Dört büyük liman, yerli ekipman tedarikindeki açığı gözler önüne seriyor
Busan Yeni Limanı, Incheon Yeni Limanı, Ulsan Yeni Limanı ve Gwangyang Limanı’nda kurulu 3.325 ekipmanın 1.278’ini Çinli üreticiler tedarik etti. Böylece Çin’in payı, Güney Kore’de üretilen ekipmanların payını aştı. Denizcilik ve Balıkçılık Bakanlığının Demokrat Parti milletvekili Seo Sam-seok’a sunduğu verilere göre Çin menşeli ekipmanların toplam içindeki payı yüzde 38,4, yerli ekipmanların payı ise yüzde 35 oldu.
İçindekiler
- Dört büyük liman, yerli ekipman tedarikindeki açığı gözler önüne seriyor
- Dört liman arasında yerli ekipman payı en düşük Busan’da
- Incheon’un genişlemesi ile Busan 7. Terminal farklı yollar izledi
- Bağlantılı makineler uzaktan erişimi gündeme getiriyor
- Önceki incelemeler gözetleme yapıldığını ortaya koymadı
- Vinç envanterleri yoğunlaşmayı gösteriyor, ancak sayılarda uyuşmazlık var
- Alımlar çelik talebini ve onlarca yıllık bakım ihtiyacını etkiliyor
- Jinhae’de gelecekteki ekipman alımlarının yöntemi sınanacak
- Tarihler neyi ortaya koyuyor, hangi kararlar beklemede?
- Öne Çıkanlar
11 Ekim 2026’da yayımlanan bulgular, bakanlığın “Dört Liman İdaresinin Yeni Liman Bölgelerindeki Ekipman Tedarik Durumu” başlıklı veri setine dayanıyor. Veriler, iki temel kategoride ithalata bağımlılığın özellikle yüksek olduğunu gösteriyor: 2015-2026 döneminde tedarik edilen 237 konteyner elleçleme vincinin 178’i Çin’de üretildi; 672 saha traktörünün tamamı ise ithal edildi.
Konu, bir makinenin kimlik plakasında yazan ülkenin ötesine uzanıyor. Güney Kore otomatik terminaller kurarken vinçler ve araçlar, liman işletim sistemleriyle giderek daha fazla talimat ve yük bilgisi alışverişinde bulunuyor. Bu nedenle tedarik kararları; operasyonel verilere erişimi, ekipmanların onarılabilmesini ve liman yatırımlarının yerli makine ve çelik üreticilerine sipariş sağlayıp sağlamamasını etkiliyor.
Terminaller bazında sunulan ayrı veriler, yerli üretimin yüksek paya ulaşmasının mümkün olduğunu gösteriyor. Busan Yeni Limanı 7. Terminal’deki 117 vinç ve otomatik yönlendirmeli aracın 100’ü yerli üretimdi. Buna karşılık Incheon Yeni Limanı’nın bir sonraki otomasyon aşamasında kullanılacak 37 vincin ve 54 otomatik yönlendirmeli aracın tamamı için Çinli tedarikçilerle sözleşme yapıldı.
Bu farklı sonuçlar, temel politika sorusunu daha somut hâle getiriyor: Kamu liman idareleri ekipman alımlarında ne ölçüde söz sahibi olmalı ve bağlantılı makineler hizmete girmeden önce hangi güvenlik şartları aranmalı?
Dört liman arasında yerli ekipman payı en düşük Busan’da
Güney Kore’nin en büyük konteyner limanı olan Busan Yeni Limanı’nda, bakanlık verilerine göre yerli ekipmanların payı yüzde 30 ile en düşük seviyedeydi. Incheon Yeni Limanı yüzde 35, Ulsan Yeni Limanı yüzde 49 ve Gwangyang Limanı yüzde 51 ile onu izledi. Dört liman arasında yerli üretim ekipmanların toplamın yarısından fazlasını oluşturduğu tek liman Gwangyang oldu.
Busan ile Gwangyang arasındaki fark 21 yüzde puandı. Dört limanın tamamında yerli ekipman payının yuvarlanmış değeri olan yüzde 35, ekipmanların yaklaşık yüzde 65’inin yurt dışından geldiği anlamına geliyor. Çin’in tek başına payı, Güney Kore’ninkinden daha yüksekti.
Diğer yabancı tedarikçiler birkaç ülkeye dağılmıştı. İsveç 262, Almanya 200, ABD 163, Japonya 112, Malezya 92 ve Hollanda 30 ekipman sağladı. Bu altı ülkenin toplam tedariki 859 adetti; Çin’in 1.278 adetlik tedarikinin altında kaldı.
Konteyner elleçleme vinçlerinde yoğunlaşma daha belirgindi. Çin’in 237 vincin 178’ini sağlaması yaklaşık yüzde 75,1’e karşılık geliyor ve bildirilen yuvarlanmış yüzde 75’lik oranla örtüşüyor. Konteyner terminalleri içinde yük taşıyan saha traktörlerinin tamamı ithal edildi; ancak veriler 672 aracın her birinin hangi ülkede üretildiğini belirtmiyor.
Incheon’un genişlemesi ile Busan 7. Terminal farklı yollar izledi
2028’de tamamlanması planlanan Incheon Yeni Limanı 1-2. Etap için mayıs ayında, 37 vincin Shanghai Zhenhua Heavy Industries’e (ZPMC) ve 54 otomatik yönlendirmeli aracın Çinli WestWell şirketine verilmesine yönelik sözleşmeler yapıldı. AGV olarak da bilinen bu araçlar, terminal içinde yükleri sürücüsüz olarak taşıyor.
Sözleşmeler toplam 91 vinç ve aracı kapsıyor ve bunların tamamı Çinli üreticilerden tedarik edilecek. Bu bulgu, Incheon Yeni Limanı’na hâlihazırda kurulmuş tüm makineleri değil, yeni etap için belirlenen ekipmanları kapsıyor. Dolayısıyla Incheon’daki ekipmanların yüzde 35’inin yerli olduğunu gösteren genel verilerle çelişmiyor.
Busan Yeni Limanı 7. Terminal’de ise farklı bir tedarik sonucu ortaya çıktı. Terminaldeki 117 vinç ve AGV’nin 100’ü yerli üretim, 17’si Hollanda üretimiydi. Böylece yerli üreticilerin payı yüzde 85,5 oldu. Bu terminale ilişkin sonuç, Busan Yeni Limanı’nın daha geniş ekipman envanterindeki yüzde 30’luk yerli payından farklı bir kapsamı ifade ediyor.
Busan Liman İdaresinin, yerli üretime öncelik vermek için 7. Terminal’deki ekipman alımlarına doğrudan müdahil olduğu bildirildi. Incheon’daki genişleme projesinde ise konsinye düzenlemeyle çalışan özel işletmecinin maliyete öncelik verdiği aktarıldı. Bu karşılaştırma, tedarik düzenlemelerinin önemine işaret ediyor; ancak terminallerden birinin ekipmanının diğerinden daha güvenli olduğunu kanıtlamıyor. Karşılaştırmalı bir güvenlik değerlendirmesi veya satın alma fiyatı açıklanmadı.
Bağlantılı makineler uzaktan erişimi gündeme getiriyor
Otomatik liman ekipmanları motorlardan, kablolardan ve çelik yapılardan ibaret değil. Uzaktan kumandalı veya insansız vinçler, yük hareketlerini ve çalışma programlarını koordine eden terminal sistemleriyle iletişim kuruyor. Bu nedenle güvenlik incelemelerinde makinelerin bu sistemlere nasıl bağlandığı ve işletme ya da bakım için kimlerin erişebildiği de değerlendirilmeli.
Halkın Gücü Partisi milletvekili Kim Yong-tae’ye verilen yanıtlarda Denizcilik ve Balıkçılık Bakanlığı, mevcut yasa ve yönetmeliklerde elleçleme ekipmanları için güvenlik standartlarının belirlenmediğini söyledi. Üreticilerin uzaktan erişimi hakkında sorulan soruya ise bakanlık, elinde bu verilerin bulunmadığı yanıtını verdi.
Kim, liman güvenliğine ilişkin kamu sorumluluğunun özel işletmecilerin yönettiği ekipman sözleşmelerini de kapsaması gerektiğini savundu. Incheon için sözleşmesi yapılan makineler ülkeye girmeden önce kontrollerden geçirilmesi çağrısında bulundu.
Akıllı limanlar çağında, ulusal geçit limanlarının güvenliği yalnızca özel sektörün fiyat rekabetine bırakılamaz.
Kim ayrıca kapsamlı teknik güvenlik standartları oluşturulmasını ve ekipman, işletim sistemleri ile güvenliği bir araya getiren yerli bir sektör kurulmasını istedi. Önerileri birbiriyle bağlantılı iki görevi ayırıyor: siparişi verilmiş makineleri denetlemek ve gelecekteki alımlar için kurallar belirlemek.
Bakanlığın üreticilerin erişimine ilişkin verilerinin bulunmaması, belirli bir bilgi boşluğuna işaret ediyor. Bu durum tedarikçilerin terminal ağlarına girebildiğini kanıtlamıyor; ancak bakanlığın yanıtlarında hangi erişim düzenlemelerinin bulunduğunun veya bunların nasıl denetlendiğinin açıklığa kavuşmadığı anlamına geliyor.
Önceki incelemeler gözetleme yapıldığını ortaya koymadı
ZPMC vinçlerine ilişkin güvenlik kaygıları, Mart 2023’te hükümetin harekete geçmesine yol açmıştı. ABD’de Çinli vinç yazılımlarının gözetleme amacıyla kullanılabileceğine yönelik iddiaların ardından bakanlık, Ulusal İstihbarat Servisi ile işbirliği içinde ülke genelindeki yük vinçlerini incelemeyi planladı.
O dönemde Halkın Gücü Partisi milletvekili An Byung-gil’e sunulan bakanlık verilerine göre ZPMC, Güney Kore’nin 10 limanında çalışan 809 vincin 427’sini üretmişti; bu, yaklaşık yüzde 52,8’e karşılık geliyordu. ABD Ordusunun Camp Humphreys üssüne yakın Pyeongtaek’te ise 28 vincin 21’ini, yani yüzde 75’ini ZPMC tedarik etmişti.
Bir bakanlık yetkilisi, istihbarat teşkilatıyla planlanan işbirliğini şöyle anlattı:
Ulusal İstihbarat Servisiyle birlikte, liman güvenliğinden sorumlu birimimiz incelemeleri yürütecek.
ZPMC Korea’dan bir yetkili gözetleme iddiasını reddetti ve Kore limanlarının teslim edilen vinçleri bağımsız olarak işlettiğini söyledi.
Teslim ettiğimiz vinçleri Kore limanları bağımsız olarak işletiyor; dolayısıyla verilerini sızdırmamız mümkün değil.
Şirket yetkilisi ayrıca bakanlığın ilk incelemesinin ardından herhangi bir sorun bildirmediğini söyledi. Bu açıklama, tüm vinçleri kapsayan yayımlanmış bir teknik bulgu değil ve bütün ekipmanların güvenli olduğunun kanıtı olarak değerlendirilmemeli. Aynı şekilde, haberlerde aktarılan kaygılar da gözetleme yapıldığını ortaya koymuyor.
Bakanlık yanıtlarına ilişkin daha sonraki bir haberde, üç yıl boyunca elleçleme ekipmanı güvenliği konusunda yalnızca bir resmî iletişimin kayda geçtiği belirtildi: Mart ve Nisan 2023’te Ulusal İstihbarat Servisi aracılığıyla yaptırılan bir siber güvenlik çalışması. Açıklanan inceleme planları ile daha sonra bildirilen iletişim sayısı farklı faaliyetleri ölçüyor. Bunların hiçbiri, inceleme sonuçları veya düzeltici önlemler hakkında kamuya açık eksiksiz bir kayıt sunmuyor.
Vinç envanterleri yoğunlaşmayı gösteriyor, ancak sayılarda uyuşmazlık var
Denizcilik eski bakanı ve Halkın Gücü Partisi milletvekili Cho Seung-hwan’a sunulan başka bir bakanlık envanterinde, mart ayı itibarıyla limanlardaki 893 vincin 510’unun Çin üretimi olduğu kaydedildi. Bildirilen oran yüzde 56,9 olsa da 510’un 893’e bölünmesi yaklaşık yüzde 57,1 sonucunu veriyor. Dolayısıyla rakamlarda henüz giderilmemiş küçük bir tutarsızlık bulunuyor.
Aynı haberde, konteyner vinçleri içindeki Çin menşeli vinçlerin payı yüzde 58,2 olarak verildi. 2000’den sonra tedarik edilen 770 vincin 510’u Çin, 247’si ise yerli üretimdi. Bu sayımlar, belirtilen iki kategorinin dışında kalan 13 vinç olduğunu gösteriyor. Bu grupta Çin menşeli vinçlerin sayısı yerli vinçlerin iki katından biraz fazlaydı.
Bu veriler kesintisiz tek bir eğilimmiş gibi birleştirilmemeli. 2023 envanteri, 10 limanda tek bir şirketin, ZPMC’nin ürettiği vinçleri sayıyordu. Cho’ya sunulan envanter Çin menşeli vinçleri kapsarken Seo’ya sunulan veriler dört limandaki çeşitli ekipman türlerini ve ayrı bir vinç tedarik dönemini içeriyordu. Mart ayındaki envanterin hangi yıla ait olduğu haberde belirtilmedi.
Kapsamları farklı olsa da envanterler, Çinli vinç tedarikçilerine önemli ölçüde bağımlılık olduğunu gösteriyor. Ancak bu veriler, söz konusu bağımlılığın bildirim tarihleri arasında ne hızla arttığına ilişkin kesin bir hesaplamayı desteklemiyor.
Alımlar çelik talebini ve onlarca yıllık bakım ihtiyacını etkiliyor
Vinç alımları, Güney Kore’nin imalat sanayisine de uzanıyor. Büyük konteyner vinçleri; çelik yapıları, makineleri ve elektrikli kumanda sistemlerini bir araya getiriyor. Büyük bir konteyner vinci yaklaşık 1.500 ton yüksek kaliteli çelik levha gerektirebilir; ancak bu tahmin envanterlerdeki her vinç türü için geçerli sayılmamalı.
Kore Demir ve Çelik Birliği, Güney Kore limanlarına kurulan Çin menşeli vinçlerde 240 bin tondan fazla çelik kullanıldığını tahmin ediyor. Birliğin ithalat verilerine göre önceki yıl ithal edilen 4.922 ton vincin 4.864 tonunu Çin sağladı; bildirilen oran yüzde 98,8 oldu. Bunlar makine sayısını değil ağırlığı ölçen veriler ve haberde takvim yılı belirtilmiyor.
Koreli vinç üreticileri geçmişte uluslararası müşterilere ürün sağlıyordu; ancak yerli üreticilerin küresel kıyı vinci pazarındaki toplam payı 2013’ten bu yana yüzde 1’in altında kaldı. Kıyı vinçleri, konteynerleri gemilerle terminal arasında aktarmak için su kenarında konumlandırılan büyük makinelerdir.
Kore Denizcilik ve Oşinografi Üniversitesinden Profesör Kim Yul-seong, geçmişteki satın alma tercihlerini yerli tedarikçilerin gerilemesiyle ilişkilendirdi.
Yirmi yıl önce yük elleçleme ekipmanlarının çoğu yurt içinde üretiliyordu; ancak şirketler rekabet gücünün zayıf olması nedeniyle faaliyetlerini daralttı veya sektörden çıktı. İlk tercihler onlarca yıl boyunca piyasa liderliğini şekillendirebilir; bu nedenle stratejik bir yaklaşım şart.
Vinçler genellikle 20 yıldan uzun süre çalışıyor. Bu nedenle satın alma kararı; yedek parça, onarım ve uzman desteğini kapsayan uzun süreli bir ilişki başlatabiliyor. Denizaşırı üreticilere bağımlılık, ekipman bozulduğunda veya yedek parça tedariki aksadığında yeniden çalışır hâle getirilmesini geciktirebilir; ancak onarım gecikmelerine ilişkin ölçülebilir bir veri açıklanmadı.
Jinhae’de gelecekteki ekipman alımlarının yöntemi sınanacak
Haberlerde belirtilen bir sonraki büyük tedarik kararı Jinhae Yeni Limanı için alınacak. Limanın ilk etabında 12 konteyner vinci ve 54 aktarma vincine, toplam 66 makineye ihtiyaç duyulacağı öngörülüyor. Aktarma vinçleri, konteynerleri gemi ile kıyı arasında doğrudan taşımak yerine terminal sahasında hareket ettirip istifliyor.
Busan Liman İdaresi, bu alımları terminal işletmecilerine bırakmak veya sürece daha doğrudan katılmak seçeneklerini değerlendiriyor. Busan 7. Terminal ile Incheon’un genişleme projesi arasındaki karşıtlık, bu karara pratik önem kazandırıyor: Bir projede kamu müdahalesi yüksek yerli üretim payıyla ilişkilendirilirken diğerinde özel sektörün tedarik süreci, belirlenen vinç ve AGV’lerin tamamı için Çinli üreticilerle sözleşme yapılmasıyla sonuçlandı.
Maliyet temel bir kısıt olmaya devam ediyor. Çinli üreticiler daha düşük fiyatlarla rekabet etti ve yakın tarihli bir Incheon yük ekipmanı ihalesine yalnızca üç Çinli firmanın katıldığı bildirildi. Yerli üretime daha fazla pay verilmesi çağrıları arasında, işletmecilerle liman idarelerinin mali yükü paylaşması önerileri de bulunuyor.
İhale fiyatları, yerli ekipmanların fiyat farkı veya üzerinde uzlaşılmış bir finansman düzenlemesi açıklanmadı. Bu veriler olmadan yerli ekipmanı seçmenin ek maliyetini hesaplamak veya bu maliyeti kimin üstleneceğini belirlemek mümkün değil. Jinhae’de satın alma yöntemi hâlâ değerlendiriliyor ve karar tarihi açıklanmadı.
Tarihler neyi ortaya koyuyor, hangi kararlar beklemede?
Kayıtlar; geçmişteki güvenlik kontrollerini, on yılı aşkın dönemde tedarik edilen ekipmanları ve tamamlanmayı bekleyen bir terminal genişlemesini kapsıyor. Tarihi belirtilen başlıca gelişmeler şöyle:
- 2015-2026: Dört limana ilişkin veri setinde 237 konteyner elleçleme vincinin 178’ini Çin tedarik etti.
- Mart 2023: Bakanlık, Ulusal İstihbarat Servisiyle ülke genelindeki vinçlerde inceleme yapma planını açıkladı.
- Mart ve Nisan 2023: İstihbarat teşkilatı aracılığıyla bir siber güvenlik çalışması yaptırıldı.
- 11 Ekim 2026: Seo Sam-seok’a sunulan dört limana ilişkin ekipman verileri haberleştirildi.
- 2028: Incheon Yeni Limanı 1-2. Etap’ın tamamlanması planlanıyor.
Incheon sözleşmelerinin, nisan sonlarında dile getirilen kaygıların ardından mayıs ayında yapıldığı belirtildi; ancak haberde yıl açıklanmadı. Bu nedenle sözleşme tarihlerini zaman çizelgesine daha kesin biçimde yerleştirmek mümkün değil.
Seo, ithal ekipmanların dış iletişimleri, uzaktan erişimi ve bakım düzenlemelerinin kontrol edilmesinin yanı sıra yerli üretimin ve teknoloji geliştirmenin desteklenmesi çağrısında bulundu. Kim’in ithalat öncesi denetim talebi ise Incheon için daha yakın vadeli bir operasyonel öncelik getiriyor.
Yanıt bekleyen konular somut: kapsamlı ekipman güvenliği standartlarının kabul edilip edilmeyeceği, Incheon’daki kesinleşmiş sözleşmeler için talep edilen kontrollerin yapılıp yapılmayacağı ve Jinhae alımlarının nasıl yönetileceği. Bu kararlara ilişkin kesinleşmiş bir takvim açıklanmadı. Paylaşılan bilgiler, Güney Kore limanlarındaki vinçlerle ilgili doğrulanmış bir gözetleme olayının yaşandığını da ortaya koymuyor.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore’nin dört büyük limanındaki 3.325 ekipmanın yüzde 35’i yerli, yüzde 38,4’ü Çin menşeliydi.
- 2015-2026 döneminde tedarik edilen 237 konteyner elleçleme vincinin 178’ini Çin sağladı. 672 saha traktörünün tamamı ithal edildi.
- Incheon’un bir sonraki etabı için 2028’de tamamlanması planlanan proje kapsamında 37 vinç ve 54 otomatik yönlendirmeli araç için Çinli tedarikçilerle sözleşme yapıldı.
- Busan Yeni Limanı 7. Terminal’deki 117 vinç ve otomatik yönlendirmeli aracın 100’ü yerli üretimdi.
- Bakanlık, mevcut düzenlemelerde elleçleme ekipmanları için güvenlik standartlarının belirlenmediğini ve üreticilerin uzaktan erişimine ilişkin verilerin elinde bulunmadığını söyledi.
- ZPMC, daha önceki gözetleme iddialarını reddetti; kamuya açıklanan haberlerde doğrulanmış bir gözetleme olayı ortaya konmadı.
- Jinhae’nin ilk etabında 66 vince ihtiyaç duyulacağı öngörülüyor; tedarik düzenlemeleri hâlâ değerlendiriliyor.






