Rupiah’ın Rekor Düşük Seviyesi Endonezya’nın Bütçe Sıkışıklığını Ortaya Koyuyor ve Hanelerin Temel Gıdalarına Yansıyor

12 dakikalık okuma
Rupiah’ın Rekor Düşük Seviyesi Endonezya’nın Bütçe Sıkışıklığını Ortaya Koyuyor ve Hanelerin Temel Gıdalarına Yansıyor

Doların 17.668 rupiye çıkması Endonezya’yı baskı altında bırakıyor

Endonezya rupisi mayıs ortasında gün içi işlemlerde ABD doları karşısında 17.670 seviyesine kadar geriledikten sonra 17.668 civarında dengelendi ve kayıtlardaki en düşük seviyesini gördü. 19 Mayıs 2026 itibarıyla para birimi yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 5 değer kaybetti; piyasaların yakından izlediği 17.500 eşiğini de 17.600 seviyesini de aştı.

İçindekiler
  1. Doların 17.668 rupiye çıkması Endonezya’yı baskı altında bırakıyor
  2. Bütçe neden para birimi açısından önemli?
  3. Yapısal zayıflıklar şokların etkisini artırıyor
  4. Petrol, ABD faizleri ve endeksten çıkarılmalar baskıyı artırıyor
  5. Mayıs boyunca baskı nasıl birikti?
  6. Bank Indonesia birbiriyle yarışan hedeflerle karşı karşıya
  7. Rupideki düşüş köylüleri neden etkiliyor?
  8. Ekonomistlere göre nelerin değişmesi gerekiyor?
  9. Olası kur seviyeleri ve eşit dağılmayan kazanımlar
  10. Özet

Döviz kuru, 2026 devlet bütçesi hazırlanırken esas alınan dolar başına 16.500 rupilik varsayımın da çok üzerine çıktı. Maliye Bakanlığının hassasiyet hesaplamalarına göre bu varsayımdan her 100 rupilik sapma, bütçe açığını yaklaşık 800 milyar rupi artırıyor. Kurun 17.668 seviyesinde olması, bu hesaplamaya göre açık üzerinde yaklaşık 9,3 trilyon rupilik ek baskı anlamına geliyor.

Yeni dip seviye, rupinin en kötü döneminde dolar karşısında 16.800’e indiği 1998 Asya mali krizini hatırlayan bir ülkede özellikle önem taşıyor. Son düşüş, yetkililerin para biriminin ekonomik temellerine kıyasla değerinin altında olduğu yönündeki güvenceleri ile yatırımcıların Endonezya varlıklarını elde tutma isteği arasındaki farkı büyüttü.

Endonezya aynı anda birden fazla baskıyla karşı karşıya: Yüksek petrol fiyatları ithalat ve sübvansiyon faturalarını artırıyor, zayıf vergi gelirleri hükümetin seçeneklerini daraltıyor ve yabancı yatırımcılar ülkeden para çekiyor. Politikaların tutarlılığı, kurumların bağımsızlığı ve büyük hükümet programlarının maliyeti hakkındaki soru işaretleri de kaygıları artırdı.

Bank Indonesia, büyümeyi destekleyen borçlanma koşullarını korumaya çalışırken para birimini desteklemek için müdahalede bulunuyor. Haneler ise aynı sorunla farklı bir kanaldan karşılaşıyor. İthalat girdileri, ambalaj, yakıt ve diğer ürünler, alıcılar ödemelerini tamamen rupiye yapsalar bile pahalanabiliyor.

Bu nedenle 17.500 seviyesinin aşılması, piyasalar için bir eşikten fazlası hâline geldi. Küresel oynaklık gelişmekte olan ekonomileri sınarken ve iç bütçe baskıları yanıt verme imkânını daraltırken, bu gelişme Endonezya ekonomisinin dayanıklılığına ilişkin kaygıları keskinleştirdi.

Reklam

Bütçe neden para birimi açısından önemli?

Endonezya Üniversitesi Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsünden (LPEM FEB UI) ekonomist Teuku Riefky, düşüşün para politikasındaki mekanizmalardan çok mali baskıların kötüleşmesinden kaynaklandığını savunuyor. Riefky’nin kaygısı, hükümetin elindeki kaynaklarla harcama taahhütleri arasındaki daralan alan üzerinde yoğunlaşıyor.

Riefky, enerji maliyetleri ve vergi tahsilatının yarattığı baskıyı şöyle anlattı:

Mali sorun, yükselen petrol fiyatları karşısında artan yakıt sübvansiyonu yükü ve zayıf vergi gelirlerinin mali alanı daraltmasından kaynaklanıyor.

Küresel petrol fiyatlarındaki artış, yakıt sübvansiyonlarını sürdürmeyi daha pahalı hâle getiriyor. Zayıf vergi gelirleri, hükümetin diğer taahhütlerini yerine getirirken bu artışı karşılayacak kaynağını azaltıyor. Rupinin değer kaybetmesi de maliyetleri artırıyor; ithal enerji almak için kullanılan dolarları karşılamak üzere daha fazla yerel para gerekiyor.

Devlet Başkanı Prabowo Subianto’nun amiral gemisi niteliğindeki girişimleri de bütçeden kaynak alıyor. Riefky, Ücretsiz Yemek Programı (MBG) ile Kırmızı ve Beyaz Köy Kooperatiflerine (KDMP) dikkat çekerek, siyasi açıdan popüler bu programların mali alanın zaten daraldığı bir dönemde kaynak tükettiğini savundu.

Riefky, hükümete daha az verimli gördüğü kalemlerden harcamaları, refahı ve büyümeyi doğrudan destekleyen sosyal yardımlara ve verimli yatırımlara yönlendirme çağrısında bulundu. Bu yaklaşım, harcama önceliklerini merkez bankasının adımlarıyla birlikte para birimini istikrara kavuşturma çabasının odağına yerleştiriyor.

Maliye Bakanlığının hassasiyet hesaplaması, riskin boyutunu ortaya koyuyor. 16.500 ile 17.668 arasındaki fark dolar başına 1.168 rupi, yani 100 rupilik 11,68 artış demek. Bu artışların her birini 800 milyar rupiyle çarpmak, bütçe açığı üzerindeki yaklaşık 9,3 trilyon rupilik ek baskı tahminini veriyor.

Bu baskı, daha fazla borçlanmaya başvurmadan veya zararlı harcama kesintileri yapmadan kamu maliyesini sürdürülebilir tutma çabalarını güçleştiriyor. Hükümetin, haneleri ve ekonomik faaliyeti destekleyen programlara kaynak ayırmayı sürdürürken artan enerji faturasını karşılaması gerekiyor.

Yapısal zayıflıklar şokların etkisini artırıyor

Endonezya’nın para birimindeki kırılganlık mevcut bütçenin ötesine uzanıyor. Ülke, son otuz yılın büyük bölümünde cari açık verdi ve büyümesini istikrarlı iç tasarruflar yerine oynak portföy yatırımlarıyla finanse etti. Cari işlemler hesabı, bir ülke ile dünyanın geri kalanı arasındaki ticaret ve diğer gelir akışlarını izler.

Reklam

Hisse senedi ve tahvillere yatırılan para gibi portföy yatırımları, yatırımcılar tedirgin olduğunda veya başka yerlerde daha cazip getiri bulduğunda hızla ülkeden çıkabilir. Endonezya’nın bu tür akımlara bağımlılığı, küresel yatırımcılar dolar varlıklarına yöneldiğinde rupiyi baskı altında bırakıyor.

Endonezya’nın ihracat tabanı büyük ölçüde emtialara dayanıyor. Bu ürünlerin fiyatları sert dalgalanabiliyor; imalat ürünleri ve hizmet ihracatı ise temel kırılganlığı giderecek kadar döviz kazandırmadı. İhracattan elde edilen dolarlar, yabancı para talebini karşılamaya yardımcı oldukları için önem taşıyor.

Bu zayıflıklar, doların son yükselişi sırasında rupinin neden Tayland bahtı ve Filipin pesosundan daha kötü performans gösterdiğini açıklamaya yardımcı oluyor. Her üç para birimi de ABD faizlerinin daha uzun süre yüksek kalması ve yatırımcıların daha güvenli gördükleri varlıklara yönelmesi nedeniyle baskı altında. Endonezya’nın yapısal açıkları, bu dış şokların etkisini artırıyor.

Sık politika değişiklikleri de yatırımcı kaygılarını artırdı. Ani düzenleme değişiklikleri ve net gelir modelleri bulunmayan, devlet öncülüğündeki iddialı projeler yatırımcıları daha temkinli hâle getirdi. Devlet işletmelerinin varlıklarını birleştirmek amacıyla kurulan Daya Anagata Nusantara Yatırım Yönetimi Ajansı (Danantara), yönetişime ilişkin soruları gündeme getirdi.

Devlet Başkanı Prabowo’nun yeğeninin Bank Indonesia başkan yardımcılığına atanması da para politikası üzerindeki siyasi etkiye ilişkin kaygıları körükledi. Piyasalar, merkez bankasının bağımsızlığının zayıflayabileceği algısına duyarlı; çünkü politika kararlarına duyulan güven, yatırımcıların paralarını ülkede tutup tutmayacağını etkiliyor.

Endonezya, mart ortası ile nisan ortası arasında 1,47 milyar dolarlık net portföy çıkışı kaydetti; çıkışlar ağırlıklı olarak hisse senetlerinde yoğunlaştı. Küresel risk iştahı daha da bozulurken para çıkışı eğilimi sürdü.

Petrol, ABD faizleri ve endeksten çıkarılmalar baskıyı artırıyor

Orta Doğu’da tırmanan gerilimler, özellikle İran’ın da taraf olduğu çatışma ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılması ihtimali, küresel petrol fiyatlarını varil başına yaklaşık 110 dolara çıkardı. Net petrol ithalatçısı olan Endonezya, yakıt ve ham petrol toplamında günde yaklaşık bir milyon varil ithal ediyor.

Ülkenin yıllık enerji ithalatı faturası 40 milyar dolara yaklaşıyor. Petrol fiyatındaki her bir dolarlık artış, ithalat yükünü büyütüyor, ticaret açığını genişletiyor ve sevkiyatların ödenmesi için ABD dolarına olan talebi artırıyor. Rupinin zayıflaması da bu dolar ödemelerini yerel para cinsinden daha pahalı hâle getiriyor.

Reklam

ABD Merkez Bankasının (Fed) faizleri mevcut yüzde 3,75 seviyesinden indirmekte isteksiz davranması baskıyı artırdı. Vadesi 10 yıl olan ABD Hazine tahvillerinin getirisi yüzde 4,47’ye yükselerek Endonezya varlıklarının dolar cinsi araçlara kıyasla sunduğu getiri avantajını daralttı.

Yatırımcılar bu farkı, gelişmekte olan piyasa varlıklarını elde tutmanın risklerine karşı tartıyor. Ek getirinin yeterli olmadığına karar verdiklerinde paralarını daha güvenli gördükleri varlıklara kaydırabiliyorlar. Endonezya, ocak ayının ilk üç haftasında 1,6 milyar dolarlık net sermaye çıkışı kaydetti; İran savaşı başladıktan sonra çıkışların hızı arttı.

Endeks sağlayıcısı MSCI, Mayıs 2026 incelemesinde 18 Endonezya hissesini endekslerinden çıkararak Jakarta’nın beklediğinden çok daha sert bir darbe indirdi. Bu karar, büyük şirketlerde hisse sahipliğinin yoğunlaşması ve halka açık dolaşımdaki payın sınırlı olmasıyla ilgili kaygıları yansıtıyordu. Halka açık dolaşımdaki pay, kontrol sahibi ortakların elinde tutulanlar dışındaki, piyasada alınıp satılabilen hisseleri ifade ediyor.

Endekste yapılacak dengeleme öncesinde bu çıkarılmalar yabancı yatırımcıların yoğun satışlarına yol açtı ve Endonezya borsasına dolar girişini azalttı. Petrol şoku, dolar varlıklarının cazip getirisi ve hisse senetlerinden para çıkışları bir araya gelerek iç kaygılar nedeniyle zaten zayıflamış olan para birimi üzerindeki baskıyı artırdı.

Mayıs boyunca baskı nasıl birikti?

Endonezya’nın para birimindeki sorunlar birkaç aya yayılarak gelişti. Süreç, yılın başındaki sermaye çıkışlarını, sonraki portföy satışlarını, rezervlerdeki düşüşü ve kurun rekor düşük seviyeye inmesini birbirine bağlıyor.

  • Ocak 2026’nın ilk üç haftası: Endonezya 1,6 milyar dolarlık net sermaye çıkışı kaydetti.
  • Mart ortasından nisan ortasına: Ağırlıklı olarak hisse senetlerinde yoğunlaşan net portföy çıkışı 1,47 milyar dolara ulaştı.
  • Mart ve nisan: Döviz rezervleri 148,2 milyar dolardan 146,2 milyar dolara gerileyerek art arda dört aylık düşüşü tamamladı.
  • Mayıs 2026: MSCI, endeks incelemesinde 18 Endonezya hissesini çıkardı; dengeleme öncesinde yabancı satışları tetiklendi.
  • Mayıs ortası: Rupinin dolar karşısında değeri 17.670’e kadar geriledikten sonra 17.668 civarında dengelendi; yıl başından bu yana kayıp yaklaşık yüzde 5’e ulaştı.

Sıradaki politika gelişmesi olarak Bank Indonesia’nın mayıs toplantısı gösteriliyor. DBS ve OCBC ekonomistleri faizin 25 baz puan artırılarak yüzde 5’e çıkarılmasını bekliyor. Bir baz puan, yüzde puanın yüzde birine karşılık geliyor; dolayısıyla bu tahmin 0,25 yüzde puanlık bir artış anlamına geliyor. 19 Mayıs itibarıyla bu, açıklanmış bir karar değil, beklenti niteliğinde.

Reklam

Bank Indonesia birbiriyle yarışan hedeflerle karşı karşıya

Bank Indonesia Başkanı Perry Warjiyo, merkez bankasının rupiyi savunmak için her türlü çabayı gösterdiğini vurguladı. Spot döviz piyasasında, teslimatsız vadeli işlemlerde ve tahvil piyasasında müdahaleler yoğunlaştı. Spot işlemler, cari kurlardan yapılan döviz alım satımlarını ifade ederken teslimatsız vadeli işlemler, dayanak para birimi teslim edilmeden sonuçlandırılan sözleşmeler yoluyla kur riskini yönetme imkânı sağlıyor.

Merkez bankası, Bank Indonesia Rupiah Menkul Kıymetleri (SRBI) üzerinden yürütülen işlemler de dâhil olmak üzere yedi istikrar önlemini devreye aldı. Bu çabalar, ekonomik büyümeyi destekleyen koşulları korurken para birimini ve finans piyasalarını desteklemeyi amaçlıyor.

Buna rağmen döviz rezervleri, nisanda art arda dördüncü ay gerileyerek mart ayına göre 2 milyar dolar azaldı ve 146,2 milyar dolara indi. Bu düzey hâlâ yaklaşık 5,8 aylık ithalatı karşılıyor; ancak rezervlerin düşmeye devam etmesi, merkez bankasının kendi kaynaklarına ilişkin yeni bir kaygı yaratmadan müdahaleyi ne kadar sürdürebileceğini sınırlıyor.

Ekonomide İmkânsız Üçleme olarak bilinen bir politika ikilemi söz konusu. Bir ülke aynı anda hem istikrarlı bir döviz kurunu koruyamaz hem bağımsız para politikası yürütemez hem de sermayenin serbestçe hareket etmesine izin veremez. Yatırımcılar paralarını yurt dışına taşırken faizleri büyümeyi destekleyecek düzeyde tutup para birimini istikrara kavuşturmaya çalışmak, rezervler üzerindeki baskıyı artırıyor.

Bank Indonesia’nın rupideki oynaklığı yumuşatma çabası bu nedenle giderek daha fazla rezerv kaybına yol açtı. Faiz artışı dengeyi para birimini savunma yönüne kaydırır; ancak bazı analistler, yani hükümet harcamalarıyla gelirlerini daha sürdürülebilir bir dengeye getirecek mali konsolidasyon yapılmadığı sürece, yüksek faizin yalnızca zaman kazandıracağı uyarısında bulunuyor.

Maliye Bakanı Purbaya Yudhi Sadewa’nın Tahvil İstikrar Fonu (BSF) planı da aynı güven sorunuyla karşı karşıya. Riefky, yatırımcılar hükümetin genel mali yönüne şüpheyle yaklaşmayı sürdürürken planın anlamlı bir etki yaratmasının pek olası olmadığını savunuyor.

Rupideki düşüş köylüleri neden etkiliyor?

Devlet Başkanı Prabowo, Doğu Cava’da katıldığı etkinliklerde köylülere ABD dolarıyla işlem yapmadıkları için endişelenmelerine gerek olmadığını iki kez söyledi. Ayrıca Endonezya’nın gıda ve enerji arzının güvence altında olduğunu ve ekonominin temelde güçlü olduğunu vurguladı.

Bu açıklamalar Endonezya sosyal medyasında alaycı memlere ve parodilere konu oldu. Viral olan bir video, köylülerin hâlâ ulaşımda at kullandığını ve yiyecek bulmak için avlanmak zorunda olduğunu ileri sürerek kırsal toplulukların küresel piyasalardan yalıtılmış olduğu iddiasıyla alay etti.

Reklam

Maliye Bakanı Purbaya daha sonra mesajı yumuşatarak devlet başkanının köydeki kalabalığın moralini yükseltmeye çalıştığını açıkladı. Buna rağmen ekonomistler, rupide ödeme yapmanın kırsal haneleri döviz kurundaki düşüşten koruduğu fikrine karşı çıktı.

Ekonomi ve Hukuk Çalışmaları Merkezi (Celios) İcra Direktörü Bhima Yudhistira, uzak topluluklarda bile kullanılan ithal yakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, gübre, motosiklet ve elektronik ürünlere dikkat çekti. Bu ürünleri veya ithal bileşenlerini satın almak için daha fazla rupiye ihtiyaç duyulması, maliyetin yerel fiyatlar yoluyla tüketicilere yansımasına yol açabiliyor.

Doğu Cava’nın Blitar kentinde 57 yaşındaki ev kadını Ninik Sukarmi, yerel satıcısından aldığı tofu ve tempeh porsiyonlarının mart ayındaki Ramazan Bayramı tatilinden önceki döneme kıyasla küçüldüğünü fark etti. Değişikliğin nedenini sorduğunda satıcı, plastik ambalaj ve ithal soya fasulyesi maliyetlerindeki artışı gerekçe gösterdi.

Onun yaşadıkları, döviz kurunun tanıdık gıdalara içerik maddeleri ve ambalaj yoluyla nasıl yansıdığını gösteriyor. Bir hane, geleneksel bir temel gıdayı yakındaki bir satıcıdan alabilir; ancak bu ürünün maliyetinin bir bölümü yine de küresel piyasalardan satın alınan girdilere bağlıdır. Porsiyonların küçülmesi de fiyat artışı kadar görünür olmasa bile, bir ailenin parasıyla alabildiği miktarı azaltıyor.

Ekonomistlere göre nelerin değişmesi gerekiyor?

Gadjah Mada Üniversitesi ekonomistlerinden Eddy Junarsin, baskıların kötü yönetilmesinin istikrarsızlaştırıcı spekülasyonları tetikleyebileceği ve paniğin para satışlarını daha da artırabileceği uyarısında bulundu. Junarsin’in kaygısı, yatırımcılar ve diğer piyasa katılımcıları daha fazla kayıp beklentisiyle tepki verdikçe düşüşün kendi kendini besleyebilmesi.

Junarsin, faiz oranları konusunda zor bir tercihle karşı karşıya olunduğunu belirtti. Faizleri düşürmek büyümeyi canlandırabilir, ancak enflasyonu körükleme riski taşır. Faizleri artırmak enflasyonu sınırlayabilir; ancak büyümeyi yavaşlatıp işsizliği artırabilir. Hükümet ve merkez bankası hem para birimini hem ekonomik faaliyeti korumaya çalışırken her iki seçeneğin de bir bedeli var.

Junarsin’e göre döviz piyasasına müdahale gerekli, ancak sınırlı ve sterilize edilmiş olmalı. Sterilizasyon, müdahalenin ülke içinde dolaşımdaki para miktarı üzerindeki etkisinin dengelenmesi anlamına geliyor. Müdahalenin rezervleri tüketmemesi veya uzun vadede güveni zedelememesi gerektiğini savundu.

Junarsin ayrıca para politikasının tek başına sonuç vermeyeceğini vurguladı. Özellikle bütçe dengesinin korunması ve kamu borcunun verimli biçimde yönetilmesi yoluyla hükümetin desteği kritik önem taşıyor. Hızla çıkıp gidebilen spekülatif para yerine kalıcı yatırımları çekmek için açık politika iletişimi, hukuki güvence ve siyasi istikrar gerekiyor.

Reklam

Riefky’nin mali kaygılarıyla Junarsin’in politika önerileri eşgüdüm ihtiyacında buluşuyor. Para birimine müdahale, piyasadaki acil baskıya yanıt verebilir; bütçe kararları ve öngörülebilir kurallar ise yatırımcıların geri dönüp dönmeyeceğini ve ülkede kalıp kalmayacağını etkileyen kaygıları ele alabilir.

Olası kur seviyeleri ve eşit dağılmayan kazanımlar

Teknik piyasa analistleri, 17.500 seviyesinin aşılmasının uzun süreli bir yatay seyir döneminin başlangıcı olabileceği ve rupinin hızla toparlanmak yerine zayıf bir bantta işlem görebileceği uyarısında bulunuyor. Temel senaryoları, Orta Doğu’daki gerilimin büyük bir tırmanış olmadan sürmesi varsayımına dayanıyor.

Bu senaryoya göre rupi, önümüzdeki aylarda dolar karşısında 17.550 ile 17.700 arasında işlem görebilir. Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması ve petrol fiyatlarının varil başına 120 doların üzerine çıkması daha ciddi bir tablo yaratır. Bu koşullara dayanan tahminler, dolar başına 18.000, hatta 18.300 seviyelerine işaret ediyor.

Bu daha zayıf seviyeler, ithal mallardan kaynaklanan enflasyonu artırır, şirketlerin kâr marjlarını daraltır ve imalatçıların maliyetleri düşürmeye çalışmasıyla işten çıkarma riskini yükseltir. Yüksek enerji maliyetleriyle zayıf para biriminin bir araya gelmesi, haneler ve kamu bütçesi üzerindeki baskıyı da artırır.

Rupinin zayıflamasının bazı faydaları da var. Endonezya ihracatı yabancı para cinsinden daha rekabetçi hâle geliyor; yurt dışındaki şirketler için yerel üretim maliyetlerinin düşmesi de doğrudan yabancı yatırımı çekebilir. Turizm sektörü şimdiden hareketlilik kazandı; Singapurlu ziyaretçiler elverişli kurlardan yararlanmak için Batam ve Bintan’a gidiyor.

Para birimi kontrolsüz biçimde düşmeyi sürdürürse bu kazanımların daha geniş ekonomik zararı telafi etmesi beklenmiyor. 19 Mayıs itibarıyla Endonezya’nın önündeki zorluk, döviz piyasasına müdahalenin tek başına çözemeyeceği harcama, gelir ve güven sorunlarını ele alırken kısa vadeli piyasa baskısını sınırlamak.

Özet

  • Rupi mayıs ortasında dolar karşısında 17.670’e kadar geriledi ve 17.668 civarında dengelendi. Kayıtlardaki en düşük seviyesine inen para birimi, 2026 başındaki değerinin yaklaşık yüzde 5 altında.
  • 2026 bütçesinde dolar kuru 16.500 rupi olarak varsayılıyor. Maliye Bakanlığının hassasiyet hesaplamalarına göre kur 17.668 olduğunda bütçe açığı üzerindeki ek baskı yaklaşık 9,3 trilyon rupiye ulaşıyor.
  • Ekonomist Teuku Riefky’ye göre artan yakıt sübvansiyonları, zayıf vergi gelirleri ve MBG ile KDMP harcamaları mali alanı daralttı.
  • Emtia bağımlılığı, cari açıklar, oynak yatırım akımları ile politika ve kurumların bağımsızlığına ilişkin kaygılar güveni zayıflattı.
  • Varil başına yaklaşık 110 dolara çıkan petrol fiyatları, ABD faizleri ve MSCI’nin 18 Endonezya hissesini endekslerinden çıkarması dış baskıyı artırdı.
  • Döviz rezervleri nisanda 146,2 milyar dolara geriledi. DBS ve OCBC ekonomistleri, Bank Indonesia’nın mayıs toplantısında faizin 25 baz puan artırılarak yüzde 5’e çıkarılmasını bekliyor.
  • Kırsal haneler, ithal ürünler ve girdiler yoluyla etkileniyor. Blitar’da tofu ve tempeh porsiyonlarının küçülmesinin arkasında soya fasulyesi ve ambalaj maliyetleri de var.
  • Temel senaryoda rupinin 17.550 ile 17.700 arasında seyretmesi bekleniyor. Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması petrol fiyatlarını 120 doların üzerine çıkarırsa 18.000 ile 18.300 seviyeleri mümkün.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir