44,1 Trilyon Wonluk Dosya Meclise Taşındı
Güney Kore'deki akaryakıt fiyatlandırması anlaşmazlığı, sürücülerin istasyonlarda ödediği tutarın ötesine geçerek vergi mükelleflerinin, iddia edilen anlaşma nedeniyle şişirilmiş fiyatlar üzerinden hesaplanan zararlar için rafinerileri tazmin edip etmeyeceği sorusuna dönüştü. 12 Ekim 2026'da Ulusal Mecliste düzenlenen denetim oturumunda milletvekilleri, Adil Ticaret Komisyonunun (FTC) bağlantılı satışların 44,1 trilyon won olduğu dosyada müzakereleri başlatmasından beş gün sonra, ülkenin dört büyük rafinerisinin yöneticilerini sorguladı.
İçindekiler
- 44,1 Trilyon Wonluk Dosya Meclise Taşındı
- Müfettişlere Göre Paylaşılan Bilgiler
- Şirketler Dosyaya Neden İtiraz Ediyor?
- Farklı Soruşturmalar, Farklı Rakamlar
- Savaş Kazançlarından Söz Eden Mesajların Ardından Özür
- Tazminat Şişirilmiş Fiyatları Karşılayabilir mi?
- Akaryakıt İstasyonu Fiyatlarının Arkasındaki Sözleşmeler
- Uyum Taahhütleri ve Akaryakıt Pompası Ekranları
- Kanıtların Değerlendirilmesi ve Sonraki Adımlar
- Öne Çıkanlar
İddialar SK Energy ve HD Hyundai Oilbank'ı ilgilendiriyor. FTC müfettişleri, şirketlerin Şubat 2022-Mart 2026 döneminde fiyat bilgilerini paylaştığını ve mart ayında iki kez belirli tedarik fiyatlarında anlaştığını öne sürüyor. Şirketlerin benzin, motorin ve gazyağı iç pazarındaki toplam payı 2025'te yüzde 49,1'di. Henüz ihlal tespiti yapılmadı ve ceza kararı verilmedi.
GS Caltex ve S-Oil temsilcileri de Ulusal Meclisin Siyasi İşler Komitesine çıktı. Bu şirketler soruşturulmuş olsa da FTC, iddia edilen fiyat anlaşmasına katıldıkları kanıtlanmadığı için onları önerilen yaptırımlara dahil etmedi.
Oturumda birbiriyle bağlantılı üç konu ele alındı: rakipler arasında olası koordinasyon, akaryakıt istasyonlarının satın alma tercihlerini kısıtlayan sözleşmeler ve petrol fiyat tavanı kapsamında devlet tazminatı. Yöneticiler halkın akaryakıt maliyetleri için özür dileyip değişiklik sözü verirken milletvekilleri, daha önce verilen taahhütlerin iş uygulamalarını gerçekten değiştirip değiştirmediğini gösteren kanıtlar istedi.
Müfettişlere Göre Paylaşılan Bilgiler
FTC sekreterliği, 7 Ekim'de inceleme raporunu komisyona sundu ve SK Energy ile HD Hyundai Oilbank'a gönderdi. Belgede müfettişlerin bulguları ile düzeltici karar ve para cezası tavsiyeleri yer alıyor. Rapor, suçluluğu tespit etmek yerine müzakere sürecini başlatıyor.
İddia edilen bilgi alışverişi; benzin, motorin ve gazyağı için geçici ve nihai tedarik fiyatlarının yanı sıra indirimler dahil satış politikalarını kapsıyor. Müfettişler, bu alışverişin Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden kısa süre önce başlayarak yaklaşık dört yıl sürdüğünü söylüyor. Ayrıca ABD ile İran arasındaki çatışma sırasında, Mart 2026'da belirli tedarik fiyatlarında iki kez anlaşmaya varıldığını öne sürüyorlar.
Bu ayrım önemli; çünkü FTC'nin 44,1 trilyon wonluk satış tahmininin büyük bölümü, iddia edilen iki fiyat anlaşmasından ziyade bilgi alışverişi yapıldığı öne sürülen dönemi kapsıyor. Bu tutar ne bir para cezası ne de haksız kazanç veya tüketici zararının hesabıdır.
FTC müfettişleri, iddia edilen davranışları Tekel Düzenleme ve Adil Ticaret Yasası'nın fiyat sabitleme ve yasaklanmış bilgi alışverişi kurallarının ciddi ihlali olarak sınıflandırdı. Atıfta bulunulan ceza yönergelerine göre para cezası, ilgili satışların yüzde 10,5'ine ulaşabilir. Bu oranın 44,1 trilyon wona uygulanması, teorik olarak toplamda en fazla 4,6305 trilyon won ceza anlamına geliyor. Müzakereler sırasında tespit edilecek davranışlara, döneme ve satışlara bağlı olarak nihai tutar önemli ölçüde daha düşük olabilir.
Şirketler Dosyaya Neden İtiraz Ediyor?
Rafineriler, müfettişlerin olağan piyasa bilgilerini ve yerleşik ticaret uygulamalarını anlaşma kanıtı olarak değerlendirdiğini savunuyor. Temel savunmaları, geçici fiyatların zaten müşterilere bildirildiği, istasyon işletmecileri arasında dolaştığı ve her şirket fiyatını bağımsız biçimde belirledikten sonra paylaşıldığı yönünde.
HD Hyundai Oilbank, bilgi alışverişinin fiyatlandırma kararlarını etkilediğini reddediyor. Şirket, iddia edilen mart ayı anlaşmalarına da itiraz ediyor ve bu tespitin rakip bir şirket yetkilisinin ifadelerine dayandığını söylüyor. SK Energy ise FTC sürecinde olayları ve kendi tutumunu açıklayacağını belirtiyor.
Sektör, rakip şirketlerin fiyatlarının birlikte hareket etmesinin nedenleri arasında benzer maliyetleri ve uluslararası petrol fiyatlarını da gösteriyor. Fiyatların paralel seyretmesi tek başına, şirketlerin aynı piyasa koşullarına bağımsız biçimde mi yanıt verdiğini yoksa kararlarını koordine mi ettiğini açıklamıyor. Süreçte bilgi alışverişi ve iddia edilen anlaşmaların dayandığı kanıtlar incelenmeli.
Savunmanın bir diğer konusu, 2020'deki varlık devri. SK Networks, şirketin işlettiği yaklaşık 200 akaryakıt istasyonunu, diğer iş varlıklarını ve ilgili personeli HD Hyundai Oilbank'a devretti. Sektörün savunmasına göre bazı yazışmalar eski çalışma arkadaşları arasındaki rutin iletişimden ibaret olabilir. Bu açıklama hukuki soruyu yanıtlamıyor ancak müfettişlerin mesajları nasıl yorumlaması gerektiğine ilişkin tartışmanın bir parçasını oluşturuyor.
Farklı Soruşturmalar, Farklı Rakamlar
FTC ve savcılar farklı dönemler ve mali tutarlar açıkladı. Savcıların, Temmuz 2024-Şubat 2026 arasındaki bilgi alışverişini ve ardından mart ayında tedarik fiyatlarındaki artışın zamanlaması ile miktarı konusunda koordinasyon yapıldığı iddiasını incelediği bildirildi. FTC'nin iddia edilen bilgi alışverişi dönemi daha erken, Şubat 2022'de başlıyor.
Savcılar, SK Energy ile HD Hyundai Oilbank arasında iddia edilen fiyat sabitlemeyle doğrudan bağlantılı 14,2 trilyon wonluk işlem tespit etti. GS Caltex ve S-Oil'in fiyat artışlarının ardından ortaya çıkan rekabet etkilerini de içeren daha geniş tahmin ise 26 trilyon wondu. FTC, büyük ölçüde daha uzun bilgi alışverişi dönemini kapsayan 44,1 trilyon wonluk bağlantılı satış hesabı yaptı. Bu rakamlar farklı şeyleri ölçüyor ve birbiriyle toplanmamalı.
Haberlerde temmuz ayındaki ceza soruşturmasının tanımı farklılık gösteriyor. Bir haberde, dört rafinerinin tamamının Adil Ticaret Yasası kapsamında iddianameye dahil edildiği belirtilirken, rakiplerin fiyat artışlarının izlenmesinin ceza suçlamalarına dahil edilmediği de söyleniyor. Başka bir haberde SK Energy ve HD Hyundai Oilbank'a yöneltilen fiyat anlaşması suçlamaları, GS Caltex ve S-Oil'a tedarik sözleşmeleri ve mahsuplaşma uygulamalarıyla ilgili suçlamalardan ayrı tutuluyor. Diğer haberlerde ise GS Caltex ve S-Oil'ın fiyat anlaşması iddialarının dışında bırakıldığı belirtiliyor.
Değişmeyen temel nokta, GS Caltex ve S-Oil'ın FTC'nin mevcut fiyat anlaşmasına yönelik yaptırım önerisinin dışında olduğu. Bu durum, dağıtım sözleşmeleriyle ilgili diğer iddiaların her birinin statüsünü belirlemiyor.
FTC ayrıca kendi soruşturması ile ceza soruşturmasının bağımsız yürütüldüğünü, ihlalin tespitinde farklı kanıtların ve ölçütlerin kullanılabileceğini açıkladı. Bu nedenle idari soruşturmadaki daha yüksek satış tahmini, tek başına savcıların tüketici zararını düşük hesapladığını kanıtlamıyor.
Savaş Kazançlarından Söz Eden Mesajların Ardından Özür
Demokrat Parti milletvekili Min Byeong-deok, savaşın yarattığı ticari fırsatları kutlar gibi görünen çalışan mesajları nedeniyle rafinerileri sorguladı. Denetim oturumunda gündeme getirilen mesajlarda fiyatları 100 won daha artırma ve bir yılda 2 trilyon won kazanma ifadeleri yer alıyordu.
Min ayrıca uluslararası fiyatlar yükselirken yurt içi akaryakıt fiyatlarının neden hızla arttığını, düşerken ise neden daha yavaş gerilediğini sordu. Çatışmadan önce ithal edilen ham petrolden üretilen yakıt için rafinerilerin hemen daha yüksek fiyat talep edip etmemesi gerektiğini de gündeme getirdi. Bunlar fiyatlandırma uygulamalarına yönelik meclis eleştirileriydi; belirli bir artışın hukuka aykırı olduğuna dair tespit değildi.
HD Hyundai Oilbank Üst Yöneticisi Song Myeong-jun, fiyatlardaki hızlı yükseliş sırasında tüketicilerin karşılaştığı maliyetler için özür diledi. Komiteye şunları söyledi:
Petrol fiyatları hızla yükselirken halkın hissetmiş olabileceği yük için özür dilerim.
S-Oil Başkan Yardımcısı Lee Geon-myeong da Hürmüz Boğazı krizinin ardından oluşan yük için özür diledi. SK Energy Üst Yöneticisi Kim Jong-hwa, münhasır satın alma sözleşmelerini ele alacaklarını söylerken GS Caltex Başkan Yardımcısı Kim Chang-soo, ilgili ticaret koşullarının gözden geçirildiğini belirtti.
Halkın Gücü Partisi milletvekili Park Jun-tae, iddia edilen ölçekte bir davranışın yönetimin bilgisi olmadan gerçekleşip gerçekleşemeyeceğini sordu. Kim ve Song, ilgili süreçleri takip edeceklerini ya da bu süreçlere eksiksiz katılacaklarını belirtti. Oturumda yöneticilerin iddia edilen bilgi alışverişinden önceden ne kadar haberdar oldukları tespit edilmedi.
Sürücülerin faturalarına etkisi de henüz ölçülmüş değil. FTC Kartel Soruşturma Bürosu Genel Müdürü Oh Haeng-rok, müfettişlerin akaryakıt pompası fiyatlarına etkisini kesin olarak analiz etmediğini söyledi. Bununla birlikte akaryakıt istasyonlarına sağlanan fiyatlardaki değişikliklerin tüketici fiyatlarını bir ölçüde etkilemiş olacağını belirtti.
Tazminat Şişirilmiş Fiyatları Karşılayabilir mi?
Halkın Gücü Partisi milletvekili Park Seong-hun, petrol fiyat tavanı kapsamında zararlara yönelik devlet tazminatına odaklandı. Tavan, tedarikçinin talep edebileceği fiyatı sınırlar. Bu nedenle tazminat hesabında, uygulama kapsamında kabul edilen zararlarla şirketin başka koşullarda elde etmeyi umabileceği kârın birbirinden ayrılması gerekiyor.
Park, SK Energy'den talep ettiği tazminat tutarını ve bunun hesabını açıklamasını istedi. Talebin fiilî zararları aşan beklenen kârı içerip içermediğini ve fiyat anlaşması nihayetinde kanıtlanırsa şirketin fazla ödemeleri iade edip etmeyeceğini de sordu.
Kim, mahsuplaşma belgelerinin ilgili komiteye sunulduğunu ve ayrıntıların görüşüldüğünü söyledi. Talep edilen tutarı veya hesaplama yöntemini açıklamadı ve daha sonra haksız olduğu tespit edilecek herhangi bir tutarı geri ödeme konusunda açık bir taahhütte bulunmadı.
FTC Başkanı Joo Byeong-ki, komisyonun fiyat verileri ve soruşturma bulgularının tazminat denetimlerinde kullanılabilmesi için Ticaret, Sanayi ve Enerji Bakanlığıyla koordinasyon sağlamayı kabul etti. Endişe belirli: Bir referans fiyat anlaşmayla şişirildiyse, zarar hesabında bu fiyatın kullanılması kamu parasının haksız kazancı karşılamasına yol açabilir.
İhlallerin tespit edilmesi hâlinde tazminat yeniden değerlendirilebilir ve fazla ödemeler geri alınabilir. Henüz ne fazla ödeme tespit edildi ne de geri alınacak bir tutar belirlendi. Min, hükümetin halkın yaşadığı sıkıntılara verdiği yanıtın parçası olarak 16 trilyon wonluk ek bütçeye de değindi; ancak bu tutar rafineri tazminatına ayrılan miktar olarak tanımlanmadı.
Akaryakıt İstasyonu Fiyatlarının Arkasındaki Sözleşmeler
Denetimde, akaryakıt istasyonlarının yakıt alımını etkileyen iki uygulama incelendi. Münhasır satın alma sözleşmeleri, istasyonu belirli bir rafineriye bağlayarak başka yerlerden daha ucuz yakıt alma olanağını kısıtlıyor. Fiyatların sonradan mahsuplaşılması ise istasyonun nihai alış maliyetini öğrenmeden yakıtı teslim alıp satabilmesine yol açıyor.
Dosyada anlatılan mahsuplaşma sisteminde rafineri önce geçici bir fiyat, kimi zaman depozito fiyatı olarak adlandırılan tutarı uyguluyor. Nihai fiyatı sonraki ayın başında belirleyip aradaki farkı mahsuplaştırıyor. Böylece istasyon, hâlâ değişebilecek bir maliyeti esas alarak perakende satış fiyatını belirlemek zorunda kalabiliyor.
Bu uygulamalar birlikte, istasyonların tedarikçileri karşılaştırma olanağını kısıtlayabilir: İstasyon hem tedarikçisini değiştirme özgürlüğünden yoksun kalabilir hem de karşılaştırdığı fiyatın kesinliğinden emin olamayabilir. Bu, rafinerilerin kendi aralarında hukuka aykırı biçimde fiyat koordine edip etmediği sorusundan ayrı bir rekabet endişesi.
9 Nisan'da varılan anlaşma, yakıtının en az yüzde 60'ını sözleşmeli olduğu rafineriden alan bir istasyonun yüzde 40'a kadarını başka yerlerden satın almasına imkân tanıyor. Anlaşma ayrıca, fiyatların sonradan mahsuplaştırılmasına kural olarak son verilmesini ve günlük referans fiyatların önceden açıklanmasını öngörüyor. Haberlerde anlaşmaya katılan sektör kuruluşunun adı farklı veriliyor: İlk açıklamada Kore Petrol Birliği, anlaşmanın ayrıntılı haberlerinde ise Kore Akaryakıt İstasyonları Birliği adı geçiyor.
FTC, değişiklikleri yansıtmak üzere ağustos ayında petrol dağıtımına yönelik standart acentelik sözleşmesini gözden geçirdi. Hükümler, istasyonun başka tedarikçilerden alım yapması nedeniyle fiyat veya tedarik miktarı bakımından dezavantaja uğratılmasını yasaklıyor. Genel olarak fiyatın sipariş verildiği sırada belirlenmesi gerekiyor. İstasyon sonradan mahsuplaşma talep ederse bu işlem yedi gün içinde tamamlanmalı.
Standart sözleşme zorunlu değil, tavsiye niteliğinde. Anlaşmanın üzerinden altı ay geçtikten sonra Min, uygulamanın denetlenmesini istedi; Joo da komisyonun uyumu kontrol edip rapor vereceğini söyledi. Ölçüt yalnızca yeni koşulların yayımlanmış olması değil, satın alma tercihlerinin ve fiyat kesinliğinin fiilî sözleşmelerde değişip değişmediği.
Uyum Taahhütleri ve Akaryakıt Pompası Ekranları
SK Energy, 8 Ekim'de haftalık tedarik fiyatlarının önceden teyit edilip açıklanması, sonradan mahsuplaşmanın sona erdirilmesi ve rakiplerle temasların daha sıkı denetlenmesi dahil bir reform programı duyurdu. Haftalık açıklama önerisi, nisan anlaşmasındaki günlük referans fiyat taahhüdünden farklı. İkisinin birlikte nasıl işleyeceği oturumda açıklığa kavuşmadı.
Şirket ayrıca her çalışan için yılda en az iki saat adil ticaret eğitimi, fiyat ve satış işleriyle ilgilenen personele de ek eğitim planlıyor. Fiyat bilgilerine yönelik kontrollerin sürdürülmesi ve rakiplerle iş bağlantılı temaslar için onay, bildirim ve izleme koşullarının güçlendirilmesi sözü verdi.
Milletvekilleri, self servis akaryakıt istasyonlarındaki ekranları da ayrıca inceledi. Endişeleri, sürücü depoyu tamamen doldurmayı seçtikten sonra pompa otomatik olarak durduğunda yeterli yönlendirme olmamasının ek yakıt alımına yol açabilmesiydi.
GS Caltex, şirketin işlettiği tüm self servis istasyonlarda değişikliklerin tamamlandığını söyledi. Ancak bu açıklama, markasını taşıyan bağımsız işletmelerin tamamını kapsamıyordu. SK Energy 2026 sonuna kadar iyileştirme yapmayı planlıyor; HD Hyundai Oilbank değişiklikleri değerlendiriyor. S-Oil ise yakıt ikmalini hemen durduracak bir düğmenin kullanıma sunulması için ilgili şirketlerle çalışacağını belirtti.
Kanıtların Değerlendirilmesi ve Sonraki Adımlar
Rafinerilerin pazardaki konumu, iddiaları kanıtlamasa da dosyanın önemini ortaya koyuyor. Şirketlerin 2025'teki bildirilen pazar payları SK Energy için yüzde 28,1, S-Oil için yüzde 25,5, GS Caltex için yüzde 23,3 ve HD Hyundai Oilbank için yüzde 21,0'dı. Bu şirketler birlikte yurt içi benzin, motorin ve gazyağı pazarının yaklaşık yüzde 98'ini oluşturuyor. FTC'nin önerisiyle karşı karşıya olan iki şirketin payı ise neredeyse yarıya ulaşıyor.
Önceki bir rafineri rekabeti davası, kanıtların neden önemli olduğunu gösteriyor. FTC, 2011'de rakiplerin hâlihazırda tedarik sağladığı istasyonlara müşteri kazandırmama yönünde anlaşma yapıldığı iddiasıyla ceza vermişti. Yüksek Mahkeme daha sonra, yeterli nesnel kanıt bulunmadığını ve iddia edilen anlaşmayı destekleyen ifadelerin güvenilirliğine ilişkin sorunlar olduğunu belirterek SK, Hyundai Oilbank ve S-Oil'a verilen 254,8 milyar wonluk cezaları iptal etti.
Önceki dosya akaryakıt istasyonlarının müşteri paylaşımına ilişkindi; mevcut iddialar ise bilgi alışverişi ve mart ayındaki fiyat anlaşmalarıyla ilgili. Önceki davanın sonucu bu dosyayı karara bağlamıyor. Mevcut süreçte hangi bilgilerin paylaşıldığı, bunun rekabeti nasıl etkilediği ve iddia edilen iki anlaşmayı hangi kanıtların desteklediği tespit edilmeli.
Şirketlerin, inceleme raporlarını aldıktan sonra yazılı görüşlerini sunmaları ve kanıtları inceleyip kopyalamaları için sekiz haftası var. Savunma sürecinin ardından tam komisyon toplantısı yapılacak. Toplantı veya nihai ceza için henüz tarih açıklanmadı.
Şimdi öne çıkan gelişmeler komisyonun hukuki değerlendirmesi, nisan anlaşmasının uygulanıp uygulanmadığının denetlenmesi ve tazminat hesaplamaları konusunda koordinasyon sağlanması. Tüketici zararları, rafinerilerin tazminat talepleri ve hükümetin geri alabileceği olası tutarlar henüz açıklığa kavuşmadı.
Öne Çıkanlar
- 12 Ekim 2026'da yapılan meclis denetiminde akaryakıt fiyatları, rafineri sözleşmeleri ve devlet tazminatı ele alındı.
- SK Energy ve HD Hyundai Oilbank, Şubat 2022-Mart 2026 arasındaki bilgi alışverişi ve mart ayında yapılan iki fiyat anlaşması iddiasıyla FTC'nin incelemesiyle karşı karşıya.
- 44,1 trilyon won, para cezasını, haksız kazancı veya ölçülmüş tüketici zararını değil, bağlantılı satışları ifade ediyor.
- Teorik toplam azami para cezası yaklaşık 4,63 trilyon won. Sorumluluk ve cezalar henüz karara bağlanmadı.
- GS Caltex ve S-Oil, FTC'nin mevcut fiyat anlaşmasına yönelik yaptırım önerisinin dışında bırakıldı.
- Sözleşme reformları, alternatif tedarikçilerden yüzde 40'a kadar alıma izin veriyor; ancak uygulamanın denetlenmesi gerekiyor.
- FTC, fiyat tavanı kapsamındaki tazminat hesaplamalarına haksız kazançların dahil edilmesini önlemeye yardımcı olmak için sektör bakanlığıyla koordinasyon sağlayacak.
- Şirketlerin raporları aldıktan sonra komisyon müzakereleri öncesinde yazılı savunmalarını sunmaları için sekiz haftası var.






