Hediyeler, hızlandırılan başvurular ve iddia edilen sübvansiyon dolandırıcılığı
Eski bir Cyberport yöneticisi ile teknoloji tedarikçisiyle bağlantılı beş kişi, yaklaşık 20 milyon HK doları değerindeki devlet teknoloji sübvansiyonları için yapılan en az 400 başvuruda rüşvet ve dolandırıcılık iddialarıyla Hong Kong'da suçlandı. ESCC 2425/2026 numaralı dava 4 Ocak 2027'ye ertelendi; altı sanığın tamamı kefaletle serbest bırakıldı.
İçindekiler
- Hediyeler, hızlandırılan başvurular ve iddia edilen sübvansiyon dolandırıcılığı
- Kimler suçlanıyor?
- İddia edilen hediyelerle ne elde edilmek istendi?
- Fonlama düzenlemesinin iddiaya göre dolandırıcılığa dönüşmesi
- 400 başvuru ve 20 milyon HK doları ne gösteriyor?
- Soruşturma, ocak ayındaki operasyonlarla nasıl bağlantılı?
- Davayı belirleyen tarihler
- Kefalet, deliller ve bir sonraki duruşma
- Yaptırımlarla birlikte açıklanan önleyici tedbirler
- Öne Çıkanlar
Cyberport'un eski girişimcilik direktörü 59 yaşındaki Su Yali (蘇雅麗), Digital Transformation Support Pilot Programme kapsamındaki başvurularda şirketin lehine davranması karşılığında Find Solution Ai Limited'in sahibinden uçak biletleri, çantalar ve bir cep telefonu kabul etmekle suçlanıyor. Soruşturmacılar, tedarikçinin yer aldığı başvuruları hızlandırdığını ve program başvuru sahiplerinin şikâyetleri hakkındaki soruşturmayı durdurduğunu ileri sürüyor.
İddianamede iki rüşvet suçlamasının yanı sıra beş sanığa yöneltilen ayrı bir dolandırıcılık için komplo suçlaması da yer alıyor. İddiaya konu dolandırıcılık, küçük ve orta ölçekli işletmelerin destek başvurusunda bulunduğu, hizmet vermesi için Find Solution'ı görevlendirdiği ve ücretlerin kendilerine düşen kısmını ödediği yönündeki beyanlarla ilgili. Bu beyanların Cyberport'u başvuruları onaylamaya ve kalan tutarı devlet desteği olarak tedarikçiye ödemeye sevk ettiği öne sürülüyor.
Sanıklardan, Doğu Sulh Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmada savunma yapmaları istenmedi. Soruşturma sürüyor ve iddiaların hiçbiri mahkûmiyet kararıyla kanıtlanmış değil. Dava, programla ilgili daha kapsamlı soruşturmada daha önce açıklanan tutarlardan daha düşük olan yaklaşık 20 milyon HK doları kapsıyor.
Kimler suçlanıyor?
Su, Rüşveti Önleme Yönetmeliği'nin 4(2)(a) maddesi uyarınca kamu görevlisinin menfaat kabul etmesi suçlamasıyla karşı karşıya. Find Solution Ai Limited'i yöneten 39 yaşındaki Lin Yuanli (林苑莉) ise aynı yönetmeliğin 4(1)(a) maddesi uyarınca kamu görevlisine menfaat teklif etmekle suçlanıyor.
Lin ayrıca kardeşi, şirket sekreteri 35 yaşındaki Lin Jianhao (林健濠) ve Find Solution için satış yapan üç kişiyle birlikte, örf ve âdet hukukuna dayalı dolandırıcılık için komplo suçlamasıyla karşı karşıya. Satış temsilcileri, tedarikçinin dijital teknoloji hizmetlerini küçük ve orta ölçekli işletmelere pazarlıyordu.
- Mahkeme haberlerinde 40 yaşındaki Li Yilin (李易璘), Hong Kong Vision Enterprise Limited'in (香港願景企業有限公司) direktörü ve hissedarı olarak tanımlanıyor.
- 31 yaşındaki Chen Kaijin (陳凱進), 訊達坊有限公司'nin direktörü ve hissedarı olarak tanımlanıyor.
- 52 yaşındaki Zeng Weiping (曾偉平) de 訊達坊有限公司'nin direktörü ve hissedarı olarak tanımlanıyor.
Lin Yuanli'nin şirketteki görevi farklı kaynaklarda farklı biçimlerde aktarılıyor: soruşturma haberlerinde Find Solution'ın tek sahibi olarak anılırken mahkeme haberlerinde direktör ve hissedar olduğu belirtiliyor. Her iki tanım da onu tedarikçinin faaliyetlerinin merkezine yerleştiriyor. Haberlerde yer alan suçlamalarda Su, komplo suçlamasının sanıkları arasında gösterilmiyor.
İddia edilen hediyelerle ne elde edilmek istendi?
Rüşvet iddiaları 27 Ekim 2023 ile 14 Aralık 2025 arasındaki dönemi kapsıyor. Mahkeme haberlerinde iddia edilen menfaatler birden fazla uçak bileti, bir el çantası, iki bez çanta, bir bozuk para cüzdanı ve bir cep telefonu olarak sıralanıyor. Soruşturma haberlerinde ise Hong Kong ile Tayland ve Japonya arasındaki gidiş dönüş uçuşları, tasarım çantalar ve bir akıllı telefondan söz ediliyor.
Bu haberlerde iddia edilen hediyeler farklı ayrıntı düzeylerinde aktarılıyor. Bunların toplam parasal değeri açıklanmadı. Su'ya yöneltilen suçlama, sübvansiyon başvurularında Find Solution'ın lehine davranması için teşvik veya ödül olarak, yasal yetkisi ya da makul bir gerekçesi olmaksızın bu menfaatleri kabul ettiği iddiasına dayanıyor.
İddia edilen kayırmacılık iki ayrı idari işlemi kapsıyor: Find Solution'la bağlantılı başvuruları hızlandırmak ve şirket hakkındaki şikâyetlere yönelik soruşturmayı durdurmak. Şikâyetlerle ilgili iddia, başvuru sahiplerinin dile getirdiği kaygıların incelenmesine izin verilip verilmediğini ilgilendirdiği için başvuruların işleme alınmasından ayrı bir önem taşıyor.
Su, Ekim 2023'ten Ocak 2026'ya kadar program sekreterliğinden sorumluydu. Görevleri arasında sübvansiyon başvurularına ait belgeleri incelemek ve fonların serbest bırakılmasını düzenlemek de vardı. Dolayısıyla iddialar, programla ilgili kararları doğrudan etkileme sorumluluğu bulunan bir kişiye verildiği öne sürülen hediyelerle ilgili; programda rolü olmayan bir çalışana yönelik değil.
Fonlama düzenlemesinin iddiaya göre dolandırıcılığa dönüşmesi
Digital Transformation Support Pilot Programme, küçük ve orta ölçekli işletmelerin kayıtlı hizmet sağlayıcıların sunduğu mevcut dijital çözümleri benimsemesine yardımcı oluyor. Bunlar arasında elektronik ödeme sistemleri, çevrim içi tanıtım araçları ve müşteri yönetim sistemleri bulunuyor. Programın sekreterliğini Cyberport yürütüyor; Find Solution da program kapsamındaki hizmet sağlayıcılardan biriydi.
Katılımcı işletmeler seçtikleri çözümün maliyetinin yarısını ödüyor; devlet desteği ise işletme başına 50.000 HK dolarını aşmamak üzere diğer yarıyı karşılıyor. Bu koşul, başvuru sahibinin kendi ödemesini fonlama düzenlemesinin temel bir parçası hâline getiriyor: sübvansiyon, işletmenin de katkıda bulunduğu bir satın almayı desteklemek üzere tasarlanmış.
Komplo suçlamasına göre Lin Yuanli, Lin Jianhao ve üç satış temsilcisi, uygun işletmelerin başvuru yaptığı, Find Solution'ın hizmetlerini sipariş ettiği ve hizmet ücretlerinin yarısını ödediği yönünde gerçeğe aykırı beyanda bulundu. Cyberport'un başvuruları onaylamaya ve diğer yarıyı doğrudan Find Solution'a ödemeye bu şekilde yönlendirildiği öne sürülüyor.
İddiaya konu komplo dönemi 27 Ekim 2023 ile 12 Ocak 2026 arasını kapsıyor. Mahkeme haberlerinde, komploya katıldığı iddia edilen Liu Zhiqing'in (劉芷菁) adı da geçiyor ancak bu davadaki altı sanık arasında değil. Usule ilişkin durumu belirtilmedi.
400 başvuru ve 20 milyon HK doları ne gösteriyor?
Soruşturmacılar, suçlamalara konu davanın en az 400 başvuruyu ve yaklaşık 20 milyon HK doları tutarında sübvansiyonu kapsadığını söylüyor. Bu rakamlar, tek bir satın alma ya da başvuru üzerindeki anlaşmazlıktan ziyade çok sayıda işlemin söz konusu olduğuna işaret ediyor.
Programın üst sınırı, yararlı bir karşılaştırma sunuyor: Azami 50.000 HK dolarlık 400 sübvansiyon toplam 20 milyon HK dolara denk geliyor. Bu hesaplama, iddia edilen düzenlemenin program kuralları karşısındaki ölçeğini gösteriyor. Ancak başvuru sayısı asgari, tutar ise yaklaşık olduğundan her başvurunun azami tutarda destek talep ettiği ya da aldığı sonucunu ortaya koymuyor.
İddiaya konu yanlış beyanlar, başvuru sahibinin küçük veya orta ölçekli işletme koşullarını karşılayıp karşılamadığıyla sınırlı değil. İşletmenin gerçekten başvuruda bulunup bulunmadığı, tedarikçiyi görevlendirip görevlendirmediği ve gerekli ödemeyi yapıp yapmadığı da iddialar arasında. Bunlar, kamu kaynağının serbest bırakılmasını destekleyen ayrı olgusal beyanlar.
Suçlamalara konu davada nihayetinde ödenen, geri alınan ya da kaybedilen kesin tutar mahkeme haberlerinde ayrıca ayrıntılandırılmadı. Bu nedenle yaklaşık 20 milyon HK doları, kesinleşmiş bir mali zarar tespiti olarak değil, iddialara konu sübvansiyon tutarı olarak anlaşılmalı.
Soruşturma, ocak ayındaki operasyonlarla nasıl bağlantılı?
Suçlamalar, Yolsuzlukla Mücadele Bağımsız Komisyonunun 雷鳴, yani Thunder adı verilen soruşturmasının ardından geldi. Yetkililer 30 Ocak 2026'da bu operasyonun Digital Transformation Support Pilot Programme kapsamındaki yaklaşık 1.000 başvuruyla ve 50 milyon HK dolarlık fon talebiyle ilgili olduğunu açıkladı. 31 milyon HK dolarlık ödemenin engellendiğini ve dokuz kişinin gözaltına alındığını bildirdiler.
O dönemde ICAC başsoruşturmacısı Zheng Chuming (鄭礎明), bir tedarikçinin emekliliği yaklaşan Cyberport çalışanıyla uygunsuz bir ilişki kurduğu iddialarını aktarmıştı. İddia edilen menfaatler arasında hediyeler, ücretsiz seyahat ve ileride alınacak menfaatler vardı. Ayrıca çalışanın bir soruşturmayı geçici olarak engellediğini söylemişti. Bunlar soruşturma aşamasındaki iddialardı, mahkeme bulguları değildi.
Ocak ayında açıklanan rakamlarla mevcut davanın rakamları farklı kapsamları ölçüyor. Ocak ayındaki açıklama yaklaşık 1.000 başvuru ve talep edilen 50 milyon HK dolarını kapsarken mevcut suçlamalar en az 400 başvuru ve yaklaşık 20 milyon HK dolarıyla ilgili. Haberlerde başvuruların tam bir dökümü sunulmuyor veya kapsamlı operasyonda gözaltına alınan herkesin durumu açıklanmıyor.
Ocak ayındaki açıklama, Technology Voucher Programme'la ilgili 震雷 adlı ayrı bir operasyonu da kapsıyordu. Bu soruşturma, 100 milyon HK dolarını aşan fon talebi içeren 470 başvuruyla ilgiliydi; 94 milyon HK dolarlık ödeme engellenmiş ve 24 kişi gözaltına alınmıştı. Soruşturmacılar, katılımcıların hesap ve kayıt oluşturulmasına yardımcı olmaları için banka çalışanlarına, bir sigorta acentesine ve bir muhasebe yöneticisine rüşvet verdiğini ileri sürmüştü. Bu iddialar ayrı soruşturmanın kapsamındadır ve Cyberport davasındaki altı sanığa atfedilmemelidir.
Davayı belirleyen tarihler
İddiaya konu eylemler iki yılı aşkın bir döneme yayılıyor. Farklı tarihler Su'nun idari sorumluluklarını, iddia edilen hediye kabulünü, komplo iddiasını ve sonrasındaki yaptırım sürecini tanımlıyor.
- Ekim 2023: Su'nun program sekreterliğinden tam sorumlu olduğu bildirilen dönem başladı.
- 27 Ekim 2023: Rüşvet iddialarına ve komplo iddiasına konu dönem başladı.
- 14 Aralık 2025: Rüşvet iddialarına konu dönem sona erdi.
- 12 Ocak 2026: Komplo iddiasına konu dönem sona erdi.
- Ocak 2026: Su'nun sekreterlik sorumluluğuna ilişkin bildirilen dönem sona erdi.
- 30 Ocak 2026: Yetkililer iki teknoloji sübvansiyonu soruşturmasını ve toplam 33 gözaltıyı açıkladı.
- 4 Ocak 2027: Altı sanığın yeniden mahkemeye çıkması bekleniyor.
Ocak ayındaki açıklamada iki soruşturma genelinde yaklaşık 1.500 başvurudan ve 150 milyon HK dolarını aşan sübvansiyon dolandırıcılığı girişiminden söz edildi. Ayrı operasyonlarda bildirilen yaklaşık 1.000 ve 470 başvuru rakamları, bu yuvarlanmış toplamla uyumlu. Yetkililer 120 milyon HK dolarını aşan tutarın ödenmesini engellediklerini söyledi; ayrı ayrı 31 milyon ve 94 milyon HK doları olarak açıklanan engellenmiş tutarlar toplam 125 milyon HK dolara ulaşıyor.
Bu toplamlar, yaptırımlara ilişkin daha geniş kapsamlı açıklamayı yansıtıyor. Mahkemedeki mevcut suçlamaların tutarı değiller ve 33 gözaltı, bu davadaki altı sanıkla karıştırılmamalı.
Kefalet, deliller ve bir sonraki duruşma
Sulh hâkimi Wang Zhengyu (王證瑜), savcılık serbest bırakılmaya itiraz etmediğini bildirdikten sonra kefaleti onayladı. Su, Lin Yuanli ve Lin Jianhao'nun her biri 100.000 HK doları kefaletle serbest bırakıldı. Li Yilin, Chen Kaijin ve Zeng Weiping'in her biri için kefalet tutarı 20.000 HK doları olarak belirlendi. Altı sanığın tamamı Hong Kong'da kalmak ve savcılık tanıklarıyla iletişim kurmamak zorunda.
Savcılık, Adalet Bakanlığının kovuşturma iznini sundu ve soruşturmanın sürmesi için duruşmanın 12 hafta ertelenmesini istedi. Savcılık, 14'ü ICAC görevlisi olmak üzere 49 tanığın, yaklaşık 3.000 sayfa belgenin ve ihtar altında yapılan toplam yaklaşık 10 saat 45 dakikalık 12 kayıtlı görüşmenin bulunduğu bir davadan söz etti.
İhtar altında yapılan görüşme, şüpheliye yanıtlarının delil olarak kullanılabileceği konusunda uyarıda bulunulan resmî bir soruşturma görüşmesidir. Bu kayıtların varlığı, sanıklardan herhangi birinin ne söylediğini göstermez veya suçlamaların doğruluğunu kanıtlamaz. Duruşmaya ilişkin haberlerde kayıtların içeriği açıklanmadı.
Bir sonraki duruşma 4 Ocak 2027'de yapılacak. Duruşma tarihi, savunma ya da karar açıklanmadı. İddia edilen hediyelerin yolsuzluk kapsamında menfaat olup olmadığına, sübvansiyon başvurularındaki beyanların sahtekârlık içerip içermediğine ve her sanığın ne ölçüde sorumlu olduğuna henüz mahkeme karar vermedi.
Yaptırımlarla birlikte açıklanan önleyici tedbirler
ICAC, inovasyon ve teknoloji finansman programlarına yönelik bir yolsuzluğu önleme rehberi yayımlayacağını ve devlet kurumlarıyla kamu finansmanı sağlayan kuruluşlara eğitim vereceğini söylüyor. Planlanan rehberin, finansman programlarının denetimini güçlendirmesi ve yöneticilerle sektör paydaşlarının yolsuzluk risklerini belirleme becerisini geliştirmesi amaçlanıyor.
Ocak ayındaki açıklamada rehberin 2026'nın ikinci çeyreğinde yayımlanacağı belirtilmişti. Suçlamalara eşlik eden daha sonraki açıklamada da rehberin yayımlanmasının beklendiği ifade edildi ancak yayımlandığı doğrulanmadı ve yeni bir tarih verilmedi. Dolayısıyla bu haberlerde rehberin yayımlanıp yayımlanmadığı kesinleşmiş değil.
İddialar, sübvansiyonların yönetiminde somut kaygı alanlarını ortaya koyuyor: tedarikçiler ile kamu görevlileri arasındaki ilişkiler, başvuru sahiplerinin gerekli katkıyı yaptığını gösteren kanıtlar, başvuruların işleme alınmasına ilişkin kararlar ve şikâyetlerin ele alınma biçimi. ICAC, finansman sağlayan kuruluşlara idari süreçler ve yolsuzluğun önlenmesi konusunda danışmanlık vermeyi sürdüreceğini belirtti. Ocak ayındaki açıklamada iki soruşturma, tüm teknoloji finansmanı programlarının etkilendiğini gösteren kanıtlar olarak değil, münferit olaylar olarak nitelendirildi.
Öne Çıkanlar
- Altı sanık, Cyberport'un Digital Transformation Support Pilot Programme'ıyla ilgili rüşvet ve dolandırıcılık iddiaları nedeniyle suçlandı.
- Eski yönetici Su Yali'nin Find Solution Ai Limited'ın lehine davranması karşılığında seyahat biletleri, çantalar ve bir telefon kabul ettiği ileri sürülüyor.
- Beş sanık, en az 400 başvuru ve yaklaşık 20 milyon HK doları tutarında sübvansiyonu kapsayan komplo suçlamasıyla karşı karşıya.
- Ocak ayındaki kapsamlı soruşturmada, mevcut davadakinden daha fazla başvuru ve daha yüksek fon tutarları söz konusu.
- Altı sanığın tamamı kefaletle serbest; Hong Kong'da kalmaları ve savcılık tanıklarıyla iletişim kurmamaları gerekiyor.
- Duruşmada sanıklardan savunma yapmaları istenmedi. Bir sonraki duruşma 4 Ocak 2027'de.






