Güney Kore’nin hipersonik testinin ardından Kuzey Kore birden fazla balistik füze fırlattı

9 dakikalık okuma
North Korea Fires Multiple Ballistic Missiles After South Korean Hypersonic Test

Pyongyang yakınlarındaki fırlatmalar, kimliği belirlenemeyen bir cisme ilişkin ilk alarmın yerini aldı

Güney Kore Genelkurmay Başkanlığına (JCS) göre Kuzey Kore, 12 Ekim’de Pyongyang bölgesinden Kore Yarımadası’nın doğusundaki denize doğru birden fazla balistik füze fırlattı. Fırlatmalar yerel saatle yaklaşık 9.20’de tespit edildi ve füzelerden en az biri 900 kilometreden fazla yol aldı. Bu fırlatmalar, Wonsan’dan yapılan bir füze atışından dokuz gün sonra ve Güney Kore’nin yerli imkânlarla geliştirdiği hipersonik silahın ilk testini kamuoyuna açıklamasından kısa süre sonra gerçekleşti.

İçindekiler
  1. Pyongyang yakınlarındaki fırlatmalar, kimliği belirlenemeyen bir cisme ilişkin ilk alarmın yerini aldı
  2. Uçuş verileri neyi ortaya koyuyor?
  3. Japonya iki duyuru yayımladı, deniz güvenliğini denetledi
  4. 3 Ekim’deki test karşılaştırma olanağı sunuyor, ancak mesafeler farklı aktarılıyor
  5. Güney Kore’nin hipersonik testi karşılıklı gerilimin parçası oldu
  6. Kara mayını anlaşmazlığı yeni bir gerilim noktası ekliyor
  7. Testler ve acil müdahaleler zinciri
  8. Kınama, askerî hazırlık ve çözümsüz kalan diplomasi
  9. Öne Çıkanlar

Verilen bilgiler, cismin türünü, menzilini veya izlediği rotayı belirtmeyen ilk acil durum duyurusunu genişletti. Askerî açıklamalarda daha sonra birden fazla balistik füze tespit edildiği bildirildi; ancak kesin özellikleri Güney Koreli ve Amerikalı yetkililerce incelenmeye devam etti.

JCS Sözcüsü Jang Do-young, bir bilgilendirme toplantısında tespiti şöyle anlattı:

12 Ekim günü saat 9.20 civarında, Kuzey Kore’deki Pyongyang bölgesinden Doğu Denizi’ne doğru fırlatılan birkaç balistik füze tespit ettik.

Japonya da şüpheli iki balistik füzeye ilişkin ayrı duyurular yayımladı ve füzelerin münhasır ekonomik bölgesinin dışında bir noktaya düşmüş göründüğünü değerlendirdi. Söz konusu sular Güney Kore’de Doğu Denizi, Japonya’da ise Japon Denizi olarak biliniyor.

Fırlatmalar üç gerilim kaynağını bir araya getirdi: karşılıklı silah testleri, Güney Koreli askerlerin yaralanmasına yol açan kara mayını patlamalarına ilişkin anlaşmazlık ve Kuzey Kore’nin nükleer programı konusunda tıkanan diplomasi. Güney Kore ordusu son fırlatmaları kendi hipersonik testine verilmiş bir yanıt olarak değerlendirdi; ancak bu değerlendirme, Kuzey Kore’nin olaya ilişkin kendi açıklamasını ortaya koymuyor.

Uçuş verileri neyi ortaya koyuyor?

Daha sonraki açıklamalarda birden fazla füzenin fırlatıldığı konusunda görüş birliği olsa da 900 kilometreden fazla olduğu bildirilen mesafenin ne ölçüde geçerli olduğu konusunda farklılıklar bulunuyor. Bazı açıklamalar bu mesafeye ulaşan füzenin tek bir füze ya da tek bir füze türü olduğunu belirtiyor. Bir başka açıklamada ise Jang’ın tespit edilen füzelerin 900 kilometreden fazla uçtuğunu söylediği aktarılıyor. Güney Kore, değerlendirmesini aktaran açıklamalarda füze sayısını kesin olarak kamuoyuyla paylaşmadı.

Reklam

Füzelerin farklı türlerde olduğunun bildirilmesi nedeniyle bu ayrım önem taşıyor. Bir silah için ölçülen mesafe, bir salvo içindeki bütün silahlar için kendiliğinden geçerli sayılamaz. Japonya’nın iki cisme ilişkin duyurusu da Güney Kore’nin tespit ettiği toplam sayıyı ortaya koymuyor.

Jang, Güney Koreli ve Amerikalı yetkililerin teknik incelemeyi sürdürdüğünü söyledi:

Tespit edilen Kuzey Kore füzeleri 900 kilometreden fazla uçtu. Güney Koreli ve ABD’li yetkililer, kesin özelliklerini ayrıntılı olarak inceliyor.

Balistik bir füze, itkiyle gerçekleşen fırlatma aşamasının ardından genellikle kavisli bir yörünge izler; ancak bazı sistemler uçuşlarının belirli aşamalarında manevra yapabilir. Tek başına mesafe, füzenin modelini, taşıdığı yükü ya da azami menzilini ortaya koymaz. Son fırlatmaların, yalnızca iki ülkenin de hipersonik silah denemelerinin ardından gerçekleşmiş olmaları nedeniyle hipersonik test olduğu kanıtlanmış değil.

Japonya iki duyuru yayımladı, deniz güvenliğini denetledi

Japonya Sahil Güvenliği, Savunma Bakanlığından aldığı bilgiye dayanarak yaklaşık saat 9.26’da bir duyuru yayımladı. Duyuruda, Kuzey Kore’ye ait olduğu düşünülen bir balistik füzenin Japonya’nın münhasır ekonomik bölgesinin dışında bir noktaya düşmüş göründüğü belirtildi. Saat 9.40 civarında yayımlanan ikinci duyuru ise bir başka şüpheli füzeyle ilgiliydi.

Bu saatler, Japonya’nın yaptığı duyuruların zamanını gösteriyor; iki ayrı fırlatma zamanını değil. Güney Kore tespitin yaklaşık saat 9.20’de yapıldığını bildirdi. Bu saat, GMT’ye göre 00.20’ye karşılık geliyor.

Sahil Güvenliği, gemileri dikkatli olmaları konusunda uyardı. Japonya Savunma Bakanlığı fırlatmaların ülkeyi etkileyip etkilemediğini belirlemek için bilgi toplarken Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi’nde bir acil müdahale ekibi oluşturuldu.

Başbakan Sanae Takaichi, yetkililere bilgi toplama ve analiz etme, ayrıca hava araçlarıyla gemilerin güvenliğini teyit etme talimatı verdi. Cisimlerin münhasır ekonomik bölge dışında bir noktaya düşmüş olduğuna ilişkin değerlendirme, muhtemel düşüş bölgelerini tarif ediyor; hasar ya da aksama olup olmadığına yönelik kontrolleri tek başına tamamlamıyor.

3 Ekim’deki test karşılaştırma olanağı sunuyor, ancak mesafeler farklı aktarılıyor

Kuzey Kore’nin önceki balistik füze fırlatması 3 Ekim’de, Kangwon eyaletindeki Wonsan bölgesinden gerçekleşti. Güney Kore ordusu füzenin doğudaki denize doğru 700 kilometreden fazla yol aldığını bildirdi.

Reklam

Kuzey Kore devlet medyası daha sonra olayı, lider Kim Jong Un’un gözetiminde yapılan bir stratejik silah atış tatbikatı olarak nitelendirdi. Silahın hipersonik harp başlığı taşıyan orta menzilli stratejik füze ya da hipersonik orta menzilli balistik füze olduğunu belirtti.

Mesafe verileri farklılık gösteriyor. Güney Kore 700 kilometreden fazla olduğunu bildirirken Kuzey Kore 1.000 kilometre olduğunu öne sürdü. Bir haberde Kuzey Kore’nin iddiası 1.000 kilometreden fazla şeklinde aktarılıyor. Bu açıklamalar üzerinde uzlaşılmış tek bir ölçüm gibi değerlendirilmemeli.

12 Ekim için bildirilen 900 kilometreden fazla mesafe, Güney Kore’nin 3 Ekim için verdiği 700 kilometre eşiğinin üzerinde. Ancak Güney Kore’nin her iki verisi de kesin mesafeler değil, alt sınır belirtiyor. Bu verilere dayanarak iki olay arasındaki kesin fark hesaplanamaz veya aynı füze sisteminin kullanıldığı sonucuna varılamaz.

Bildirilen fırlatma noktası da değişti: 3 Ekim’de Wonsan, 12 Ekim’de ise Pyongyang bölgesi. Bir habere göre son olay, başkent bölgesinden 20 Ağustos’tan bu yana yapılan ilk fırlatmaydı. O tarihte KN-25 olduğu tahmin edilen yaklaşık 10 füze doğudaki denize doğru fırlatılmıştı.

Güney Kore’nin hipersonik testi karşılıklı gerilimin parçası oldu

Güney Kore’nin yakın tarihli testinde, Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung’un izlediği, yerli imkânlarla geliştirilen ilk hipersonik süzülen araç kullanıldı. Ayrıntıların en kapsamlı biçimde verildiği haberde, fırlatmanın 8 Ekim’de Savunma Geliştirme Ajansının Anheung test sahasında, açık denizdeki bir mavnadan yapıldığı belirtiliyor.

Testin zamanlamasına ilişkin haberler farklılık gösteriyor. Bazıları testin perşembe ya da cuma günü yapıldığını aktarırken bir başkası 8 Ekim’deki fırlatmayla hükümetin perşembe günü yaptığı duyuruyu birbirinden ayırıyor. Ortak nokta, Güney Kore’nin testi 12 Ekim’deki Kuzey Kore fırlatmalarından kısa süre önce kamuoyuna açıklamış olması.

Hipersonik bir silah ses hızının en az beş katı hızla ilerler. Hipersonik süzülen araç, bir itici tarafından hızlandırıldıktan sonra atmosferde ilerlerken manevra yapacak şekilde tasarlanır. Bu hız ve değişen uçuş rotasının birleşimi, silahın izlenmesini ve önlenmesini zorlaştırabilir; ancak yalnızca test duyurusu yapılmış olması, silahın füze savunma sistemlerine karşı ne kadar etkili olacağını kanıtlamaz.

Reklam

Lee, testi Güney Kore’nin konvansiyonel savunma kabiliyetlerini güçlendirmede önemli bir adım olarak nitelendirdi. Cumhurbaşkanlığı Ofisi, sistemin tam olarak geliştirilmesinin ardından önemli hedefleri sürpriz biçimde vurma kabiliyetini artıracağını belirtti. Bu ifade, sistemin operasyonel olarak kullanıma alındığının doğrulanmasından ziyade geliştirme aşamasının sürdüğüne işaret ediyor.

JCS Sözcüsü, Kuzey Kore’nin tepkisini şöyle yorumladı:

başarılı hipersonik füze testimize karşı bir güç gösterisi ve aynı zamanda füze kabiliyetlerine yönelik kasıtlı bir sergileme

Bu, fırlatmalara ilişkin Seul yönetiminin değerlendirmesi. Fırlatmaları Güney Kore’nin testine bağlıyor; ancak Kuzey Kore’nin ayrı sınır anlaşmazlığına da yanıt vermeyi amaçlayıp amaçlamadığını açıklığa kavuşturmuyor.

Kara mayını anlaşmazlığı yeni bir gerilim noktası ekliyor

Önceki ay, Koreler arasındaki sınır yakınlarında meydana gelen kara mayını patlamalarında üç Güney Koreli asker yaralandı. Güney Kore ordusu ile ABD’nin öncülüğündeki Birleşmiş Milletler Komutanlığı, düzeneklerin Kuzey Kore tarafından yerleştirildiği sonucuna vardı.

Ortak soruşturmaya ilişkin haberlerden birinde, mayınlardan ikisinin Kuzey Kore güçleri tarafından yaklaşık bir yıl önce yerleştirildiği belirtiliyor. Seul özür talep etti. Pyongyang sorumluluğu reddetti, bu talebi geri çevirdi ve Güney Kore’yi provokasyon yapmakla suçladı.

Anlaşmazlık, iki ülkenin yakın tarihli askerî açıklamaları açısından önem taşıyor. Bazı haberlerde Kuzey Kore’nin son fırlatması, Güney Kore’nin patlamalara ilişkin suçlamalarıyla ilişkilendiriliyor. Başka haberlerde ise Seul’ün hipersonik testini mayın olayı üzerine açıkladığı belirtiliyor. JCS’nin 12 Ekim’e ilişkin açıklamasında ise Güney Kore’nin silah testine odaklanıldı.

Bu açıklamalar aynı gerilimin farklı yönlerini tarif ediyor olabilir; ancak birbirinden ayrı iddialar olarak kalıyor. Soruşturmanın bulguları, Kuzey Kore’nin inkârı ve Seul’ün füze fırlatmalarına ilişkin değerlendirmesi, Kuzey Kore’nin niyetine dair kanıtlanmış tek bir anlatı altında birleştirilmemeli.

Testler ve acil müdahaleler zinciri

Ekim ayındaki temel gelişmeler, teknik ayrıntılar ve Güney Kore’nin testinin zamanlaması konusunda farklılıklar bulunsa da açık:

  • 3 Ekim: Kuzey Kore, Wonsan bölgesinden bir balistik füze fırlattı. Güney Kore, füzenin 700 kilometreden fazla yol aldığını bildirdi.
  • 4 Ekim: Kuzey Kore devlet medyası, Kim Jong Un’un gözetiminde yapılan hipersonik stratejik füze testini duyurdu ve füzenin yaklaşık 1.000 kilometre ya da daha fazla yol aldığını öne sürdü.
  • 8 Ekim: Güney Kore’nin testine ilişkin ayrıntılı haberde, Lee’nin izlediği hipersonik süzülen aracın Anheung’da bu tarihte fırlatıldığı belirtiliyor. Diğer haberlerde testin ya da test duyurusunun haftanın hangi günü yapıldığı farklı aktarılıyor.
  • 12 Ekim, saat 9.20 civarı: Güney Kore, Pyongyang bölgesinden fırlatılan birden fazla balistik füze tespit etti.
  • 12 Ekim, saat 9.26 ve 9.40 civarı: Japonya şüpheli füzelere ilişkin ayrı duyurular yayımladı.
Reklam

Haberlerde 12 Ekim’in Kuzey Kore’nin bir ay içindeki dördüncü fırlatma olayı olduğu belirtiliyor. Yıl içindeki fırlatma sayısına ilişkin veriler ise farklı: Bir haberde bunun 16. fırlatma olduğu söylenirken bir diğerinde füze testlerinin 10’dan fazla kez yapıldığı belirtiliyor. Bir fırlatma olayının ya da testin nasıl sayılacağı konusunda ortak tanımlar bulunmadığından bu veriler, üzerinde uzlaşılmış kesin bir toplamda birleştirilemez.

Kınama, askerî hazırlık ve çözümsüz kalan diplomasi

Güney Kore Ulusal Güvenlik Ofisi acil toplantı düzenledi ve fırlatmaları Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının ihlali olarak kınayarak derhal durdurulmaları çağrısında bulundu. Kuzey Kore, nükleer silah ve balistik füze geliştirme faaliyetlerini durdurmayı amaçlayan BM yaptırımlarına 2006’dan beri tabi.

JCS, yeni fırlatmalara karşı gözetim ve teyakkuz seviyesini artırdığını söyledi. Ayrıca Güney Kore, ABD ve Japonya’nın füze bilgilerini paylaştığını ve hazırlık durumunu koruduğunu bildirdi.

Askerî faaliyetler, diplomatik çabaların tıkandığı bir dönemde gerçekleşiyor. Lee, 2025’te göreve geldikten sonra Kuzey Kore ile diyaloğu yeniden başlatma sözü verdi. Seul yönetimi, Pyongyang ile Washington arasında teması desteklemeyi amaçlayan ön koordinasyon çalışmaları yürütüldüğünü açıklamıştı. Kuzey Kore ise ABD ve Güney Kore’nin görüşmeleri yeniden başlatma önerilerini reddetmeyi sürdürüyor.

Daejeon Üniversitesi profesörü ve eski Güney Kore Savunma Bakanlığı yetkilisi Song Seong-jong, sıklaşan testleri Kim ile ABD Başkanı Donald Trump arasında olası bir görüşme öncesinde Kuzey Kore’nin pazarlık gücünü artırma girişimi olarak yorumladı. Şöyle dedi:

Trump’la görüşmeden önce statülerinin değerini artırmaları kesinlikle gerekiyor.

Bu, bir analistin yorumu; zirve yapılacağının ya da zamanlamasının doğrulandığı anlamına gelmiyor. Böyle bir görüşme için belirlenmiş bir tarih yok. Füzelerin kesin modelleri, fırlatılan toplam sayı ve Güney Kore ile ABD’nin ortak analizinden çıkacak teknik bulgular da henüz netleşmiş değil; bunların ne zaman açıklanacağına ilişkin bir takvim duyurulmadı.

Öne Çıkanlar

  • Güney Kore, 12 Ekim’de Pyongyang bölgesinden fırlatılan birden fazla balistik füze tespit ederek kimliği belirlenemeyen bir cisme ilişkin ilk alarmın yerini alan bilgiyi paylaştı.
  • Füzelerden en az biri 900 kilometreden fazla yol aldı; ancak bu mesafenin tek bir füze, tek bir tür ya da birden fazla füze için geçerli olup olmadığına ilişkin açıklamalar farklılık gösteriyor.
  • Japonya şüpheli füzelere ilişkin iki duyuru yayımladı ve cisimlerin münhasır ekonomik bölgesinin dışında bir noktaya düşmüş göründüğünü değerlendirdi.
  • Fırlatmalar, Kuzey Kore’nin 3 Ekim’deki testinin ve Güney Kore’nin yakın zamanda yaptığı hipersonik süzülen araç denemesinin ardından geldi.
  • Seul yönetimi fırlatmaları bir güç gösterisi olarak nitelendirdi ve BM Güvenlik Konseyi kararlarının ihlali olarak kınadı.
  • Kara mayını anlaşmazlığı çözümsüz kalırken füze özellikleri ve diplomasinin yeniden başlayabileceği takvim de belirsizliğini koruyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir