Uzatmalardaki gelgitlerin ardından gelen ilk bölgesel şampiyonluk
Endonezya, pazartesi günü Cakarta'daki Gelora Bung Karno Stadı'nda 120 dakika sonunda 2-2 biten maçın ardından Tayland'ı penaltı atışlarında 4-2 yenerek ilk FIFA ASEAN Kupası'nı kazandı. Kaleci Emil Audero, Tayland'ın dördüncü penaltısını kurtararak 60 binden fazla seyircinin önünde ev sahibi ekibe uzun süredir beklediği A millî erkekler kupasını getirdi.
İçindekiler
Finalde üstünlük defalarca el değiştirdi. Endonezya normal sürenin sonlarında gol attı, Tayland bir oyuncusu eksikken skoru eşitledi ve ardından uzatmalarda öne geçti. Elkan Baggott beş dakika sonra Endonezya'ya beraberliği getirdi ve penaltı atışlarına geçildi. Endonezya dört penaltısının tamamını gole çevirdi; Tayland kaptanı Sarach Yooyen topu direğe gönderirken Audero, Nattapong Sayriya'nın vuruşunu kurtardı.
Devlet Başkanı Prabowo Subianto ve FIFA Başkanı Gianni Infantino maçı tribünden izledi ve kupayı Endonezya kaptanı Kevin Diks'e takdim etti. Bu sonuç, Endonezya'yı yeni turnuvanın şampiyonu yaptı ve Tayland karşısında galibiyet alamadığı on yıllık seriyi sona erdirdi.
Final nasıl bir sinir harbine dönüştü?
Tayland, büyük ölçüde temkinli geçen ilk yarıda kalabalık savunma yaptı. Topa daha fazla sahip olan Endonezya ise net fırsatlar yaratmakta zorlandı. Mitch Baker ve Calvin Verdonk'un şutları auta giderken kaleci Saranon Anuin ilk yarıda gole izin vermedi.
Taylandlı savunma oyuncusu Nicholas Mickelson 81. dakikada ikinci sarı kartını görünce maç hareketlendi. Endonezya sayısal üstünlüğünü üç dakika sonra gole çevirdi. Dean James'in kaleye gönderdiği serbest vuruş, Tayland'ın yedek oyuncusu Iklas Sanron'a çarparak yön değiştirdi ve Anuin'i geçti.
Tayland 10 kişi kalmasına rağmen karşılık verdi. 87. dakikada Seksan Ratree ceza sahasına orta yaptı; Iklas voleyle topu Audero'nun yanından ağlara göndererek skoru 1-1'e getirdi. Bu gol finali uzatmalara taşıdı ve Endonezya'nın önündeki görevi değiştirdi: Artık kontra ataklara karşı dikkatli olurken kompakt savunmayı aşması gerekiyordu.
Tayland bir sürpriz daha yaptı. Anan Yodsangwal, Baggott'tan topu alıp Peeradol Chamrasamee'ye aktardı. Chamrasamee 111. dakikada gol atarak Tayland'ı öne geçirdi. Endonezya'nın toparlanmak için fazla zamanı yoktu ama beş dakika sonra bunu başardı. Rizky Ridho'nun pası Baggott'a ulaştı; onun yakın mesafeden yaptığı vuruş üst direğin altına çarpıp ağlara gitti.
İki takım da bir daha gol atamadı. 2-2'lik beraberliğin ardından şampiyon penaltı atışlarıyla belirlendi ve Endonezya'nın tüm penaltıcıları golü buldu. Kevin Diks, James, Baggott ve Shayne Pattynama vuruşlarını gole çevirdi. Tayland'da Manuel Tom Bihr ve Waris Choolthong gol atarken Sarach'ın şutu direğe çarptı, Nattapong'un vuruşunu ise Audero kurtardı.
Audero'nun kurtarışı şampiyonluğu getirdi
Audero'nun belirleyici kurtarışı, refleksler kadar sabır gerektiren bir performansı taçlandırdı. Tayland'ın derinde savunma yapıp geçiş hücumlarında fırsat kolladığı uzun bölümler boyunca dikkatini koruması, ardından 120 dakikalık oyunun sonunda baskı altında bir penaltıyla karşı karşıya kalması gerekiyordu.
Penaltı atışları, açık oyunun devamı değil, birbirinden bağımsız vuruşlardan oluşan bir seridir. Her oyuncu penaltı noktasından bir kez şut çeker; kaleci ise vuruşun yönünü ve zamanlamasını tahmin etmeye çalışır. Bir penaltının kaçması ya da kurtarılması, özellikle takımlardan biri seride öne geçmişse sıradaki oyuncunun üzerindeki baskıyı değiştirebilir.
Endonezya'nın dört başarılı vuruşu, Audero'ya kurtarışıyla sonucu belirleme fırsatı verdi. Taylandlı oyuncular maç boyunca direnç göstermiş, eşitliği sağlamış ve eksik oynamalarına rağmen öne geçmişti. Ancak penaltı atışları finali Endonezya'nın istediği şekilde noktaladı; statta büyük sevinç yaşanırken ev sahibi takımın oyuncuları ve teknik ekibi Audero'ya doğru koştu.
Sonuç, rekabette alışılmadık derecede inatçı bir seriyi de bozdu. FIFA'nın turnuva haberlerine göre Endonezya, Tayland'ı sekiz maçtır ve yaklaşık 10 yıldır yenemiyordu. Tayland daha önce birkaç bölgesel finalde de Endonezya'yı mağlup etmişti; bu nedenle galibiyet, Endonezyalı taraftarlar için özellikle tatmin edici bir rövanş oldu.
Kupa Endonezya futbolu için ne ifade ediyor?
Şampiyonluk, Endonezya A millî erkek futbol takımının büyük bir kupa kazanmak için 35 yıldır süren bekleyişini sona erdirdi. Takımın önceki A millî düzeydeki futbol altın madalyası, Endonezya'nın Malezya'yı penaltılarla yendiği 1991 Güneydoğu Asya Oyunları'nda gelmişti. Endonezya 2023'te de SEA Games futbolunda altın madalya kazandı ancak bu turnuva 23 yaş altı takımlara yönelik. Dolayısıyla ASEAN Kupası, A millî düzeyde kazanılmış bir başarı niteliği taşıyor.
Endonezya, Güneydoğu Asya'nın önceki başlıca A millî takımlar turnuvası olan AFF Şampiyonası'nda altı kez finale yükselmiş ancak kupayı kazanamamıştı. FIFA destekli yeni turnuva, takıma bölgesel bir şampiyonluk için hemen fırsat sundu. Tayland'la oynanan final ise bu fırsatı en tanıdık rakiplerinden birine karşı değerlendirme şansı verdi.
Devlet Başkanı Prabowo, galibiyeti ulusal gurur kaynağı olarak nitelendirdi ve son ana kadar mücadele etmeyi sürdüren oyuncuları övdü. Bunun, Endonezya'nın FIFA organizasyonundaki bir uluslararası maçta aldığı ilk galibiyet olabileceğini söyledi. Endonezya Futbol Federasyonu Başkanı Erick Thohir oyuncuları, antrenörleri ve yetkilileri kutladı; takıma inanmaya devam ettikleri için taraftarlara teşekkür etti.
Teknik direktör John Herdman da sonucu Endonezya için gurur verici bir an olarak nitelendirdi ve oyuncularla ekibin çalışmalarına dikkat çekti. Takımın finale uzanan yolunda, grup aşamasındaki son maçta Bangladeş'i 9-2 yenmesi de vardı. Bu sonuç, puan ve averaj eşitliğinin ardından Endonezya'nın atılan gol sayısında Malezya'yı geçmesini sağladı. Baker bu maçta beş gol attı ve turnuvayı beş golle en golcü oyuncu olarak tamamladı.
Turnuvanın ilk organizasyonuna Endonezya ve Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi ortaklaşa ev sahipliği yaptı. Malezya, Filipinler, Singapur, Tayland, Vietnam, Bangladeş ve Pakistan'ın yanı sıra Endonezya da Endonezya'da oynanan maçlarda mücadele etti. FIFA, millî takımlara daha anlamlı maçlar sunmak ve Güneydoğu Asya'daki futbol bağlarını güçlendirmek amacıyla turnuvayı başlattı.
Tayland'ın tepkisi ve bölgesel rekabet
Tayland Teknik Direktörü Anthony Hudson, Endonezya'yı kutladı ve şampiyon takımın iyi oyunculara sahip olduğunu, doğru yönde ilerlediğini söyledi. Sonuçtan dolayı hayal kırıklığı yaşadığını ancak Mickelson'ın oyundan atılmasının ardından takımının gösterdiği mücadeleden gurur duyduğunu belirtti. Hudson, penaltı atışlarını şans işi olarak nitelendirdi ve penaltılardaki yenilgi nedeniyle oyuncularını suçlamadığını söyledi.
Tayland kalecisi Saranon Anuin de şampiyonluğa çok yaklaştıklarını söyleyerek hayal kırıklığını dile getirdi; takım arkadaşlarına çabaları için teşekkür etti ve Endonezya'yı kutladı. Tayland'ın 10 kişiyle mücadeleyi sürdürmesi, son bölümde beraberliği yakalaması ve uzatmalarda öne geçmesi, yenilgiyle şampiyonluk arasındaki farkın ne kadar az olduğunu gösterdi.
Sonuç, Endonezya için zorlu finallerle dolu geçmişe yeni bir bölüm ekledi. Tayland, 2000 ve 2021 finalleri de dahil olmak üzere birden fazla AFF veya Tiger Cup finalinde Endonezya'yı mağlup etmişti. Endonezya, 2002 finalini de penaltılarla Tayland'a kaybetmişti. Bu kez, yine 2-2 biten maçın ve penaltı atışlarının ardından gülen taraf Endonezya oldu.
Final, Endonezya'nın ilk 11'inin yapısına da dikkat çekti. Tayland medyasında yer alan haberlerde, ilk 11'deki oyuncuların çoğunun Endonezya dışında, bunlardan birkaçının ise Hollanda'da doğduğu vurgulandı. Endonezya, millî takım stratejisinin bir parçası olarak vatandaşlığa alınan ve karma kökenden gelen oyunculardan yararlanıyor. Doğum yeri tek başına millî takımda oynama hakkını belirlemiyor: Oyuncuların bir ülkeyi temsil edebilmek için vatandaşlık ve soy bağı ya da ikamet gibi uygunluk koşullarını da içerebilen FIFA kurallarını karşılaması gerekiyor.
Bu tartışma, takımın sahadaki başarısının yanı sıra sürüyor. Millî takımlar uygunluk kuralları çerçevesinde oluşturulurken taraftarlar, oyuncu seçiminin, oyuncu gelişiminin ve yerel futbol yapılarının takım kimliğini nasıl şekillendirdiğini sık sık tartışıyor. Endonezya'nın galibiyeti ülkeye ilk ASEAN Kupası şampiyonluğunu getirirken güçlü ve sürdürülebilir bir takımın nasıl kurulacağına ilişkin daha geniş tartışma bölge futbolunun gündeminde kalmayı sürdürüyor.
Dolu tribünlerden bir sonraki sınava
Final öncesi hazırlıklarda güvenlik ve seyirci hareketliliği önemli yer tuttu. Cakarta polisi; güzergâhlar, girişler, tribünler ve stadın çevresindeki toplanma alanlarında görev yapmak üzere 10 binden fazla ortak personelin görevlendirildiğini açıkladı. Yetkililer, koşullara bağlı olarak Senayan çevresindeki trafiği düzenlemeyi de planladı. Stat tamamen dolarken satılan bilet sayısının 67 bine ulaştığı bildirildi.
Turnuvanın daha geniş kapsamlı değeri, sunduğu maçların niteliğine ve düzenliliğine bağlı olacak. Bölgedeki millî takımların, daha büyük futbol pazarlarındaki muadillerine kıyasla üst düzey rekabetçi maçlarda boy gösterme fırsatı daha sınırlı. Özel bir turnuva anlamlı karşılaşmalar sağlayabilir; ancak değeri, nihayetinde gelişime ne ölçüde katkı sunduğuna ve katılan takımlar arasındaki güçlü rekabeti ne kadar sürdürebildiğine göre ölçülür.
Endonezya ve Tayland'ın, Japonya ve Katar'la birlikte Suudi Arabistan'da düzenlenecek 2027 AFC Asya Kupası'nda F Grubu'nda yeniden karşılaşması bekleniyor. Endonezya'nın Tayland'la oynayacağı bir sonraki maç farklı bir ortamda ve farklı bir ödül için olacak; ancak Cakarta'daki final rekabete şimdiden yeni bir dönüm noktası ekledi.
Öne Çıkanlar
- Endonezya, FIFA ASEAN Kupası finalinde 2-2 biten maçın ardından Tayland'ı penaltılarda 4-2 yendi.
- Emil Audero, Sarach Yooyen'in topu direğe göndermesinin ardından Tayland'ın dördüncü penaltısını kurtardı.
- Endonezya adına Dean James ve Elkan Baggott; Tayland adına Iklas Sanron ve Peeradol Chamrasamee gol attı.
- Bu şampiyonluk, Endonezya'nın A millî erkekler düzeyindeki ilk bölgesel şampiyonluğu ve 1991'den bu yana kazandığı ilk A millî futbol kupası oldu.
- Endonezya, Tayland karşısında sekiz maçlık ve on yıla yayılan galibiyetsiz seriyi sona erdirdi.
- Takımların 2027 AFC Asya Kupası'nda Suudi Arabistan'da yeniden karşılaşması planlanıyor.






