Çalışanlar Yerlerine Geçecek Sistemleri Eğitirken Yapay Zekâ Filipinler’deki Dış Kaynak Kullanımını Dönüştürüyor

10 dakikalık okuma
Çalışanlar Yerlerine Geçecek Sistemleri Eğitirken Yapay Zekâ Filipinler’deki Dış Kaynak Kullanımını Dönüştürüyor

Eğitilmesine katkıda bulunduğu sistem, yazarlık kariyerini yarıda bıraktı

Üniversiteden sonra içerik yazarlığında 15 yıllık deneyim kazanan bekar anne Lisa, işe başladıktan sekiz ay sonra, kadroya alınmasına yalnızca bir ay kala dış kaynaklı işini kaybetti. İşten çıkarılmadan önce Lisa ve çalışma arkadaşları, bir halkla ilişkiler ajansı için yapay zekânın ürettiği içerikleri düzenliyordu. Ekip, şirketin üslubunu sisteme öğretmeye yardımcı oldu.

İçindekiler
  1. Eğitilmesine katkıda bulunduğu sistem, yazarlık kariyerini yarıda bıraktı
  2. Verimlilik aracı iş yükünü artırınca
  3. Yapay zekâ denemeleri yayılırken işe alımlar yavaşlıyor
  4. Büyük işverenler eğitim ve insan denetimi sözü veriyor
  5. Hükümetin yanıtı 300 bin çalışanı hedefliyor
  6. Çalışanların yapay zekâ kararlarında söz hakkı sınırlı
  7. Hindistan ve Güneydoğu Asya’da değişim eşit dağılmıyor
  8. Daha az iş, ofis dışındaki işletmeleri de etkiliyor
  9. Sektör büyürken çalışanlar yakın geleceğe ilişkin belirsizlik yaşıyor
  10. Büyüme hedefleri değişen iş dağılımıyla karşı karşıya
  11. Özet

Kariyerini yapay zekâya bel bağlamadan teslim tarihlerini yakalamak üzerine kuran Lisa, kendi mezarını kazmış gibi hissettiğini anlattı: Ekibin çalışmaları, yerlerini alan teknolojinin eğitilmesine katkıda bulunmuştu. Lisa’nın yaşadıkları, Filipinler’deki dış kaynak sektörünün zor bir dönemeçten geçtiğini gösteriyor. Çalışanlar bir yapay zekâ sistemini iyileştirmeye katkıda bulunurken kendi iş güvenceleri zayıflayabiliyor.

5 Ağustos 2026 itibarıyla sektörde yaklaşık 1,9 milyon kişi çalışıyor. Sektör yılda yaklaşık 40 milyar dolar gelir sağlıyor ve ekonominin yaklaşık yüzde 10’unu oluşturuyor. Sektörün geleceği, hem çalışanlar hem de harcamalarına bağlı işletmeler ve kentler açısından önem taşıyor.

Uluslararası Çalışma Örgütü, 12,7 milyon Filipinlinin üretken yapay zekâya açık işlerde çalıştığını tahmin ediyor. Filipinler, bu oranın Güneydoğu Asya’da en yüksek olduğu ülke. Üretken yapay zekâ, metin gibi içerikler üretiyor. Lisa’nın iş yerinde çalışanlar, sistemin çıktısını daha kullanışlı hâle getiren düzenleme becerilerini ve şirket üslubuna ilişkin bilgilerini sağlıyordu.

Dış kaynak sektöründe çalışmış başka kişiler de benzer deneyimler yaşadıklarını, ancak işten ayrılma paketlerine eklenen gizlilik anlaşmaları nedeniyle kimliklerinin açıklanmamasını istediklerini söyledi. Bu anlatımlar, yapay zekânın birçok işi değiştireceğini ve etkilenen çalışanların çoğunun başka görevlere geçirildiğini belirten sektör açıklamalarıyla yan yana duruyor.

Reklam

Verimlilik aracı iş yükünü artırınca

Eski bir içerik yazarı olan Mary, işvereninin verimliliği artırmak için yapay zekâyı kullanmaya başladığını söyledi. Ancak kendi deneyimi farklıydı: Çalışanlar yapay zekânın ürettiği metinleri düzenlemek ve yanlış ifadeleri kontrol etmek zorunda kaldığı için iş yükü arttı. Mary de daha sonra işten çıkarılma riskiyle karşı karşıya kaldı.

Mary’nin anlattıkları, bu değişimin işi yapanlardan neler beklediğini gösteriyor. Taslak hazırlamak görevin yalnızca bir parçasıydı. Şirket otomasyona daha fazla yönelirken çalışanların metni düzeltmesi ve doğruluğunu kontrol etmesi gerekiyordu.

Filipinler Üniversitesi Diliman’dan Paul Quintos, yabancı müşterilerden gelen baskının başlıca etkenlerden biri olduğunu belirtiyor. Müşteriler, maliyetleri düşürmenin temel yollarından biri olarak dış kaynak sağlayıcılarının yapay zekâyı benimsemesini istiyor. Çalışanlar açısından bu baskı, yeni bir sistemi kullanmak, hatalarını düzeltmek ve görevlerinin sürüp sürmeyeceğine ilişkin belirsizlikle yaşamak anlamına gelebiliyor.

Yapay zekâ denemeleri yayılırken işe alımlar yavaşlıyor

Filipinler Bilgi Teknolojileri ve İş Süreçleri Derneği Başkanı Jack Madrid, dernek üyelerinin üçte ikisinden fazlasının yapay zekâ denemeleri yürüttüğünü söyledi. Şirketler, teknolojiyi ne ölçekte kullanacaklarına karar vermeden önce bu denemelerde işleyişlerine nasıl uyduğunu test ediyor.

Madrid, ajan tabanlı yapay zekânın işleri hızla otomatikleştirebildiğini belirtti. Bu tür sistemler, yalnızca bir kişinin kullanacağı yanıtı üretmekle kalmayıp görevleri de yerine getirebiliyor. Madrid, etkilenen çalışanların çoğunun kurum içinde başka görevlere geçirildiğini de söyledi.

Madrid’e göre işe alımların yavaşlamasının birden fazla nedeni var. Küresel talebin azalması ve şirketlerin teknolojiyi nasıl devreye alacağına ilişkin belirsizlik de işe alımları frenliyor. Dolayısıyla sektör hem müşterilerinin iş koşullarından hem de hizmetlerin sunulma biçimindeki değişikliklerden kaynaklanan baskıyla karşı karşıya.

Reklam

Büyük işverenler eğitim ve insan denetimi sözü veriyor

En büyük çağrı merkezi işletmecisi Teleperformance, rutin işleri yapay zekânın üstleneceğini, insanların ise daha karmaşık görevlerde çalışacağını söylüyor. Şirket, iş bölümündeki bu değişimle birlikte çalışanlarını yeniden eğitmeyi planlıyor.

Accenture, üretken yapay zekânın işleri ortadan kaldırmaktan çok dönüştüreceğini öngörüyor ve yetkinlik geliştirme ile eğitime milyarlarca dolar ayırma sözü verdi. Filipinler’in en büyük dış kaynak şirketi Concentrix, insan denetiminin gerekli olmaya devam ettiğini belirtiyor ve çalışanlarını eğitmeyi taahhüt ediyor.

Şirketler, teknolojinin ihtiyaç duyduğu muhakeme ve empatiyi çalışanların sunmayı sürdüreceğini savunuyor. Planlarının merkezinde yeniden eğitim var: Rutin talepleri karşılayan çalışanların daha zor işleri üstlenebilmek için yeni beceriler edinmesi gerekecek.

Lisa ve Mary’nin yaşadıkları, bu taahhütlerin ardındaki kişisel bedeli gösteriyor. İkisi de işlerini kaybetmeden önce yapay zekâyla çalıştı. İşten çıkarılma riskiyle karşı karşıya olanlar için acil mesele, başka bir görevin olup olmadığı ve bu göreve geçmek için gereken eğitimi alıp alamayacakları.

Hükümetin yanıtı 300 bin çalışanı hedefliyor

Filipinler Bilgi ve İletişim Teknolojileri Bakanlığından Leandro Aguirre, ülkenin rakiplerinin biraz gerisinde kaldığını ve arayı kapatması gerektiğini kabul etti. Hükümet, dış kaynak sektöründe çalışan 300 binden fazla kişinin becerilerini geliştirmeyi, değişen işlere hazırlanmalarına yardımcı olmayı hedefliyor.

Aguirre, yerel yeteneklere ve Filipinler’de geliştirilen yapay zekâ şirketlerine de odaklanılması çağrısında bulundu. Amaç, ülkenin yabancı müşterilere sattığı hizmetleri değiştiren teknolojiye uyum sağlarken daha yüksek katma değerli işler yaratmak.

Yaklaşık 1,9 milyon kişilik dış kaynak iş gücü içinde 300 bin kişilik hedef yaklaşık yüzde 16’ya karşılık geliyor. Hükümetin açıkladığı hedef bu sayıyı aşsa da mevcut yeniden eğitim programları her yıl ihtiyaç duyulandan çok daha az çalışana ulaşıyor.

Aguirre, mevcut iş gücü, gizlilik ve tüketiciyi koruma yasalarının kapsamlı yeni mevzuata gerek kalmadan düzenleyici rehberlerle uyarlanabileceğini söyledi. Bu yaklaşıma göre yetkililer, kuralların yerine bütünüyle yeni bir yasal çerçeve koymak yerine mevcut kuralların yapay zekâya nasıl uygulanacağını açıklayacak.

Reklam

Çalışanların yapay zekâ kararlarında söz hakkı sınırlı

İşçi grupları, mevcut iş yasalarının işten çıkarmaları kapsadığını, ancak yapay zekânın devreye alınması veya çalışanlara danışılması konusunda sınırlı yol gösterdiğini belirtiyor. İşten çıkarma kuralları bir pozisyonun ortadan kaldırılmasını ele alıyor. Bu grupların kaygısı ise teknoloji işleri değiştirmeden önce çalışanların kararlara nasıl katılacağı.

Dış kaynak sektörü sendikasızlığını koruyor; bu da teknoloji kullanımına ilişkin kararlarda çalışanların resmî söz hakkını sınırlıyor. Bir sistemi iyileştirmeye yardımcı olan çalışanlar, sistemin ne zaman devreye alınacağına veya sorumluluklarının nasıl değişeceğine karar verirken yapılandırılmış bir katılım olanağı bulamayabiliyor.

Uluslararası Çalışma Örgütü, birçok işin ortadan kalkmak yerine dönüşeceğini öngörüyor. Yine de değişime açık hizmet işlerinin Filipinler ekonomisinde yaygın olması, ülkeyi özellikle risk altında bırakıyor.

Çalışanlar açısından dönüşüm, yeni görevler öğrenmeyi, başka bir pozisyona geçmeyi veya otomatik sistemlerin ürettiği çıktıları daha fazla kontrol etmeyi gerektirebilir. Lisa ve Mary işlerini kaybetti. Madrid ise etkilenen çalışanların çoğunun başka görevlere geçirildiğini söylüyor. Sektördeki geçiş sürecinin bir parçası da bu iki farklı deneyim.

Hindistan ve Güneydoğu Asya’da değişim eşit dağılmıyor

Hindistan da yaklaşık 6 milyon kişinin çalıştığı ve gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 7’sini oluşturan dış kaynak sektöründe benzer baskılarla karşı karşıya. Tata Consultancy Services geçen yıl tarihindeki en büyük işten çıkarma kapsamında 12 bin kişiyi işten çıkardı. Oracle ise yapay zekâya yönelik harcamaların artmasıyla Hindistan’da 12 bin pozisyonu ortadan kaldırdı.

Dünya Bankası analizleri, çok uluslu şirketlerin üretken yapay zekâ iş gücü piyasasını dönüştürürken yerli şirketlere kıyasla işe alımları daha hızlı azalttığını gösteriyor. Yabancı müşterilere hizmet veren ve ülkeler arası faaliyet gösteren bir sektör için bu eğilim önem taşıyor.

Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) genelinde yapay zekâ yeteneklerinin yoğunluğu Singapur’da en yüksek düzeydeyken Filipinler, Malezya, Endonezya ve Vietnam geride kalıyor. Yetenek yoğunluğu, ilgili becerilerin iş gücü içindeki yaygınlığını ifade ediyor.

Bölgesel tahminlere göre yapay zekâ, 2030’a kadar ekonomik üretime yaklaşık 1 trilyon dolar katkı sağlayabilir. Kazançlar dijital açıdan şimdiden daha gelişmiş ekonomilerde yoğunlaşabilir; bu da teknolojiyi kullanmaya daha hazırlıklı ülkelerle yetkinliklerini hâlâ geliştirenler arasındaki farkı büyütebilir.

Sourcefit’in anketi, açık deniz hizmetlerinde çalışan profesyonellerin daha iyimser bir bakış açısına sahip olduğunu gösteriyor: Katılımcıların yüzde 7’den azı yapay zekânın görevlerine zarar vereceğinden kaygı duyarken yüzde 68’i verimlilik artışı bildirdi. Sonuçlar, başka çalışanların yaşadığı iş kayıpları ve belirsizlikle birlikte, ankete katılanlar arasındaki güçlü güveni ortaya koyuyor.

Reklam

Daha az iş, ofis dışındaki işletmeleri de etkiliyor

Quezon City, Makati ve Bonifacio Global City, günün 24 saati faaliyet gösteren dış kaynak operasyonları çevresinde altyapı kurdu. Gece vardiyasında çalışanlar restoranları, spor salonlarını ve diğer hizmetleri destekliyor; sektörün çalışma saatleri ve ihtiyaçları çevresinde bir ekonomi oluşuyor.

İstihdam değiştikçe bu işletmeler de daralmayla karşı karşıya. Büyük hizmet sağlayıcıları, hizmet düzeylerini korurken 18 ayda çalışan sayısını yüzde 15 ila 20 arasında azalttı. Bu nedenle daha küçük bir iş gücü, müşteriler aynı miktarda hizmet almaya devam etse bile dış kaynak şirketlerinin dışındaki işletmeleri etkileyebilir.

Maliyet karşılaştırması, müşterilerin otomasyonu değerlendirmesi için güçlü bir neden sunuyor. Bir yapay zekâ ajanının etkileşim başına maliyeti yaklaşık 10 sentken bir insan temsilcininki 8 ila 12 dolar arasında. Bu rakamlara göre insan temsilciyle yapılan bir etkileşimin maliyeti yaklaşık 80 ila 120 kat daha fazla.

Bazı şirketler dolandırıcılık analizi ve kurumsal müşteri ilişkileri yönetimi gibi daha karmaşık hizmetlere yöneliyor. Sektör gözlemcileri, ortadan kaldırılan her 10 müşteri hizmetleri rolüne karşılık daha yüksek beceri gerektiren yaklaşık iki yeni pozisyon açıldığını tahmin ediyor.

Bu tahmin, yeniden eğitimin ölçeğini anlamaya yardımcı oluyor. Yeni iş türleri ortaya çıkıyor, ancak rutin hizmet rollerinden ayrılan çalışanlar bu yeni pozisyonlardan daha azıyla karşılaşıyor ve farklı beceriler edinmek zorunda kalıyor.

Sektör büyürken çalışanlar yakın geleceğe ilişkin belirsizlik yaşıyor

Eski kalite analisti Ivan Peregrina, çağrı kayıtlarını denetleyen bir yapay zekâ sistemi nedeniyle işini kaybettikten sonra yarı zamanlı iş arıyor. Daha önce çağrıları inceleyen Peregrina’nın yaptığı kontrol işini artık sistem yürütüyor.

Çocuklarının eğitim masraflarını iş süreçleri dış kaynak gelirleriyle karşılayan çağrı merkezi çalışanı Paul Ponce, sohbet desteği pozisyonlarının ilk ortadan kalkacak işler olmasından kaygı duyuyor. Bu kaygı, aile bütçelerinin sektördeki istihdamın sürmesine ne kadar bağlı olabileceğini gösteriyor.

Forrester, 2030’a kadar müşteri hizmetlerinin yarısının yapay zekâ tarafından yürütülebileceğini öngörüyor. Microsoft ve Commonwealth Bank of Australia, destek ekiplerindeki çalışan sayılarını şimdiden azalttı; bu gelişmeler, hizmet rollerindeki insan gücüne yönelik talebin değiştiğini gösteren örnekleri artırıyor.

Filipinler’deki sektör ise iş yaratmayı sürdürüyor. Sektör verilerine göre geçen yıl 80 bin yeni iş açıldı ve tahminler daha fazla büyüme öngörüyor. Şirketler, yapay zekânın çalışanların yerini almak yerine onları desteklediğini ve empati ile muhakeme için insan denetiminin gerekli olmaya devam ettiğini söylüyor.

Reklam

Büyüme hedefleri değişen iş dağılımıyla karşı karşıya

Filipinler’in Bilgi Teknolojileri ve İş Süreçleri Yönetimi yol haritası, 2028’e kadar 2,5 milyon işi hedefliyor. Mevcut yaklaşık 1,9 milyon kişilik iş gücüyle karşılaştırıldığında bu, yaklaşık 600 bin ek pozisyon ve yüzde 32 civarında artış anlamına geliyor. Analistler, hedeflerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor.

Temel zorluk, işlerin değişen dağılımı. Sektör büyürken bireysel çalışanlar işlerini kaybedebilir; şirketler daha az kişiyle hizmet sunmayı sürdürürken farklı yetkinlikler gerektiren yeni roller geliştirebilir. Hükümetin eğitim planları ve işverenlerin yeniden eğitim taahhütleri bu değişime yanıt veriyor, ancak mevcut programlar her yıl ihtiyaç duyulandan daha az çalışana ulaşıyor.

Başlıca gelişmeler birkaç döneme yayılıyor:

  • Büyük hizmet sağlayıcıları, 18 ay içinde hizmet düzeylerini korurken çalışan sayısını yüzde 15 ila 20 arasında azalttı.
  • Geçen yıl Filipinler’in dış kaynak sektörü 80 bin yeni iş yaratırken Tata Consultancy Services 12 bin pozisyonu ortadan kaldırdı.
  • 5 Ağustos 2026 itibarıyla Filipinler sektör derneğinin üyelerinin üçte ikisinden fazlası yapay zekâ denemeleri yürütüyor; hükümet 300 binden fazla çalışanın becerilerini geliştirmeyi hedefliyor.
  • Sektörün yol haritası, 2028’e kadar 2,5 milyon işi hedefliyor.
  • Forrester, 2030’a kadar müşteri hizmetlerinin yarısının yapay zekâ tarafından yürütülebileceğini öngörüyor. Bölgesel tahminlere göre yapay zekâ aynı döneme kadar ASEAN ekonomisinin üretimine yaklaşık 1 trilyon dolar katkı sağlayabilir.

Lisa, Mary, Peregrina ve Ponce için dönüşüm çoktan kişisel bir meseleye dönüştü. Sektörün büyümeyi sürdürme becerisi kadar mevcut çalışanların varlığını koruyan ve yeni açılan işlere geçmesine yardımcı olabilmesi de önem taşıyacak.

Özet

  • Filipinler’de dış kaynak sektörü yaklaşık 1,9 milyon kişiyi istihdam ediyor, yılda yaklaşık 40 milyar dolar gelir sağlıyor ve ekonominin yaklaşık yüzde 10’unu oluşturuyor.
  • Uluslararası Çalışma Örgütü, 12,7 milyon Filipinlinin üretken yapay zekâya açık işlerde çalıştığını tahmin ediyor; bu oran Güneydoğu Asya’da en yüksek düzeyde.
  • Eski çalışanlar, işlerini kaybetmeden önce yapay zekâ sistemlerini düzenlediklerini veya eğittiklerini anlatıyor.
  • Sektör derneği üyelerinin üçte ikisinden fazlası yapay zekâyı test ediyor; sektör yöneticileri, etkilenen çalışanların çoğunun başka görevlere geçirildiğini söylüyor.
  • Hükümet, dış kaynak sektöründeki 300 binden fazla çalışanın becerilerini geliştirmeyi hedefliyor; mevcut programlarsa her yıl ihtiyaç duyulandan daha az kişiye ulaşıyor.
  • Hindistan da benzer istihdam baskılarıyla karşı karşıya; bölgesel kazançların dijital yetkinlikleri daha güçlü ekonomilerin lehine olması bekleniyor.
  • Filipinler geçen yıl dış kaynak sektöründe 80 bin yeni iş yarattı ve otomasyon mevcut işleri değiştirirken 2028’e kadar 2,5 milyon işi hedefliyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir