Eğitim hedeflerini genişleten Çin, 380 bin uluslararası öğrenciye ev sahipliği yapıyor

11 dakikalık okuma
Eğitim hedeflerini genişleten Çin, 380 bin uluslararası öğrenciye ev sahipliği yapıyor

Uluslararası Öğrenci Sayısı Yüzde 15 Arttı

191 ülke ve bölgeden 380 binden fazla uluslararası öğrenci, 2024-2025 akademik yılında Çin'de lisans veya lisansüstü eğitim aldı, araştırma yaptı ya da eğitim programlarına katıldı. Çin Eğitim Bakanlığı Uluslararası İş Birliği ve Değişim Dairesinden Xi Ru'nun 2026 Çin'de Eğitim Forumu'nda açıkladığı veriler, pandemi sonrasında güçlü bir toparlanmaya ve Çin'in uluslararası eğitimde giderek artan ağırlığına işaret ediyor. Öğrenci sayısı, bir önceki yıla göre yüzde 15 arttı.

İçindekiler
  1. Uluslararası Öğrenci Sayısı Yüzde 15 Arttı
  2. Çin'de Kimler Eğitim Görüyor?
  3. Mühendislik Akademik Dağılımı Değiştiriyor
  4. Düşük Ücretler ve Üst Sıralardaki Üniversiteler
  5. Burslar Uzun Süreli Bağlar Kuruyor
  6. Pakistanlı Bir Doktorun Sincan'daki Eğitim Yolculuğu
  7. Afrika Ortaklıkları Çin'deki Üniversitelerin Ötesine Uzunuyor
  8. Geleneksel Eğitim Destinasyonları Üzerindeki Baskı
  9. Yerli İstihdam Kaygıları ile Uluslararası Öğrenci Çekme Çabaları Karşı Karşıya
  10. Ortak Enstitüler ve 2030'a Doğru Büyüme
  11. Öne Çıkan Noktalar

Çin, uluslararası öğrenci sayısında dünya genelinde ABD ve Birleşik Krallık'ın ardından üçüncü sırada yer alıyor. Ülkenin cazibesi; görece düşük öğrenim ücretlerini, giderek öne çıkan üniversiteleri ve Çin'in sanayi alanındaki güçlü yönleriyle yakından bağlantılı dersleri bir araya getirmesinden kaynaklanıyor. Burslar ve uluslararası ortaklıklar da öğrencilerin Çin üniversitelerine yönelmesine katkı sağlıyor.

Lisans ve lisansüstü eğitim almak isteyen uluslararası öğrenciler arasında en popüler alan mühendislik. Bu alan, öğrencilerin yüzde 27,8'ini oluşturuyor. Teknik ve mesleki yeterliliklere yönelim, yabancı öğrencilerin ülkeye gelmesinde Çince öğrenmenin başlıca nedenlerden biri olduğu önceki dönemlere kıyasla bir değişime işaret ediyor.

Çin'in büyümesi, geleneksel eğitim destinasyonlarının vize kısıtlamaları, işlem gecikmeleri ve öğrenci sayısındaki düşüşle karşı karşıya olduğu bir dönemde gerçekleşiyor. Öte yandan ülkede yabancı öğrenci ve araştırmacıları çekme çabaları, iş olanakları ve kaynaklara erişim konusunda kaygı duyan bazı Çin vatandaşlarının eleştirilerine yol açıyor.

Üniversiteler, burslar ve eğitim ortaklıkları bu nedenle birçok hedefin kesiştiği bir noktada bulunuyor: nitelikli çalışanlar yetiştirmek, araştırmaları desteklemek, uluslararası ilişkileri güçlendirmek ve daha pahalı destinasyonlara gidemeyen öğrencilere yeni yollar açmak. Son öğrenci sayıları bu büyümeyi ortaya koyarken, bireysel deneyimler bunun öğrencileri ve hizmet etmeyi umdukları toplulukları nasıl etkilediğini gösteriyor.

Reklam

Çin'de Kimler Eğitim Görüyor?

Çin'deki uluslararası öğrencilerin yüzde 61,1'ini Asyalılar oluşturuyor; bu, bölgeler arasındaki en yüksek pay. Afrika'dan gelen öğrencilerin oranı yüzde 16,2, Avrupa'dan gelenlerin oranı ise yüzde 15,6. Amerika kıtaları ve Okyanusya, kalan yüzde 7,1'lik payı oluşturuyor.

Asya'nın payı, diğer tüm bölgelerin toplamından daha yüksek. Bu bölgelerin toplam payı yüzde 38,9. Afrika ve Avrupa'nın oranları birbirine yakın olsa da öğrencileri Çin'e getiren burs programları, üniversite ortaklıkları ve ülkeler arası ilişkiler farklılık gösteriyor.

Lisans ve lisansüstü eğitim alan 205 bin uluslararası öğrencinin yüzde 35'i lisansüstü öğrencilerden oluşuyor. Lisansüstü eğitim, ilk üniversite diplomasının ardından alınan ileri düzey eğitim ve araştırmaları kapsıyor. Bu oran, başlangıç seviyesindeki eğitimin veya kısa süreli dil kurslarının ötesinde eğitim talebine işaret ediyor.

380 bini aşan toplam sayı, lisans ve lisansüstü programlara kayıtlı öğrencilerin yanı sıra araştırma ve eğitim faaliyetlerine katılanları da kapsıyor. Dolayısıyla Çin'in uluslararası eğitim faaliyetleri, resmî bir üniversite diploması almaya çalışan öğrencilerin ötesine uzanıyor.

Mühendislik Akademik Dağılımı Değiştiriyor

Uluslararası öğrencilerin lisans ve lisansüstü programlara kayıtlarında mühendisliğin yüzde 27,8'lik payı, bu alanı en popüler bölüm yapıyor. Uygulamalı teknoloji ve bilgisayarla ilgili alanlar da Çin'in sanayi kapasitesiyle bağlantılı beceriler kazanmak isteyen öğrencilerin ilgisini çekiyor.

Çince eğitimi, bir dönem yabancı öğrencilerin yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyordu. Teknik ve mesleki bölümlerin öne çıkmasıyla bu oran 2012'den bu yana yüzde 15 düştü. Dil öğrenimi eğitim ilişkisinin bir parçası olmayı sürdürürken akademik alanların dağılımı çeşitlendi.

Mühendislik, bilgisayar veya tıp bölümlerini seçen öğrenciler, meslek hayatlarında kullanabilecekleri yeterlilikler edinmek istiyor. Laboratuvarlar, hastaneler, tanı ekipmanları ve araştırma danışmanlığı; başka bir dil ve kültürü tanıma fırsatının yanı sıra, öğrenciler için cazibenin bir parçasını oluşturuyor.

Reklam

Düşük Ücretler ve Üst Sıralardaki Üniversiteler

Çin'deki üniversite programlarının yıllık ücreti ortalama 1.300 ila 2.400 sterlin arasında değişirken, Birleşik Krallık üniversitelerinde uluslararası öğrencilerin yıllık öğrenim ücretleri 20 bin sterlini aşabiliyor. Bu fark, Çin'de üniversite eğitimi almak isteyen öğrencilere çok daha düşük maliyetli bir seçenek sunuyor.

Belirtilen ücretlere göre 20 bin sterlin, 2.400 sterlinin sekiz katından; 1.300 sterlinin ise 15 katından fazla. Eğitim destinasyonlarını karşılaştıran öğrenciler ve aileleri için öğrenim ücretleri arasındaki fark, kararda önemli bir etken olabiliyor.

Times Higher Education sıralamasında Çin'den yedi üniversite dünyanın ilk 100'ünde yer alıyor. Tsinghua Üniversitesi 12'nci, Pekin Üniversitesi ise 14'üncü sırada. Her iki üniversite de Birleşik Krallık'taki Russell Group ve ABD'deki Ivy League bünyesindeki pek çok kurumun önünde bulunuyor.

Bu sıralamalar ve ücretler, öğrencilerin geleneksel olarak çok sayıda uluslararası öğrenciyi çeken İngilizce konuşulan ülkelerin yanı sıra Çin'i de neden giderek daha fazla değerlendirdiğini açıklıyor. Akademik saygınlık ve uygun maliyetin bir arada olması, Çin üniversitelerine bu rekabette güçlü bir konum kazandırıyor.

İngilizce eğitim veren yaklaşık 3 bin program, Çin'de yükseköğrenime erişmek için başka bir yol sunuyor. Çin, İngilizcenin resmî dil olduğu ülkeler dışında bu tür programların en büyük sağlayıcısı. Bu sayede üniversiteler, İngilizce aracılığıyla uluslararası diploma almak isteyen öğrencilere ulaşabiliyor.

Burslar Uzun Süreli Bağlar Kuruyor

Trier Üniversitesinin araştırması, Kuşak ve Yol Girişimi'nin (BRI) Çin'e giden bursiyerlerin sayısında önemli bir artışla bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. Girişim, eğitim fırsatlarının Çin'in daha geniş uluslararası ilişkileriyle bağ kurmasına katkıda bulundu.

2016'da Kuşak ve Yol kapsamındaki 68 ülkeden 64'ünden 200 binden fazla öğrenci geldi. Yalnızca Pakistan'dan gelen öğrenci sayısı, 2012'de yaklaşık 9 bin 500 iken 19 bine yaklaştı; böylece dört yılda yaklaşık iki katına çıktı.

Çin hükümeti burslarından yararlananlar, günümüzde uluslararası öğrencilerin toplamının yaklaşık yüzde 8'ini oluşturuyor. BRI ülkelerinden gelen öğrenciler için yılda yaklaşık 10 bin burs ayrılıyor. Böylece mali destek, Çin'in eğitim stratejisinin sürekli bir parçası olmayı sürdürüyor.

Reklam

Çin'in eğitim ilişkileri, aşağıdaki dönüm noktalarını da içeren çeşitli aşamalardan geçti:

  • 2012: Çin'de yaklaşık 9 bin 500 Pakistanlı öğrenci eğitim görüyordu. Bu sayı, sonraki yıllardaki artışı karşılaştırmak için bir referans oluşturuyor.
  • 2013: Pakistanlı tıp öğrencisi Zahid Khan, lisans eğitimi için Sincan'a geldi.
  • 2016: Çin'de yaklaşık 19 bin Pakistanlı öğrenci eğitim görüyordu. Kuşak ve Yol ülkelerinden gelen öğrenci sayısı ise 200 bini aştı.
  • 2024: Çin, Çin-Afrika İş Birliği Forumu Zirvesi'nde Afrikalı öğrencilere 60 bin yeni burs vereceğini duyurdu.
  • 2024-2025 akademik yılı: Çin, 191 ülke ve bölgeden 380 binden fazla uluslararası öğrenciye ev sahipliği yaptı.
  • 2025: Çin, K Vizesi'ni başlattı ve ortak eğitim enstitüleri için yeni bir çerçeve oluşturdu.
  • 2026: Xi Ru, Çin'de Eğitim Forumu'nda son öğrenci sayısı verilerini açıkladı.

Pakistanlı Bir Doktorun Sincan'daki Eğitim Yolculuğu

Sincan Tıp Üniversitesi'nde kardiyoloji alanında lisansüstü eğitim gören Zahid Khan, Pakistan ile Çin'in tıp eğitimi arasındaki büyüyen bağa kişisel bir örnek sunuyor. Şu anda Çin'in dört bir yanında yaklaşık 29 bin Pakistanlı öğrenci eğitim görüyor; bu grubun yüzde 45'i tıp alanında öğrenim görüyor.

Khan, lisans eğitimi için ilk kez 2013'te Sincan'a geldi. COVID-19 salgını sırasında Pakistan'da çalıştıktan sonra ileri düzey eğitim almak üzere Çin'e döndü. Deneyimi; ilk tıp eğitimini, ülkesindeki çalışma hayatını ve yurt dışında yeniden eğitim görme dönemini kapsıyor.

Khan, Sincan Tıp Üniversitesi'ndeki imkânları ve desteği şöyle anlattı:

Buradaki her şey, laboratuvarlar, hastaneler ve profesörler gerçekten harika. Araştırmanız için neye ihtiyacınız varsa, beklediğinizden fazlasını sağlıyorlar.

Khan, sistemli klinik eğitimin, modern tanı araçlarına erişimin ve düzenli danışmanlığın mesleki yeterliliği güçlendirdiğine dikkat çekiyor. Bir doktor için bu olanaklar, sınıfta edinilen bilgileri hastaları muayene etme, hastalıkları belirleme ve tedavi kararları alma pratiğiyle buluşturuyor.

Khan, doktora eğitimini tamamladıktan sonra yerel topluluklara hizmet etmek üzere Pakistan'a dönmeyi planlıyor. Dönme niyeti, Çin'in eğitim diplomasisiyle teşvik etmeye çalıştığı bilgi aktarımını gösteriyor: Öğrenciler Çin'de eğitim görüyor ve edindikleri becerileri daha sonra kendi ülkelerinde kullanıyor.

Reklam

Afrika Ortaklıkları Çin'deki Üniversitelerin Ötesine Uzunuyor

Çin, 2024 Çin-Afrika İş Birliği Forumu Zirvesi'nde Afrikalı öğrencilere 60 bin yeni burs vereceğini duyurdu. Bu taahhüt, eğitimi Afrika ülkeleriyle yürüttüğü daha geniş ilişkilerin bir parçası hâline getiriyor ve eğitim olanaklarını genişletmek için mali desteğin sürdürülmesini sağlıyor.

Gambiya'da yakın zamanda üstün başarı gösteren 40 öğrenci, Gambiya Üniversitesinde burs almaya hak kazandı. Üniversite Rektör Yardımcısı Herbert Robinson, bu adımı yeteneklere ve genç Gambiyalıların geleceğine yapılan yatırım olarak nitelendirdi.

Öğrenci temsilcisi Omar K.B. Samura, maddi sıkıntıların öğrenciler üzerindeki baskısını anlattı. Birçoğu, dört yılda tamamlanması planlanan programları bitirmek için altı ila yedi yıl harcıyor ve çoğu zaman eğitimlerini ücretli işle birlikte yürütüyor. Burs desteği, üniversite eğitimindeki ilerlemeyi yavaşlatan mali yükü hafifletebilir.

Etiyopya da eğitim alışverişine başka bir örnek sunuyor. Çincede yeterlilik yarışması olan 25'inci Çin Köprüsü Yarışması, yakın zamanda Addis Ababa Üniversitesinde 19 yarışmacıyı bir araya getirdi. Katılımcılar dil becerilerini dövüş sanatları, kaligrafi ve geleneksel gösterilerle sergiledi.

Çin'in Etiyopya Büyükelçisi Chen Hai, dil öğrenenlerin kültürel alışverişte giderek daha fazla dostluk elçisi olarak görev yaptığını söyledi. Üniversite Vekil Rektörü Samuel Kifle ise Çin çalışmalarını Etiyopyalı ve Çinli gençler arasında önemli bir köprü olarak nitelendirdi.

Burslar ve dil yarışması, ilişkinin iki farklı yönünü gösteriyor. Mali destek öğrencilerin eğitimlerini sürdürmesine yardımcı olurken kültürel etkinlikler, gençlere oradaki bir üniversiteye kayıt yaptırmaları gerekmeksizin Çin'i tanıma fırsatı sunuyor.

Geleneksel Eğitim Destinasyonları Üzerindeki Baskı

ABD'ye gelen Asyalı öğrencilerin sayısı, geçen yılın ağustos ayına kıyasla bu yıl yüzde 24'e yakın düştü. Bu sayı, pandemi dönemi dışında ağustos ayları için kaydedilen en düşük düzey oldu ve ülkenin uluslararası öğrencileri çekme gücüne ilişkin kaygıları artırdı.

Vize işlemlerindeki gecikmeler ve 2025'te 6 binden fazla öğrenci vizesinin iptal edilmesi, ABD'de uygulanan kısıtlayıcı önlemler arasında yer aldı. Bu tür engeller, nerede eğitim alacağına veya eğitimini nerede sürdüreceğine karar veren öğrenciler için önem taşıyor.

Reklam

Kuzey Florida Üniversitesi ekonomi profesörü Madeline Zavodny, Mayıs 2025'te yayımladığı raporda krizin üniversitelerin kapanmasına yol açabileceği uyarısında bulundu. Bölgesel üniversiteler ile küçük liberal sanatlar kolejlerinin en ağır darbeyi alması bekleniyordu.

NAFSA'nın bir analizinde, yeni yabancı öğrenci kayıtlarının yüzde 40'a kadar düşebileceği ve bunun yerel ekonomilere 7 milyar dolarlık harcama kaybına ve 60 binden fazla işin yitirilmesine yol açabileceği öngörüldü. Uluslararası öğrenci sayısı, üniversitelerin yanı sıra kampüs çevresindeki işletmeleri ve istihdamı da etkiliyor.

Çin'deki büyüme, ABD, Avustralya ve Kanada'da düşüş yaşandığı bir dönemde gerçekleşiyor. Alternatif arayan öğrenciler, Çin'in daha düşük ücretlerini, teknik programlarını ve burs olanaklarını diğer destinasyonların maliyetleri ve giriş koşullarıyla karşılaştırabiliyor.

Yerli İstihdam Kaygıları ile Uluslararası Öğrenci Çekme Çabaları Karşı Karşıya

Çin'in uluslararası yetenekleri çekme çabası, ülke içinde de baskıyla karşılaşıyor. 2025'te 12,2 milyon üniversite mezununun iş gücüne katılması ve genç işsizliğinin kaygı verici düzeylere ulaşması üzerine bazı vatandaşlar, yabancı öğrenci ve araştırmacılara verilen önceliği sorguluyor.

Bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarındaki araştırmacıları çekmek üzere 2025'te başlatılan K Vizesi için başvuranların iş teklifi almış olması gerekmiyor. Vizenin yürürlüğe girmesi, sosyal medyada bazıları yabancı düşmanı görüşler içeren öfkeli paylaşımlara yol açtı.

Çengdu'dan 33 yaşındaki teknoloji çalışanı Zheng Yifan, politika ve fırsatlar için rekabet konusundaki kaygısını şöyle anlattı:

Bu vizenin akıllıca bir uygulama olmadığını düşünüyorum; sektörümdeki pek çok kişi de benzer görüşte. Bütün bunlar, tırnaklarıyla kazıyarak yükselen benim gibilerin ağzında buruk bir tat bırakıyor. Çin'de yetenekli insan eksikliği yok. Eksik olan iş fırsatları ve kaynaklar.

Şıncın'da 27 yaşındaki yatırım danışmanı Jakky Yang da çok sayıda Çinlinin yoğun rekabetle karşı karşıya olduğunu, yabancıların ise yerel halkın erişmekte zorlandığı imkânlardan kolayca yararlanabildiğini söyledi.

Bu tepkiler, Çin'in uluslararası eğitim hedeflerindeki gerilimi ortaya koyuyor. Öğrenci ve araştırmacıları çekmek küresel bağları desteklerken, ülkenin mezunları ve çalışanları zorlu bir istihdam ortamında iş ve kaynak arıyor.

Reklam

Ortak Enstitüler ve 2030'a Doğru Büyüme

Çin'in yanıtı, ulusötesi eğitime, yani TNE'ye yönelen stratejik bir değişimi de içeriyor. Bu kavram; ortak kurumları ve yurt dışındaki üniversitelerle bağlantılı kampüsleri de kapsayan, ulusal sınırların ötesindeki ortaklıklarla verilen eğitimi ifade ediyor.

Çin'de şu anda binden fazla ortak girişim ve uluslararası şube kampüsü bulunuyor. Bu yapı içinde 373 ortak eğitim kurumu lisansüstü diploma programları sunarak ortaklıkları ileri düzey eğitime taşıyor.

2025'te yürürlüğe giren düzenleyici çerçeve, ortak eğitim enstitülerindeki öğrenci kontenjanı sınırlarını kaldırdı. Ayrıca öğrencilerin programın dört yılının tamamını Çin'de geçirdiği geleneksel 4+0 modelinin ötesinde daha fazla esneklik sağladı ve yapay zekâ destekli akıllı bir platform aracılığıyla onay süreçlerini hızlandırdı.

Xinhua Enstitüsünün İnsanlık İçin Ortak Geleceğe Sahip Bir Topluluğun İnşasına Katkı: Çin'de Eğitim başlıklı raporu, eğitim alışverişini daha geniş diplomatik hedefler çerçevesinde ele alıyor. Raporda, akademik program çeşitliliğinin artması ve değişim kanallarının genişlemesinin, yeni nesil öğrenciler aracılığıyla Çin'in birikim ve deneyiminin diğer ülkelere aktarılmasını sağladığı; uygarlıklar arasında etkileşim ve karşılıklı öğrenme köprüleri kurduğu savunuluyor.

QS, Çin'deki uluslararası öğrenci sayısının 2030'a kadar yılda yüzde 2,5 artarak yaklaşık 550 bine ulaşacağını öngörüyor. Bu büyüme oranı bazı Avrupa ve Güneydoğu Asya destinasyonlarının gerisinde kalıyor; ancak geleneksel ev sahibi ülkelerin bir kısmı düşüş yaşarken Çin'de genişlemenin süreceğine işaret ediyor.

Öngörülen 550 bin öğrenci, güncel 380 binlik toplamın yaklaşık 170 bin üzerinde. Çin'in yönelimi; uygun maliyetli eğitimi, uluslararası sıralamalarda güçlü üniversiteleri, İngilizce verilen programları ve eğitim ortaklıklarını bir araya getiriyor. Öğrencilerin aradığı fırsatlar ve ülkelerine götürmeyi umdukları becerilerin yanı sıra, istihdam konusundaki yerel kaygılar da aynı tablonun parçası.

Öne Çıkan Noktalar

  • Çin, 2024-2025 akademik yılında 191 ülke ve bölgeden 380 binden fazla uluslararası öğrenciye ev sahipliği yaptı. Bu, yüzde 15'lik artış anlamına geliyor.
  • Çin, uluslararası öğrenci sayısında ABD ve Birleşik Krallık'ın ardından üçüncü sırada yer alıyor.
  • Uluslararası öğrencilerin yüzde 61,1'ini Asyalılar, yüzde 16,2'sini Afrikalılar ve yüzde 15,6'sını Avrupalılar oluşturuyor.
  • Lisans ve lisansüstü eğitim alan uluslararası öğrencilerin yüzde 27,8'i mühendisliği tercih ediyor. Lisans ve lisansüstü eğitim gören 205 bin öğrencinin yüzde 35'i lisansüstü öğrenci.
  • Programların yıllık ortalama ücreti 1.300 ila 2.400 sterlin arasında değişirken, Birleşik Krallık'ta uluslararası öğrencilerin ücretleri 20 bin sterlini aşabiliyor.
  • Burslar, Kuşak ve Yol bağlantıları ve Afrika'yla eğitim ortaklıkları öğrenci alımını ve değişim programlarını destekliyor.
  • Çin'de, lisansüstü derece sunan 373 ortak kurum da dâhil olmak üzere binden fazla ortak girişim ve uluslararası şube kampüsü bulunuyor.
  • İstihdam kaygıları, yabancı yetenekleri çekmeye yönelik politikaların eleştirilmesine yol açtı.
  • QS, Çin'deki uluslararası öğrenci sayısının 2030'a kadar yaklaşık 550 bine ulaşacağını öngörüyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir