Japonya’da İş Gücü Açığı Büyürken JAL, Haneda’da İnsansı Bagaj Taşıma Robotlarını Test Ediyor

10 dakikalık okuma
Japan Airlines begins humanoid robot trials at Tokyo's Haneda airport ...

Robotlar Haneda’da Yer Hizmetleri Ekibine Katılıyor

Japan Airlines, Mayıs 2026’da Tokyo’daki Haneda Havalimanı’nda insansı robotlarla iki yıllık bir deneme başlatıyor. Şirket, 130 santimetre boyundaki makinelerin bagaj ve kargoların taşınmasına yardımcı olup yer hizmetleri ekiplerinin fiziksel yükünü hafifletip hafifletemeyeceğini test edecek. Deneme, Japonya’nın daralan iş gücü ve rekor düzeydeki uluslararası turizmle karşı karşıya olduğu bir dönemde yapılıyor.

İçindekiler
  1. Robotlar Haneda’da Yer Hizmetleri Ekibine Katılıyor
  2. Deneme Gerçek Operasyonlara Nasıl İlerleyecek?
  3. Neden İnsan Biçiminde Bir Robot Kullanılıyor?
  4. Daralan İş Gücü, Rekor Turizmle Karşı Karşıya
  5. Havalimanında Fiziksel Yapay Zekâ Ne Anlama Geliyor?
  6. Şarj Molaları ve Uzaktan Kumanda
  7. Güvenlik Sorumluluğu İnsanlarda Kalacak
  8. Çinli Robot Üreticileri Büyüme Alanı Arıyor
  9. Başarılı Olması Diğer Havalimanları İçin Ne Anlama Gelebilir?
  10. Öne Çıkanlar

JAL ve GMO AI & Robotics Trading ortaklığı 27 Nisan’da duyurdu. 2028’e kadar sürmesi planlanan proje, Japonya’daki bir havalimanında yer hizmetlerinde insansı robotların kullanılmasına yönelik ilk gösterim deneyi olarak tanımlanıyor. Haneda, Büyük Tokyo Bölgesi’ne hizmet veriyor ve yılda 60 milyondan fazla yolcuya ev sahipliği yapıyor.

8 Mayıs haftasında düzenlenen medya gösteriminde, Çin’in Hangzhou kentinde bulunan Unitree Robotics tarafından üretilen bir robot, park hâlindeki JAL uçağının yanında kargo konteynerlerini dikkatle bir konveyör bandına doğru itti. İşini tamamladıktan sonra dönüp yakındaki insan çalışma arkadaşlarına el salladı.

Makinenin boyu yaklaşık 130 santimetre. Şarj molası vermesi gerekmeden önce iki ila üç saat çalışıyor; şarj için belirlenmiş alanlar oluşturulması planlanıyor. Şimdilik robotlar uzaktan insan kontrolüyle çalışıyor ve kendi kararlarını vermek yerine operatörlerin yönlendirdiği hareketleri uyguluyor.

JAL, başlangıçta apron adı verilen, uçakların çevresindeki çalışma alanında bagaj ve kargo konteynerlerinin taşınması gibi fiziksel açıdan zorlayıcı işlere odaklanmayı planlıyor. Yer hizmetleri ekipleri bu işleri kısıtlı alanlarda ve dar zaman aralıklarında yürütüyor. Denemede, insan gibi hareket edecek şekilde tasarlanan bir makinenin mevcut iş akışlarına uyup uymadığı incelenecek; güvenlik sorumluluğu ise çalışanlarda kalacak.

Deneme Gerçek Operasyonlara Nasıl İlerleyecek?

JAL ve GMO, robotların hemen rutin olarak kullanılmasına geçmek yerine aşamalı bir deney tasarladı. İlk aşamada havalimanındaki işler incelenecek ve insansı makinelerin çalışanlarla birlikte güvenli şekilde çalışabileceği belirli alanlar saptanacak.

Ekipler, uçakların çevresinde kullanılabilir alanı, yer hizmetleri görevlerinin zamanlamasını ve insanlar ile robotlar arasında gerekli iletişimi değerlendirecek. Bu ayrıntılar önemli; çünkü bagaj ve kargo hareketlerinin, uçağı bir sonraki uçuşuna hazırlamak için yürütülen daha geniş iş akışına uyması gerekiyor.

Reklam

Ortaklar daha sonra simüle edilmiş havalimanı ortamlarında tekrarlanan operasyon kontrolleri yapacak. Robotların insan ekiplerine düzenli olarak destek verebildiği bir çalışma biçimini ifade eden, kendi deyimleriyle "sürdürülebilir bir işletme modeli" oluşturmayı hedefliyorlar. Makineler, ancak bu kontrollerin ardından bagaj ve kargo konteynerlerini taşımak üzere apron operasyonlarında kullanılacak.

Takvim, robotik alanındaki gelişmeleri, kamu politikalarını ve havalimanı operasyonlarını bir araya getiriyor:

  • Mart 2026: Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, azalan iş gücüne karşı robotik ve yapay zekâyı teşvik eden yönergeler yayımladı. Unitree’nin halka arz başvurusu da aynı ay onaylandı.
  • 27 Nisan 2026: JAL ve GMO AI & Robotics Trading, havalimanındaki iş birliğini duyurdu.
  • Mayıs 2026: Haneda’da iki yıllık insansı robot denemesi başlıyor.
  • 2028’e kadar: Ortaklar çalışma alanlarını değerlendirmeyi, simüle edilmiş operasyon kontrolleri yapmayı ve gerçek yer hizmetlerine geçişi planlıyor.

Simülasyon testlerinden gerçek operasyonlara ne zaman geçileceğine ilişkin kesin bir tarih verilmedi. Süreç, havalimanı işleyişini ve havacılık güvenliği standartlarını korumayı amaçlayan değerlendirme ve doğrulama aşamalarının sonuçlarına bağlı.

Neden İnsan Biçiminde Bir Robot Kullanılıyor?

İnsansı robotlar Haneda’da belirli bir avantaj sunuyor: Hareket kabiliyetleri insanlarınkine benzer olduğu için hâlihazırda insan çalışanlar için tasarlanmış alanlarda görev yapabiliyorlar. Ortaklar, bu uyarlanabilirliği havalimanı altyapısında pahalı değişikliklere gerek kalmadan otomasyona geçmenin bir yolu olarak görüyor.

Sabit konveyör sistemleri ve tek bir iş için tasarlanmış makineler belirli görevleri otomatikleştirebiliyor; ancak modern havalimanlarının karmaşık yer hizmetleri rutinlerine uyum sağlamakta zorlanıyorlar. İnsansı makineler, mevcut alanlarda hareket ederek daha esnek bir hareket aralığıyla fiziksel işleri yerine getirmek üzere tasarlanıyor.

GMO AI and Robotics Başkanı Tomohiro Uchida, yolcuların gördüğü otomatik sistemlerle perde arkasında devam eden el emeği arasındaki farkı şöyle anlattı:

Havalimanları son derece otomatikleşmiş ve standartlaşmış görünse de arka plandaki operasyonlar hâlâ büyük ölçüde insan gücüne dayanıyor ve ciddi iş gücü sıkıntısı yaşıyor.

Haneda’daki deneme, havalimanının daha az görünür olan bu bölümüne odaklanıyor. Konteynerleri taşımak, kargoyu yükleyip boşaltmak ve ekipmanları apron boyunca hareket ettirmek güç ve dayanıklılık gerektiriyor. Bu işler aynı zamanda görece öngörülebilir bir düzene sahip olduğundan robot desteğini test etmek için uygun bir başlangıç noktası oluşturuyor.

Reklam

Daralan İş Gücü, Rekor Turizmle Karşı Karşıya

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün tahminlerine göre Japonya’nın çalışma çağındaki nüfusunun 2023 ile 2060 arasında yüzde 31 azalması bekleniyor. Onlarca yıldır süren düşük doğum oranları ve yaşlanan nüfus, iş gücü piyasasına katılan yeni çalışanların sayısına kıyasla emeklilerin giderek artmasına yol açıyor.

Tahmin, söz konusu dönemde çalışma çağındaki nüfusun neredeyse üçte birinin azalacağına işaret ediyor. Havalimanı yer hizmetleri gibi fiziksel emeğe hâlâ büyük ölçüde dayanan sektörlerde çalışan havuzunun daralması, temel işleri tamamlamanın başka yollarını bulma baskısı yaratıyor.

Japonya, benzeri görülmemiş sayıda uluslararası ziyaretçiyi ağırlarken bu baskıyla karşı karşıya. 2025’te 42,7 milyon ziyaretçiyle rekor kırılmasının ardından 2026’nın ilk iki ayında ülkeye yedi milyondan fazla ziyaretçi geldi.

Haneda’nın yılda 60 milyonu aşan yolcu trafiği, bagaj ve kargodan sorumlu ekiplere büyük iş yükü getiriyor. Çalışanlar, uçuşlar arasında uçağı hazırlamak için ayrılan süreyi kısıtlı tutarken katı güvenlik gerekliliklerini de karşılayarak yükleri taşımak zorunda.

Sektör analistleri, ekonomik büyüme hedeflerini karşılamak için Japonya’nın 2040’a kadar 6,5 milyondan fazla yabancı çalışana ihtiyaç duyabileceğini belirtiyor. Göçün artırılmasına yönelik siyasi direnç, politika yapıcıları iş gücü açığına karşı teknoloji gibi başka çözümleri değerlendirmeye yöneltti.

Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, Mart 2026’da yayımladığı resmî yönergelerde bu soruna değindi. Yönergelerde robotik ve yapay zekâ, "doğum oranlarının düşmesi ve nüfusun yaşlanması nedeniyle iş gücünün azalmasına" çözüm olarak teşvik edildi.

Counter Research Araştırma Direktörü Marc Einstein, göç konusundaki mevcut siyasi iklim göz önüne alındığında insansı robotların Japon iş yerlerinde giderek daha belirgin roller üstlenmesini bekliyor. Haneda’da ise bu olasılık, bagaj ve kargonun güvenli şekilde taşınmasına yönelik pratik gereklilikler üzerinden test ediliyor.

Havalimanında Fiziksel Yapay Zekâ Ne Anlama Geliyor?

Barclays analistleri, yapay zekâ ile gerçek dünyada hareket eden makinelerin birleşimini "fiziksel yapay zekâ" olarak tanımlıyor. Yalnızca yazılım üzerinden çalışan yapay zekâdan farklı olarak fiziksel yapay zekâ, hesaplama gücünü fabrika montajı veya havalimanı lojistiği gibi görevleri yerine getirebilen ekipmanlarla birleştiriyor.

Reklam

Robot eklemlerindeki mekanik iyileşmeler ve yapay zekânın akıl yürütme becerilerindeki gelişmeler, insansı makinelerin deneyebileceği görevleri artırdı. Eklem mekaniği vücudun nasıl hareket ettiğini belirlerken akıl yürütme yetenekleri, yapay zekâ sistemlerinin bir görevin adımlarını planlamasına yardımcı oluyor. Bu gelişmeler sayesinde birkaç yıl önce insansı robotların yapamadığı işler mümkün hâle geldi.

Barclays, bugün 2 ila 3 milyar dolar değerinde olan fiziksel yapay zekâ pazarının 2035’e kadar 1,4 trilyon dolara ulaşabileceğini tahmin ediyor. Tahmin, insanların çalıştığı ortamlarda görev yapabilen makinelerin fiziksel işleri üstlenebileceği imalat ve sağlık hizmetleri gibi sektörlerdeki kullanımı kapsıyor.

Robotik girişimin ana şirketi GMO Internet Group, 2026’yı "İnsansı Robotların İlk Yılı" olarak ilan etti. Bu adlandırma, şirketin bu makinelerin farklı sektörlerde kullanımını hızlandırma niyetini ortaya koyuyor.

Havacılık, bu hedef için zorlu bir çalışma ortamı sunuyor. Havalimanı işleri kısıtlı alanları, hassas hareketleri ve değişen operasyonel ihtiyaçları bir arada barındırıyor. Haneda projesi, robotikteki ilerlemelerin havacılığın günlük yer hizmetlerini yürüten ekiplere güvenilir destek sağlayıp sağlayamayacağını sınayacak.

Şarj Molaları ve Uzaktan Kumanda

Haneda’daki makineler şu anda şarj gerektirmeden önce yalnızca iki ila üç saat çalışabiliyor. Bu nedenle planlanan çalışma düzenine şarj molaları da dâhil; robotların bataryalarını doldurabileceği özel alanlar belirlenecek.

Uzaktan kumanda kullanan insan operatörler de sürecin parçası olmayı sürdürüyor. Robotlar bağımsız hareket etmek yerine operatörlerin yönlendirdiği hareketleri taklit ediyor. Bu aşamada çalışma biçimleri, makinenin fiziksel hareketleriyle insan kontrolünü birleştiriyor.

JAL ve GMO, çalışma modelini geliştirirken bu iki özelliği de hesaba katmak zorunda. Robotun hareketleri hem göreve hem de uçağın çevresindeki alana uymalı; çalışma süresi de yer hizmetleri ekibinin programına göre ayarlanmalı. Zamanlama ve iletişime ilişkin planlanan değerlendirme, bu unsurların birlikte nasıl işleyeceğini inceleyecek.

Gösterimde bir robotun, uçağın yanındaki konveyöre doğru kargo konteynerlerini taşıdığı görüldü. Daha geniş kapsamlı deneme, bu tür fiziksel desteği tekrarlı biçimde ve giderek daha gerçekçi koşullarda test ederek gerçek havalimanı operasyonlarında kullanıma hazırlamayı amaçlıyor.

Reklam

Güvenlik Sorumluluğu İnsanlarda Kalacak

JAL Ground Service Başkanı Yoshiteru Suzuki, insanlar ile makineler arasındaki planlanan iş bölümünü açıkladı. Robotların fiziksel açıdan yorucu görevleri üstlenmesi, çalışanların ise güvenlik yönetimi ve karmaşık kararların sorumluluğunu taşımaya devam etmesi öngörülüyor.

Suzuki, çalışanlar için beklenen yararı şöyle anlattı:

Fiziksel açıdan daha zorlayıcı işlerde robotlardan yararlanmak çalışanlara önemli ölçüde fayda sağlayacak.

Suzuki ayrıca, özellikle güvenlik yönetimi ve karmaşık karar alma gibi bazı sorumlulukların yalnızca insanlar tarafından yerine getirilebileceğini söyledi. Denemenin amacı çalışanlara destek olmak, fiziksel zorlanmayı ve yorgunluğu azaltmak; operasyonlarda insan yargısı merkezî rolünü koruyacak.

Havacılığın güvenlik protokollerine bağlılığı, ticari hava yolculuğunun en güvenli ulaşım biçimlerinden biri olmasına katkı sağladı. Haneda’daki aşamalı test süreci, uçakların çevresinde yeni bir destek biçimi devreye alınırken bu standartları korumayı amaçlıyor.

İlk çalışmalar kargo konteynerlerini yükleyip boşaltmaya, bagaj taşımaya ve ekipmanları apron boyunca hareket ettirmeye odaklanacak. JAL ve GMO, ilerleyen aşamalarda uçak kabinlerinin temizlenmesi ve yer destek ekipmanlarının kullanılması gibi görevleri de değerlendiriyor. Bu ek görevler, çalışanların fiziksel yükünü azaltma çabasını genişletebilir.

Çinli Robot Üreticileri Büyüme Alanı Arıyor

Unitree’nin projeye katılması, Japonya’daki havalimanı denemesinin merkezine Çinli bir robot üreticisini yerleştiriyor. Gösterimde konteynerleri taşıyan robotu Hangzhou merkezli şirket sağladı; daha geniş kapsamlı denemede ise Çin’de üretilen robotlar test edilecek.

Unitree, Zhiyuan Robotics olarak da bilinen Agibot ve Galbot, uygun fiyatlı insansı robotlar geliştirme yarışındaki Çinli şirketler arasında yer alıyor. Birkaç firma büyümeyi finanse etmek için halka arz planlıyor. Halka arz, bir şirketin hisselerini halka açık yatırımcılara satması anlamına geliyor.

Unitree’nin halka arz başvurusu Mart 2026’da onaylandı ve şirket, Çin’de bu onayı alan ilk insansı robotik şirketi oldu. Bu gelişme, mevcut makinelerde hâlâ görülen sınırlamalara rağmen yatırımcıların sektörün büyüme potansiyeline duyduğu güveni yansıtıyor.

Haneda, bu potansiyeli pratikte sınamak için bir fırsat sunuyor. Üreticiler, insanlar için tasarlanmış alanlarda çalışabilecek robotlar geliştiriyor. Havalimanındaki deney ise bu tür makinelerden birinin havacılığın fiziksel ve operasyonel gereklilikleri içinde nasıl performans gösterdiğini inceleyecek.

Reklam

Başarılı Olması Diğer Havalimanları İçin Ne Anlama Gelebilir?

Dünyanın dört bir yanındaki havalimanları biyometrik biniş kapıları ve otonom servis araçları da dâhil olmak üzere otomasyonu kullanıma sokuyor. Japonya’daki bazı havalimanlarında güvenlik devriyeleri ve mağaza hizmetleri için robotlardan yararlanılıyor. Fiziksel açıdan yorucu yer hizmetlerini yürüten insansı makineler, otomasyonu havalimanı işlerinin farklı bir alanına taşıyabilir.

JAL ve GMO, mevcut yerleşim düzenlerinin kullanılabilmesini temel bir avantaj olarak görüyor. İnsanlar için tasarlanmış alanlarda hareket edebilen bir makinenin, kendine özel tesisler gerektiren donanımlara kıyasla sisteme dâhil edilmesi daha kolay olabilir. Haneda deneyi bu yaklaşımı güvenlik, çalışma süresi ve personelle koordinasyonun yanı sıra test edecek.

Başarılı bir deneme, benzer sistemlerin Japonya’daki ve diğer ülkelerdeki havalimanlarında kullanılmasını teşvik edebilir. Ancak ilk hedef, değerlendirme, simülasyon kontrolleri ve gerçek operasyon testleri yoluyla Haneda’da uygulanabilir bir çalışma düzeni oluşturmak.

Counterpoint Research, işlevsel insansı robotların geniş ölçekte kullanımının hâlâ yaklaşık beş yıl uzakta olduğunu tahmin ediyor. Bu da Haneda denemesini, 2030’ların başında daha yaygın hâle gelmesi beklenen bir teknolojinin gelişimindeki erken aşamaya yerleştiriyor.

JAL’ın yer hizmetleri ekipleri için pratik hedef daha yakın: bagajı, konteynerleri ve ekipmanları taşımak için gereken fiziksel çabayı azaltırken güvenlik ve zor kararlar üzerindeki insan kontrolünü korumak. 2028’e kadar sürecek deney, insansı robotların yoğun bir havalimanının gereklilikleri içinde bu desteği sağlayıp sağlayamayacağını inceleyecek.

Öne Çıkanlar

  • JAL ve GMO AI & Robotics Trading ortaklığı 27 Nisan’da duyurdu. Haneda’da iki yıllık deneme Mayıs 2026’da başlayacak ve 2028’e kadar sürecek.
  • Havalimanında gösterilen Unitree robotu 130 santimetre boyunda ve bir JAL uçağının yanında kargo konteynerlerini konveyör bandına doğru taşıdı.
  • Robotlar şu anda uzaktan insan kontrolüyle çalışıyor ve iki ila üç saatlik çalışmanın ardından şarj edilmeleri gerekiyor.
  • Test süreci havalimanındaki çalışma alanlarının değerlendirilmesiyle başlayacak, simülasyon kontrollerinin ardından gerçek yer hizmetlerine geçilecek.
  • Japonya, uluslararası turizmde rekor kırarken çalışma çağındaki nüfusunun 2023 ile 2060 arasında yüzde 31 azalmasıyla karşı karşıya.
  • Güvenlik yönetimi ve karmaşık kararların sorumluluğu insan çalışanlarda kalacak. Robotların ileride üstlenebileceği işler arasında kabin temizliği ve yer destek ekipmanlarının kullanımı da bulunuyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir