Çin’in robotik hamlesi fabrikaları dönüştürüyor, 120 milyon çalışan değişimle karşı karşıya

12 dakikalık okuma
Çin’in robotik hamlesi fabrikaları dönüştürüyor, 120 milyon çalışan değişimle karşı karşıya

İki milyon robot ve değişen iş gücü

Çin fabrikalarında iki milyondan fazla sanayi robotu çalışıyor. Bu, dünyadaki en büyük kurulu robot filosu. Öte yandan imalat sektöründe hâlâ yaklaşık 120 milyon kişi çalışıyor. Bu iki rakam, fabrikaların daha fazla üretmesine yardımcı olurken çalışanları giderek daha yetenekli makinelerin yanında kendilerine yer bulma baskısıyla karşı karşıya bırakan dönüşümün boyutunu gözler önüne seriyor.

İçindekiler
  1. İki milyon robot ve değişen iş gücü
  2. Çin fabrikaları neden hızla otomasyona geçebiliyor?
  3. Chengdu’da robotlar robot üretmeyi öğreniyor
  4. Hangzhou, insan rollerinin nasıl daraldığını gösteriyor
  5. 120 milyon imalat çalışanı için neler değişiyor?
  6. Otomasyon sürücüleri ve yaratıcı çalışanları da etkiliyor
  7. Yaşlanan nüfus robot ihtiyacını artırıyor
  8. Okullar gençleri teknik işlere hazırlıyor
  9. Pekin verimlilikle istihdam arasında denge arıyor
  10. Çin fabrikalarındaki dönüşüm yurt dışına da yansıyacak
  11. Öne Çıkanlar

Uluslararası Robotik Federasyonu’nun (IFR) aktardığı verilere göre Çinli üreticiler, dünyadaki sanayi robotlarının yarısından fazlasını da üretiyor. Sınıflarda, araştırma merkezlerinde ve fabrika sahalarında makineler gösteri aşamasını geride bırakıp otomobil karoserilerini kaynaklıyor, bileşenleri boyuyor, ağır parçaları kaldırıyor, ürünleri denetliyor ve üretimin daha büyük bölümünü otomatikleştirecek ekipmanların montajına yardımcı oluyor.

20 milyar dolarlık bir hükümet planı; ileri imalatı, yapay zekâyı ve ekonomik güvenliği bir araya getirerek bu genişlemeyi hızlandırıyor. Pekin, Çin’in inovasyona öncülük etmesini ve ABD ile rekabetini güçlendirmesini istiyor. Ayrıca nüfusun küçülmesine, iş gücünün yaşlanmasına ve önümüzdeki on yılda fabrika işlerinde çalışabilecek kişi sayısının keskin biçimde azalmasına hazırlanmayı hedefliyor.

Hangzhou ve Chengdu, bu hedefin iki yönünü de ortaya koyuyor. İmalat tesislerinde çalışanlar ve robotlar birlikte çalışmayı sürdürürken okullar, değişen ekonomi için gereken teknik becerileri gençlere öğretiyor. Bazı yeni işler şimdiden ortaya çıkıyor; diğerleri ise hâlâ geliştirilmekte olan makinelere ve üretim yöntemlerine bağlı.

Pekin açısından otomasyon, daha az çalışanla sanayi gücünü korumanın bir yolu. Çalışanlar içinse zamanlama önemli: Makineler, nüfus azalmasıyla boşalan pozisyonları doldurabilir ya da insanlar başka bir role geçmek için gerekli eğitimi ve fırsatı bulamadan mevcut işleri ortadan kaldırabilir. Fabrika verimliliğinin artmasıyla hane gelirlerinin güvencesi aynı hızda ilerlemeyebilir.

Reklam

Çin fabrikaları neden hızla otomasyona geçebiliyor?

Çin’in imalat ağı robot üreticilerinin ihtiyaç duyduğu birçok ürünü sağlıyor: motorlar, bataryalar, sensörler, dişliler, elektronik bileşenler ve diğer parçalar. Shenzhen’de tedarikçilerin, mühendislerin ve montaj tesislerinin yoğunluğu sayesinde şirketler parçalara çoğu zaman birkaç saat içinde ulaşabiliyor. Bu yakınlık, üreticilerin makineleri onları kullanacak fabrikaların yakınında üretmesine, test etmesine ve ayarlamasına yardımcı oluyor.

Uluslararası Robotik Federasyonu Genel Sekreteri Susanne Bieller, Çin’in yaklaşımını sanayi kapasitesiyle planlamanın birleşimi olarak nitelendirdi. Ulusal hedefler eyaletler, şehirler ve sanayi parkları aracılığıyla alt kademelere aktarılıyor. Bieller şöyle dedi:

Çin’in ayrıca bir fikri var. Bir planı var. Beş yıl içinde nerede olmak istediklerini biliyorlar,

Çin, 2024’te üst üste 12. yıl dünyanın en büyük sanayi robotu pazarı oldu. Yurt içi satışlar yaklaşık 302 bin adede ulaştı. Ülke, küresel robotik alımlarının ve patent başvurularının da büyük bir bölümünü oluşturdu. Bu durum, Çin’in hem başlıca müşterilerden biri hem de teknolojinin geliştiricisi konumunu yansıtıyor.

Elektrikli araçlar, güneş enerjisi ekipmanları, elektronik ürünler ve rüzgâr türbinleri aynı sanayi ağından yararlanıyor ve büyük ölçüde otomatik üretime dayanıyor. Robotlar artık onlarca büyük sektörde çalışıyor; kullanım alanları otomobil ve elektronik üretiminden depoculuğa, tıbbi rehabilitasyona ve yaşlı bakımına kadar uzanıyor.

ABD şirketleri, gelişmiş yapay zekâ modelleri ve bunları eğitmekte kullanılan bilgi işlem sistemlerinde üstünlüğünü koruyor. Çinli şirketler, araştırmacıların ve girişimlerin kodu paylaşıp birbirlerinin çalışmalarını geliştirdiği açık kaynak geliştirme sayesinde yazılım alanındaki farkı kapatıyor. Rekabet, etkileyici laboratuvar gösterilerinin yanı sıra yapay zekâyı milyonlarca kullanışlı makineye entegre etme noktasında yoğunlaşıyor.

Chengdu’da robotlar robot üretmeyi öğreniyor

CRP Technology’nin Chengdu’daki fabrikasında orta yaşlı yaklaşık 30 çalışan robot kolları monte ediyor, deliyor ve parlatıyor. Yakınlarda ise genç mühendisler, başka robotların üretiminde kullanılan görevleri yerine getirmesi amaçlanan bir prototip geliştiriyor. Fabrikada, yerleşik sanayi işleriyle makineleri daha bağımsız hâle getirme çabası yan yana yürütülüyor.

Prototip şu anda QR kodu taramak gibi basit hareketleri yerine getirebiliyor. Mühendisler doğruluğunu ve çok yönlülüğünü artırmanın yollarını test ediyor. Fabrikada kesintisiz çalışması amaçlanan bir makinenin görevleri binlerce saat boyunca güvenli biçimde tekrarlaması gerekiyor. Bu nedenle güvenilirlik, sergileyebildiği hareketler kadar önemli.

Reklam

CRP Technology’de araştırma ve geliştirme mühendisi olarak çalışan 31 yaşındaki Pang Kai, ekibinin makinelerine daha bağımsız karar verme yeteneği kazandırmak istediğini söyledi. Bu hedefi, çalışan sayısının azalması ihtimaliyle ilişkilendirdi:

Yeni robotumuzun insan gibi olmasını istiyoruz. Kendi başına düşünebilmesini umuyoruz. Bu tür robotlara ihtiyacımız var çünkü belki 10 yıl sonra Çin’de yeterli sayıda çalışanımız olmayacak.

Yaklaşık 300 kişiyi istihdam eden CRP Technology, dokuz yıldır robot kolu üretiyor. Şirket, tek bir kolun tekrarlanan işlerin yüzde 90’ından fazlasını yapacak şekilde programlanabileceğini belirtiyor. Bu makineler otomobil, elektronik ürün ya da enerji ekipmanı üreten fabrikalara uyarlanabiliyor.

Mühendisler yeni nesil ekipmanları geliştirirken CRP’nin çalışanları montaj ve son işlem işlerini sürdürüyor. Fabrika, otomasyonun aşamalar hâlinde nasıl ilerleyebileceğini gösteriyor: Bir şirket tekrarlanan hareketleri yapan makineler satarken bunları üretmek ve geliştirmek için insanları istihdam etmeye devam edebilir.

Hangzhou, insan rollerinin nasıl daraldığını gösteriyor

Leapmotor’un Hangzhou’daki elektrikli araç fabrikasında presleme, kaynak ve boyama işlemlerinde robotlar kullanılıyor. Gözetim, bakım ve son kontroller ise çalışanların sorumluluğunda. Şirket 25 binden fazla kişiyi istihdam ediyor; montaj hattından çıkan araçları hâlâ yüzlerce çalışan denetliyor.

Leapmotor Başkan Yardımcısı Cao Li, makinelerin kesintisiz çalışabildiğini, ancak bakım, denetim ve onarım gerektirdiğini söyledi. Fabrikanın bazı bölümlerinde otomasyon neredeyse tamamlanmış durumda; geriye kalan insan rolleri de daha uzmanlaşmış hâle geliyor.

Cao, bu alanlarda çalışan sayısının daha da azalabileceğini de dile getirdi:

Bu alanlardaki çalışanlara artık ihtiyaç duyulmaması kesinlikle mümkün; bu da görece kısa sürede gerçekleşebilir.

Leapmotor ve CRP Technology, aynı sanayi dönüşümünün farklı aşamalarını gösteriyor. CRP’de çalışanlar robot kolları üretirken mühendisler yeni yetenekleri test ediyor. Leapmotor’da ise makineler bazı alanlardaki fiziksel üretimin büyük bölümünü şimdiden üstlenmiş durumda; çalışanlar ekipmanları işler hâlde tutmaya ve tamamlanan araçları denetlemeye yoğunlaşıyor.

Reklam

120 milyon imalat çalışanı için neler değişiyor?

Çin’de yaklaşık 120 milyon imalat çalışanı bulunması, otomasyonu ülke çapında bir istihdam meselesi hâline getiriyor. Göçmen işçiler, ileri yaştaki çalışanlar ve teknik eğitime erişimi sınırlı kişiler, alışık oldukları işler ortadan kalktığında ya da daha fazla beceri gerektirdiğinde özellikle zorlanabilir.

IFR’ye göre robotlar genellikle mesleklerin tümünü değil, belirli görevleri devralıyor. Makineler kirli, tehlikeli, tekrarlanan ya da fiziksel güç gerektiren işleri üstlenirken insanlar üretimi planlamayı, kaliteyi denetlemeyi, ekipmanı onarmayı ve esneklik gerektiren kararları almayı sürdürüyor. Verimlilik artışı, işletmelerin üretimi genişletmesine ve ekonominin başka alanlarında istihdam yaratmasına da imkân sağlayabilir.

Ancak yıllarca parça montajı yapan bir çalışanın robot teknisyeni olabilmesi için aylarca, hatta yıllarca eğitim alması gerekebilir. Yeni pozisyon başka bir şehirde olabilir, daha güçlü matematik ya da bilgisayar becerileri gerektirebilir veya çalışan öğrenirken daha düşük ücret sunabilir. Dolayısıyla artan üretimin sağlayacağı fayda, kısmen insanların eski rollerden yenilerine nasıl geçtiğine bağlı.

Kamuoyundaki tartışmalarda atıfta bulunulan resmî istihdam verilerinin bir analizi, sanayi robotlarının yaygınlaşmasından önceki ve sonraki dönemlerde ikincil sektördeki ortalama çalışan sayısının azaldığını ortaya koydu. Kentsel işsizlik de bu dönemler arasında arttı. Emlak krizi, zayıf talep, yeniden yapılanma ve pandemi aynı dönemde istihdamı etkiledi; böylece otomasyon dönüşümü zaten kırılgan olan bir iş gücü piyasasında yaşandı.

Tek tek haneler gelir kaybı ya da iş belirsizliği yaşarken fabrikaların verimliliği artabilir. Bir çalışanın değişimden yararlanıp yararlanmayacağını belirleyen etkenler arasında eğitim, yeni işlerin bulunduğu yer ve yeni becerileri öğrenmek için gereken zaman da var.

Otomasyon sürücüleri ve yaratıcı çalışanları da etkiliyor

Robotaksiler bazı taksi şoförlerinin gelirini düşürdü ve istihdam baskısını fabrikaların dışına taşıdı. Teslimat robotları ve otomatik depolar da Çin’in büyük platform ekonomisindeki işleri tehdit ediyor. Bu ekonomide dijital hizmetler, ulaşım ve teslimat gibi faaliyetleri organize ediyor.

Programcılar, çevirmenler, senaryo yazarları ve diğer ofis çalışanları da yapay zekâ kaynaklı benzer bir dönüşümle karşı karşıya. İşverenler daha küçük ekiplerden daha fazla çıktı bekliyor; çalışanları, yerleşik becerilerine olan talebi azaltabilecek araçları kullanmaya yöneltiyor.

Reklam

Chengdu’da bir çevirmen dil modellerini eğitmeye başladı ve geçici olarak yeni bir iş buldu; ancak sektörde ücretler keskin biçimde düştü. Eski bir senaryo yazarı ise şirketinin yaratıcı kadrosunu küçültmesinin ardından resimli çocuk kitapları üreten bağımsız bir stüdyo kurdu.

Her iki çalışan da gelir elde etmek için yapay zekâyı kullanmanın yollarını buldu. Deneyimleri, uyum sağlamanın zorluğunu da gösteriyor: Yeni işler geçici olabilir, ücretler düşebilir ve şirket işten çıkarmalara gittiğinde çalışan kendi işini kurmak zorunda kalabilir. Yapay zekâyı kullanmayı öğrenmek, önceki becerilerin piyasa değeri düşerken başka bir gelir kaynağı sağlayabilir.

Yaşlanan nüfus robot ihtiyacını artırıyor

Resmî tahminler, 2035’e kadar Çin nüfusunun üçte birinden fazlasının 60 yaşın üzerinde olabileceğine işaret ediyor. Bazı öngörüler, ülkenin önümüzdeki on yılda yaklaşık 60 milyon kişi kaybedeceğini gösteriyor. Bu değişimler, Pekin’in robot teknolojisini gelecekteki iş gücü açığına karşı alınan önlemlerden biri olarak görmesini açıklıyor.

Fabrikalar, lojistik şirketleri, hastaneler ve bakım hizmetleri bu baskıyı hissedecek. Çalışma çağındaki daha az sayıda yetişkin, daha fazla emekliye destek olmak zorunda kalacak; bu da aileler ve kamu maliyesi üzerindeki yükü artıracak. Şirketler zahmetli ya da fiziksel güç gerektiren işler için çalışan bulmakta zorlandığında makineler üretimin sürmesine yardımcı olabilir.

Tarihler ve öngörüler, imalattaki genişlemeyle demografik sorunun farklı zaman çizelgelerinde ilerlediğini gösteriyor:

  • Çin, 2024’te üst üste 12. yıl dünyanın en büyük sanayi robotu pazarı olmayı sürdürdü; yurt içi satışlar yaklaşık 302 bin adede ulaştı.
  • Bazı öngörülere göre önümüzdeki on yılda Çin’in nüfusu yaklaşık 60 milyon azalacak; fabrika işlerinde çalışabilecek kişi sayısının da keskin biçimde düşmesi bekleniyor.
  • Resmî tahminlere göre 2035’e kadar Çin nüfusunun üçte birinden fazlası 60 yaşın üzerinde olabilir.

Çalışanlara yardımcı olan robotlar, uygulanabilir bir çözüm sunuyor. Bir makine ağır bileşenleri kaldırabilir, tehlikeli ekipmanı izleyebilir ya da yorucu hareketleri tekrarlayabilir; çalışan ise beklenmedik durumlarla ve kalite kontrolleriyle ilgilenebilir. Bu iş bölümü çalışma koşullarını iyileştirebilir ve ileri yaştaki çalışanların daha uzun süre işte kalmasını sağlayabilir.

İnsan bedenine benzer biçimde tasarlanan insansı robotlar, ekonominin genelinde çalışanların yerini almaya hazır olmaktan hâlâ uzak. Sektörün önde gelen isimleri, mevcut makinelerin pahalı olduğunu, yeni görevleri öğrenmelerinin yavaş sürdüğünü ve alışılmadık durumlarda insanlardan daha az güvenilir olduklarını söylüyor. Değişken ortamlarda çok yüksek bir görev tamamlama oranına ulaşmak özellikle zor. Birçok işletme için geleneksel robot kolu ya da hareketli makine hâlâ daha kullanışlı bir seçenek.

Reklam

Okullar gençleri teknik işlere hazırlıyor

Hangzhou Teknisyen Enstitüsü’nde öğrenciler 15 yaşından itibaren eğitime başlayabiliyor. Pekin’in sanayi rekabetinde kritik gördüğü robotik, kodlama, motorlar, havacılık ve uzay, tıbbi cihazlar ve nadir toprak elementlerinin işlenmesi gibi alanlarda eğitim alıyorlar. Mesleki eğitime yapılan yatırımlar, makinelere ayrılan harcamalara eşlik ediyor.

28 yaşındaki yapay zekâ ve robotik öğretmeni Chen Tianyu, güncel sanayi sorunlarını sınıfa taşımak için fabrikaları ziyaret ediyor. Öğrencileri robot kollarını programlıyor ve tıbbi cihazlar tasarlıyor; böylece kullandıkları ekipmanlar değiştikçe teknik becerilerini de sürekli geliştirmeleri gerektiğini öğreniyorlar.

Chen, öğrencilerin karşı karşıya olduğu istihdam baskısını açık sözlerle anlattı:

Yapay zekâ ve robotik dünyası sana ihtiyaç duymuyorsa, elenenler arasında olacağın kesin.

Chen, şirketlerin enstitü öğrencilerini işe almak için istekli olduğunu ve bazılarının mezun olmadan iş teklifi aldığını söyledi. Gençleri, eski istihdam biçimlerinin geri dönmesini beklemek yerine teknolojik dönüşümde kendilerine yer aramaya teşvik ediyor. Öğrencileriyle yaptığı konuşmaları anlatırken şöyle dedi:

Öğrencilerim gelecekte ne olacağını soruyor. Bilmiyorum, diyorum. Teknoloji çok hızlı değişiyor. Ama burada öylece durup uyuyamayız. Neler yapabileceğimizi görmek için ilerlememiz gerekiyor.

İleri yaştaki çalışanlar yeniden eğitim için gereken zamana ya da paraya sahip olmayabilir. Kırsal bölgelerden gelen göçmenler, çalıştıkları şehirlerde kamu hizmetlerine erişimlerini kısıtlayabilen hane kayıt sistemiyle ilgili engellerle karşılaşabiliyor. Kadınlar, elektronik montajı gibi sektörlerde otomasyona daha fazla maruz kalırken mühendislik ve bilgisayar bilimlerinde yeterince temsil edilmeyebiliyor.

Meslek okulları öğrencilerle işverenleri buluşturabiliyor; ancak hanelerini geçindiren çalışanlar farklı kısıtlamalarla karşı karşıya. Teknik işlere geçebilecek kişileri ve seçenekleri daha sınırlı olanları eğitimle kamu hizmetlerine erişim belirleyecek.

Pekin verimlilikle istihdam arasında denge arıyor

Çin’in liderleri, yapay zekânın verimliliği artırmasını ve ülkenin küresel imalat gücü konumunu sağlamlaştırmasını istiyor. Aynı zamanda hane gelirlerini, tüketici güvenini ve toplumsal istikrarı korumak için istihdamın sürmesi gerekiyor. Hükümet çalışanların güvenceli istihdamda kalmasını isterken şirketlerin personel sayısını azaltmak için mali gerekçeleri olabilir.

Hükümet danışmanları ve milletvekilleri, yapay zekâ kaynaklı işten çıkarmalar için özel işsizlik sigortası, düşük gelirli çalışanlara ücretsiz teknik eğitim, bazı işten çıkarmalardan önce altı ila 12 aylık bekleme süresi ve istihdam risklerini izleme sistemleri önerdi. Diğer öneriler, işletmelerin otomasyondan sağladıkları tasarrufun bir bölümünü yeniden eğitime ayırmasını ya da tek bir iş kategorisinde yerine konan çalışanların oranını sınırlamasını öngörüyor.

Reklam

Pekin’de alınan bir iş uyuşmazlığı kararı, tek başına yapay zekâya geçişin bir çalışanı işten çıkarmak için hukuka uygun gerekçe sayılmayabileceğine işaret etti. İşverenlerin öncelikle iş sözleşmesini değiştirmeyi, çalışanı yeniden eğitmeyi ya da başka bir pozisyona aktarmayı değerlendirmesi gerekebilir. Özellikle şirketlerin süreli sözleşmeler, personel değişimi ya da iş gücü temini düzenlemelerini kullandığı durumlarda bu tür kararların kapsamı belirsizliğini koruyor.

Personel değişimi, ayrılan çalışanların yerine yenilerinin alınmamasıyla çalışan sayısının düşürülmesi anlamına geliyor. İş gücü temini düzenlemelerinde çalışanlar bir istihdam bürosu aracılığıyla sağlanıyor. Bu yöntemler önemli; çünkü fabrikalardaki istihdam değişiklikleri doğrudan işten çıkarmaların yanı sıra farklı personel kararları yoluyla da gerçekleşebiliyor.

Yerel yönetimlerin de mali imkânları sınırlı. Borçlar ve arazi gelirlerindeki düşüş, eğitim desteği sunma, kamu iktisadi teşebbüslerini destekleme ya da yeni işverenleri bölgeye çekme kapasitelerini kısıtlıyor. Kamu şirketleri bazı mezunları ve işini kaybeden çalışanları bünyesine alabilir, ancak bir milyardan fazla nüfusa sahip bir ülkedeki herkese güvenceli istihdam sağlayamaz.

Çin fabrikalarındaki dönüşüm yurt dışına da yansıyacak

Daha düşük üretim maliyetleri Çinli elektrikli araçların, makinelerin, bataryaların ve tüketim ürünlerinin yurt dışında daha rekabetçi olmasını sağlayabilir. Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya’nın diğer bölgelerindeki üreticiler otomasyona geçme, maliyetleri düşürme ya da üretimi müşterilerine daha yakın yerlere taşıma yönünde artan baskıyla karşılaşabilir.

Önceki küreselleşme dalgasında iş gücünün daha ucuz olması nedeniyle birçok fabrika Çin’e taşınmıştı. Otomasyon şimdi, ücretler yükselip nüfus azalırken Çin’e üretimi ülkede tutma ve geliştirme imkânı veriyor. Diğer ülkeler, Çin’in artan üretimine robotik, yapay zekâ ve teknik eğitime yatırım yaparak karşılık verebilir.

Haneler açısından sonuç, kazanımların nereye gittiğine bağlı olacak. Üretimi büyütüp yeni hizmetler oluşturan işletmeler gelir artışını destekleyebilir ve nüfus azalmasının etkisini hafifletebilir. Kârlar büyük şirketlerde yoğunlaşırken işini kaybeden çalışanlar güvencesiz platform işlerine yönelirse, sanayideki başarı hanelerdeki belirsizlikle birlikte büyüyebilir.

Çin fabrikaları hızla değişiyor, ancak çalışanların bu değişimi nasıl yaşayacağı eğitim, iş gücü korumaları ve gelir desteğine de bağlı. Temel zorluk, üretimi modernleştirirken ister teknik okullara giren gençler ister işleri şimdiden değişmekte olan çalışanlar olsun, insanların uyum sağlaması için gerçekçi yollar sunmak.

Öne Çıkanlar

  • Çin’de iki milyondan fazla sanayi robotu bulunuyor; bu, dünyadaki en büyük kurulu robot filosu.
  • IFR’nin aktardığı verilere göre Çinli üreticiler dünyadaki sanayi robotlarının yarısından fazlasını üretiyor.
  • 20 milyar dolarlık hükümet planı robotik, yapay zekâ, imalat ve ekonomik güvenliği bir araya getiriyor.
  • Sanayi robotlarının yurt içi satışları 2024’te yaklaşık 302 bin adede ulaştı.
  • Otomasyonun görevleri ve personel ihtiyacını değiştirdiği imalat sektöründe yaklaşık 120 milyon kişi çalışıyor.
  • Nüfusun azalması ve yaşlanması, fabrika ve hizmetlerde otomasyona geçiş baskısını artırıyor.
  • Meslek okulları öğrencileri teknik rollere hazırlarken ileri yaştaki çalışanlar ve göçmenler yeniden eğitim önünde engellerle karşılaşıyor.
  • Öneriler arasında işsizlik desteği, eğitim ve yapay zekâyla bağlantılı bazı işten çıkarmalara sınırlama ya da erteleme getirilmesi yer alıyor.
  • Çin’in otomasyon hamlesi, yurt dışındaki üreticiler üzerindeki rekabet baskısını artırabilir.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir