Seul güvenliği gözden geçirirken füzeler 900 kilometreden fazla yol aldı
Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, Kuzey Kore'nin 12 Ekim Pazartesi günü Pyongyang bölgesinden Doğu Denizi yönüne birden fazla balistik füze fırlattığını ve füzelerden en az birinin 900 kilometreden fazla yol aldığını açıkladı. Japonya, saat 09.20 ve 09.40 civarında gerçekleşen fırlatmaları tespit ederek en az iki füze saptadı ve füzelerin Japonya'nın münhasır ekonomik bölgesinin dışında denize düştüğünü değerlendirdi. Japonya Başbakanlık Ofisi herhangi bir hasar bildirilmediğini açıkladı.
İçindekiler
- Seul güvenliği gözden geçirirken füzeler 900 kilometreden fazla yol aldı
- Uçuş verileri neyi ortaya koyuyor?
- Seul gözetimi artırıyor, müttefikleriyle eş güdüm sağlıyor
- Güney Kore'nin testi kendi füze programını gündeme taşıyor
- Hipersonik uçuşu değerlendirmek neden zor?
- 3 Ekim testi tartışmalı bir kıyas noktası sunuyor
- Sınırdaki mayın yaralanmaları gerilimi artırıyor
- Teknik inceleme sürerken diplomasi tıkanmış durumda
- Öne çıkanlar
Fırlatmalar, Güney Kore'nin yerli teknolojiyle geliştirdiği hipersonik süzülme aracının ilk testinden sonra gerçekleşti. Güney Koreli askeri sözcü Jang Do-young, Kuzey'in eylemlerinin füze kapasitesini göstermeyi, beş yıllık savunma geliştirme planındaki ilerlemeyi sergilemeyi ve Güney'in başarılı testine karşılık vermeyi amaçlıyor gibi göründüğünü söyledi.
Bu değerlendirme, Kuzey Kore'nin hangi silahları fırlattığını kesinleştirmiyor. Jang, birkaç farklı türde balistik füzenin kullanıldığını söyledi ancak inceleme sürerken bunların hipersonik ya da orta menzilli silahlar olduğunu belirtmekten kaçındı. Güney Kore kesin füze sayısını açıklamadı.
Cumhurbaşkanlığı Ulusal Güvenlik Ofisi, Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı yetkilileriyle acil toplantı düzenleyerek askeri hazırlık durumunu ve güvenlik koşullarını gözden geçirdi. Kuzey Kore'den fırlatmaları derhal durdurmasını istedi ve bunları Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının ihlali olarak nitelendirdi.
Uçuş verileri neyi ortaya koyuyor?
Güney Kore, fırlatmaları saat 09.20 civarında tespit etti. 900 kilometreden fazla olduğu bildirilen uçuş, silahın azami menzilini değil, füzelerden en az birinin katettiği mesafeyi ortaya koyuyor. Bir başka füzenin daha kısa mesafe aldığı bildirildi ancak uçuşuna ilişkin ayrıntılar açıklanmadı.
Japonya'nın tespit saatleri, fırlatmaların yaklaşık 20 dakika arayla art arda yapıldığına işaret ediyor. Japonya'nın en az iki füze tespit etmesiyle Güney Kore'nin birden fazla füze fırlatıldığı açıklaması birbiriyle uyumlu; ancak bu bilgilerden hiçbiri fırlatılan silahların eksiksiz sayısını ortaya koymuyor.
Güney Koreli yetkililer, daha uzun uçuşun daha kısa bir mesafe üzerinden test edilen orta menzilli bir balistik füzeye ait olup olmadığını değerlendiriyordu. Bildirilen sınıflandırmaya göre orta menzilli füzeler yaklaşık 1.000 ila 3.000 kilometre menzile sahip. Bu aralığın altında kalan bir test uçuşu, silahın daha uzağa erişme kapasitesini zorunlu olarak dışlamıyor.
Bu ayrım önemli; çünkü yalnızca uçuş mesafesi, fırlatmanın yeni bir kapasiteyi sınayıp sınamadığını ya da mevcut bir sistemin denemesi olup olmadığını belirlemeye yetmiyor. Genelkurmay Başkanlığı, Güney Kore ve ABD istihbarat birimlerinin ayrıntılı inceleme yürüttüğünü açıkladı. Füze modelleri, hızları veya manevra kabiliyetleri hakkında nihai bir değerlendirme duyurulmadı.
Seul gözetimi artırıyor, müttefikleriyle eş güdüm sağlıyor
Genelkurmay Başkanlığı, yeni fırlatmaları izlemek için gözetimi artırdığını ve ABD ile Japonya'yla bilgi paylaştığını açıkladı. Duyuruda ordunun acil müdahalesi şöyle aktarıldı:
Güney Kore ordusu, olası yeni fırlatmalara karşı gözetimini artırdı ve ABD ile Japonya'yla ilgili bilgileri yakından paylaşırken tüm gücüyle hazırlık durumunu sürdürüyor.
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kang Yu-jung, yazılı açıklamasında Ulusal Güvenlik Ofisi'nin hazırlık durumunu gözden geçirdiğini ve fırlatmaların Güney Kore'nin güvenliğine etkisini değerlendirirken gerekli tüm tedbirlerin alınmasını istediğini söyledi. Ofis, tekrarlanan balistik füze fırlatmalarının Güvenlik Konseyi kararlarını ihlal ettiğini ve yarımadadaki durumun yönetilmesine katkı sağlamadığını belirtti.
Açıklanan karşılık, gözetim, istihbarat paylaşımı ve hazırlık durumuna odaklandı. Bu açıklamalarda yeni bir askeri operasyon veya ek yaptırım duyurulmadı. Japonya'nın füzelerin münhasır ekonomik bölgesinin dışında denize düştüğü yönündeki açıklaması da fırlatma noktalarıyla bildirilen herhangi bir hasar arasındaki ayrımı ortaya koydu.
Güney Kore'nin testi kendi füze programını gündeme taşıyor
Güney Kore'nin testi, yerli teknolojiyle geliştirilen bir hipersonik süzülme aracını kapsıyordu. En ayrıntılı açıklamaya göre test, 8 Ekim'de, Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung'un izlediği sırada, Savunma Geliştirme Ajansı'nın Anheung test sahasında bir deniz mavnasından gerçekleştirildi.
Testin zamanlamasına ilişkin haberler farklılık gösteriyor. Bazıları testin perşembe günü yapıldığını belirtirken, diğerleri tarihi cuma olarak veriyor. Ayrıntılı açıklamada tarih 8 Ekim olarak belirtiliyor ve testin kamuoyuna duyurulmasının Kuzey Kore'nin fırlatmasından dört gün önce yapıldığı söyleniyor. Bu farklılıklar kesinleşmiş bir kronoloji olarak değerlendirilmemeli.
Güney Kore'nin aracının, daha kısa mesafede gerçekleştirilen bir test sırasında birkaç yüz kilometre uçtuğu bildirildi. Cumhurbaşkanlığı Ofisi, fırlatma ve hedefin vurulmasına ilişkin görüntüler yayımladı. Bildirilen test mesafesi de görüntüler de silahın ileride ulaşabileceği azami menzili veya ne zaman konuşlandırılacağını ortaya koyuyor.
Lee, silahı Güney Kore'nin konvansiyonel savunma kapasitesini güçlendirmek açısından kritik olarak nitelendirdi. Ofisi, sistemin tamamen geliştirilmesinin ardından Kore Yarımadası harekât alanındaki kilit hedefleri sürpriz unsuruyla vurma kabiliyetini artıracağını söyledi. Bu ifade, sistemi hâlihazırda konuşlandırılmış bir silah olarak değil, geliştirme aşamasındaki konvansiyonel bir saldırı kapasitesi olarak tanımlıyor.
Hipersonik uçuşu değerlendirmek neden zor?
Hipersonik, ses hızının en az beş katı hızla yol almak anlamına geliyor. Hipersonik süzülme aracı, bir roketle yükseltildikten sonra atmosferde süzülüyor ve öngörülebilir bir balistik yörüngeyi izlemek yerine manevra yapabiliyor.
Füze savunmaları açısından hız, zorluğun yalnızca bir parçası. Manevra, önleyicinin hedefle buluşması gereken noktayı değiştirirken daha alçak irtifada uçuş, radarın tespit ve takip için sahip olduğu süreyi kısaltabiliyor. Bu özellikler önlemeyi zorlaştırabilir ancak tek başına belirli bir füzenin önlenemeyeceğini kanıtlamaz.
Son fırlatmalar bu teknolojiye yönelik karşılıklı gösterilerin yaşandığı bir dönemde gerçekleşti; ancak Güney Koreli yetkililer pazartesi günü kullanılan silahların hipersonik olduğunu doğrulamadı. Jang'ın muhtemel siyasi amaca ilişkin açıklaması, ordunun teknik değerlendirmesinden ayrıydı. Bir ülkenin fırlatması, aynı türde bir silah kullanmadan da başka bir ülkenin testine karşı çıkma mesajı verebilir.
3 Ekim testi tartışmalı bir kıyas noktası sunuyor
Kuzey Kore'nin önceki balistik füze fırlatması 3 Ekim'de Wonsan bölgesinden Doğu Denizi yönüne yapılmıştı. Ülkenin devlet medyası ertesi gün, denemenin orta menzilli stratejik bir füzeyi ve hipersonik stratejik silah sistemi kullanan birliklere yönelik eğitimi kapsadığını bildirdi. Teste Kim Jong Un katıldı.
Kuzey Kore, füzenin 1.000 kilometre yol aldığını öne sürdü. Güney Kore ise 700 kilometreden fazla yol aldığını açıkladı. Bunun üzerine Pyongyang, Güney'i uçuşun tamamını tespit edememekle suçladı. Rakamlar aynı değil; ancak Güney Kore'nin kullandığı ifade kesin bir varış noktası değil, alt sınır belirtiyor.
3 Ekim'de kullanılan silaha ilişkin tanımlar da farklılık gösteriyor. Bir açıklamada silahın adı Hwasong-11D olarak verilirken, diğerlerinde hipersonik veya katı yakıtlı orta menzilli füze olarak tanımlanıyor. Bu adlandırmalar pazartesi günü fırlatılan füzelerin kimliğini ortaya koymuyor.
Son fırlatma, Wonsan'daki olaydan dokuz gün sonra gerçekleşti ve Kuzey Kore'nin bu yılki 16'ncı balistik füze fırlatması olarak nitelendirildi. Kuzey Kore başka füze testleri ve gerçek mühimmatlı atış tatbikatları da yaptı, ayrıca yeni bir savaş gemisini hizmete aldı. Bu faaliyetler bir arada değerlendirildiğinde pazartesi günkü fırlatmalar, tek nedeninin Güney Kore testi olduğunu kanıtlamadan, daha kapsamlı bir silah programının parçası olarak görülüyor.
Sınırdaki mayın yaralanmaları gerilimi artırıyor
Füze karşılıklı hamlelerinden önce, 21 Eylül'de askerden arındırılmış bölgenin Güney Kore tarafında bir mayın patlamıştı. Üç Güney Kore askeri yaralanmış, ikisinin durumu ağırdı. Güney Kore ordusu ve Birleşmiş Milletler Komutanlığı tarafından yürütülen ortak soruşturma, patlamaya yol açan antipersonel mayınların Kuzey Kore askerlerince kasıtlı olarak döşendiği sonucuna vardı.
Pyongyang sorumluluğu reddetti, Seul'ü bulguları uydurmakla suçladı ve Güney'in karşılık vermesi hâlinde misilleme uyarısında bulundu. Bu anlaşmazlık, füze rekabetine ayrı bir gerilim kaynağı ekliyor: Seul, ağır yaralanmalara Kuzey Kore askerlerinin kasıtlı bir eyleminin yol açtığını ileri sürerken Kuzey bu bulguyu reddediyor.
Olayların sıralaması, gerilimin ne kadar hızlı tırmandığını gösteriyor:
- 20 Ağustos: Kuzey Kore, Pyongyang bölgesinden önceki balistik füze fırlatmalarını gerçekleştirdi.
- 21 Eylül: Sınırın güneyinde mayın patlaması üç Güney Kore askerini yaraladı.
- 3 Ekim: Kuzey Kore, Wonsan'dan bir füze fırlattı; daha sonra bunun hipersonik stratejik silah sistemini içeren bir test olduğunu açıkladı.
- 8 Ekim: Ayrıntılı açıklamaya göre Güney Kore ilk hipersonik süzülme aracı testini Anheung'de gerçekleştirdi; ancak diğer haberlerde farklı günler belirtiliyor.
- 12 Ekim: Kuzey Kore, Pyongyang bölgesinden birden fazla balistik füze fırlattı; Seul'de acil güvenlik toplantısı düzenlendi.
Teknik inceleme sürerken diplomasi tıkanmış durumda
Lee, mayın yaralanmalarının yarattığı öfkeye rağmen Kuzey Kore'yle diyaloğu destekliyor ve Pyongyang'a yönelik söylemini yumuşattı. Ayrıca daha güçlü konvansiyonel savunma kapasitesi ve ABD'ye daha az bağımlılık çağrısı yaptı. Yerli hipersonik programı, bu savunma politikasının somut bir silah projesiyle desteklenmesini sağlıyor.
Kuzey Kore, ABD ve Güney Kore'nin diplomatik görüşmeleri yeniden başlatma önerilerini reddetti. Kim, Seul'le iş birliğini durdurdu ve Güney'i kalıcı düşman olarak nitelendirdi. Washington'la nükleer müzakereler 2019'da çöktü; ABD Başkanı Donald Trump'ın görüşmeleri yeniden başlatma çağrıları şimdiye kadar karşılık bulmadı.
Pyongyang, Washington'dan düşmanca politika olarak nitelendirdiği yaklaşımı bırakmasını ve müzakerelerin ön koşulu olarak nükleer silahlardan arındırma taleplerini geri çekmesini istiyor. Washington, ağustos ayında Güney Kore'yle düzenlenen büyük bir askeri tatbikatı küçülttü ancak bu karar görüşmelerin yeniden başlayacağına ilişkin bir açıklamayla sonuçlanmadı.
Çözüm bekleyen yakın vadeli meseleler daha sınırlı: pazartesi günü fırlatılan füzelerin kesin sayısı ve türleri, herhangi birinin hipersonik teknoloji kullanıp kullanmadığı ve uçuş özelliklerinin tamamı. Güney Kore'nin konuşlandırma takvimi de açıklanmadı. Nihai teknik değerlendirme veya yeni bir diplomatik toplantı için tarih duyurulmadı.
Öne çıkanlar
- Kuzey Kore, 12 Ekim'de Pyongyang bölgesinden birden fazla balistik füze fırlattı; füzelerden en az biri 900 kilometreden fazla yol aldı.
- Japonya, münhasır ekonomik bölgesinin dışında en az iki füze tespit etti ve herhangi bir hasar bildirilmediğini açıkladı.
- Güney Koreli yetkililer fırlatmaları, Güney'in hipersonik testine verilmiş olası bir karşılık olarak değerlendirdi ancak Kuzey'in kullandığı füze türlerini doğrulamadı.
- Güney Kore'nin testinin zamanlamasına ilişkin haberler farklılık gösteriyor; en ayrıntılı açıklamada testin 8 Ekim'de Anheung test sahasında yapıldığı belirtiliyor.
- Seul gözetimi artırdı, Washington ve Tokyo'yla bilgi paylaştı ve fırlatmaların durdurulmasını istedi.
- Gerilimin arka planında üç Güney Kore askerinin yaralandığı, sorumluluğu tartışmalı mayın patlamaları bulunuyor; diplomasi ise tıkanmış durumda.






