Tayvan teknoloji sektöründe 2.231 puanlık düşüş yaşandığı bildirildi
Tayvan borsasının 16 Kasım 2026 Pazartesi günü, satışların büyük çip şirketlerinden bellek üreticilerine, devre kartı tedarikçilerine ve geleneksel sektörlere yayılmasıyla 2.231 puan gerilediği bildirildi. Haberde bu düşüşün borsa tarihindeki en büyük dördüncü puan kaybı olduğu, borsada işlem gören ve tezgâh üstü piyasadaki 1.600’den fazla hissenin değer kaybettiği, 110’dan fazla hissenin ise günlük alt işlem limitine ulaştığı belirtildi.
İçindekiler
- Tayvan teknoloji sektöründe 2.231 puanlık düşüş yaşandığı bildirildi
- Geniş çaplı düşüşe büyük şirketler öncülük etti
- Bellek ve devre kartı tedarikçileri baskı altında
- Bildirilen gelişmelerin seyri
- Nvidia’daki düşüş, süregelen gerilemeye eklendi
- Asyalı tedarikçiler yatırım kararlarını neden izliyor?
- Mevcut üretim farklı bir bakış açısı sunuyor
- Güney Kore ve Japonya da baskı altında
- Yatırımcılar sırada neyi duymayı bekliyordu?
- Öne Çıkanlar
Bildirilen satış dalgası, Jensen Huang’ın Nvidia’dan ayrıldığı ve finans direktörü Colette Kress’in geçici CEO olduğu yönündeki haberlerin ardından geldi. Bu iddialara eşlik eden, doğrudan erişilebilir bir şirket açıklaması veya resmî borsa kaydı bulunmadığından liderlik değişikliği, piyasanın nihai sonucu ve tarihsel sıralama doğrulanmış değil. Aşağıdaki rakamlar bildirilen işlem seyrini aktarıyor; gün içi fiyatlar kapanış sonuçlarından ayrı olarak belirtiliyor.
Pazartesi günkü işlemlerde Tayvan’ın gösterge endeksi Taiex’in 41.896,98 seviyesinde olduğu, 1.778,14 puan ya da yüzde 4,07 gerilediği bildirildi. Başka bir işlem güncellemesinde endeksin gün içindeki en düşük seviyesi 41.802 olarak verildi. Her iki veriye göre de endeks 42.000’in ve önceki 10 işlem günündeki yaklaşık 42.482’lik ortalamasının altına indi.
Tayvan açısından acil kaygı somuttu: Nvidia çip üretmek, bilişim sistemlerini monte etmek ve bileşen tedarik etmek için ada genelindeki üreticilere bağımlı. Yatırımcılar, ABD’li çip tasarımcısının tepesindeki olası değişikliğin bu ağdaki siparişlerin ve fabrika yatırımlarının hızını etkileyip etkilemeyeceğini tartıyordu.
Geniş çaplı düşüşe büyük şirketler öncülük etti
Dünyanın en büyük fason çip üreticisi ve Nvidia’nın başlıca üretim ortaklarından Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) hisselerinin seans içinde 80 Tayvan doları düşüşle 2.270 Tayvan dolarına kadar gerilediği bildirildi. Başka bir gün içi veride hisse 75 Tayvan doları kayıpla 2.275 Tayvan dolarından işlem görürken işlem hacmi 46,737 milyar Tayvan doları olarak verildi.
MediaTek hisseleri 245 Tayvan doları düşerek 3.875 Tayvan dolarına kadar indi. Hisse başka bir işlem anında 230 Tayvan doları kayıpla 3.890 Tayvan dolarından işlem görürken işlem hacmi 27,479 milyar Tayvan doları oldu. Farklı fiyatlar, işlem sırasında yapılan güncellemeleri yansıtıyor.
Delta Electronics günlük alt işlem limitine ulaşarak 120 Tayvan doları düşüşle 1.120 Tayvan dolarına geriledi. Foxconn olarak da bilinen Hon Hai Precision Industry hisseleri ise 18 Tayvan doları kayıpla 223 Tayvan dolarından işlem gördü. Bu şirketler, işlemcilerin üretilmesinden güç ekipmanlarının üretimine ve sistemlerin montajına kadar bilişim tedarik zincirinin çeşitli aşamalarında Tayvan’ın rolünü gösteriyor.
TSMC, MediaTek ve Delta için bildirilen üç işlem hacminin toplamı 95,804 milyar Tayvan dolarına ulaştı. İşlem hacmi, el değiştiren hisselerin değerini ölçer. Seansı takip eden yatırımcılar için işlemlerin bu şirketlerde yoğunlaşması, en hareketli işlemlerin hangi hisselerde gerçekleştiğini gösterdi.
Bellek ve devre kartı tedarikçileri baskı altında
Bir bellek çipi üreticisi olan Nanya Technology hisselerinin yüzde 8,4 düşüşle 345 Tayvan dolarına gerilediği, Winbond Electronics hisselerinin ise yaklaşık yüzde 8 kayıpla 115 Tayvan dolarına indiği bildirildi. İşlemcilerin büyük miktarda bilgiye hızla erişmesi gerektiğinden bellek, yapay zekâ bilişiminin temel bileşenlerinden biri.
Devre kartı tedarikçileri de yoğun satışlarla karşılaştı. Elite Material, Taiwan Union Technology, Iteq ve Ventec International işlem sırasında günlük alt limitlerine ulaştı. Yarı iletkenlerin paketlenmesinde kullanılan alt tabakaları üreten Unimicron, Nan Ya PCB ve Kinsus hisselerinin de alt limitlerde olduğu bildirildi.
Alt tabakalar, bir çipin elektronik cihazın geri kalanına bağlanmasına yardımcı olur. İşlemci, bellek ve paketleme tedarikçilerindeki eş zamanlı zayıflık, yatırımcıların yapay zekâ donanımıyla ilişkili şirketleri ne kadar geniş kapsamlı biçimde yeniden değerlendirdiğini gösterdi.
Nanya Technology’den farklı bir şirket olan Nan Ya Plastics hisseleri 29 Tayvan doları kayıpla 275 Tayvan dolarından işlem görürken işlem hacmi 20,363 milyar Tayvan doları oldu. Bileşik yarı iletken üreticisi Win Semiconductors’ın hisseleri ise 43 Tayvan doları düşüşle 525 Tayvan dolarından işlem gördü. Satışlar plastik, kimya, petrokimya ve makine sektörlerine de yayıldı; böylece seans, bir avuç teknoloji hissesindeki düşüşün ötesine geçti.
Bildirilen gelişmelerin seyri
İşlem haberleri birkaç seansa yayılıyor. Tarihleri ayrı tutmak, bazı çip şirketlerinin Nvidia ile birlikte gerilemeden önce neden yükseldiğini açıklamaya yardımcı oluyor.
- 12 Kasım: Nvidia’nın Huang’ın ayrılışını ve Kress’in geçici CEO olarak atanmasını duyurduğu bildirildi. Hisse, seansın önceki bölümünde çok daha sert düşüşler yaşadıktan sonra günü yüzde 4,34 kayıpla tamamladı.
- 13 Kasım: Nvidia hisseleri yüzde 2,01 daha geriledi. Philadelphia Yarı İletken Endeksi yüzde 3,43, Nasdaq Bileşik Endeksi ise yaklaşık yüzde 0,9 düştü.
- 16 Kasım: Tayvan’ın Taiex endeksi işlem sırasında 42.000’in altına indi; çip üreticileri ve bileşen tedarikçilerinde sert kayıplar görüldü.
- 17 Kasım: Yönetimin vereceği yanıtı izleyen yatırımcılar için Nvidia’nın üç aylık finansal sonuçlarını açıklaması sıradaki planlı gelişme olarak gösterildi.
Tayvan endeks vadeli işlemleri, pazartesi günü nakit piyasası açılmadan önce baskıya işaret etmişti. 12 Kasım gecesi seansının 43.180’den açıldığı, ardından 43.000’in altına indiği ve 42.691 seviyesinin görüldüğü bildirildi.
Nvidia’daki düşüş, süregelen gerilemeye eklendi
Nvidia’nın cuma günü yaşadığı bildirilen düşüş, piyasa değerini Temmuz 2025’ten bu yana ilk kez kapanışta 4 trilyon doların altına indirdi. Hisse hafta boyunca yüzde 12,75 değer kaybetti ve düşüş serisini art arda altı haftaya taşıdı. Bu, 2012’den bu yana görülen en uzun düşüş serisi olarak nitelendirildi.
Perşembe günkü işlemler özellikle dalgalı geçti. Nvidia hisseleri, toparlanıp yaklaşık yüzde 4,3 düşüşle kapanmadan önce yaklaşık yüzde 14’e varan kayıp yaşadı. Hisselerin ekim başındaki zirvesinin yaklaşık yüzde 32 altında olduğu da bildirildi; bu aşamada piyasa değerindeki kayıp 1,8 trilyon doları aşıyordu.
Cuma günü ABD piyasasının geneli aynı ölçüde zayıf değildi. Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,1 yükselirken S&P 500 yüzde 0,4 düştü. Philadelphia Yarı İletken Endeksi’ndeki yüzde 3,43’lük çok daha sert düşüş, en yoğun baskının çip şirketlerinde olduğunu gösterdi.
AMD ve Broadcom, yatırımcı algısındaki değişimi ortaya koydu. Yatırımcılar Nvidia’nın rakiplerinin iş alıp alamayacağını değerlendirirken her iki hisse de perşembe günü yükselmişti. Cuma günü AMD yüzde 8,8, Broadcom ise yüzde 4,8 gerileyerek satışların rakip çip tasarımcılarına da yayıldığını gösterdi.
Asyalı tedarikçiler yatırım kararlarını neden izliyor?
Nvidia’nın Asyalı üreticiler açısından önemi, tek tek çip siparişlerinin ötesine uzanıyor. Şirket, talep ortaya çıkmadan önce fabrikalarını hazırlaması gereken tedarikçi ağı genelinde ürün geliştirme, üretim kapasitesi ve yatırımların eşgüdümüne yardımcı oluyor.
Huang’ın mayıs ayında Nvidia’nın Tayvan’a yılda yaklaşık 150 milyar dolar yatırım yapmayı planladığını söylediği bildirildi. Nvidia ile Güney Koreli SK Group’un veri merkezlerini ve geleceğin çiplerini kapsayan, yaklaşık 500 milyar dolar değerinde bir yapay zekâ girişimi üzerinde çalıştığı da aktarıldı. Bu rakamlar tamamlanmış harcamaları değil, açıklanan planların ölçeğini ifade ediyor.
Counterpoint Research Araştırma Başkan Yardımcısı Neil Shah, Huang’ın ayrılmasının şirketin daha geniş kapsamlı yatırım faaliyetlerini yavaşlatabileceğini söyledi.
Onun yönetimde olmadığı bir dönemde Nvidia’nın yeni, iddialı ekosistem yatırımlarında ve yüksek getirili ikili yapay zekâ altyapısı anlaşmalarında yavaşlama görmemiz muhtemel.
Tedarikçiler açısından taahhütlerin yavaşlaması; ekipman kurulumunun, fabrika genişletmenin veya üretim kapasitesi ayırmanın zamanlamasını etkileyebilir. Ticari açıdan asıl soru, Nvidia’nın yeni yönetim ekibinin bu taahhütleri aynı hızla ve aynı ölçekte verip vermeyeceği.
Mevcut üretim farklı bir bakış açısı sunuyor
Nvidia hisselerine sahip Minotaur Capital’in portföy yöneticisi ve kurucu ortağı Armina Rosenberg, şirketin yakın vadeli iş görünümüne ilişkin daha ölçülü bir değerlendirme sundu. Hâlihazırda hazırlanan ürünlere ve müşteri bütçelerine dikkat çekti.
Nvidia’nın önümüzdeki bir iki yıl içinde göndereceği çipler şimdiden tasarlandı ve üretimde. Müşterilerinin 2027 harcama planları da şirketi kimin yönettiğine bağlı değil.
Rosenberg’in değerlendirmesi, mevcut üretimi ilerideki genişleme kararlarından ayırıyor. Yatırımcılar yeni projelerin olası hızını yeniden değerlendirirken tedarikçiler, tasarımı tamamlanmış ürünleri üretmeye devam edebilir.
Omdia Baş Analisti Lian Jye Su, uygulama ve ürün yol haritasını uzun vadeli kaygılar arasında gösterdi. Yol haritası, bir şirketin hangi ürünleri ne zaman piyasaya sürmeyi planladığını ortaya koyar. Bu takvimdeki gecikmeler veya belirsizliklerin artması, rakip çip tasarımcılarına müşteri kazanmak için daha fazla alan açabilir.
Bernstein, Nvidia için hisse fiyatı hedefini 400 dolardan 200 dolara indirerek yüzde 50 düşürdü. Fiyat hedefi, bir analistin hisse için öngördüğü değerdir. Bu revizyonun büyüklüğü, Nvidia’ya ilişkin beklentilerin ne kadar keskin biçimde yeniden değerlendirildiğini gösterdi.
Güney Kore ve Japonya da baskı altında
Güney Kore’nin Kospi endeksi, pazartesi gününe ilişkin bildirilen işlem verilerinde yüzde 2,8 düşerek 5.142,84’e indi. SK Hynix yüzde 5,5, Samsung Electronics ise yüzde 3,2 geriledi. Her iki şirket de yapay zekâ işlemcileriyle eşleştirilen yüksek bant genişlikli bellek dâhil, gelişmiş bilişimde kullanılan bellekleri tedarik ediyor.
Japonya’nın Nikkei 225 endeksi yüzde 1,6 düşerek 60.182,50’ye geriledi. SoftBank Group yüzde 4,2, bellek üreticisi Kioxia yüzde 5,5, yarı iletken ekipmanı üreticisi Tokyo Electron ise yüzde 5,2 değer kaybetti. Japon hisseleri, ekonominin son çeyrekte daraldığını gösteren verilerin etkisiyle de geriledi.
Tayvan’daki yaklaşık yüzde 4,1’lik gün içi düşüş, Güney Kore ve Japonya’da bildirilen kayıplardan daha sertti. Buna karşılık Hong Kong’un Hang Seng Endeksi yüzde 0,9 yükselirken Hindistan’ın Sensex endeksi yüzde 0,6 kazanç elde etti. Bu da bölgedeki satışların eşit dağılmadığını gösterdi.
Pinpoint Asset Management Başkanı ve Başekonomisti Zhiwei Zhang, yatırımcıların Nvidia gelişmelerinden önce de yapay zekâ yatırımlarına ilişkin risklerden kaygı duyduğunu söyledi.
Nvidia’da yaşananlardan önce de piyasa bu riskten endişe ediyordu.
Şöyle ekledi:
Şimdi risk daha da ciddi hâle geldi.
Yatırımcılar sırada neyi duymayı bekliyordu?
17 Kasım’da açıklanması planlanan Nvidia finansal sonuçları, yatırımcıların müşteri talebi, ürün teslimatları ve yönetimin planları hakkında bilgi alabileceği en yakın fırsattı. Kress’in geçici olarak atandığı bildirildiğinden kalıcı CEO pozisyonu karara bağlanmamıştı ve atama tarihi verilmemişti.
Tayvanlı üreticiler açısından en yararlı yanıtlar siparişler, fabrika kapasitesi ve yeni ürünlerin takvimiyle ilgili olacaktı. Bu kararlar, Nvidia’nın şirket yönetimini ada genelindeki tedarikçilerin harcama ve üretim planlarına bağlıyor.
Bildirilen 2.231 puanlık düşüş, piyasadaki şokun boyutunu ortaya koyuyor. Sonraki ticari kararlar, bu yeniden değerlendirmenin Tayvan, Güney Kore ve Japonya’daki üretim planlarına nasıl yansıyacağını belirleyecek.
Öne Çıkanlar
- Tayvan borsasının 2.231 puan gerilediği, 1.600’den fazla hissenin değer kaybettiği ve 110’dan fazlasının günlük alt limite ulaştığı bildirildi.
- Gün içi Taiex verilerinden biri endeksin yüzde 4,07 düşüşle 41.896,98’e indiğini gösterirken başka bir güncellemede en düşük seviye 41.802 olarak verildi.
- TSMC, MediaTek, Delta Electronics, bellek üreticileri ve devre kartı tedarikçileri yoğun satışlarla karşılaştı.
- Nvidia’nın önceki hafta yüzde 12,75 gerilediği, Colette Kress’in geçici CEO olarak atandığı bildirildi.
- Mevcut çip üretimi ve müşteri harcama planları bir ölçüde devamlılık sağlarken, ilerideki yatırım taahhütleri daha belirsiz hâle geldi.
- Nvidia’nın finansal sonuçlarını 17 Kasım’da açıklaması planlanmıştı. Liderlik değişikliği iddiaları ile Tayvan piyasasına ilişkin nihai rakamların resmî kaynaklardan doğrulanması gerekiyor.






