Hasat Takvimi Yakıt Kıtlığına Takılıyor
Myanmar’da çiftçiler, gecikmiş pirinç hasatları, atıl durumdaki traktörler ve neredeyse ikiye katlanan gübre fiyatlarıyla mayıs ayındaki muson mevsimine yaklaşıyor. 28 Nisan 2026 itibarıyla karaborsada yakıtın litresi yaklaşık 12.000 kyat, yani 3 ABD doları. Dünya Gıda Programı ise gübre kullanımının azalmasının tarımsal üretimi yüzde 10 ila 15 düşürebileceği uyarısında bulunuyor.
İçindekiler
- Hasat Takvimi Yakıt Kıtlığına Takılıyor
- Aksama Myanmar’a Nasıl Ulaştı?
- Kuyrukta Altı Saat, Kuyruğun Dışında Daha Yüksek Fiyatlar
- Gübre Fiyatları Yeni Ürünü Tehdit Ediyor
- Fabrikalar, Para Birimi ve Çiftçi Borçları
- İşçiler, Pirinç Değirmenleri ve Balıkçı Tekneleri Gelir Kaybediyor
- Mandalay Toparlanırken Yeni Bir Darbe Alıyor
- Açlıkla Mücadelenin Maliyeti Artıyor
- Asya’ya ve Ötesine Yayılan Daha Büyük Bir Tehdit
- Sivillerin Yakıt Kıtlığı ve Çatışma Ekonomisi
- Öne Çıkanlar
Ayeyarwady Deltası’nda öncelikli iş, yağmur ve yükselen sular zarar vermeden pirinci tarlalardan kaldırmak. ABD ile İran arasındaki tırmanan çatışmalar sırasında Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, yakıtının yaklaşık yüzde 90’ını ithal eden ülkeye yapılan sevkiyatları aksattı. Hasat ve tahıl işleme için gereken makineler durdu.
Deltadaki bir çiftçi, hasat için zaten fazla beklemiş ürünleri tehdit eden tehlikeyi anlattı.
Ürünlerin çoğunun hasadı gecikti. Gelgit yükselir ya da hava daha da kötüleşirse bizim için durum çok daha yıkıcı olur,
Çiftçiler bazı ürünleri elle biçebilir, ancak tahılı hasat edilen bitki kalıntılarından ayıran harman makineleri için yine de yakıta ihtiyaçları var. Aynı çiftçi, sorunun hem fiyatlarla hem de yakıtın bulunabilirliğiyle ilgili olduğunu söyledi.
Bu fiyatları nasıl karşılayabiliriz? Paramız yetse bile yakıt bulunmuyor. Bulmak neredeyse imkânsız,
Parası olanlar ihtiyaçlarını karşılamak için bağlantılarını kullanabiliyor ama bizim gibi çiftçiler mağdur oluyor.
Myanmar bu krizle, 2021’deki askerî darbenin ardından yıllardır süren kesintilerin, devam eden iç çatışmaların ve kontrolden çıkan enflasyonun gölgesinde karşı karşıya. Mandalay ve etkilenen diğer topluluklar, Mart 2025’te meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki depremin ardından toparlanmayı da sürdürüyor. Yeni kıtlıklar hem tarlalardaki mevcut hasadı hem de ardından gelecek ekim sezonunu tehdit ediyor.
Aksama Myanmar’a Nasıl Ulaştı?
Hürmüz Boğazı, İran ile Umman arasındaki dar bir deniz geçididir. Petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz ve gübre hammaddeleri buradan dünyanın dört bir yanındaki alıcılara taşınır. Boğazın 28 Şubat 2026’da geçici olarak kapatılması, Orta Doğu’nun çok ötesine uzanan sevkiyatları aksattı. Şubat sonlarından itibaren gemi trafiği keskin biçimde azalırken deniz taşımacılığı sigorta maliyetleri arttı.
Aksama, küresel petrol arzının tahminen yüzde 20’sini piyasadan çekerek uluslararası fiyatları yüzde 50’den fazla artırdı. Boğazın küresel deniz yoluyla taşınan petrol ticaretindeki olağan payına ilişkin tahminler yaklaşık beşte bir ile dörtte bir arasında değişiyor. Myanmar’ın ithal yakıta bağımlılığı nedeniyle deniz taşımacılığındaki aksamalar hızla benzin istasyonlarına, balıkçı teknelerine, pirinç değirmenlerine ve çiftliklere yansıyor.
Tarım takvimi, tedarik zincirlerinin toparlanmasını beklemek için pek zaman bırakmıyor. Krizdeki önemli tarihler şöyle:
- 2021: Myanmar’daki askerî darbeyle süregelen siyasi ve ekonomik çalkantı dönemi başladı.
- Mart 2025: 7,7 büyüklüğündeki deprem Mandalay’ı vurdu; haneler ve işletmeler önemli yeniden inşa maliyetleriyle karşı karşıya kaldı.
- 28 Şubat 2026: ABD ile İran arasındaki çatışmalar sırasında Hürmüz Boğazı geçici olarak kapatıldı.
- Mart 2026: Myanmar makamları, araç plakalarının tek ve çift rakamlarına dayalı yakıt karne uygulamasını başlattı.
- 10 Nisan 2026: Min Aung Hlaing, cumhurbaşkanı olarak yemin törenindeki konuşmasında çiftçilere destek sözü verdi.
- Mayıs 2026: Muson yağmurlarının olağan başlangıcı, zarar görme riski taşıyan hasatlar için süreyi daraltıyor.
Bu nedenle yakıt kıtlığı, gıda üretiminin birbiriyle bağlantılı iki aşamasını etkiliyor. Çiftçiler mevcut ürünü toplamak ve işlemek için mazota, ardından yeni ekim dönemine hazırlanmak için makine ve gübreye ihtiyaç duyuyor. İlk hasattan gelir elde edilememesi, sonraki ekim sezonunun masraflarını karşılamayı zorlaştırıyor.
Kuyrukta Altı Saat, Kuyruğun Dışında Daha Yüksek Fiyatlar
Yangon’da sürücüler sınırlı yakıt tahsisatından alabilmek için altı saate varan kuyruklarda bekliyor. Bazı kasaba ve şehirlerde istasyonların tamamen yakıtsız kaldığı bildiriliyor. Resmî benzin istasyonları düzenlemeye tabi fiyatları korumaya çalışsa da kıtlık, alıcıları resmî fiyatların iki katından fazlasını isteyen karaborsaya yöneltti.
Makamlar mart ayında tek ve çift rakama dayalı karne sistemini uygulamaya koydu. Araçlar, plakalarının son hanesinin tek ya da çift olmasına göre gün aşırı yakıt alabiliyor. Sistem, sürücülerin tedarik kısıtlarıyla karşı karşıya kalmayı sürdürdüğü bir ortamda alımları farklı günlere yayıyor.
Askerî konsey, Myanmar’ın yaklaşık 50 günlük stratejik yakıt rezervi bulunduğunu ve 16 yakıt tankerinin daha gelmesinin beklendiğini söylüyor. Açıklamalarda bu tankerlerin varış tarihleri belirtilmedi.
Myanmar’ın askerî lideri Min Aung Hlaing, 10 Nisan’da cumhurbaşkanı olarak yemin törenindeki konuşmasında tarıma desteği öncelikli bir konu olarak gündeme getirdi.
yoksulluğu azaltmak ve çiftçilerin yaşam koşullarını iyileştirmek önceliğimizdir.
Stimson Center Çin Programı’nda yerleşik olmayan araştırmacı Amara Thiha, Myanmar’ı sık sevkiyatlara bağımlı kılan depolama sorununu anlattı.
İşi biraz daha zorlaştıran şey, Malezya ve Singapur’daki gibi depolama tesislerimizin olmaması,
Myanmar büyük miktarda yakıt alıp bir süre depolayamıyor. Haftalık ithalat sevkiyatlarına güvenmek zorunda.
Depolama kapasitesinin sınırlı olması, Myanmar’ı uluslararası arz ve fiyatlardaki değişimlere tekrar tekrar açık bırakıyor. Yakıta hemen ihtiyaç duyan çiftçilerin, sevkiyat geciktiğinde ya da istasyonlar yeterli mazot sağlayamadığında korunma olanağı çok az.
Gübre Fiyatları Yeni Ürünü Tehdit Ediyor
Gübre tedariki de aynı Orta Doğu çatışmasının baskısı altında. Gübre hammaddelerinin küresel ticaretinin üçte birine varan bölümü normalde Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Su yolunun fiilen kapanmasıyla amonyak ve azot sevkiyatları keskin biçimde geriledi, fiyatlar ise hızla yükseldi.
Bitki gelişimi için gerekli azotu sağlayan üre gübresi, İran savaşı öncesinde torba başına 90.000 kyat tutuyordu. Fiyatı o tarihten bu yana 170.000 kyatın üzerine çıktı. Besin maddelerinin karışımını içeren kompoze gübrenin torba fiyatı ise 100.000 kyatın biraz üzerindeyken 200.000 kyatın üzerine yükseldi.
Dünya Gıda Programı, muson ekimine hazırlanan çiftçilerin üretim giderlerinin geçen yılki seviyelerin iki katına çıkabileceğini belirtiyor. Kurum, mevcut ekim sezonunda gübre kullanımının yüzde 50 azaltılmasının tarımsal üretimde yüzde 10 ila 15 düşüşe yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Bu fiyatlarla karşı karşıya kalan çiftçiler daha az gübre alabilir ya da daha düşük miktarda uygulayabilir. Bu, kısa vadeli harcamalarını azaltırken ürünlerin gelişme döneminde alabileceği besinleri de düşürüyor. Üretimdeki kayıp, tarımdan gelir elde eden haneleri ve kasaba ve şehirleri besleyen pazarları etkileyecek.
Tarım, Myanmar’ın kırsal nüfusunun yaklaşık yüzde 70’ine istihdam sağlıyor ve ekonominin bel kemiğini oluşturuyor. Yıllar içinde artan makineleşme, mazotsuz çalışma seçeneklerini de azalttı. Pek çok çiftçi ailesi artık tarla işlerinde kullanmak için sığır ya da manda beslemiyor; yakıtla çalışan makinelere bağımlı.
Fabrikalar, Para Birimi ve Çiftçi Borçları
Myanmar’da devlete ait beş gübre fabrikası bulunuyor, ancak bunlardan yalnızca ikisi faal. Bu fabrikalar, yıllık 1,6 milyon tonluk ulusal ihtiyaca karşılık yaklaşık 40.000 ton üretim yapıyor. Bu rakamlar, üretimlerinin ülke ihtiyacının yalnızca yüzde 2,5’ini karşıladığını ve ithalata bağlı büyük bir açık bulunduğunu gösteriyor.
Enflasyon geçen yıl yüzde 20’ye ulaştı ve mevcut kriz sırasında yeniden yükseldi. Karaborsa döviz piyasalarında kyat da dolar karşısında önemli ölçüde değer kaybetti. Bunun sonucunda ithalatçılar, yurt dışından yakıt ve gübre satın almak için gereken dövizi bulmakta daha fazla zorlanıyor.
Merkez Bankası, yurt içi referans fiyatlarını belirliyor ve ithalatçılara döviz satıyor. Piyasa katılımcıları, resmî kurların alıcıların fiilen erişebildiği seviyeleri giderek daha az yansıttığını söylüyor. Nisan 2026’da Yangon’da 50 kilogramlık bir torba üre için referans fiyat 94.000 kyat iken açık piyasa fiyatları 150.000 kyatı aştı. Diğer yerel gübre fiyatları ise ürenin 170.000 kyatın üzerine çıktığını gösteriyor.
Çiftçiler her ekim dönemi için genellikle borç alıyor ve bu kredileri geri ödemek için hasada güveniyor. Birçoğu geçen yılki yazlık çeltik sezonundan kalan borçlarını henüz ödeyemedi. Yeni ekim dönemi yaklaşırken bu durum yeni finansmana erişmelerini engelliyor.
Naypyitaw’da bir tarım ürünleri dükkânının sahibi, çiftçilerin daha düşük kaliteli ve ucuz gübreyi seçtiğini ya da kullandıkları miktarı azalttığını söyledi. Artan girdi maliyetleri, ödenmemiş borçlar ve hasat edilecek ürünlerin fiyatlarına ilişkin belirsizlik, çiftçileri aynı anda birçok yönden sıkıştırıyor. Daha küçük bir hasat, borçları ödemek ya da yeni bir sezonu finanse etmek için elde daha az gelir bırakacak.
İşçiler, Pirinç Değirmenleri ve Balıkçı Tekneleri Gelir Kaybediyor
Mevsimlik iş için Ayeyarwady Deltası’na gelen göçmen tarım işçileri, hasat faaliyetlerinin durduğunu görüyor. Makineleri çalıştıracak yakıt olmayınca kıtlık, çiftçilerin ürünlerinin yanı sıra işçilerin ücretlerini de tehdit ediyor.
Bir işçi, beklediği işi bulamadan eve dönme ihtimalini anlattı.
Yakıt bulamazsak ne yapabiliriz? İşimizi yapamayız. Yakıt yoksa eve dönmekten başka çaremiz kalmaz,
Diğer işçiler, bölgeye mazot ulaşmazsa gıda kıtlığının "gerçek bir olasılık" olduğu uyarısında bulundu. Kaygıları, hasattaki anlık kesintiyi hanelerin ileride ihtiyaç duyacağı pirinç arzına bağlıyor.
Küçük pirinç değirmenleri de yakıt maliyetleri kârlarını tüketirken faaliyetlerini sürdürmekte zorlanıyor. Çiftçilerin kendi tüketimleri için pirinç işlemesinde önemli rol oynayan bu değirmenlerdeki sorunlar, ticari satışların ötesine uzanıyor.
Bazı balıkçılar, yakıt bulunmadığı ya da denize açılmayı karşılamayacak kadar pahalı olduğu için seferlerini bıraktı. Balıkçılık seferlerinin azalması, mürettebatın gelir kaybetmesine ve pazarlara daha az gıda ulaşmasına yol açıyor.
Dünya Gıda Programı, Myanmar genelinde mazot fiyatlarının kriz öncesine kıyasla ortalama yüzde 200’e yakın arttığını bildiriyor. Yaklaşık yüzde 200’lük artış, fiyatların önceki seviyelerinin neredeyse üç katına çıktığı anlamına geliyor. Rakhine Eyaleti de dahil olmak üzere uzak ve çatışmalardan etkilenen bölgelerde artışlar daha da keskin oldu.
Mandalay Toparlanırken Yeni Bir Darbe Alıyor
Mandalay sakinleri, Mart 2025 depreminde hasar gören evleri onarmayı sürdürürken yakıt kriziyle de mücadele ediyor. Afetten bir yıl sonra işletmeler toparlanmaya başlamıştı, ancak artan maliyetler ve kıtlıklar günlük yaşamı yeniden zorlaştırıyor.
Mandalay’da bir taksi şoförü, yeniden inşa masraflarıyla yeni yakıt kıtlığının nasıl üst üste bindiğini anlattı.
Başlıca sorun yaşam maliyeti. Depremden sonra evlerimizi onarmanın ek masraflarıyla zaten zorlanıyorduk. Depremin üzerinden bir yıl geçince işletmeler toparlanmaya başlamıştı. Ama şimdi bu yakıt kriziyle hayatta kalmak için büyük bir mücadele veriyoruz. Her şey birbiriyle bağlantılı: fiyatların artması, malların kıtlaşması ve yakıt bulunmaması.
Ulaşım bu baskıları birbirine bağlıyor. Daha pahalı yakıt, gıda ve diğer malların taşınma maliyetini artırırken seyahatin kısıtlanması işe ve pazarlara erişimi azaltıyor. Haneler, gelir elde etme olanakları daralırken fiyatların da yükseldiği bir durumla karşı karşıya kalabiliyor.
Dünya Gıda Programı’nın Myanmar ülke direktörü Michael Dunford, depremden hâlâ toparlanmaya çalışan insanlar üzerindeki etkileri anlattı.
Depremden sağ kurtulanlar yeniden ayağa kalkmaya daha yeni başlamıştı ki şimdi başka bir darbe onları tekrar yere seriyor,
Myanmar halkı şok üstüne şok yaşadı: çatışmalar, iklim felaketleri, yıkıcı deprem ve şimdi de küresel yakıt krizi.
Evlerini yeniden inşa etmek için zaten harcama yapan aileler, gıda ve ulaşım faturaları arttıkça toparlanma için gereken parayı da bu giderlere ayırmak zorunda kalıyor. Yakıt krizi, toplulukları yeniden acil hayatta kalma ihtiyaçlarına yöneltiyor.
Açlıkla Mücadelenin Maliyeti Artıyor
Dünya Gıda Programı, Myanmar’da nüfusun yaklaşık dörtte birine denk gelen 12,4 milyon kişinin hâlihazırda akut açlıkla karşı karşıya olduğunu söylüyor. Akut gıda güvencesizliği, insanların acil ihtiyaçlarını karşılayacak kadar gıdaya düzenli olarak erişememesi anlamına geliyor.
Kurumun bu yıl Myanmar genelinde 1,5 milyon kişiye yardım edebilmek için 150 milyon ABD dolarına ihtiyacı var. Müdahale için gerekli olduğu belirtilen bu finansman, artan faaliyet maliyetlerinin yardımın erişimini sınırladığı bir dönemde gerekiyor.
Dünya Gıda Programı’nın tedarik zinciri direktörü Corinne Fleischer, ulaşımdaki aksamaların hane bütçelerine nasıl yansıdığını açıkladı.
Tedarik zincirleri aksadığında bunun etkisi, insanlar süpermarkette ödeme yaparken hissediliyor,
Gecikmeler ve artan nakliye maliyetleri gıda fiyatlarını yükseltiyor; gelirlerinin yüzde 50 ila 70’ini gıdaya harcayan aileler ilk vazgeçmek zorunda kalanlar oluyor.
Dünya Gıda Programı, iki aylık dağıtımları planlıyor, gıdayı yardım alacak kişilere daha yakın yerlerden satın alıyor ve mümkün olduğunda nakit yardıma geçiyor. Bu önlemler, desteğin sürmesini sağlarken taşıma ihtiyacını ve maliyetleri azaltmayı amaçlıyor.
Teslimat giderlerinin artması, aynı miktardaki finansmanla daha az yardım sağlanması anlamına geliyor. Bu nedenle Myanmar’daki insani yardım çalışmaları, geniş bir nüfusun zaten gıda desteğine ihtiyaç duyduğu bir ortamda yükselen maliyetlerle mücadele ediyor.
Asya’ya ve Ötesine Yayılan Daha Büyük Bir Tehdit
BM Gıda ve Tarım Örgütü, küresel gıda piyasasının gelecek yılın başlarına kadar sürebilecek büyük bir arz şokuyla karşı karşıya olduğu uyarısında bulunuyor. Petrol, gaz ve gübre tedarikindeki aksamalar, ithalata bağımlı Asya, Afrika ve başka bölgelerdeki ekonomileri etkiliyor.
BM tahminlerine göre kriz sürerse Asya’da 9,1 milyon kişi daha akut gıda güvencesizliğiyle karşı karşıya kalabilir. Orta Doğu’daki aksamalar devam ederse dünya genelinde 45 milyona varan sayıda kişi daha akut açlıkla karşılaşabilir ve toplam sayı 363 milyona ulaşabilir.
Sri Lanka, Pakistan, Bangladeş ve Nepal; yakıt karne uygulaması, dört günlük çalışma haftası ve okulların kapatılması gibi tasarruf önlemlerini hayata geçiren ülkeler arasında. Tayland’da bazı balıkçıların, mazot maliyetleri faaliyetlerini ekonomik olmaktan çıkardığı için denize açılmayı bıraktığı bildiriliyor. Yoğun sulama gerektiren yasemin pirinci üretimi de yakıt baskısı altında.
Gıda ve Tarım Örgütü başekonomisti Máximo Torero, fiyatlar düşene kadar çiftçilerin ekim dönemini neden erteleyemeyeceğini açıkladı.
Zaman ilerlemeye devam ediyor... Ürün takvimi, ülkelerin iklim ve biyolojik koşullarına bağlıdır. Bunu değiştiremeyiz,
Girdi fiyatları artmaya devam ederse [çiftçiler] daha az ekim yapacak ve sezonun sonraki yarısında verim düşecek.
Myanmar’da yaklaşan muson mevsimi, zaman baskısını gözler önüne seriyor. Ürünlerin ihtiyaç duyduğu dönemde yakıt ve gübre bulunmalı. Hasat ya da ekim sırasındaki gecikmeler, ilk sevkiyat aksamasından aylar sonra gıda arzını azaltabilir.
Sivillerin Yakıt Kıtlığı ve Çatışma Ekonomisi
Myanmar’da devam eden iç çatışmalar, yakıt krizine bir katman daha ekliyor. Amara Thiha, ordunun ayrı jet yakıtı rezervleri tuttuğunu ve bu nedenle hava savunmasıyla hava saldırısı kapasitesinin sivil yakıt kıtlığından büyük ölçüde etkilenmediğini söyledi.
Stimson Center araştırmacısı, bu havacılık ihtiyaçlarının ülkenin toplam yakıt tüketimindeki payının görece küçük olduğunu belirtti.
Ordunun yalnızca jet yakıtına ihtiyacı var; bu, ülkenin toplam tüketimiyle karşılaştırıldığında çok küçük bir pay,
Amara Thiha’ya göre, özellikle Tayland sınırından geçen yakıta bağımlı oldukları bölgelerde direniş güçleri farklı baskılarla karşı karşıya.
Direniş güçleri için bu çok büyük bir darbe olacak,
Tayland-Myanmar sınırı boyunca faaliyet gösteren gruplar artık eskisi kadar kolay yakıt kaçakçılığı yapamayabilir. Tayland hükümeti artık her şeyi sıkı biçimde denetliyor.
Yakıt erişiminin kısıtlanması bazı bölgelerdeki taktik dengeyi etkileyebilir. Sivil haneler, çiftçiler ve işçiler ise üretimin aksaması, gelir kaybı ve fiyat artışları nedeniyle başlıca yükü taşımayı sürdürüyor.
Tüm bu baskılara rağmen Myanmar’ın tarımdaki acil sorunu değişmiyor: mevcut pirinç hasadının musondan önce yakıta, sonraki ürünün ise ekim döneminde uygun fiyatlı girdilere ihtiyacı var. Açıklanan rezervler ve yola çıkan tankerler, bu çalışmaları şimdiden aksatan kıtlıkla aynı anda gündemde.
Öne Çıkanlar
- Myanmar yakıtının yaklaşık yüzde 90’ını ithal ediyor. Karaborsada fiyatlar litrede yaklaşık 12.000 kyata, yani 3 ABD dolarına ulaştı; bu, resmî fiyatların iki katından fazla.
- Ayeyarwady Deltası’ndaki çiftçiler, genellikle mayısta başlayan muson yağmurlarından önce hasadı tamamlamakta zorlanıyor. Yakıt kıtlığı traktörleri, harman makinelerini ve pirinç değirmenlerini etkiliyor.
- Ürenin torba fiyatı 90.000 kyattan 170.000 kyatın üzerine çıktı. Kompoze gübre fiyatı ise 100.000 kyatın biraz üzerindeyken 200.000 kyatın üzerine yükseldi.
- Dünya Gıda Programı, gübre kullanımının yüzde 50 azaltılmasının tarımsal üretimi yüzde 10 ila 15 düşürebileceği uyarısında bulunuyor.
- Devlete ait beş gübre fabrikasından yalnızca ikisi faal. Yıllık 1,6 milyon tonluk ulusal ihtiyaca karşılık 40.000 ton üretim yapıyorlar.
- Makamlar mart ayında tek ve çift rakama dayalı yakıt karne uygulamasını başlattı. Yangon’da sürücüler altı saate varan kuyruklarda beklerken askerî konsey yaklaşık 50 günlük rezervi bulunduğunu ve 16 tanker beklendiğini söylüyor.
- Ülke genelinde mazot fiyatları ortalama yüzde 200’e yakın arttı; uzak ve çatışmalardan etkilenen bölgelerde artışlar daha da yüksek.
- Myanmar’da yaklaşık 12,4 milyon kişi hâlihazırda akut açlıkla karşı karşıya. Dünya Gıda Programı’nın bu yıl 1,5 milyon kişiye yardım edebilmek için 150 milyon ABD dolarına ihtiyacı var.
- Kriz, 2021 darbesi, devam eden iç çatışmalar, enflasyon ve Mart 2025 depreminin ardından toparlanma sürecinin yarattığı aksaklıkları ağırlaştırıyor.
- BM tahminleri, aksamalar sürerse Asya’da 9,1 milyon kişinin daha akut gıda güvencesizliğiyle, dünya genelinde ise 45 milyona kadar kişinin daha akut açlıkla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.






