Hane giderleri 2027 Bütçesi taleplerinin başında
Daha düşük gelir vergisi, daha ucuz gıda ürünleri ve orta gelirli ailelere daha fazla destek, Malezya’nın 2027 Bütçesi öncesinde öne çıkan kamu talepleri arasında yer aldı. İki hafta süren okur anketine 700 kişi katıldı. Katılımcılara yaşam maliyetleri, vergi indirimleri, sağlık hizmetleri, konut ve daha fazla desteğe ihtiyaç duyan gruplar soruldu.
İçindekiler
Katılımcıların yüzde 40’ı yaşam maliyetlerini hafifletmek için gelir vergisinin düşürülmesini veya vergi indirimlerinin artırılmasını tercih etti. Yüzde 27’si gıda dahil temel ürünlerin ucuzlamasını isterken yüzde 12’si elektrik ve diğer fatura giderlerinin düşürülmesi çağrısında bulundu. Destek sağlanması istenen hane giderleri arasında yüzde 32 ile gıda alışverişi ve diğer temel ihtiyaçlar ilk sırada, yüzde 21 ile sağlık ve tıbbi giderler ikinci sırada yer aldı.
Sonuçlar, hane bütçelerinin aynı anda birden fazla düzenli giderin baskısı altında olduğuna ilişkin yaygın bir kaygıya işaret ediyor. Gıda ve fatura giderleri haftalık olarak hissedilirken konut kredileri, çocuk bakımı, sigorta ve sağlık harcamaları, isteğe bağlı harcamalara sıra gelmeden aile gelirinin önemli bir bölümünü tüketebiliyor.
Katılımcıların yüzde 40’ı kişisel gelir vergisi oranlarının düşürülmesini, yüzde 30’u ise bakmakla yükümlü olunan kişiler, sağlık giderleri ve yaşam tarzı harcamalarına yönelik mevcut vergi indirimlerinin artırılmasını istedi. Önerilerden biri, bireysel gelir vergisi indirim eşiğinin 9.000 RM’den 12.000 RM’ye çıkarılmasıydı. Bu rakam, siyasetçilerin 2027 Bütçesi’nin acil ve pratik bir rahatlama sağlaması yönündeki çağrılarında da yer aldı.
Kamu talepleri, hükümetin hane halklarına destek ile harcama sınırları arasında denge kurmaya çalıştığı bir dönemde gündeme geldi. Bütçenin mali disiplini korurken yaşam maliyetlerini ele alması bekleniyor. Analistler, kapsamlı bir ekonomik teşvik yerine hedefli yardımlar ve vergi tedbirleri öngörüyor.
M40 neden baskı altında?
Ankete katılanların yüzde 37’si, artan maliyetlerle karşı karşıya olan M40 hanelerine daha fazla destek verilmesi gerektiğini belirtti. En sık seçilen grup bu oldu. Yüzde 17 ile çocuklu aileler ikinci sırada yer aldı. Yaşlı veya özel ihtiyaçları olan yakınlarına bakım verenler ile düşük gelirli B40 grubu katılımcıların yüzde 11’erinin tercihi oldu. Diğer katılımcılar yaşlılara ve engelli bireylere daha fazla yardım çağrısında bulundu.
B40, M40 ve T20 kategorileri haneleri gelirlerine göre sırasıyla en düşük yüzde 40’lık, orta yüzde 40’lık ve en yüksek yüzde 20’lik gruplara ayırıyor. Bu sınıflandırmalar genel gelir dağılımını tarif etmek için yararlı olsa da temel giderler karşılandıktan sonra hanenin elinde ne kadar para kaldığını göstermiyor. Çocukları, konut kredisi ve geçindirmesi gereken yaşlı bir yakını olan bir ailenin harcanabilir geliri, aynı miktarda kazanan ancak daha az yükümlülüğü bulunan bir haneden çok daha düşük olabilir.
Malezya’nın 2024 Hane Geliri ve Harcamaları Araştırması’na göre medyan hane geliri aylık 7.017 RM, medyan harcanabilir gelir ise 5.999 RM oldu. Harcanabilir gelir, vergiler, sosyal güvenlik primleri ve diğer zorunlu ödemelerden sonra kalan tutardır. Aradaki fark, yalnızca brüt gelire bakmanın mali dayanıklılığın eksik bir tablosunu verebileceğini açıklamaya yardımcı oluyor.
Universiti Teknologi Mara’da kıdemli öğretim görevlisi olan Dr. Mohamad Idham Md Razak, orta gelirli hanelerin konut, eğitim, sağlık hizmetleri, çocuk bakımı, ulaşım ve günlük ihtiyaçlar için artan maliyetlerle karşı karşıya olduğunu söyledi. Idham, yardımın yalnızca gelir kategorisine göre değil, hane ihtiyaçları ve harcanabilir gelir dikkate alınarak düzenlenmesi gerektiğini savundu.
Idham, M40’a destek verilmesinin daha geniş ekonomik faaliyete katkı sağlayan iç tüketimin sürdürülmesine yardımcı olabileceğini de belirtti. Bütçelerinde daha fazla hareket alanı olan haneler mal ve hizmet harcamalarını sürdürebilirken, istihdam ve manşet ekonomik büyüme güçlü kalsa bile baskı altındaki aileler harcamalarını kısmak zorunda kalabiliyor.
Vergi indirimi öne çıkan bir öneri
Kişisel vergi indirimi eşiğinin yükseltilmesi çağrıları hem anket katılımcılarından hem de siyasi liderlerden geldi. Bagan Milletvekili Lim Guan Eng, mevcut tutarın 17 yıldır değişmediğini belirterek hükümeti eşiği 9.000 RM’den 12.000 RM’ye çıkarmaya çağırdı. Eğitim ve sağlık harcamalarına yönelik vergi indirimi limitlerinin de ayrı ayrı 1.000 RM artırılmasını ve özel yaşlı bakım evlerine uygulanan yüzde 8’lik hizmet vergisinin kaldırılmasını önerdi.
Vergi indirimi, vergiye tabi gelir miktarını azaltır; indirim tutarının tamamının nakit olarak ödenmesi anlamına gelmez. Her mükellefin elde edeceği yarar, vergiye tabi gelirine ve geçerli vergi oranına bağlıdır. Bu nedenle indirimlerin artırılması, uygun mükelleflere destek sağlayabilir; ancak sağlanan yarar haneden haneye farklılık gösterebilir.
Malezya daha önce bireysel vergi oranlarında düzenlemeye gitti. Bu makale için sağlanan analize göre, 35.000 RM’nin üzerindeki ve 100.000 RM’ye kadar olan belirli gelir dilimlerinde iki puanlık indirim 2023’te yürürlüğe girdi ve yaklaşık 2,4 milyon mükellefe yarar sağladı. Mevcut vergi indirimleri; erken çocukluk eğitimi, öğrenme güçlüğü olan çocuklara yönelik belirli tedaviler, sigorta ve tekafül primleri ile ilk konut alımları gibi bazı giderleri kapsıyor.
Bu indirimlerin gözden geçirilmesi yönündeki çağrılar, limitlerin güncel hane giderlerine hâlâ uygun olup olmadığına odaklanıyor. Çocuk bakımı, sağlık hizmetleri, eğitim, bakmakla yükümlü olunan ebeveynlere destek ve emeklilik birikimleri yeniden değerlendirilmesi önerilen alanlar arasında. Vergi değişikliklerinde hanelere destek ile kamu gelirlerine duyulan ihtiyaç arasında denge kurulması gerekecek.
Destek düzenli giderleri hedefleyebilir
Nakit yardımlar hanelere hızlıca ulaşabilir, ancak düzenli giderler yükselmeye devam ettiğinde yalnızca geçici bir rahatlama sağlayabilir. Tek seferlik bir ödeme; kira, konut kredisi taksitleri, çocuk bakımı ücretleri, sigorta veya sağlık giderlerindeki kalıcı artışları mutlaka karşılamaz. Bu nedenle ekonomistler ve politika önerileri, doğrudan yardımların yanı sıra uygun fiyatlı hizmetlere ve aylık yükümlülüklerin azaltılmasına da işaret ediyor.
Konutun karşılanabilirliği, satın alma fiyatından ibaret değil. Konut kredisi ödemeleri, bakım, faturalar ve işe gidiş geliş masrafları da konut sahibi olmanın maliyetini artırıyor. İş merkezlerinden uzakta bulunan daha ucuz bir ev, ailenin ulaşıma daha fazla para harcamasına ve yolda daha çok zaman geçirmesine yol açabilir. Bu nedenle ankete katılanlar, toplu taşımaya ve iş yerlerine yakın uygun fiyatlı konutların yanı sıra konutla ilgili vergi indirimlerinin artırılması çağrısında bulundu.
Katılımcılar konut arz fazlasına ilişkin kaygılarını da dile getirerek ikinci el konut alıcılarına teşvik verilmesini önerdi. Bu öneriler piyasanın farklı alanlarına hitap ediyor: Mevcut konutlar yanlış konumdaysa veya hane bütçelerine uygun değilse daha fazla konut inşa etmek karşılanabilirlik sorununu çözmeyebilir. Mevcut konutlara yönelik destek ise alıcıların seçeneklerini genişletebilir.
Sağlık hizmetleri de öne çıkan kaygılar arasındaydı. Katılımcıların dörtte biri daha uygun fiyatlı sağlık sigortası ve tıbbi güvence isterken yüzde 22’si devlet hastaneleri ve kliniklerde bekleme sürelerinin kısaltılmasına öncelik verdi. Bazı katılımcılar sağlık çalışanlarının ücretlerinin iyileştirilmesi ve daha fazla devlet hastanesi yapılması çağrısında bulundu. Bu talepler birbiriyle bağlantılı iki baskıyı yansıtıyor: sağlık hizmeti almanın maliyeti ve bu hizmetlere erişmek için gereken süre.
Katılımcılar yüksek elektrik faturalarına da dikkat çekerek fatura giderlerinin düşürülmesini veya dizel sübvansiyonlarının artırılmasını istedi. Bu sorunlar, konuma, ulaşım ihtiyaçlarına ve enerji kullanımına bağlı olarak haneleri farklı şekillerde etkileyebilir. Yardımın gerçek ihtiyaçlara göre hedeflenmesi, kamu kaynaklarının bu maliyetlerden daha az etkilenen kişilere harcanmasının önüne geçebilir.
Bölgesel maliyetler ve küçük işletmeler de önemli
Sarawak Birleşik Halk Partisi’nin Kuching şubesinin vekâleten sekreteri ve gençlik kolu başkanı Nicholas Wung Duk Ying, 2027 Bütçesi’nde ağırlıklı olarak Malezya Yarımadası’ndaki koşullara göre belirlenen önlemler yerine bölgesel farklılıkların dikkate alınması çağrısında bulundu. Sarawak’ın coğrafi yapısı, lojistik maliyetleri ve eğitim, iş ve sağlık tedavisi için hava ulaşımına bağımlılığının hane giderlerini artırabileceğini belirtti.
Wung, Doğu Malezya için ulaşım, lojistik ve hane giderleriyle bağlantılı destekleri içeren, orta gelir grubuna yönelik bir yardım mekanizması önerdi. Bölgesel koşulların dikkate alınması gerektiği yönündeki görüş, aynı nominal gelirin hanenin yaşadığı yere bağlı olarak farklı erişim ve güvence düzeyleri sağlayabilmesine dayanıyor. Hizmet ve istihdam merkezlerine uzaklık, gelir dilimlerinin yansıtmadığı ek maliyetler yaratabiliyor.
Küçük esnaf ve küçük ve orta ölçekli işletmeler de kira, iş gücü, ham madde ve elektrik maliyetlerindeki artışla karşı karşıya. Wung, bu işletmeleri desteklemek için vergi teşvikleri, düşük faizli finansman, dijital dönüşüm hibeleri ve iş eğitimi önerdi. Bu tedbirler hane halkına yapılan nakit yardımlardan farklı olsa da işletme maliyetleri istihdamı, fiyatları ve küçük işletmelere bağlı ailelerin gelir istikrarını etkileyebilir.
Maliye Bakanlığı’nın bütçe öncesi açıklamasında bölgesel kalkınma farkları, yaşam maliyeti baskıları ve yatırım artışı öncelikler arasında gösterildi. Hükümet ayrıca daha iyi veriler ve daha açık uygunluk kuralları aracılığıyla sübvansiyon ve yardımların hedeflenmesini iyileştirmeyi planladığını belirtti.
Mali sınırlar seçenekleri şekillendiriyor
2027 Bütçesi, kamu maliyesini planlanan çizgide tutarken hanelere yardım etme ve büyümeyi sürdürme baskısı altında hazırlanıyor. Analistler, hedefli destek içeren ancak kapsamlı bir teşvik paketi sunmayan, orta ölçüde genişletici bir bütçe beklentisini dile getirdi. Bu değerlendirme, hükümetin açıkladığı mali disiplin odağını ve sübvansiyonlarla sosyal yardımların maliyetini yansıtıyor.
ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmayla bağlantılı petrol fiyatı artışlarının ardından Malezya’nın yakıt sübvansiyonu harcamalarının 2026’da 40 milyar RM’ye ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bu tutar, 2026 bütçesinde ayrılan 15 milyar RM’nin çok üzerinde. Analistler, 2027’de petrol fiyatlarının düşmesinin sübvansiyon harcamalarını azaltarak hedefli mali yardımlara daha fazla kaynak bırakabileceğini belirtti. Bu görünüm, enerji fiyatlarına ve mevcut yükümlülüklerin maliyetine bağlı.
Analistler ayrıca 2026’da mali açığın gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,6’sı olacağını, bunun hükümetin yüzde 3,5’lik hedefinin biraz üzerinde kalacağını öngördü. Açık, hükümet harcamaları ile gelirleri arasındaki farkı ölçüyor. Gelirlerin beklentinin altında kalması veya sübvansiyonların bütçelenenden daha pahalıya mal olması halinde, açığın büyümesi yeni taahhütler için hareket alanını daraltabilir.
Sağlanan analize göre hükümetin büyük yeni vergiler getirmek yerine vergi uyumuna ve idaresine odaklanması, gelir kayıplarını azaltması bekleniyor. Devlet petrol şirketi Petronas’tan alınacak daha yüksek temettüler de olası bir gelir artışı kaynağı olarak gösterildi. Bu gelir harcamaları destekleyebilir; ancak emtia bağlantılı gelir kaynaklarına bağımlılık, bütçeleri petrol piyasalarındaki değişimlere açık hâle getirebilir.
Bütçenin yarı iletkenler, yapay zekâ, dijital altyapı ve enerji dönüşümü gibi alanlarda yüksek katma değerli yatırımları desteklemesi de bekleniyor. Malezya ekonomisi yılın ilk yarısında yüzde 5,7 büyürken merkez bankası, yıl genelinde yüzde 4 ila 5’lik tahmin aralığının üst sınırına yakın, yaklaşık yüzde 5’lik büyüme öngördü.
Uzun vadeli rahatlama gelirlerin artmasına bağlı
Birçok öneri maliyetleri düşürmeye odaklanırken ekonomistler hanelerin gelir elde etme kapasitesinin artırılması gerektiğini de vurguladı. Idham; daha nitelikli işler, beceri geliştirme, verimlilik artışı ve ücretlerde daha güçlü büyümeye, daha sürdürülebilir rahatlama kaynakları olarak işaret etti. Amaç, hane gelirlerinin kaçınılmaz giderlerden daha hızlı artması.
Teknik ve mesleki eğitim ve öğretim dahil teknik alanlardaki eğitimler, çalışanların daha yüksek ücretli işlere uygun nitelikler kazanmasına yardımcı olabilir. Verimliliğe yapılan yatırımlar da işletmelerin daha fazla değer üretmesini ve daha iyi ücretleri desteklemesini sağlayabilir. Bu değişiklikler nakit yardım veya vergi düzenlemesinden daha uzun zaman alacağından kısa vadeli desteğin yerine geçmekten çok onu tamamlıyor.
Gelirlerin artırılması tek başına hanelerin karşılaştığı tüm baskıları ortadan kaldırmaz. Uygun fiyatlı konutlar, erişilebilir sağlık hizmetleri ve güvenilir ulaşım, ailelerin temel ihtiyaçlara ayırmak zorunda olduğu gelir payını azaltabilir. Bu nedenle bir politika bileşimi hane bütçesinin iki yönünü de ele almalı: insanların ne kadar kazandığını ve temel yükümlülüklerini karşılamak için ne kadar harcamaları gerektiğini.
Aynı zamanda maliye bakanı olan Başbakan Datuk Seri Anwar Ibrahim, M40’ın mali yükünü hafifletmenin değerlendirilen öncelikler arasında bulunduğunu söyledi. Seçim tartışmalarının siyasi aciliyeti artırdığı bu dönemde, zorluk, bu vaadi kamu maliyesi üzerinde sürdürülemez bir baskı yaratmadan hanelere ulaşacak tedbirlere dönüştürmek.
Öne Çıkanlar
- 700 okurun katıldığı ankette daha düşük vergilere, daha ucuz temel ürünlere ve M40’a daha fazla desteğe güçlü bir eğilim görüldü.
- Katılımcıların yüzde 40’ı daha düşük gelir vergisi veya daha yüksek vergi indirimi isterken yüzde 27’si temel ürünlerin ucuzlaması çağrısında bulundu.
- Yüzde 37, artan maliyetlerle karşı karşıya olan M40 hanelerini en fazla desteğe ihtiyaç duyan grup olarak seçti.
- Öneriler arasında vergi indirimlerinin gözden geçirilmesi, düzenli giderlerin düşürülmesi ve yardımların hane ihtiyaçları ile harcanabilir gelire göre hedeflenmesi yer alıyor.
- Bölgesel yaşam maliyetleri, sağlık hizmetlerine erişim ve küçük işletmelere destek de 2027 Bütçesi tartışmalarının parçası.
- Mali baskılar kapsamlı harcamaları sınırlayabilirken ücretlerin ve verimliliğin artırılması, hanelerin uzun vadeli dayanıklılığını güçlendirecek kaynaklar olarak görülüyor.






