Yüzle ödeme hizmetinden ayrılmak fotoğrafı her zaman silmiyor
Toss, FacePay hizmetinden ayrılan müşterilerin, en az bir işlem yapmış olmaları hâlinde, orijinal yüz fotoğraflarını bir yıl boyunca saklıyor. Naver Pay ise FaceSign'dan ayrıldıktan sonra orijinal fotoğrafları 90 gün tutuyor. Her iki şirket de bu saklama sürelerinin, müşteri hizmeti kullanmayı bıraktıktan sonra gelebilecek ödeme şikâyetlerine yanıt vermek için gerekli olduğunu söylüyor.
İçindekiler
- Yüzle ödeme hizmetinden ayrılmak fotoğrafı her zaman silmiyor
- Şirketler fotoğrafları neden saklıyor?
- Fotoğraf ile biyometrik şablonun yasal statüsü farklı
- Hızlı büyüme, ancak abone sayıları farklı
- Hizmet yaygınlaşırken ayrılma başvuruları arttı
- On tazminat vakası, on kimlik tanıma hatası anlamına gelmiyor
- Güvenlik açıklamaları sorunun yalnızca bir bölümünü ele alıyor
- Şikâyet kayıtları ve tazminat kuralları yetersiz kalıyor
- Gizlilik denetimi var, ancak saklama standardı belirsiz
- Öne Çıkanlar
Toss'un takvimi alışılmadık ölçüde kesin: İşlem geçmişi olan kullanıcıların fotoğrafları, ayrılma tarihini izleyen gün saat 01.00'de ayrı bir veritabanına aktarılıyor ve 366. gün saat 10.00'da imha ediliyor. Kayıt yaptırıp hiç işlem yapmamış kullanıcıların fotoğrafları ise hizmetten ayrıldıkları anda siliniyor.
Bu ayrım önemli; çünkü rızanın geri çekilmesi, başka türdeki yüz bilgilerinin, yani kişiyi tanımak için kullanılan sayısal özelliklerin derhâl silinmesini sağlıyor. Hem Toss hem de Naver Pay, kullanıcı hizmetten ayrıldığında veya rızasını geri çektiğinde bu biyometrik şablonları siliyor. Dolayısıyla kimlik doğrulama şablonu silinmiş olsa bile orijinal fotoğraf saklanmaya devam edebiliyor.
Güney Kore mevzuatı, sıradan yüz fotoğrafları ile bir kişiyi tanımak amacıyla teknik olarak üretilen bilgileri birbirinden ayırıyor. Tartışma, yüzle ödemenin gizlilik mevzuatının tamamen dışında işleyip işlemediği değil. Asıl mesele, mevcut kuralların geride kalan fotoğrafları ve şirketlerin bunları ne kadar süre saklaması gerektiğini yeterince düzenleyip düzenlemediği ve ödeme hatalarının nasıl kayda geçirilmesi gerektiği.
Demokratik Parti milletvekili Park Sang hyuk'un açıkladığı bilgilere göre, Toss'un saklama politikasına itiraz eden bir şikâyet önceki yılın eylül ayında Finansal Denetleme Servisi'ne sunuldu. Şikâyeti anlatan haberde, yaklaşık bir yıl sonra da çözüme kavuşmadığı belirtildi. Çözüm için herhangi bir tarih verilmedi.
Şirketler fotoğrafları neden saklıyor?
Toss, saklama süresinin müşterilerin ödeme şikâyetinde bulunmasının genellikle ne kadar sürdüğünü yansıttığını söylüyor. Naver Pay de kullanıcı hizmetten ayrıldıktan sonra fotoğrafları 90 gün saklama gerekçesi olarak ödeme hatalarına ilişkin daha sonra yapılabilecek şikâyetleri gösteriyor.
İki politikanın arasındaki fark kayda değer. Bir yıl, Naver Pay'in 90 günlük süresinin yaklaşık dört katı; ancak Toss yalnızca ay sayısı belirtmek yerine fotoğrafların 366. gün silineceğini söylüyor. Haberlerde bu sürelerden herhangi birinin sektör genelinde yaygın bir standart olduğu ya da düzenleyici kurumlarca belirlenmiş bir son tarih bulunduğu ortaya konmuyor.
Toss, saklanan görüntüleri kullanıcı hizmetten ayrıldıktan sonra etkin veritabanından ayırıyor. Bu bir saklama önlemi, ancak silme anlamına gelmiyor. Eski bir müşteri açısından temel gerçek değişmiyor: Şirket, yüzle ödeme hizmetiyle ilişki sona erdikten sonra da fotoğrafı elinde tutuyor.
Şikâyet gerekçesi uygulamaya ilişkin bir soruyu da yanıtsız bırakıyor: Neden seçilen süre boyunca orijinal fotoğrafın saklanması gerekiyor da diğer işlem kayıtları yeterli olmuyor? Toss'un bir yıl ya da Naver Pay'in 90 günlük saklama süresinin neden gerekli olduğunu açıklayan ayrıntılı bir değerlendirmeden söz edilmiyor. Haberlerde, bu fotoğrafların saklanması için ödemelere özgü yasal bir üst sınır da belirtilmiyor.
Fotoğraf ile biyometrik şablonun yasal statüsü farklı
Biyometrik şablon, yazılımın bir yüzü diğeriyle karşılaştırmak için kullandığı, yüz özelliklerinin sayısal bir temsilidir. Fotoğraf bu şablonu oluşturmak için kullanılabilse de biyometrik şablon sıradan bir fotoğraftan farklıdır.
Burada açıklanan Güney Kore gizlilik çerçevesine göre, belirli bir kişiyi doğrulamak veya tanımak amacıyla teknik olarak üretilen yüz özelliği bilgileri hassas kişisel veridir. Bunlar için ayrı rıza ve şifreleme şartları geçerlidir. Sıradan bir kamera fotoğrafı kişisel veridir, ancak otomatik olarak aynı hassas veri kategorisine girmez.
Bu ayrım, şirketlerin kimlik tanıma şablonlarını derhâl silerken orijinal fotoğrafları nasıl saklayabildiğini açıklıyor. Bu, fotoğrafların gizlilik korumasından yoksun olduğu veya herhangi bir saklama süresinin otomatik olarak yasal sayıldığı anlamına gelmiyor. İki veri türünün farklı muamele gördüğü ve bu nedenle orijinal görüntünün ne kadar süreyle, hangi gerekçeyle saklandığının tartışmanın merkezinde olduğu anlamına geliyor.
Konuyu gündeme getiren Demokratik Parti milletvekili Park, fotoğrafların saklanmasının ödeme hizmetinin ötesine uzanan riskler yarattığı uyarısında bulundu:
Saklanırken sızdırılırlarsa başka hizmetlerde kimlik doğrulama için kötüye kullanılabilir ya da deepfake suçlarında kullanılabilirler.
Bu uyarı, olası bir sızıntının ardından yaşanabileceklerle ilgili. Haberlerde, şirketlerin sakladığı yüz fotoğraflarının açığa çıktığı veya bu tür suçlarda kullanıldığı ortaya konmuyor.
Hızlı büyüme, ancak abone sayıları farklı
Yüzle ödeme, kayıtlı bir yüzü bir karta veya banka hesabına bağlıyor. Kayıt işlemini tamamlayan müşteri, cüzdan ya da akıllı telefon çıkarmadan terminal kamerasının önünde durarak ödeme yapabiliyor. Sürecin bir saniyeden kısa sürdüğü belirtiliyor.
Güney Kore'nin ilk yüzle ödeme hizmetini 2020'de Shinhan Card başlattı. Başlangıçta benimsenmesi yavaş oldu. Daha sonra Toss ve Naver Pay, FacePay ve FaceSign hizmetleriyle pazarı genişletti. Toss, 5.000 won veya 10.000 won değerinde kayıt kuponları sunarken Naver Pay hizmetini puanlara ve ödeme bakiyelerine bağladı.
Abone sayıları haberden habere değişiyor. Bir haberde Toss FacePay kayıtlarının önceki yıl sonunda 1 milyona, temmuzda 7 milyona ve ağustosta 8,4 milyona ulaştığı belirtiliyor. 7 Ekim 2026 tarihli ayrı bir haberde ise Toss'un FacePay'i Eylül 2025'te resmen başlattığı ve Ağustos 2026'da toplam kayıt sayısının 7 milyonu aştığını bildirdiği aktarılıyor.
Ekim tarihli haberde verilen sayı bir alt sınır olduğundan 8,4 milyonla çelişmesi gerekmiyor. Ancak haberlerde bu toplamların aynı ölçüm yöntemine veya bildirim tarihine dayanıp dayanmadığı açıklanmıyor. İlk haberde geçen göreli tarihler açıkça bir takvim yılına bağlanmıyor ve Ekim tarihli haberdeki tarihlerle aynı oldukları varsayılmamalı.
İlk haberdeki rakamlara göre kayıtlar 1 milyondan 8,4 milyona çıktı; bu, 7,4 milyonluk artış ve önceki seviyenin 8,4 katı demek. Ekim tarihli haberde aktarılan Toss iç verileri, FacePay ile gerçekten ödeme yapmış kişilerin yaklaşık yüzde 60'ının Haziran 2026'da hizmeti yeniden kullandığını da gösteriyor. Kayıt sayısı ile tekrar kullanım farklı ölçütlerdir; bu nedenle bu rakamların hiçbiri hizmeti düzenli kullanan müşteri sayısını ortaya koymuyor.
Hizmet yaygınlaşırken ayrılma başvuruları arttı
Saklama tartışmasını ayrıntılı biçimde ele alan habere göre FacePay rıza iptalleri nisanda 15.176'dan mayısta 45.605'e yükseldi. Bu, 30.429'luk artış anlamına geliyor; mayıs toplamı nisanın yaklaşık üç katı.
Bu rakamlar ayrılma taleplerinin arttığını gösteriyor, ancak ayrılma oranını ortaya koymuyor. Her ay için aktif ya da rıza vermiş kullanıcı sayısıyla karşılaştırma yapılmıyor. Ayrıca kaç kişinin özellikle görüntülerin saklanması, gizlilik kaygıları veya ödeme sorunları nedeniyle ayrıldığı da belirtilmiyor.
Ekim 2026 tarihli haberde anlatılan ticari genişleme, yüzle ödemeyi gündelik yaşamın daha fazla alanına taşıyabilir. Yaklaşık 5.000 küçük ve orta ölçekli süpermarket ile 700 tavuk restoranı franchise şubesine terminal sağlanması için çalışmalar yürütülüyordu. Bunlar, işlemlerin hâlihazırda yapıldığı doğrulanmış mağaza sayıları değil, yaygınlaştırma planları.
Ölçeğin büyümesiyle birlikte ödeme kimlik doğrulamasını durdurmak ile ilgili tüm verileri silmek arasındaki ayrım daha da önem kazanıyor. Milyonlarca kayıt, hizmetten ayrılan kullanıcıların şablonlarının hemen silinmesi ve fotoğraflarının saklanmaya devam etmesiyle aynı anda söz konusu olabilir. Hizmetten ayrılmak, şirketin elindeki her bilgi kategorisini aynı şekilde etkilemeyebilir.
On tazminat vakası, on kimlik tanıma hatası anlamına gelmiyor
Haberlere göre Toss, FacePay ödeme hatası şikâyetleriyle bağlantılı olarak 10 kez tazminat ödedi. Vakalar arasında bir mağaza çalışanının müşteri adına FacePay düğmesine basması ve ardından ödemenin gerçekleşmesi de vardı.
Toss, tazminat ödenmesinin her vakanın teknik bir arızadan ya da şirketin sorumlu olduğu bir hatadan kaynaklandığı anlamına gelmediğini söylüyor. Şirket, faaliyetlerinin ilk dönemlerinde müşterinin kendi davranışlarının soruna katkıda bulunup bulunmadığını belirlemeden ödeme yaptığını açıkladı.
Ekim 2026 tarihli haberde Toss ayrıca, bir kişinin yüzünün başka birinin yüzüyle karıştırılması ve bu nedenle yanlış hesaptan ödeme alınmasıyla ilgili herhangi bir zarar talebi almadığını söyledi. Bu açıklama, hiç ödeme şikâyeti gelmediğini söylemekten daha dar kapsamlı.
Bu ayrım çok önemli. Sistem kayıtlı bir kişiyi doğru tanırken ödeme yapma niyeti olmayan birini seçebilir. Toss, kameranın görüş alanına yalnızca başka bir kayıtlı kullanıcının yüzü girerse o kullanıcının ödemesinin alınabileceğini kabul etti. Bu durum, yazılımın iki kişinin kimliğini karıştırmasından farklıdır.
Sosyal medyada, yanından geçen birinin hesabından para çekildiği veya ödeme yapmak için fotoğraf kullanıldığı yönünde iddialar dolaştı. Bunlar iddia niteliğinde; haberlerde doğrulanmış teknik bulgular olarak yer almıyor. Bu nedenle 10 tazminat vakasını, şirketin yanlış kimlik tanıma kaynaklı zarar iddialarını reddetmesini ve kameranın yanlış kişiyi seçebileceğine ilişkin açıklamayı tek bir kimlik tanıma hatası sayısında birleştirmemek gerekiyor.
Güvenlik açıklamaları sorunun yalnızca bir bölümünü ele alıyor
Toss, yüz tanıma doğruluğunun yüzde 99,99 olduğunu belirtiyor. Naver Pay ise yüz tanıma doğruluğunun yüzde 99'un üzerinde olduğunu söylüyor. Bunlar şirketlerin açıkladığı veriler. Ortak test koşulları, tanımlar veya bağımsız değerlendirme sonuçları olmadan bu rakamlar iki hizmeti doğrudan karşılaştırmak için kullanılamaz.
Her iki hizmet de yüz algılama, görüntü kalitesi kontrolleri, manipüle edilmiş girdilerin tespiti, kimlik eşleştirme ve olağandışı işlem takibi dâhil çeşitli güvenlik aşamalarından söz ediyor. Canlılık tespiti, kameranın fotoğraf veya video yerine gerçek bir kişiyi görüp görmediğini denetliyor. Dolandırıcılık tespit sistemi ise işlemlerde şüpheli örüntüleri inceliyor.
Toss, benzer yüzleri ayırt etmeye yönelik bir modelden ve tek yumurta ikizleri dâhil bazı durumlarda ikincil kimlik doğrulamadan da söz ediyor. Naver Pay'in müşteri bilgilendirmesine göre, kamera görüş alanına aynı anda birden fazla yüz girerse ödeme başarısız olabilir.
Bu kontroller farklı risklere yönelik. Canlılık kontrolleri, kişi yerine görüntü kullanma girişimlerini hedefliyor. Kimlik eşleştirme kişinin kim olduğunu denetliyor. Ancak bu açıklamaların hiçbiri tek başına, kameranın seçtiği kişinin satın alma işlemini onaylama niyetinde olduğunu göstermiyor.
Şirketler ayrıca şifrelemeden ve yüz bilgilerinin sayısal özelliklere dönüştürülmesinden söz ediyor. Toss, yüzle ilgili verilerin ağ ayrımı bulunan bir ortamda saklandığını ve şifrelenmemiş orijinal verilerin imha edildiğini söylüyor. Bu açıklama, tüm orijinal fotoğrafların derhâl silindiği anlamına gelmiyor: Şifrelenmiş fotoğraflar da hizmetten ayrılma politikasına göre saklanabiliyor.
Şikâyet kayıtları ve tazminat kuralları yetersiz kalıyor
Park'ın ofisine sunulan Finansal Denetleme Servisi bilgilerine göre, önceki yıl içinde yüz tanıma ile ödemelere ilişkin altı şikâyet kayda geçti. Bu rakam Toss'un 10 tazminat vakasıyla doğrudan karşılaştırılamaz. Biri düzenleyici kuruma ulaşan şikâyetleri, diğeri ise şirketin tazminat ödediği vakaları sayıyor.
Yüzle ödeme hatalarının, sınıflandırmaları ilgili bildirim şartının kapsamına girmediği için düzenleyici kurumun resmî kaza istatistiklerinde yer almadığı da bildiriliyor. Dolayısıyla bir olayın bu istatistiklerde bulunmaması, herhangi bir şikâyet yaşanmadığını göstermez.
Yasal ayrım, işlemin yetkilendirilip yetkilendirilmediğiyle ilgili. Elektronik Finansal İşlemler Yasası'na ilişkin açıklamada, dolandırıcılık kaynaklı ödeme kazaları için ilgili tazminat kategorisinin yetkisiz bir üçüncü tarafça yapılan işlemleri kapsadığı belirtiliyor. Böyle bir üçüncü tarafın kötüye kullanımı bulunmayan ödeme hataları otomatik olarak bu tür bir kaza sayılmıyor.
Toss, dolandırıcılık kaynaklı işlemlerden doğan kayıplar için tam tazminat politikası uyguladığını söylüyor. Naver Pay de FaceSign üzerinden yapılmış ve kullanıcının kendisinin gerçekleştirmediği bir ödeme bildiriminde bulunabilmesi için ayrı bir müşteri destek süreci sunuyor. Bu düzenlemeler, itiraz konusu her ödemenin aynı yasal statüde olduğunu veya aynı yanıtı alacağını kanıtlamıyor.
Çözüme kavuşmamış mesele, bir kişiyi doğru tanıdığı hâlde ödeme yapmayı amaçlamayan kişiden ücret alan işlemin nasıl tutarlı biçimde sınıflandırılacağı. Haberlerde bu sorunu çözecek kesinleşmiş yeni bir bildirim kategorisi, düzenleyici kurum kararı veya planlanmış bir duruşma yer almıyor.
Gizlilik denetimi var, ancak saklama standardı belirsiz
Kişisel Bilgileri Koruma Komisyonu, Mart 2024'te Toss'un yüzle ödeme hizmeti için önceden bir uygunluk incelemesi yaptı. İncelemede, ilk kayıt sırasında doğrulanan yüzün ödeme terminalinde çekilen yüz görüntüsüyle karşılaştırıldığı sürecin gizlilik uygulamaları ele alındı. Bu da hizmetin, Ekim 2026 tarihli haberde belirtilen resmî lansman tarihinden önce gizlilik denetiminden geçtiğini gösteriyor.
Saklanan görüntülere ilişkin farklı bir yaklaşımı ayrı bir müdahale ortaya koyuyor. Saklama politikasını ele alan haberde belirtilen yılın mayıs ayında komisyon, cep telefonu aktivasyonu için kullanılan orijinal fotoğrafların ve yüz bilgilerinin karşılaştırma işleminin hemen ardından imha edilmesini tavsiye etti. Bu tavsiye telefon aktivasyonuyla ilgili; yüzle ödemeler için bağlayıcı bir saklama süresi değil.
Önemli tarihler ve gelişmeler şöyle:
- 2020: Shinhan Card, Güney Kore'nin ilk yüzle ödeme hizmetini başlattı.
- Mart 2024: Kişisel Bilgileri Koruma Komisyonu, Toss'un yüzle ödeme hizmeti için önerdiği gizlilik düzenlemelerini inceledi.
- Eylül 2025: 7 Ekim 2026 tarihli habere göre Toss, FacePay'i resmen başlattı.
- Haziran 2026: Toss'un iç verilerine göre, FacePay ile ödeme yapmış kişilerin yaklaşık yüzde 60'ı hizmeti yeniden kullandı.
- Ağustos 2026: Ekim tarihli haberde Toss, toplam kayıt sayısının 7 milyonu aştığını bildirdi; başka bir haberde ise yıl açıkça belirtilmeden ağustos için 8,4 milyon rakamı verildi.
Uluslararası karşılaştırmalarda da dikkatli olmak gerekiyor. San Francisco gibi yerlerde polis ve kamu kurumlarının yüz tanımasına yönelik kısıtlamalar, özel işletmelerdeki perakende ödemelerinden farklı kullanım alanlarını kapsıyor. Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü, kimlik tespiti amacıyla biyometrik veri işlenmesine katı şartlar getiriyor; ancak haberlerde Toss ve Naver Pay politikalarıyla doğrudan karşılaştırılabilecek yabancı bir fotoğraf saklama süresi verilmiyor.
Park, ödeme şikâyetlerinin daha yakından izlenmesinin yanı sıra yüz fotoğrafları için açık saklama süreleri ve yönetim standartları belirlenmesi çağrısında bulundu. Mevzuat, şirket politikasında değişiklik veya düzenleyici kurum kararı için herhangi bir takvim açıklanmadı. Şu an bilinenler, kullanıcıların kimlik doğrulama rızasını sonlandırabilmesine rağmen orijinal fotoğrafın saklanmaya devam edebildiği ve ödeme anlaşmazlıklarının hepsinin aynı resmî bildirim sistemine girmediği.
Öne Çıkanlar
- Toss, en az bir işlem geçmişi bulunan kullanıcıların orijinal yüz fotoğraflarını hizmetten ayrıldıktan sonra saklıyor ve 366. gün saat 10.00'da imha ediyor.
- Toss, hiç işlem yapmamış kullanıcıların fotoğraflarını hemen siliyor. Naver Pay ise orijinal fotoğrafları hizmetten ayrıldıktan sonra 90 gün saklıyor.
- Her iki şirket de kullanıcı hizmetten ayrıldığında veya rızasını geri çektiğinde biyometrik kimlik tanıma şablonlarını derhâl siliyor.
- Haberlere göre Toss, 10 ödeme şikâyeti vakasında tazminat ödedi; ancak bunların hepsinin teknik arıza anlamına gelmediğini söylüyor.
- Belirtilen dönemde Finansal Denetleme Servisi'ne altı şikâyet kaydedildi. Yüzle ödeme hataları kurumun resmî kaza istatistiklerinde yer almıyor.
- Abone sayıları farklı ağustos rakamları ve tarihlendirmeler içeriyor; bu nedenle tamamen karşılaştırılabilir tek bir toplam ortaya koymuyor.
- Ödemelere özgü bir fotoğraf saklama üst sınırı veya politika anlaşmazlığının çözümü için bir son tarih belirtilmiyor.






