yapılmasını istiyor. Bakanlıktan ayrıca fiili çalışma saatlerini, hastalık türlerini ve zararlı etkenlere maruziyeti incelemesini; ardından bulgular doğrultusunda izin ve sağlık koruma standartlarını değiştirmesini talep etti.
Bu yaklaşım, mevcut karşılaştırmanın temel bir sınırlamasını giderebilir: İşyerlerine ilişkin hastalık verileri, uzatılmış çalışma saatlerinin etkisini sektör, işin gerektirdiği koşullar veya diğer maruziyetlerden ayırmıyor. Çalışan düzeyinde çalışma saatleriyle hastalıkları eşleştirmek, hangi koruma önlemlerinin yetersiz kaldığını belirlemek için daha yararlı bir temel sunar.
Tartışma, birbirinden ayrı çeşitli politika ve tazminat gelişmeleriyle ilerledi:
- Ocak 2020: Araştırma ve geliştirme ile iş yükündeki geçici artışlar izin gerekçelerine eklendi.
- 31 Ağustos 2022: Bakanlık, sistemin artan kullanımına ve planlanan sağlık korumalarına ilişkin analizini yayımladı.
- Temmuz 2025: Samsung araştırmacısının 2023'teki ölümü meslek hastalığı olarak kabul edildi.
- 31 Mart 2026: Bakanlık 2025 yılı iş kazası istatistiklerini yayımladı.
- 13 Ekim 2026: Seo, Ulusal Meclis denetiminde soruşturma ve izlemenin güçlendirilmesini talep etti; Kim iyileştirmeleri değerlendirmeyi kabul etti.
Önerilen mega özel bölge yasası hakkında Kim, verimlilikle çalışan sağlığının korunması arasında denge kurulması gerektiğini ve 52 saat sınırına istisnaların dikkatle değerlendirilmesinin şart olduğunu söyledi. Hükümet, önerilen çalışma hükümleri konusunda işçi, işveren ve hükümet temsilcileri arasında diyalog yürütüyordu.
Raporlarda farklı yasama hedeflerinden söz ediliyor: Ekim ayında yasa tasarısı sunulması ve 2026 sonuna kadar yasalaşması. Bunlar ayrı aşamalardır; bir muafiyetin yasalaştığını doğrulamaz. Kesinleşmiş bir metin, oylama tarihi veya özel fazla mesai soruşturması için son tarih açıklanmadı.
Kim, denetim sırasında OECD karşılaştırması da yaparak Kore'deki çalışma saatlerinin OECD ortalamasının altında olduğunu söyledi. Bu ifade, Kore'nin yıllık çalışma saatlerinin diğer OECD ülkelerinden daha uzun olduğunu belirten 2023 tarihli akademik makaleyle çelişiyor. Bakanın karşılaştırmasında belirli bir yıl ve ölçüt belirtilmediğinden, iki açıklama güvenilir bir sayısal sonuca dayanak oluşturamaz.
Öne çıkanlar
- Özel fazla mesai yapılan işyerlerinde meslek hastalığı oranı 2021-2025 döneminde ortalama yüzde 0,20; ülke genelinde yüzde 0,12 oldu.
- Yıllık oranların en yüksek farkı 2022'de yaklaşık 2,3 kata ulaştı; fark 2025'te 0,01 yüzde puana indi.
- 2025'te izin verilen 2.185 işyerinden yalnızca 15'i denetlendi ve 58 ihlal tespit edildi.
- Planlanan 50 denetim, 2026'nın ilk yarısı için belirtilen işyeri sayısının yaklaşık yüzde 2,3'üne karşılık geliyor; bildirilen oran yüzde 3,5.
- Samsung araştırmacısının ölümü, önceki hafta 60 saat çalıştığını gösteren kayıtların ardından Temmuz 2025'te meslek hastalığı olarak tanındı.
- Kim Young-hoon daha güçlü korumaları değerlendirmeyi kabul etti; ancak nihai reformlar veya soruşturma takvimi açıklanmadı.
- Araştırma çalışanlarına yönelik önerilen muafiyetler, mevcut özel fazla mesai sisteminden ayrı olarak tartışılmaya devam ediyor.






