Diplomalar, borçlar ve iş bulmak için uzun bekleyiş
2023’te 20-29 yaşlarındaki yaklaşık 11 milyon Hint üniversite mezunu işsizdi; bu sayı, söz konusu yaş grubundaki işsizlerin üçte ikisini oluşturuyordu. Azim Premji Üniversitesi’nin 2026 Hindistan’da Çalışma Durumu raporu, eğitimden istihdama geçişin zorluğuna dikkat çekiyor: İş arayan genç erkeklerin yüzde 41’i, üç yıl boyunca iş aradıktan sonra bile iş bulamamıştı.
İçindekiler
- Diplomalar, borçlar ve iş bulmak için uzun bekleyiş
- Eğitimli işsizliği ne kadar yaygın?
- Daha fazla iş varken mezunlar neden geride kalıyor?
- Eğitim, öğretmen kapasitesinden daha hızlı genişledi
- Staj yolu daralıyor
- Mezunların ücretleri geriliyor
- Borç ve tüketimdeki zayıflama mezunların ötesine uzanıyor
- Yapay zekâ zaten zorlu olan piyasaya ek baskı getiriyor
- Genç nüfus için fırsat penceresi sınırlı
- İşler, sınavlar ve siyasi baskı
- Bilinmesi Gerekenler
30 Mart 2026 itibarıyla bu mücadele, hem varlıklı kentli ailelerden hem de çiftçi ailelerinden gelen mezunların hayatlarını etkiliyor. Hindistan eğitime erişimi genişletti, ancak istikrarlı istihdam aynı hızda artmadı. Diplomalar daha yüksek kazanç sağlayabiliyor; ancak birçok genç düzenli bir işe girene kadar yıllarını geçici işler, stajlar ve ileri eğitim arasında gidip gelerek geçiriyor.
Shorya Nilesh Londhe, 2023’te Mumbai’deki saygın bir üniversitenin kitle iletişimi bölümünden iyi notlarla mezun oldu. İlk işi bir otomobil bayisinde pazarlama alanındaydı ve ayda 10.000 rupi, yaklaşık 120 dolar kazanıyordu. Sonraki yıl bir spor uygulamasında kriket yorumculuğu yaptı ve Jio Star’ın kriket programları biriminde yapım stajyeri olarak çalıştı. Her iki iş de yalnızca birkaç ay sürdü. Hiçbirinde kadrolu iş teklifi almadı.
Londhe daha sonra Xavier İletişim Enstitüsü’nde yayın gazeteciliği alanında lisansüstü diploma programını tamamladı ve akademik başarı ödülleri aldı. Bir profesörü, McDonald’s Hindistan’ın halkla ilişkiler ekibinde iş bulmasına yardımcı oldu. Bu makalenin yayımlanmasından beş ay önce ise nihayet bir televizyon kanalında yapım asistanı olarak kadrolu işe girdi.
Yaklaşık üç yıl süren belirsizlik, Londhe’yi bir milyon rupiyi aşan eğitim borcuyla baş başa bıraktı. Şu anki maaşıyla borcunu ödemesi on yıldan uzun sürecek. Anne babası doktor olsa da orta sınıf geçmişi, istikrarlı bir işe girişini hızlandıramadı. Londhe, iş bulduğu için kendisini şanslı görüyor.
Eğitimli işsizliği ne kadar yaygın?
25 yaş ve altındaki üniversite mezunlarının yaklaşık yüzde 40’ı işsiz; 25-29 yaş grubundakilerin ise yaklaşık yüzde 20’si hâlâ iş arıyor. Üniversite mezunları arasındaki genel işsizlik oranı yaklaşık yüzde 29; bu, hiç okula gitmemiş kişilerdeki oranın dokuz katı. Bu rakamlar farklı grupları kapsadığı için sorunu anlamada yaş önemli bir etken.
2023’te üniversite mezunları, 20-29 yaş grubundaki işsizlerin üçte ikisini oluşturuyordu. Bu oran 2000’de yüzde 35’ti. Dolayısıyla işsizler içindeki payları neredeyse iki katına çıktı. Daha fazla genç üniversiteyi bitirdikçe eğitimli işsizliği, Hindistan’ın istihdam sorununun çok daha büyük bir parçası hâline geldi.
2026 Hindistan’da Çalışma Durumu raporunun başyazarı ve yardımcı doçent Rosa Abraham, üniversite mezunları arasındaki işsizliğin kırk yılı aşkın süredir yüzde 35 ile 40 arasında kaldığını söylüyor. Temel sorunun, uygun işlerin yetersizliği olduğunu belirtiyor:
Fazla sayıda mezun vermiyoruz; yeterince iyi iş yaratmıyoruz,
Hindistan yılda yaklaşık 8-9 milyon mezun veriyor ve bu alanda Çin’den sonra ikinci sırada; buna karşılık mezunların niteliklerine uygun yaklaşık 2,8 milyon pozisyon bulunuyor. Bir başka tahmine göre her yıl 50 lakh, yani 5 milyon mezun verilirken 17 lakh, yani 1,7 milyon istikrarlı maaşlı pozisyon açılıyor. Toplam rakamlar ve iş tanımları farklılık gösterse de her iki tahmin de mezunların işgücü piyasasına, uygun pozisyonların yaratılma hızından çok daha hızlı katıldığını ortaya koyuyor.
26 yaşındaki Ashwini Rudrappa, bu iş açığının kırsal aileleri nasıl etkilediğini gösteriyor. Karnataka eyaletinin Chitradurga ilçesinde yer fıstığı yetiştiren bir ailede büyüyen Rudrappa, devlet kolejlerinde eğitim alanında lisans, ekonomi alanında yüksek lisans yaptı. İki yıl profesörlük aradıktan sonra yerel bir lisede sözleşmeli öğretmenlik işini kabul etti.
Rudrappa ayda 12.000 rupi kazanıyor; bu, bir profesörün maaşının üçte biri. Anne babası ve iş aramanın farklı aşamalarındaki üç erkek kardeşiyle Chikkamanahalli’de yaşıyor. Eğitimi iş bulmasını sağladı, ancak aradığı pozisyondan farklı ve çok daha düşük maaşlı bir işte.
Daha fazla iş varken mezunlar neden geride kalıyor?
Hindistan 2021 ile 2023 arasında 83 milyon iş yarattı; ancak bunların 40 milyondan fazlası tarım sektöründeydi. Bu, artışın neredeyse yarısı demek. Tarım işleri genellikle düşük ücretli ve yükseköğretime yıllarını ve parasını yatıran çok az mezun bu işleri isteyerek seçiyor.
Genç çalışanlar tarımdan, yaşlı çalışanlara kıyasla daha hızlı ayrılarak imalat ve hizmet sektörlerinde iş arıyor. Ekonomi, bu geçişe ayak uyduracak kadar fırsat yaratmadı. Bu nedenle yeni işlerin tümünü birlikte saymak, mezunlara uygun işlerdeki açığı gizleyebiliyor.
Hindistan’ın büyümesi, özellikle bilgi teknolojileri gibi yüksek beceri gerektiren hizmetlere büyük ölçüde dayanıyor. Doğu Asya ekonomileri ise çok sayıda çalışanı istihdam eden büyük imalat sektörleri geliştirerek farklı bir yol izledi. Hindistan’ın izlediği model, görece küçük bir gruba cazip fırsatlar sunarken diğer birçok kişiyi sınırlı seçeneklerle baş başa bıraktı.
Eksik olan orta basamak, düşük gelirli tarım işleriyle yüksek beceri gerektiren kent hizmetleri arasındaki istihdam açığı. İmalat sektörü, insanlara tarım dışı ücretli işe geçiş olanağı sunarak, seçkin hizmet pozisyonları için gereken nitelikleri edinmeden önce bir ara basamak oluşturabilir. Sektörün sınırlı kapasitesi, birçok mezunun kendine bir yer bulmakta zorlanmasına yol açıyor.
Mezunların yalnızca yüzde 6,7’si, üniversiteyi bitirdikten sonraki bir yıl içinde istikrarlı, maaşlı bir iş bulabiliyor. Ofis ve profesyonel işleri kapsayan beyaz yakalı pozisyonlar için bu oran yüzde 3,7’ye düşüyor. İşgücünün yaklaşık yüzde 82’si, istihdamın çoğu zaman resmî işlerdeki güvence ve korumalardan yoksun olduğu kayıt dışı sektörde çalışıyor.
Mühendislerin kurye ya da mağaza görevlisi olarak çalışması, niteliklerle yapılan işlerin nasıl birbirinden kopabildiğini gösteriyor. Sorun hem iş sayısıyla hem de işlerin niteliğiyle ilgili: Mezunların düzenli gelir sağlayan, eğitimlerini kullanabilecekleri ve ilerleme olanağı sunan pozisyonlara ihtiyacı var.
2024 Hindistan Beceri Raporu, mezunların yüzde 51,25’inin sektör değerlendirmelerine göre istihdam edilebilir bulunduğunu ortaya koydu. Bu oran 2014’te yüzde 34’tü. Ancak iyileşme, üniversite diploması almakla işverenlerin beklentilerini karşılamak arasında hâlâ büyük bir fark bulunduğunu gösteriyor. Beceri açığı ile uygun iş yetersizliği aynı anda yaşanıyor.
Eğitim, öğretmen kapasitesinden daha hızlı genişledi
Hindistan’daki kolej ve üniversitelerin sayısı, büyük ölçüde özel yatırımların etkisiyle 1990’larda 1.650’den yaklaşık 70.000’e yükseldi. Bu büyüme öğrencilere daha fazla kontenjan açtı, ancak öğretim elemanı alımı öğrenci sayısındaki artışa yetişemedi. Kurumlar yeterli öğretmen olmadan büyüdükçe eğitim kalitesi geriledi.
Tüm Hindistan Teknik Eğitim Konseyi, öğretmen başına 15-20 öğrenci düşmesini öngörüyor. Devlet teknik kolejlerinde bu sayı ortalama 47, özel kurumlarda ise 28. Her iki ortalama da belirlenen aralığın üzerinde; devlet kolejlerindeki açık daha büyük.
Öğrencileri uygulamalı mesleklere hazırlayan Endüstriyel Eğitim Enstitülerinin sayısı yirmi yılda yüzde 300 artarak 2025’e gelindiğinde yaklaşık 14.582’ye ulaştı. Ancak bu kurumların kalitesi de geriledi. Birçoğunun imalat firmalarıyla bağlantısı yok; bu nedenle açık pozisyonlar ve işverenlerin ihtiyaç duyduğu güncel beceriler hakkında yeterince bilgi sahibi değiller.
Yıllık Eğitim Durumu Raporu, 14-18 yaşlarındaki gençlerin yüzde 42’sinin İngilizce basit cümleleri okuyamadığını ortaya koydu. Okula devam oranı 14 yaşında yüzde 96 olmasına rağmen, yarıdan fazlası temel bölme işlemlerinde zorlandı. Dolayısıyla ergenliğin başlangıcında okula devam oranı yüksekken öğrenme eksikleri de ciddi boyutta.
Planlı Kabile ve Planlı Kast toplulukları, ileri niteliklere erişimde özellikle büyük kısıtlarla karşı karşıya. Planlı Kabilelerden gelen gençlerin yalnızca yüzde 7’si, Planlı Kastlardan gelenlerin ise yüzde 10’u üniversite mezunu. Diğer toplumsal gruplarda bu oran yüzde 18’in üzerinde.
Mali baskı da gençleri eğitimden uzaklaştırıyor. 14-18 yaşları arasındaki okulu bırakma oranı yaklaşık yüzde 30; başlıca neden olarak maddi sıkıntılar gösteriliyor. Genç erkekler aile gelirine katkıda bulunmak için giderek daha sık eğitimlerini bırakıyor: Yükseköğretimdeki payları 2017’de yüzde 38 iken 2024’ün sonlarında yüzde 34’e geriledi.
Bu baskılar mezuniyetten çok önce başlıyor. Ailelerin önce çocuklarını okulda tutması, ardından ileri eğitim masraflarını karşılaması ve son olarak yıllarca sürebilecek iş arama döneminde onlara destek olması gerekiyor. Geliri kısıtlı aileler için her aşama bir sonrakine ulaşmayı daha da zorlaştırıyor.
Staj yolu daralıyor
Stajlar geleneksel olarak sınıfta öğrenilenlerle mesleki uygulama arasında köprü kuruyordu. Öğrenciler deneyim kazanabiliyor, işyeri rutinlerini öğrenebiliyor ve kadrolu bir pozisyon arayabiliyordu. Bu yol büyük ölçüde ortadan kalktı; kalan fırsatlara erişim ise giderek kişisel bağlantılara ya da ayrıcalıklı bir geçmişe bağlı hâle geliyor.
Hükümetin PM Staj Programı 2024’te 621.000 başvuru aldı. Yalnızca 8.760 aday programa katıldı ve 3.605 kişi stajını tamamladı. Tamamlayanların başvurular içindeki payı yüzde 0,58 oldu. Mart 2026’ya gelindiğinde 7.290’dan fazla aday programı bitirmeden ayrılmıştı. Bu rakamlar, farklı aşama ve tarihlerdeki katılım durumunu gösteriyor.
Özel şirketler giderek daha fazla staj yerine stajyer pozisyonları açıyor. Bu roller maaş sağlasa da istihdam garantisi ya da hukuki koruma sunmuyor. Sektör temsilcileri, firmaların daha geniş stajyer grupları almak yerine daha küçük grupları işe aldığını; böylece öğrencilerin daha önce işyeri becerilerini geliştirdiği fırsatların azaldığını belirtiyor.
Jamia Millia Islamia’da BTech lisans programının son sınıfında okuyan Mohammed Emroz onlarca başvuru yaptı ve Mumbai’ye gitmek için yol masraflarını kendisi karşıladı. Makineler üzerinde yalnızca 20 günlük uygulamalı deneyim kazanabildi. Deneyimi, kısa süreli ve işe yarar bir eğitim bile elde etmek için gereken masraf ve çabayı gösteriyor.
Kariyer yönetimi uzmanı Ankur Agarwal, öğrencilerin staj ararken karşılaştığı eşitsiz deneyimi şöyle anlatıyor:
Yetkinliğinize bağlı olarak anlamlı bir staj bulabilirsiniz ya da zorlanıp bir şekilde bir sertifika alabilirsiniz,
Sertifika, katılımı belgeliyor; uygulamalı deneyim ise öğrenciye işte kullanabileceği beceriler kazandırıyor. Erişim büyük ölçüde bağlantılara bağlı olduğunda, benzer niteliklere sahip öğrenciler üniversiteden çok farklı hazırlık düzeyleriyle ve işe alınma konusunda çok farklı şanslarla mezun olabiliyor.
Londhe’nin sonunda bir profesörden yardım alması ve Emroz’un makine deneyimi araması, sorunun iki farklı yönünü ortaya koyuyor. İlk işe yarar fırsatı bulmak için çoğu zaman yalnızca eğitim yeterli olmuyor. Kişisel bağlantılar, seyahat edebilme olanağı ve düşük ücretli işlerde bir süre çalışmayı karşılayacak maddi imkân, kimin ilerleyebileceğini belirleyebiliyor.
Mezunların ücretleri geriliyor
Üniversite mezunları başlangıç düzeyinde hâlâ diploması olmayanların yaklaşık iki katı kadar kazanıyor, ancak bu avantaj artık büyümüyor. Eğitimli işgücü arzının artması ve uygun işlerin yetersiz kalması, yükseköğretimin mali getirisini zayıflattı.
Enflasyona göre düzeltilmiş ortalama aylık ücret, 2023-24’te üniversite mezunu erkekler için 19.573 rupiydi. Bu rakam, 2011-12’deki 21.383 rupilik zirvenin altında kaldı. Enflasyona göre düzeltme, yalnızca alınan rupi miktarını değil, ücretle nelerin satın alınabildiğini karşılaştırmayı sağlıyor.
Üniversite mezunu erkekler artık mezun olmayan erkeklerden ayda yaklaşık 9.000 rupi daha fazla kazanıyor. Bu fark 2011-12’de 12.000 rupiydi. Genç erkek ve kadın mezunlar arasındaki ücret farkı, kadınların maaşlarının kayda değer biçimde artmasından çok erkeklerin ücretlerinin düşmesiyle daraldı.
Pune’nin batısındaki teknoloji parkı Hinjewadi’de genç mühendisler, işletme süreçleri dış kaynak firmalarının açık pozisyon görüşmeleri için her sabah sıraya giriyor. Aylık 18.000 rupi kazandıran veri girişi pozisyonlarına girmeyi umuyorlar. İşletme süreçleri dış kaynak hizmetleri, şirketlerin başka işletmeler için görevleri üstlenmesi anlamına geliyor. Bu pozisyonlar, mühendislik diplomasıyla bekledikleri düzeyin altında işler sunuyor.
42 yaşındaki Shivanand Sawale, fen bilimleri alanında yüksek lisans ve eğitim diplomasına sahip, ancak kırsal Maharashtra’daki özel bir okulda öğretmenlik yaparak ayda 7.500 rupi kazanıyor. Köyündeki topraksız tarım işçileri günde 300-400 rupi kazanıyor; bu, Sawale’in gelirini aşıyor. Sawale, düşük maaşının getirdiği toplumsal baskıyı şöyle anlatıyor:
Arkadaşlarım benimle dalga geçip köşe başındaki dükkânlarda çalışan eğitimsiz işçilerin bile benden fazla kazandığını söylüyor,
Sawale’in deneyimi, Rudrappa’nın sözleşmeli işten aldığı maaş ve Londhe’nin eğitim borcu, hayatın farklı aşamalarında yaşanan aynı mali sıkışmayı gösteriyor. İş bulmak işsizliği sona erdirebilir, ancak eğitim masraflarını karşılamak yine de zor olabilir.
Borç ve tüketimdeki zayıflama mezunların ötesine uzanıyor
Hindistan’ın orta sınıfı, mali baskılara daha fazla borçlanıp daha az tüketerek karşılık veriyor. Gelirin payı olarak ölçülen ve konut borçlarını dışarıda bırakan hanehalkı borcu, artık ABD ve Çin’deki karşılık gelen düzeyleri aşıyor.
Hint ailelerinin neredeyse yarısı ihtiyaç kredisi kullandı; borç alanların yüzde 67’si ilk kredisini 30 yaşından önce aldı. Borcu olan kişilerin yıllık gelirinin yaklaşık yüzde 40’ı bu borçların ödenmesine gidiyor. Geri ödemelere ayrılan para, hanenin diğer ihtiyaçları için kullanılamıyor.
Bireysel kredi kullananların yüzde 5 ile 10’u, çıkış yolu bulamadan eski kredileri ödemek için yeni krediler alarak borç sarmalına giriyor. Londhe’nin borcunu ödemesinin on yıldan uzun sürecek olması, eğitim borcunun mezun iş bulduktan çok sonra da yük olmaya devam edebileceğini gösteriyor.
Harcama verileri daha genel bir yavaşlamaya işaret ediyor. Sıkça satın alınan günlük tüketim ürünlerinde miktar bazındaki büyüme, 14 yıl önceki yüzde 11’den yüzde 3’e düştü. Otomobil satışları durgun seyrederken dayanıklı tüketim mallarındaki büyüme yüzde 11’den yüzde 1-2 aralığına geriledi. Dayanıklı tüketim malları, kısa sürede tükenmeyip uzun süre kullanılması amaçlanan ürünlerdir.
Mezunların düşük kazançları yalnızca bireysel haneleri etkilemiyor; aileler borç ödemek ve mal satın almak için bu gelirlere bağlı. Yüksek nitelikler daha yüksek ücret sağlayabilse de bu avantajın azalması, bazı hanelerin eğitimi kalıcı mali güvenceye dönüştürmesini zorlaştırıyor.
Yapay zekâ zaten zorlu olan piyasaya ek baskı getiriyor
Mezunlar işgücü piyasasına girmeye çalışırken yapay zekâ ve otomasyon istihdamı değiştiriyor. Teknoloji sektörü, şirketlerin yatırımlarını yapay zekâ altyapısına yönlendirmesiyle 2025’te dünya genelinde 122.000’den fazla pozisyonu ortadan kaldırdı.
Tata Consultancy Services’in çalışan sayısı, 2022’den bu yana ilk kez 600.000’in altına düştü. Bu düşüş, bir zamanlar milyonlarca Hintli mezuna iş sağlayan geleneksel dış kaynak modelinin baskı altında olduğunu gösteriyor. Bu model, işletmelerin işleri dışarıdaki hizmet sağlayıcılara vermesine dayanıyor ve maaşlı teknoloji işlerine geniş bir giriş yolu sunuyordu.
NASSCOM, bir milyon yapay zekâ uzmanına ihtiyaç duyulacağını öngörüyor; ancak Hintli mezunların yalnızca yaklaşık yüzde 55’inin bu rollere hazır olduğu değerlendiriliyor. Dolayısıyla yeni işgücü talebi, bu talebi karşılayacak yeterli niteliğe sahip kişi bulunmamasıyla birlikte ortaya çıkıyor.
Eğitim müfredatları bu değişime ayak uydurmakta zorlandı. Öğrenciler, temel kodlama ve lojistik planlama gibi yapay zekânın artık yapabildiği becerileri öğrenmeye devam ediyor. Bu değişim, genel mezunlara daha önce profesyonel iş yaşamında başlangıç noktası sunan giriş düzeyindeki bilgi işlerini tehdit ediyor.
Hindistan’ın birbiriyle bağlantılı iki görevi var: Yeterli sayıda uygun pozisyon yaratmak ve öğrencileri işverenlerin hâlâ insanlardan yapmasını beklediği işlere hazırlamak. Eğitimi içeriğini güncellemeden genişletmek, mezunları eğitimlerinden daha hızlı değişen bir işgücü piyasasının karşısında savunmasız bırakıyor.
Genç nüfus için fırsat penceresi sınırlı
Hindistan’ın demografik fırsat döneminin 2030 civarında zirveye ulaşması bekleniyor. Bu terim, çalışma çağındaki nüfusun, kendisine bağımlı çocuklar ve yaşlılara kıyasla yüksek olmasının yarattığı ekonomik fırsatı anlatıyor. Zirvenin ardından çalışma çağındaki vatandaşların nüfustaki payının azalması bekleniyor.
Hindistan’da ortanca yaş 29; Çin’de 40, ABD’de 38 ve Japonya’da 49. Bu, Hindistan’ın görece genç bir nüfusa sahip olduğu anlamına geliyor, ancak bu avantaj geçici. Mart 2026 itibarıyla 2030 civarında beklenen zirveye beş yıldan az süre kaldı.
Genç nüfus, insanlar üretken işlerde çalıştığında büyümeyi destekleyebilir. Uzun süreli işsizlik, düşük maaşlar ve uygun bir pozisyon bekleyerek geçirilen yıllar bu kapasitenin bir bölümünün kullanılmadan kalmasına yol açıyor. Önümüzdeki on yılda istihdamın yaratılma hızı, Hindistan’ın demografik fırsatının daha büyük refah mı yoksa daha derin toplumsal hoşnutsuzluk mu getireceğini belirlemeye yardımcı olacak.
Başlıca gelişmeler tek bir işe alım dönemine değil, yıllara yayılıyor:
- 2000’de eğitimli kişiler genç işsizlerin yüzde 35’ini oluşturuyordu; 2023’te ise 20-29 yaşlarındaki işsizlerin yaklaşık üçte ikisi üniversite mezunuydu.
- Enflasyona göre düzeltilmiş üniversite mezunu erkeklerin ortalama aylık ücreti, 2011-12’de 21.383 rupilik zirveye ulaştı. 2023-24’te 19.573 rupiydi.
- Hindistan 2021 ile 2023 arasında 83 milyon iş yarattı; bunların 40 milyondan fazlası tarım sektöründeydi.
- PM Staj Programı 2024’te 621.000 başvuru aldı; Mart 2026’ya kadar 7.290’dan fazla aday stajını tamamlamadan programdan ayrıldı.
- Hindistan’ın demografik fırsat döneminin 2030 civarında zirveye ulaşması bekleniyor.
Bu değişimler, mezun sayısındaki artışı ücretlerin zayıflaması ve istihdamı genişletmek için sınırlı bir zaman aralığıyla bir araya getiriyor. Gereken, hem genç nüfusun büyüklüğüne hem de insanların kazandığı niteliklere uygun işler.
İşler, sınavlar ve siyasi baskı
Sınırlı iş olanaklarından duyulan öğrenci hoşnutsuzluğu, komşu Bangladeş’te Başbakan Şeyh Hasina’nın istifasıyla sonuçlanan şiddetli protestolara katkıda bulundu. Hint muhalefet liderleri iki ülke arasında paralellik kurarak uzun süreli hoşnutsuzluğun ülke içinde baskı yaratabileceği uyarısında bulundu.
Maharashtra’nın eski başbakanı Uddhav Thackeray, Bangladeş’teki olayları değerlendirirken iktidardakilere seslendi:
Bangladeş’te yaşananlar iktidardakilere bir mesaj verdi. Halkın sabrını sınamayın,
Başbakan Narendra Modi hükümeti, beş yılda istihdam yaratmak için 24 milyar dolar ayıracağını açıkladı ve çıraklık programlarını genişletti. Çıraklık programları, uygulamalı işi eğitimle birleştirerek eğitimden istihdama başka bir geçiş yolu sunuyor. Ancak uygulamada, staj programındaki düşük katılım ve tamamlama oranları da dâhil olmak üzere çeşitli engellerle karşılaşıldı.
Liyakat yoluyla ilerlemeye duyulan güven, sınav skandalları nedeniyle de zarar gördü. Ulusal Uygunluk ve Giriş Sınavı’ndaki usulsüzlükler 2,5 milyondan fazla adayı etkileyerek zaten baskı altındaki eğitim sisteminde belirsizliği artırdı.
İstihdam sorununun çözümü, yeterli sayıda ve yeterince hızlı uygun iş yaratılmasını gerektiriyor. Eğitimle işverenler arasındaki bağların güçlendirilmesi ve çok sayıda kişiye istihdam sağlayan sektörlere öncelik veren sanayi politikaları, bu krizde ortaya konan açıkları gidermeye yardımcı olabilir. Üniversite diploması hâlâ değerli; ancak milyonlarca mezun, bu değeri karşılayan bir iş bulmak için uzun süre bekliyor ve yüksek maliyetlere katlanıyor.
Bilinmesi Gerekenler
- 2023’te 20-29 yaşlarındaki yaklaşık 11 milyon üniversite mezunu işsizdi; bu, söz konusu yaş grubundaki işsizlerin yaklaşık üçte ikisiydi.
- 25 yaş ve altındaki üniversite mezunlarının yaklaşık yüzde 40’ı işsiz; 25-29 yaş grubundakilerin ise yaklaşık yüzde 20’si iş arıyor.
- Üniversite mezunları arasındaki genel işsizlik oranı yaklaşık yüzde 29; bu, hiç okula gitmemiş kişilerdeki oranın dokuz katı.
- Mezunların yalnızca yüzde 6,7’si üniversiteyi bitirdikten sonraki bir yıl içinde istikrarlı, maaşlı bir iş buluyor; yüzde 3,7’si beyaz yakalı pozisyonlara giriyor.
- Üniversite mezunu erkeklerin enflasyona göre düzeltilmiş ortalama aylık ücreti, 2011-12’de 21.383 rupiden 2023-24’te 19.573 rupiye geriledi.
- PM Staj Programı’nda 621.000 başvuruya karşılık 3.605 kişi stajını tamamladı; tamamlama oranı yüzde 0,58 oldu.
- Devlet teknik kolejlerinde öğretmen başına ortalama 47 öğrenci düşüyor; belirlenen aralık 15-20 öğrenci.
- Hindistan’ın demografik fırsat döneminin 2030 civarında zirveye ulaşması bekleniyor. Bu nedenle uygun istihdam yaratmak acil bir ekonomik görev.






