Tayland Elektrikli Ulaşım Hamlesini Genişletirken 300 Bin Araç Hedefleniyor
Tayland, takas programı kapsamında yaklaşık 27 bin dizel taksiyi hedefleyen uygulama ve yıllık araç vergilerinde yüzde 80'e varan indirimler dahil, yollarına 300 bin ilave elektrikli araç kazandıracak önlemler hazırlıyor. Ulaştırma Bakan Yardımcısı Siripong Angkasakulkiat, hükümetin elektrikli araç teşviklerini daha fazla ticari işletmeye yayma çabaları kapsamında Kara Ulaşım Dairesi ile yaptığı görüşmelerin ardından teklifi açıkladı.
İçindekiler
- Tayland Elektrikli Ulaşım Hamlesini Genişletirken 300 Bin Araç Hedefleniyor
- Takas Programı ve Vergi İndirimleri Nasıl İşleyecek?
- Taksi Yakıt Desteği İçin Kilometre Şartı Var
- EV3.0 ve EV3.5 Programlarının Mevcut Sağladıkları
- Sübvansiyonlardan Üretim Hedeflerine Uzanan Politika Takvimi
- Elektrikli Kamyon ve Otobüslere Ayrı Destek
- Batarya Üretimi ve Yabancı Yatırım
- Artan Araç Sayısına Ayak Uydurmak İçin Şarj Ağları Genişlemeli
- Bölgesel Büyüme, Teşviklerin İstikrarının Önemini Gösteriyor
- Fiyat, Hurdaya Ayırma ve Elektrik Kaynaklı Endişeler Sürüyor
- Öne Çıkanlar
26 Nisan 2026 itibarıyla paketin henüz kabine onayı alması gerekiyor. Önlemler, bir kraliyet kararnamesiyle en erken haziran ayında yürürlüğe girebilir. Elektrikli ve hibrit araç sahipleri, yıllık araç vergilerinde önemli indirimlerden veya geçiş döneminin başında tam muafiyetten yararlanabilir.
Teklif, satın alımları ve yerli üretimi teşvik etmek için sübvansiyonlar ve vergi indirimleri uygulayan Tayland'ın EV3.0 ve EV3.5 programlarını temel alıyor. Yeni odak, önceki programların daha sınırlı biçimde ele aldığı araçlar: taksiler, diğer ticari filolar ve ikinci el araç pazarına giren taşıtlar.
Mali taahhüdün ölçeği şimdiden büyük. Vergi teşvikleri, 19 milyar bahtı aşan bir maliyetle 134 binden fazla aracın tescil edilmesini destekledi. Önerilen genişleme, bu harcamayı daha kapsamlı bir sanayi hedefiyle ilişkilendiriyor: otomotiv üretimi benzinli veya dizel motorlardan elektrik motorlarına ve bataryalara kayarken Tayland'ın rekabet gücünü korumak.
Tayland, Güneydoğu Asya'nın en büyük otomotiv üreticisi, dünyanın önde gelen 10 otomotiv üretim merkezinden biri ve bölgenin ikinci büyük ekonomisi. Araç sektörü imalat istihdamını ve ihracat gelirlerini destekliyor. Dolayısıyla planlanan değişiklikler sürücüleri, ulaşım işletmelerini, fabrikaları ve parça üreten tedarikçileri etkiliyor.
Takas Programı ve Vergi İndirimleri Nasıl İşleyecek?
Ulaştırma Bakanlığı birbiriyle bağlantılı iki önlem öneriyor. Bunlardan biri, mevcut araç takas politikasını özel araçların ötesine taşıyarak başta taksiler olmak üzere toplu taşıma işletmecilerini kapsayacak. Diğeri, elektrikli ve hibrit modellerin yıllık araç vergilerini düşürecek. Bu konuda Kara Ulaşım Dairesi, Maliye Bakanlığı ile birlikte çalışıyor.
Takas teklifi, yaklaşık 27 bin dizel taksinin elektrikli veya hibrit alternatiflerle değiştirilmesini amaçlıyor. Takas, araç sahibinin mevcut aracını yeni bir araç alırken bedelden düşmesini sağlar. Hükümet, ticari sürücüler için hem araç değiştirmenin maliyetini hem de günlük çalışmayla bağlantılı yakıt giderlerini azaltmayı hedefliyor.
Elektrikli ve hibrit modeller farklı sistemler kullanıyor. Bataryalı elektrikli araç, bataryasında depolanan elektrikle çalışıyor. Hibrit araç ise elektrik motorunu yakıt yakan bir motorla birleştiriyor. Önerilen yıllık vergi indirimleri her iki türü de kapsarken mevcut EV3.5 satın alma teşvikleri bataryalı elektrikli araçlara odaklanıyor.
Yıllık araç vergisi, satın alma bedelinden ayrı, düzenli bir sahip olma gideri. Verginin yüzde 80'e kadar düşürülmesi veya geçici olarak kaldırılması, uygun araçların yolda tutulma maliyetini azaltır. Dolayısıyla teklif, yeni araç satın almanın ilk maliyetinin yanı sıra araç sahipliği giderlerini de ele alıyor.
Taksi Yakıt Desteği İçin Kilometre Şartı Var
Benzinli taksiler de hükümetin mevcut destek önlemlerinin odağında. Dizel yakıt desteği programı kapsamında benzinli taksi işletmecilerine araç başına sabit 5.040 baht ödeme yapılması öngörülüyor. Yararlanma koşulu, 42 gün süren destek döneminde en az 2.500 kilometre hizmet verilmesi.
Kara Ulaşım Dairesi, koşullara uyumu takip etmek için özel bir uygulama kullanıyor. Kilometre şartı, desteği kullanılmadan bekleyen araçlar yerine aktif olarak ulaşım hizmeti sunan araçlara yönlendiriyor. Böylece kamu harcamaları fiilî ticari faaliyetle ilişkilendiriliyor.
55 binden fazla ulaşım işletmecisi ve 206 bin araç dizel yakıt desteği için kayıt yaptırdı. Bu rakamlar, yaklaşık 27 bin dizel taksinin değiştirilmesine yönelik daha dar kapsamlı teklifin yanı sıra ulaşım desteğine katılımın boyutunu gösteriyor.
Hükümet, toplu taşıma araçlarını kullanma lisanslarını yalnızca Tayland vatandaşlarına verilecek şekilde de sınırlandırdı. Bu önlem yerli çalışanlara yönelik korumaları güçlendirirken filoların büyümesiyle ticari elektrikli araçları kullanmaya uygun kişilerin sayısını azaltabilir.
EV3.0 ve EV3.5 Programlarının Mevcut Sağladıkları
Tayland, EV3.0 programını 2022'de başlattı ve EV3.5 programını 2024-2027 dönemi için onayladı. 1 Ocak 2024'te yürürlüğe giren EV3.5; satın alma sübvansiyonları, daha düşük tüketim vergileri ve ithalat vergisi indirimlerini bir araya getiriyor. Tüketim vergisi belirli mallara uygulanan vergidir; ithalat vergisi ise mallar ülkeye girerken alınır.
EV3.5 kapsamında araç başına sübvansiyonlar, batarya kapasitesine ve satın alma yılına bağlı olarak 25 bin ila 100 bin baht arasında değişiyor. Program, 2027'ye kadar 50 bin ila 100 bin baht tutarında destek de içeriyor. Dolayısıyla alıcının yararlanabileceği tutar, araca ve geçerli satın alma dönemine göre değişiyor.
Program, fiyatı 7 milyon bahtın altındaki elektrikli binek otomobiller için tüketim vergisini yüzde 8'den yüzde 2'ye indiriyor. Ayrıca 2024 ve 2025'te ithal edilen, tamamen monte edilmiş araçlarda ithalat vergisinin yüzde 40'a kadar düşürülmesine olanak tanıyor. Tamamen monte edilmiş araç, Tayland'da montaj için parça halinde değil, bitmiş otomobil olarak ülkeye geliyor.
Bu avantajlardan yararlanan üreticiler yerel montaj şartlarına tabi. Açıklanan koşullar, 2026'ya kadar ithal edilen her iki araca karşılık yerel üretimle bir araç veya 2027'ye kadar ithal edilen her üç araca karşılık bir araç üretilmesini öngörüyor. Böylece satın alma teşvikleri üretim yükümlülüklerine bağlanarak tüketici talebi yerli üretimle ilişkilendiriliyor.
Ocak 2024'e kadar 14 üretici, EV3 kapsamında 78.554 elektrikli otomobil kaydettirmişti. Bu, sektörün katılımına ilişkin önceki bir ölçüt sunarken vergi teşvikleriyle desteklenen 134 binden fazla tescil, hükümet harcamalarının daha geniş ölçeğini gösteriyor.
Sübvansiyonlardan Üretim Hedeflerine Uzanan Politika Takvimi
Tayland'ın elektrikli araç stratejisi birkaç yıla yayılıyor. Önerilen taksi ve vergi önlemleri; daha önceki tüketici teşvikleri, ticari araç vergi destekleri ve batarya üretimi başvurularına ilişkin son tarihlerle birlikte uygulanıyor.
- 2022: Tayland, elektrikli araç kullanımını desteklemek için EV3.0 programını başlatıyor.
- 1 Ocak 2024: 2027'ye kadar sürecek EV3.5 programı yürürlüğe giriyor.
- 2024 ve 2025: Uygun nitelikteki, tamamen monte edilmiş elektrikli araç ithalatında ithalat vergisi yüzde 40'a kadar düşürülebiliyor.
- 31 Aralık 2025: Elektrikli kamyon ve otobüs alımlarına yönelik özel indirimlerin belirtilen süresi sona eriyor.
- 2026 ve 2027: Belirtilen EV3.5 takvimi uyarınca yerli üretim şartları uygulanıyor.
- Haziran 2026: Kabine onayına ve kraliyet kararnamesine bağlı olarak önerilen araç vergisi ve takas önlemleri başlayabilir.
- 2027 sonu: Batarya hücresi üreticilerinin programda açıklanan yatırım desteği için tekliflerini sunmaları gerekiyor.
- 2030: 30@30 politikası, elektrikli araçların yurt içi araç üretiminin yüzde 30'unu oluşturmasını hedefliyor.
- 2035: Tayland'ın uzun vadeli hedefi, sıfır emisyonlu araçların kullanımını yüzde 100'e çıkarmak.
2030 üretim hedefi ile 2035 araç kullanım hedefi, dönüşümün farklı alanlarını kapsıyor. Biri fabrikaların ne üreteceğiyle, diğeri kullanılan araçlarla ilgili. Önerilen 300 bin ilave elektrikli araç, üreticiler üretimlerini uyarlarken elektrikli araç kullanımını artıracak.
Elektrikli Kamyon ve Otobüslere Ayrı Destek
Ulusal Elektrikli Araç Politikası Komitesi, büyük kamyon ve otobüs filolarını bataryalı elektrikli araçlarla değiştiren şirketlere özel vergi indirimleri de onayladı. Önlemlerin 31 Aralık 2025'e kadar geçerli olacağı belirtilmişti. Böylece bu ticari programın takvimi, Nisan 2026'da değerlendirilmekte olan taksi teklifinden farklılaşıyor.
Tayland'da üretilen elektrikli kamyon ve otobüsleri satın alan işletmeler, aracın gerçek fiyatının iki katına eşit gideri vergi matrahından düşebiliyor. İthal araçlarda ise fiyatın 1,5 katına eşit tutar indirime konu oluyor. Vergi indirimi, şirketin vergi hesapladığı gelir tutarını düşürür; indirim tutarı ile bunun sonucunda sağlanan vergi tasarrufu farklı rakamlardır.
Uygun araçlar arasında konteyner kamyonları, sıvı taşıyan araçlar, tehlikeli madde taşıyıcıları, özel amaçlı kamyonlar ve çekiciler bulunuyor. Klimalı ve klimasız elektrikli otobüsler de kapsama giriyor. Böylece politika, özel otomobillerin ötesine geçerek yük taşımacılığını ve yolcu ulaşımını da kapsıyor.
Tayland Yatırım Kurulu genel sekreteri ve Ulusal Elektrikli Araç Politikası Komitesi sekreteri Narit Therdsteerasukdi, ticari araç önlemlerini bir basın toplantısında şöyle açıkladı:
Bugün onaylanan önlemler, bu kez büyük ticari araçlara odaklanarak binek otomobil sektörü için daha önce alınan ve EV3 ile EV3.5 olarak anılan önlem paketlerini tamamlayacak. Bunun elektrikli kamyon ve otobüslerin kullanımını önemli ölçüde artıracağına, ulaşım ve imalat sektörlerinden kaynaklanan kirliliği azaltacağına ve şirketlerin net sıfır hedeflerine ulaşmasına destek olacağına inanıyoruz.
Komite, bu teşvikleri ağır taşımacılıktan kaynaklanan emisyonları azaltma ve 30@30 üretim hedefine destek verme amaçlarıyla ilişkilendiriyor. Net sıfır hedefi olan işletmeler için amaç, emisyonları azaltmak ve geriye kalan emisyonları dengelemek.
Batarya Üretimi ve Yabancı Yatırım
Tayland, Rekabet Gücünü Artırma Fonu aracılığıyla yerli batarya hücresi üretimini teşvik ediyor. Batarya hücreleri, araç batarya paketinin içindeki elektrik enerjisini depolayan birimler. Bunların yerel olarak üretilmesi, otomotiv sektörüne temel bir elektrikli araç bileşeni için yurt içi kaynak sağlayabilir.
Yatırım teşviklerinden yararlanmak isteyen üreticilerin kilogram başına en az 150 watt-saat enerji yoğunluğu ve en az 1.000 döngü kullanım ömrü göstermesi gerekiyor. Enerji yoğunluğu, bir bataryanın ağırlığına kıyasla ne kadar enerji depolayabildiğini anlatıyor. Döngü, bataryanın şarj edilip depoladığı enerjinin kullanılmasını ifade ediyor.
Şirketlerin tekliflerini 2027 sonuna kadar sunması gerekiyor. Hükümet, yerli batarya üretimini araç montajına verilen desteğin yanı sıra Tayland'ın elektrikli araç sektörünü daha dayanıklı kılmanın ve tedarik kesintilerine karşı direncini artırmanın bir yolu olarak görüyor.
Çinli otomobil üreticileri BYD ve Great Wall Motor, Tayland'daki üretim tesislerine toplam 1,44 milyar dolar yatırım taahhüdünde bulundu. BYD'nin Rayong'daki fabrikası, 2024'ten itibaren yılda 150 bin araç üretmeyi hedefliyor. Changan Automobile da bataryalı elektrikli araç ve harici olarak şarj edilebilen bataryayı bir motorla birleştiren şarj edilebilir hibrit araçların üretimini önemli ölçüde artırma planlarını açıkladı.
Tayland'da üretilmiş olarak tanımlanan ürünler için yerli içerik şartı, malzeme ve bileşenlerin en az yüzde 40'ının yerel kaynaklı olmasını gerektiriyor. Bu kuralın, üreticilerin Çin tedarik zincirlerine bağımlılığını azaltmalarına ve olası gümrük vergisi sorunlarından kaçınmalarına yardımcı olurken yerli tedarikçileri desteklemesi amaçlanıyor. Endonezya'nın PPN DTP programı da yurt içi bileşen oranları ile katma değer vergisi indirimlerini benzer biçimde ilişkilendiriyor.
JLL Asya Pasifik üretim stratejisi başkanı Michael Ignatiadis, teşvik sunan pazarların yatırımın ilk aşamalarında özellikle cazip olduğunu belirtiyor. Üreticilerin bu teşviklerin ileride azaltılabileceği veya kaldırılabileceği ihtimalini de hesaba katması gerekiyor. Hızlı biçimde uygulamaya konan veya aşırı düzeydeki destekler, piyasanın doygunluğa ulaşmasına ve iş gücü açığına yol açarak maliyetleri artırabilir ve yerel kaynaklar üzerinde baskı oluşturabilir.
Artan Araç Sayısına Ayak Uydurmak İçin Şarj Ağları Genişlemeli
Tayland daha fazla elektrikli aracı kullanıma sokmaya çalışırken şarj altyapısının genişletilmesine PTT ve EGAT öncülük ediyor. PTT'nin iştiraki Arun Plus, 2030'a kadar 7 binden fazla şarj noktası kurmayı hedefliyor. EGAT'ın Elex projesi ise uzun mesafeli yolculukları desteklemek için otoyollar boyunca hızlı şarj noktalarına odaklanıyor.
Enerji Bakanlığı ile Ulaştırma Bakanlığı, şarj istasyonlarının kurulmasını araçların kullanıma alınmasıyla uyumlu hale getirmek için koordinasyon sağlıyor. Sürücülerin yolculuk ve çalışma güzergâhlarında elektriğe erişebilmesi gerekiyor. Şarj imkânlarının sınırlı olması, aracın bir şarj istasyonuna ulaşmadan enerjisinin biteceği endişesi olarak tanımlanan menzil kaygısına yol açabilir.
EGAT ve Nissan, elektrikli araçların talebin en yoğun olduğu dönemlerde elektrik şebekesine enerji aktarabilmesini sağlayan sistemleri de deniyor. Araçtan şebekeye teknolojisi olarak bilinen bu uygulama, araç bataryasını hem depolanmış bir elektrik kaynağı hem de sürüş için enerji kaynağı haline getirebilir.
Akıllı şebeke teknolojileri ve bu denemeler, araç sahiplerine bataryalarını ulaşım dışında da kullanma imkânı sunarken elektrik ağı üzerindeki yükü yönetmeyi amaçlıyor. Şarj altyapısı, elektrik arzı ve araç alımları bu nedenle aynı programın birbiriyle bağlantılı parçaları.
Bölgesel Büyüme, Teşviklerin İstikrarının Önemini Gösteriyor
Tayland'ın hamlesi, ASEAN ülkelerinin elektrikli ulaşım ve bu sektöre tedarik sağlayan sanayilere yatırım çekmek için rekabet ettiği bir döneme denk geliyor. Tayland'da elektrikli araçların pazardaki payı yaklaşık yüzde 20'ye ulaşırken Singapur'da yeni tescillerin yüzde 40'ını aştı; bu oran araç başına 40 bin Singapur dolarına varan sübvansiyonlarla desteklendi.
Bu rakamlar, kullanımdaki artışı gösteren birbiriyle bağlantılı iki ölçütü ifade ediyor: Tayland'ın pazar payı ve Singapur'un yeni tesciller içindeki oranı. Singapur'daki oran, her beş yeni tescilden ikisinden fazlasının elektrikli araç olduğunu gösterirken Tayland'da bildirilen pazar payı yaklaşık beşte bir düzeyinde.
Malezya'da elektrikli araç pazarı yıllık yüzde 100 büyüdü; bu, belirtilen dönemde pazarın iki katına çıktığı anlamına geliyor. İthal elektrikli araçlara uygulanan vergi tatilleri 2025 sonunda sona erdi ve bu tarihten sonra geçerli olacak teşvikler konusunda belirsizlik yarattı.
Tayland'ın kendi yatırım planları da kısmen desteklerin birkaç yıl boyunca öngörülebilir olmasına bağlı. Araç almayı düşünen bir kişi veya fabrika kurmayı planlayan bir üretici; satın alma avantajlarını, üretim şartlarını ve vergi önlemlerinin sona ereceği tarihleri hesaba katmak zorunda.
Fiyat, Hurdaya Ayırma ve Elektrik Kaynaklı Endişeler Sürüyor
Önerilen takas programında, desteğin ne kadarının tüketicilere ulaşacağı konusunda endişeler dile getirildi. Eleştirmenler, otomobil üreticileri üzerinden sağlanan teşviklerin bir kısmının alıcılara aktarılmayıp üreticilerde kalabileceği ve bunun araç fiyatlarını bozabileceği uyarısında bulunuyor.
Önerilen yüzde 3,5'lik kredi faiz oranı da bazı pazar segmentlerinde sıfıra yakın oranlarla sunulan mevcut elektrikli araç kredileriyle karşılaştırılıyor. Bu oranın alıcıya sağlayacağı fayda, satın alınacak araç için mevcut finansman seçeneklerine bağlı olacak.
Hükümet, takasta uygun sayılacak eski aracın tanımını henüz netleştirmedi. Hurdaya ayırma süreçlerinin şeffaf olması, kullanım dışı bırakılması amaçlanan araçların trafikten çekilmesini güvence altına almak için gerekli. Bu düzenlemeler olmazsa takasa verilen araçlar ikinci el piyasası üzerinden yeniden kullanıma dönebilir ve programın hedeflediği kirlilik azalmasını zayıflatabilir.
Çevre savunucuları, elektrik üretimi ile kullanım ömrünü tamamlamış araç ve bataryaların yönetimine ilişkin kaygıları da gündeme getirdi. Tayland elektriğinin yarısından fazlası doğal gazdan elde ediliyor. Elektrikli araç, kendi üzerinde egzoz emisyonlarını ortadan kaldırsa da onu şarj etmek için kullanılan elektriğin üretimi yine emisyona yol açabilir.
Bu nedenle çevresel sonuç, yakıtla çalışan araçların değiştirilmesinin yanı sıra elektriğin nasıl üretildiğine de kısmen bağlı. Kullanım ömrü sona eren araçların ve elektrikli araç bataryalarının yönetimine ilişkin kapsamlı düzenlemeler de dönüşümün henüz çözüme kavuşmamış bir başka boyutu.
Asya'nın Detroit'i olarak anılan Tayland otomotiv sektörü, çevresel olduğu kadar ekonomik bir dönüşümle de karşı karşıya. Önerilen 300 bin ilave elektrikli araç, talebi özel binek otomobil pazarının ötesine taşıyacak. Planın hayata geçirilmesi; kabine onayına, takas kurallarının tasarımına, uygun maliyetli finansmana, şarj imkânlarına ve yerli üretimle koordinasyona bağlı.
Öne Çıkanlar
- Tayland, takas uygulamalarını genişleterek ve araç vergilerini düşürerek 300 bin ilave elektrikli aracı kullanıma sunmayı öneriyor.
- Taksi teklifi, yaklaşık 27 bin dizel aracın elektrikli veya hibrit modellerle değiştirilmesini hedefliyor.
- Yıllık araç vergileri yüzde 80'e kadar düşürülebilir veya başlangıç döneminde tamamen kaldırılabilir.
- Kabine onayı ve kraliyet kararnamesiyle yürürlüğe konması halinde önlemler Haziran 2026'da başlayabilir.
- Benzinli taksilere araç başına 5.040 baht destek verilecek; 42 günde 2.500 kilometre hizmet şartı aranacak.
- 55 binden fazla işletmeci ve 206 bin araç dizel yakıt desteği için kayıt yaptırdı.
- EV3.5, satın alma sübvansiyonları, tüketim vergisi indirimleri ve yerli üretim şartlarıyla 2027'ye kadar sürecek.
- Tayland, elektrikli araçların 2030'a kadar yurt içi üretimin yüzde 30'una ulaşmasını; 2035'e kadar sıfır emisyonlu araç kullanımının yüzde 100'e çıkmasını hedefliyor.
- Batarya yatırımı başvurularının 2027 sonuna kadar yapılması gerekiyor; Arun Plus ise 2030'a kadar 7 binden fazla şarj noktası kurmayı hedefliyor.
- Takas için uygunluk, hurdaya ayırma düzenlemeleri, finansmanın sağlayacağı fayda ve bataryaların bertarafı, uygulamaya ilişkin temel kaygılar arasında yer alıyor.






