Tayland'ın yeni borçlanma turunda dar hareket alanı
Tayland Bakanlar Kurulu, kamu borcunun ülkenin yüzde 70'lik sınırına yaklaşabileceğini, hatta kısa süreliğine bu sınırı aşabileceğini gösteren farklı hükümet projeksiyonları eşliğinde, 29 Eylül 2026'da 1,26 trilyon bahtlık yeni kamu borçlanmasını onayladı. Maliye Bakanlığı'nın tahminine göre borç, Eylül 2027'ye kadar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 69,7'sine ulaşacak ve tavanın yalnızca 0,3 puan altında kalacak.
İçindekiler
- Tayland'ın yeni borçlanma turunda dar hareket alanı
- 1,26 trilyon bahtlık plan neyi finanse ediyor?
- Borç tahminleri neden farklı?
- Şimdilik daha düşük borçlanma maliyeti, ileride yeniden finansman
- Enerji borçlanmasının kullanım alanları ve son tarihleri belirlendi
- Demiryolu projeleri borçlanma tahsisatından pay alıyor
- Seyahat vergileri gelir sağlayabilir, ancak tahminler farklı
- Diğer vergi değişiklikleri yolcuların ötesine uzanıyor
- Gelirlerdeki zayıflık, artan harcama yükümlülükleriyle karşı karşıya
- Sosyal yardım maliyetleri baskıyı gelecek on yıla taşıyor
- Öne Çıkanlar
Kamu Borç Yönetimi Ofisi (PDMO), borç oranının 2028 mali yılında sınırı aşmadan zirve yapmasını bekliyor. Ancak Ulusal Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Konseyi'nin (NESDC) ayrı bir çalışması, aynı yıl oranın yüzde 70,05'e çıkacağını öngörüyor. Bu küçük sayısal fark önemli; çünkü mevcut mali çerçeveye uyum ile öngörülen bir sınır aşımı arasındaki farkı belirliyor.
Baskı, gelir artırmaya yönelik birkaç öneriyi gündeme taşıyor: otomobil tüketim vergilerinde değişiklik, 1.000 bahtlık çıkış vergisi ve dört kamu kuruluşuna özel olarak tahsis edilen vergi gelirlerinin sona erdirilmesi olasılığı. Yabancı turistlerden alınması önerilen 450 bahtlık ayrı bir ücret de değerlendiriliyor. Önerilen seyahat ücretlerinin hiçbiri henüz tahsil edilmeye başlanmadı.
Borçlanma planı, eylül ayında Fitch Ratings'in yaptığı açıklamayla birlikte, Tayland'ın kredi notu görünümlerinin negatiften durağana yükseldiğinin bildirilmesinin ardından geldi. Görünümün iyileşmesi kredi notunun yükseltildiği anlamına gelmiyor ve sürekli bütçe açıklarının finansmanı sorununu da ortadan kaldırmıyor.
Temel mesele borç tavanından daha geniş kapsamlı. Gelirler ekonominin büyüklüğüne kıyasla geriledi, yasal olarak zorunlu harcamalar bütçeden daha büyük pay alıyor ve sosyal yardım maliyetlerinin mevcut finansman kaynaklarından daha hızlı artması bekleniyor. Yeni vergiler bir ölçüde rahatlama sağlayabilir; ancak bu önerilerin ölçeği, tasarımı ve onay durumu birbirinden oldukça farklı.
1,26 trilyon bahtlık plan neyi finanse ediyor?
2027 mali yılı planında yaklaşık 1,18 trilyon bahtlık devlet borçlanması, kamu işletmeleri için 81,465 milyar baht ve diğer kamu kurumları için 850 milyon baht yer alıyor. 2027 mali yılı 1 Ekim 2026'da başlayıp 30 Eylül 2027'de sona eriyor.
Devletin en büyük kalemi, 2027 mali yılı bütçe açığının finansmanı için ayrılan 788 milyar baht. Bir sonraki yıla aktarılan harcamalarla bağlantılı 2026 mali yılı açık finansmanı için 60 milyar baht, ekonomik ve sosyal kalkınma projeleri içinse 12,359 milyar baht daha ayrıldı. Bu doğrudan devlet harcamalarının toplamı yaklaşık 860,359 milyar baht.
Hükümet ayrıca, ağırlıklı olarak demiryolu kurumlarına aktarılmak üzere 63,038 milyar baht borçlanmayı; acil enerji borçlanma kararnamesi kapsamında 200 milyar bahtı ve Hazine nakit yönetimi için 56,820 milyar bahtı planlıyor. Ayrıntılı devlet tahsislerinin toplamı yaklaşık 1,180 trilyon baht; bu da manşetteki yuvarlanmış rakamla örtüşüyor.
Yeni borçlanma, borç yönetimi programının yalnızca bir bölümü. Plan, mevcut borcun yaklaşık 1,9 trilyon bahtlık yönetimini veya yeniden yapılandırılmasını da içeriyor; bir hesapta daha kesin rakam 1,91 trilyon baht olarak veriliyor. Ayrıca 580 milyar baht geri ödeme öngörülüyor. Bu geri ödemelerin 462 milyar bahtı 2027 mali yılı harcama bütçesinden, 118 milyar bahtıysa diğer kaynaklardan karşılanacak.
Bu tutarlar basitçe toplanıp yeni borç olarak tanımlanmamalı. Yeniden yapılandırma mevcut yükümlülüklerin yerine yenilerini koyabilir, geri ödemelerse borcu azaltır. Onaylanan borçlanma miktarı bir finansman planıdır; ödenmemiş borç stokunun ne kadar artacağının doğrudan ölçüsü değildir.
Borç tahminleri neden farklı?
PDMO Genel Müdürü Jindarat Viriyataveekul, borcun 2026 mali yılı sonunda GSYH'nin yaklaşık yüzde 68'i, 2027 mali yılı sonunda ise yüzde 69'un biraz üzerinde olacağını belirtti. Oranın 2028 mali yılında zirve yaptıktan sonra kademeli olarak gerileyeceğini söyledi.
2027 mali yılının sonunda kamu borcunun GSYH'ye oranının yüzde 69'un biraz üzerine çıkması, ardından 2028 mali yılında zirve yapması bekleniyor.
2027-2030 mali çerçevesinde daha kesin tahminler yer alıyor: 2026 mali yılı sonunda yüzde 68,17, 2028 mali yılı sonunda ise yüzde 69,78. Bu zirve, tavanın yalnızca 0,22 puan altında kalacak.
NESDC'nin borç dinamikleri perspektifinden Tayland'ın mali risk görünümü başlıklı çalışması, 2026 mali yılında yüzde 67,97, 2027'de yüzde 69,34 ve 2028'de yüzde 70,05 öngörüyor; oranın 2032'de yüzde 65,74'e gerilemesi bekleniyor. NESDC'nin 2028 tahmini, mali çerçevedeki öngörünün 0,27 puan, tavanın ise 0,05 puan üzerinde.
Maliye Bakanlığı'nın Eylül 2027 için yüzde 69,7'lik tahmini de NESDC'nin yüzde 69,34'lük öngörüsünden yüksek. Bunlar gerçekleşmiş sonuçlar değil, tahminlerdir ve birbirinin yerine kullanılmamalıdır. NESDC'nin ayrı bir sosyal yardım değerlendirmesi, borcun 2030'da yüzde 68,2 olacağını öngörüyor; ancak bu değerlendirme, borç dinamikleri çalışmasıyla aynı yıllık seyri vermiyor.
Şimdilik daha düşük borçlanma maliyeti, ileride yeniden finansman
Tahvil piyasaları pahalılaşırken PDMO, kaynak sağlama yöntemlerini değiştiriyor. Tercih edilen araçlar arasında Hazine bonoları, emre muharrer senetler ve vadeli krediler bulunuyor. Böylece koşullar iyileşene kadar daha uzun vadeli bazı tahvil ihraçları ertelenebiliyor.
Jindarat, mevcut borç portföyünün yaklaşık yüzde 89'unun uzun vadeli borçlanmalardan oluştuğunu, hükümetin ortalama borçlanma maliyetinin ise yüzde 2,6 civarında olduğunu söyledi. Bu yapı, piyasa faizlerindeki değişimlerin mevcut borcun maliyetine ne kadar hızlı yansıyacağını sınırlıyor. Ancak yeni borçlanmaların da aynı ölçüde ucuz kalacağını garanti etmiyor.
Tayland Tahvil Piyasası Birliği'nin 29 Eylül 2026 tarihli verilerine göre üç yıllık devlet tahvili getirisi yüzde 1,53, on yıllık tahvil getirisi yüzde 2,41; aradaki fark 0,88 puan. On yıllık tahvil getirisinin dört ayın en yüksek seviyesinde olduğu bildirildi. PDMO, ABD'nin on yıllık Hazine tahvillerinin yükselen getirilerinden kaynaklanan baskıya da dikkat çekti.
Daha kısa vadeli finansman, mevcut maliyetlerin uzun süreliğine sabitlenmesini önleyebilir; ancak geri ödeme veya yeniden finansman tarihlerini yaklaştırır. Dolayısıyla bu strateji, söz konusu borçlanmanın ileride kabul edilebilir koşullarla yenilenebilmesine de bağlı. Bildirilen vadeli kredelerin vadesi yaklaşık üç ila beş yıl. Bu krediler, uzun vadeli tahvillerden daha kısa vadeli olsa da hepsi hemen ödenmesi gereken yükümlülükler değil.
Ayrı bir finansman işlemi, uzun vadeli borçlanmanın tamamen durmadığını gösteriyor. PDMO, Komşu Ülkeler Ekonomik Kalkınma İşbirliği Ajansı için 1 milyar bahtlık, on yıl vadeli ve yıllık sabit faiz oranı yüzde 3,13 olan bir sosyal tahvil düzenledi. Devlet Tasarruf Bankası aracılığıyla tümü kurumsal yatırımcılara satılan tahvil, Laos'taki 11. Güzergâh ve Bueng Kan ile Bolikhamxay arasındaki beşinci Tayland-Laos Dostluk Köprüsü projeleriyle bağlantılı borcun yeniden yapılandırılmasını destekliyor.
Enerji borçlanmasının kullanım alanları ve son tarihleri belirlendi
2027 mali yılı için enerji alanına ayrılan 200 milyar baht, 400 milyar bahtlık acil borçlanma programının ikinci yarısı. 2026 mali yılına ayrılan ilk yarı neredeyse tamamen kullanıldı; geriye yalnızca birkaç milyar baht kaldı.
PDMO, Thai Chuai Thai Plus yardım programı için yakın zamanda yaklaşık 30-40 milyar bahtlık bir finansman turu gerçekleştirildiğini bildirdi. Programın ek aşamasının 1 Ekim 2026'da başlaması planlanıyordu.
İkinci 200 milyar bahtlık tahsis; hanelere güneş enerjisi sistemleri kurulması, elektrikli toplu taşıma, elektrikli motosikletler ve iş gücü eğitimi dahil enerji dönüşümü projeleri için kullanılacak. Değerlendirme ölçütleri ele alındı; ancak tek tek projeler hâlâ bir sonraki değerlendirme komitesi toplantısında görüşülmeyi bekliyordu.
Proje tekliflerinin 30 Eylül 2026'dan önce sunulması gerekiyordu. Onaylanan projeler 31 Aralık 2027'ye kadar fon kullanabilecek. Borçlanmanın tüm tahsisi bir kerede otomatik olarak çekmek yerine, projelerin ilerlemesine ve fiilî ödeme gereksinimlerine göre yapılması öngörülüyor.
Kararname, kullanım amaçlarını ve Parlamento tarafından onaylanan ekli proje takvimini belirliyor. Jindarat, bunun paranın önerilen sel müdahaleleri de dahil ilgisiz işlere aktarılmasını önlediğini söyledi. Petrol fiyatlarının yükselmesi halinde Petrol Yakıtı Fonu için ek borçlanma veya garanti verilmesi, mevcut planın ötesinde yeni baskı yaratır.
Demiryolu projeleri borçlanma tahsisatından pay alıyor
Devletin yeniden kredi olarak kullandıracağı 63,038 milyar bahtın yaklaşık 10,653 milyarı Tayland Toplu Hızlı Ulaşım İdaresine, 52,385 milyarı ise Tayland Devlet Demiryollarına ayrıldı.
Metro tahsisatının büyük bölümü Tao Poon'dan Rat Burana'ya ve Kanchanaphisek çevre yoluna uzanan Mor Hat için ayrılan 10,5 milyar bahttan oluşuyor. Daha küçük tutarlar, Tayland Kültür Merkezi ile Min Buri arasındaki Turuncu Hat'ı, Khu Khot'a uzanan Yeşil Hat uzatmasını ve mevcut Mavi ile Mor Hat kesimlerini kapsıyor.
Devlet Demiryolları tahsisatı, Bangkok-Nakhon Ratchasima hızlı tren hattının ilk aşaması için 6,5 milyar baht, Den Chai-Chiang Rai-Chiang Khong hattı için 12 milyar baht ve Nakhon Pathom ile Chumphon arasındaki çift hatlı demiryolu için 3,31 milyar baht dahil devam eden projeleri kapsıyor. Kırmızı Hat uzatmaları da plana dahil.
Ayrıntılı proje dökümünde görünür bir tutarsızlık var: Ban Phai-Nakhon Phanom demiryolu için yalnızca 16.000 baht tahsis edildiği belirtiliyor ve açıklanan sekiz Devlet Demiryolları projesinin tümüne ilişkin tutarlar eksiksiz verilmiyor. Açıklama yapılmadan bu rakam güvenilir bir proje tahsisatı olarak kabul edilemez. Kurum için açıklanan 52,385 milyar bahtlık toplam, daha net finansman rakamı.
Seyahat vergileri gelir sağlayabilir, ancak tahminler farklı
Gelir İdaresi'nin önerdiği çıkış vergisi başlangıçta hava yoluyla yapılan her çıkış için 1.000 baht olacak ve koşulları karşılayan tüm uyruklardan yolcuları kapsayacak. Vergiyi havayolları veya bilet acenteleri bilet ücretiyle birlikte tahsil edecek. Kara ve deniz yoluyla çıkışlar başlangıçta kapsam dışında tutulacak; önerilen yasal üst sınır ise her çıkış için 5.000 baht.
Kamuoyu istişaresi 29 Ekim 2026'ya kadar sürecek. Önerilen yasa, Resmî Gazete'de yayımlanmasından 180 gün sonra yürürlüğe girecek. Yürürlük tarihinden önce satın alınan biletler, seyahat daha sonra gerçekleşse bile vergiden muaf olacak. Diğer önerilen muafiyetler arasında iki yaş ve altındaki çocuklar, transit yolcular, ulaşım personeli ve belirli resmî faaliyetler yer alıyor.
Gelir tahminleri arasında büyük fark var. Bir tahmin yıllık geliri 12 milyar baht olarak hesaplıyor. Ayrı bir örnek hesaplama ise 2025'teki 13,06 milyon Taylandlı yurtdışı seyahati ile 32,97 milyon yabancı turist gelişini topluyor, yabancıların gidiş sayısının da benzer olduğunu varsayıyor ve toplamı 1.000 bahtla çarparak yaklaşık 46 milyar baht sonucuna ulaşıyor.
Daha yüksek olan rakam, fiilen tahsil edilecek vergiye ilişkin bir tahmin değil. Yalnızca hava yolculuğunu, muafiyetleri veya seyahat davranışındaki değişiklikleri hesaba katmıyor. Bu nedenle iki rakam, aynı ölçüde geliştirilmiş tahminlermiş gibi sunulmamalı.
Turizm ve Spor Bakanlığının yabancı ziyaretçilerden alınmasını önerdiği ayrı 450 bahtlık ücret, başlangıçta koşulları karşılayan hava yolu yolcularına uygulanacak. Tahsilat ve sigorta masraflarından sonra turizm gelişimi için yılda yaklaşık 8 milyar baht sağlaması hedefleniyor. Ücretin 2027'nin ilk çeyreğinde uygulanmaya başlaması hedefleniyor; ancak tahsilat, muafiyetler, sigorta ve Bakanlar Kurulu onayıyla ilgili kararlar henüz bekleniyor.
Her iki uygulamaya da tabi olan yabancı bir ziyaretçi, tek bir geliş ve gidiş için toplam 1.450 baht ek ödeme yapacak. Ziyaretçi ücreti sigorta ve turizmin iyileştirilmesini finanse ederken çıkış vergisi hükümete gelir sağlayacak. Bu iki gelir kaleminin birbirinin yerine serbestçe kullanılabileceği varsayılamaz.
Diğer vergi değişiklikleri yolcuların ötesine uzanıyor
Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Ekniti Nitithanpraphat, otomobil tüketim vergilerine ilişkin kararların açıklamasından itibaren bir ila iki hafta içinde netleşmesinin beklendiğini söyledi. Görüşmelerde yerli araç üreticilerinin korunması da ele alınıyor; ancak bildirilen önerilerde nihai oranlar veya ayrıntılı bir gelir tahmini belirlenmiş değil.
Bir başka öneri, Thai PBS'ye, Tayland Sağlığı Geliştirme Vakfına, Ulusal Spor Geliştirme Fonuna ve Yaşlılar Fonuna özel olarak tahsis edilen vergi gelirlerinin sona erdirilmesini öngörüyor. Bu tahsisli vergiler, geliri genel Hazineye aktarmak yerine belirli kuruluşlara yönlendiriyor.
Öneriye eklenen tahmine göre, bu düzenin yıllık bütçe tahsisatlarıyla değiştirilmesi Hazineye yılda en az 10 milyar baht aktarabilir. Ancak bu, hükümetin mali dengesinde aynı tutarda bir iyileşme anlamına gelmeyebilir: kuruluşlar bütçeden destek almaya devam ederse harcamaların bir bölümü veya tamamı yine finanse edilmek zorunda kalır.
Ölçek açısından, 12 milyar bahtlık çıkış vergisi tahmini ile tahsisli vergilerden elde edilen 10 milyar bahtlık gelir tahmini toplam 22 milyar baht ediyor. Bu tutar, planlanan 788 milyar bahtlık açık borçlanmasının yaklaşık yüzde 2,8'ine denk geliyor. Karşılaştırma açıklanan rakamları esas alıyor ve özellikle dört kuruluşa sağlanacak ikame finansman belirtilmediğinden net tasarruf anlamına gelmiyor.
Demokrat Parti genel başkan yardımcısı, milletvekili ve eski maliye bakanı Korn Chatikavanij, harcamalardaki artışla vergi gelirlerindeki yavaş büyümenin birleşmesinin Tayland'ı mali disiplin kuralları ve borç tavanıyla kısıtlayabileceği uyarısında bulundu. NESDC değerlendirmesi, gelir sorununa daha geniş bir açıdan bakıyor: mali çerçevede katma değer vergisinin artırılması öngörülüyor, ancak bunun uygulanmasına ilişkin belirsizlik yüksek.
Gelirlerdeki zayıflık, artan harcama yükümlülükleriyle karşı karşıya
NESDC'ye göre net kamu gelirleri, 2023-2025 mali yıllarında GSYH'nin ortalama yüzde 15'i düzeyindeydi; 2011-2016 mali yıllarındaki yüzde 16,5'lik ortalamadan geriledi. Bu, 1,5 puanlık düşüş anlamına geliyor. Son on mali yılda gelirler, harcamaların ortalama yaklaşık yüzde 4'ü kadar GSYH'ye denk gelen bir tutarda gerisinde kaldı.
Son dönemde nakit tahsilatları arttı: 2026 mali yılının ilk on bir ayında net gelir yaklaşık 2,61 trilyon bahta ulaştı; artış yüzde 4 oldu. Ancak baht cinsinden büyüme, gelirlerin ekonomiye oranındaki uzun vadeli düşüşü tek başına tersine çevirmiyor.
Zorunlu harcama taahhütleri, 2026 mali yılı bütçesinin yüzde 76,2'sini oluşturdu; bu oran 2016 mali yılında yüzde 71,7'ydi. 4,5 puanlık artış, harcamaları başka alanlara yönlendirme imkânını daraltıyor. Emekli aylıkları, personel giderleri, sağlık hizmetleri ve sosyal yardımların çoğu yasal haklardan kaynaklandığı için kısa sürede azaltılmaları zor.
Ana bütçe dışındaki yükümlülükler de önemli. 2018 tarihli Devlet Maliyesi ve Mali Disiplin Yasası'nın 28. Maddesi kapsamında hükümetin bekleyen geri ödemeleri, 2018 mali yılında 839,462 milyar baht iken 2025 mali yılında 1,134 trilyon bahta yükseldi. Yaklaşık 294,289 milyar bahtlık, yani yüzde 35,1'lik bir artış söz konusu.
NESDC, kamu maliyesinin sürdürülebilir olup olmadığını tek başına borcun göstermediği uyarısında bulundu. Gelir toplama kapasitesi, geri ödeme yükümlülükleri, borçlanma maliyetleri ve büyüme de hükümetin şokları karşılama kabiliyetini belirliyor. Temel senaryo, ekonomik büyümenin reel borçlanma maliyetlerini aşacağını ve bunun borç oranını düşürmeye yardımcı olacağını varsayıyor; süregelen mali açıklar ise borcu artırıyor.
Sosyal yardım maliyetleri baskıyı gelecek on yıla taşıyor
NESDC'nin ayrı sosyal bütçe değerlendirmesi, temel senaryoya göre 2031'den itibaren sosyal yardım harcamalarının gelirleri aşacağını öngörüyor. Sosyal koruma harcamaları 2012'de 610 milyar bahttan 2024'te 1,40 trilyon bahta yükseldi; yıllık bileşik ortalama artış oranı yüzde 7,3 oldu. Gelirler daha yavaş, yüzde 6,6 oranında büyüyerek 1,57 trilyon bahta ulaştı.
Sosyal yardım gelirlerinin yüzde 72,8'i devlet sübvansiyonlarından sağlandı. Fonlara yapılan devlet katkıları da dahil edildiğinde kamu payı yüzde 78,6'ya çıkıyor; sigortalı üyeler ve işverenlerin katkısı ise yüzde 13,6. Harcamaların yüzde 41,29'u emeklilik ve ölüm yardımlarına, yüzde 32,64'ü sağlık hizmetlerine ayrıldı. Bu iki kalem toplam harcamaların yüzde 73,93'ünü oluşturdu.
Nüfusun yaşlanması bu maliyetleri artırıyor. 60 yaş ve üzerindekiler 2023'te nüfusun yüzde 20,17'sini oluştururken, bu oranın 2034'te yüzde 28,09'a çıkması bekleniyor. 15-59 yaş aralığındaki çalışma çağındaki nüfusun ise 2040'a kadar yüzde 67'den yüzde 55,83'e gerileyeceği öngörülüyor.
Değerlendirmeye göre 2040'ta temel senaryodaki gelir 1,92 trilyon baht, farklı senaryolardaki harcamalar ise 2,37-2,76 trilyon baht olacak. Modelleme, devlet sübvansiyonlarındaki artışa yüzde 1'lik bir sınır uyguluyor. Dolayısıyla rakamlar kesinleşmiş bir finansman kararını değil, belirli varsayımlar altındaki sonuçları gösteriyor.
NESDC; kayıt dışı çalışanlar, platform ekonomisinde çalışanlar ve kendi hesabına çalışanlar için katkıya dayalı korumanın genişletilmesini, vergi tabanlarının gözden geçirilmesini, sağlık giderlerinin kontrol altına alınmasını ve sosyal yardım kayıtlarının gelir ve vergi bilgileriyle ilişkilendirilmesini öneriyor. Bu önlemler, tek tek seyahat ücretlerinden kaynaklanan baskıdan farklı ölçekteki bir sorunu ele alıyor.
Yakın vadeli takvim, alınmış kararları bekleyen önerilerden ayırıyor:
- 29 Eylül 2026: Bakanlar Kurulu 2027 mali yılı borç yönetimi planını onayladı.
- 30 Eylül 2026'dan önce: Enerji dönüşümü projelerinin değerlendirilmek üzere sunulması gerekiyordu.
- 1 Ekim 2026: Thai Chuai Thai Plus programının planlanan ek aşamasıyla birlikte 2027 mali yılı başlıyor.
- 29 Ekim 2026: Çıkış vergisine ilişkin istişare sona eriyor.
- 2027'nin ilk çeyreği: Onaya bağlı olarak yabancı ziyaretçi ücretinin hedeflenen başlangıç tarihi.
- 31 Aralık 2027: Onaylanan enerji projeleri için fon kullanımının son tarihi.
- 2028 mali yılı: Her iki borç değerlendirmesi de zirve öngörüyor; ancak oranın yüzde 70'i aşıp aşmayacağı konusunda farklılaşıyor.
Öne Çıkanlar
- Tayland, 2027 mali yılı için yaklaşık 1,26 trilyon bahtlık yeni kamu borçlanmasını onayladı.
- Mali çerçeve 2028'de borcun yüzde 69,78 ile zirve yapacağını, NESDC ise yüzde 70,05'e çıkacağını öngörüyor.
- Mevcut borçlanmanın ortalama maliyeti yüzde 2,6 civarında kalırken PDMO daha kısa vadeli finansmanı tercih ediyor.
- 1.000 bahtlık çıkış vergisi ve 450 bahtlık ziyaretçi ücreti yürürlükte değil; ikisi de öneri aşamasında.
- Özel vergi tahsislerinin sona erdirilmesi Hazine gelirlerini yeniden yönlendirebilir; ancak net tasarruf, ikame bütçelere bağlı.
- GSYH'ye oranla düşen gelirler ve artan sosyal yardım yükümlülükleri, mali sorunun tek bir vergi önerisinden daha büyük olduğunu gösteriyor.






