Oimachi Hattı'nın Altında Bilişim
Tokyu Group bünyesindeki dört şirket, Haziran 2026'dan itibaren Tokyo'daki Oimachi Hattı'nın yükseltilmiş bir bölümünün altına modüler bir veri merkezi kurmayı planlıyor. Denemede, üzerinden trenler geçerken sunucuların güvenilir biçimde çalışıp çalışamayacağı test edilecek. 23 Mart'ta duyurulan proje, Japonya'nın başkentinde arazi ve elektrik bağlantılarındaki kısıtlamaların veri merkezi genişlemesini zorlaştırdığı bir dönemde, demiryolu hattının kullanılmayan alanını bilişim ekipmanlarına ev sahipliği yapacak bir alana dönüştürmeyi amaçlıyor.
İçindekiler
- Oimachi Hattı'nın Altında Bilişim
- Dört Şirket İş Bölümü Yapıyor
- Geçen Trenler Sunucuları Nasıl Etkileyebilir?
- Mevcut Fiber Altyapısı Alana Avantaj Sağlıyor
- Tokyo'da Arazi ve Elektrik Baskısı
- Modüler Veri Merkezi Nasıl Bir Araya Geliyor?
- Bakım da Bir Başka Sınama
- Haziran Denemesinden Olası Genişlemeye
- Diğer Yoğun Şehirler Neler Öğrenebilir?
- Öne Çıkanlar
Denemede ses yalıtımı, ısı yalıtımı, titreşim yalıtımı ve soğutma verimliliği ölçülecek. Bu testler, trenler üstünden geçerken kompakt bir tesisin ekipmanları sabit ve uygun sıcaklıkta tutup tutamayacağını gösterecek.
Tokyo'da halihazırda faal 132 veri merkezi ve inşaatı süren en az 18 tesis bulunuyor; buna rağmen talep arzı aşmaya devam ediyor. Önerilen kurulum, bu baskının bir boyutuna çözüm arıyor: Pahalı bir kentsel alanda geleneksel bir bina inşa etmeden ekipmanların yerleştirilebileceği bir yer bulmak.
Tokyu'nun yaklaşımı, grup bünyesinde halihazırda bulunan üç unsuru bir araya getiriyor: demiryolu hatlarının altındaki kullanılmayan arazi, inşaat şirketinin geliştirmekte olduğu modüler ünite ve demiryolu koridorları boyunca uzanan fiber optik kablolar. Testlerin başarılı olması, Tokyu ağı genelinde yeni kurulumların önünü açabilir; olası konumlar arasında özellikle Shibuya da yer alıyor.
30 Mart itibarıyla kurulum hâlâ planlanan bir deneme aşamasında. Ticari açıdan başarılı olup olmayacağı; ekipmanların demiryolu ortamına dayanıp dayanamayacağına, soğutmanın ne kadar enerji gerektireceğine ve bakım maliyetlerinin tesislerin kârlı biçimde işletilmesine izin verip vermeyeceğine bağlı. Haziran ayında yapılması planlanan kurulumla, daha geniş çaplı bir yaygınlaştırmaya geçilmeden önce bu yaklaşım test edilecek.
Dört Şirket İş Bölümü Yapıyor
Tokyu Construction, sunucuları, soğutma sistemlerini ve güç kaynağı ekipmanlarını bir araya getiren, konteyner boyutlarında bir veri merkezi ünitesi geliştiriyor. Bu tasarım, özel bir veri merkezi binası için gereken geleneksel inşaat sürecine ihtiyaç duymadan kurulabilecek şekilde tasarlandı.
Yükseltilmiş hattın altındaki alanı Tokyu Electric Railway sağlayacak. Şu anda gelir getirmeyen bu alan, gruba kullanılmayan bir mülkü değerlendirme fırsatı sunuyor.
Grubun telekomünikasyon şirketi It's Communications Corporation, demiryolu koridoru boyunca önceden döşenmiş fiber optik kablolar üzerinden bağlantı sağlayacak. Ana şirket Tokyu Corporation ise girişimi koordine ediyor.
İş bölümünde fiziksel alan, ekipman tasarımı ve ağ bağlantısı tek bir grup projesinde buluşuyor. Bir veri merkezi bu üç unsurun tamamına ihtiyaç duyar: makineler için bir yer, makineleri çalışır durumda tutacak sistemler ve makinelerin kullanıcılarla ve diğer tesislerle bilgi alışverişi yapmasını sağlayacak bağlantılar.
Demiryolu koridoru hem arazi hem de veri trafiği için mevcut bir güzergâh sağlıyor. Tokyu, bu varlıkların ulaşım işlevinin yanı sıra başka bir kullanıma da hizmet edip edemeyeceğini, böylece şu anda gelir getirmeyen alanlardan kazanç elde edilip edilemeyeceğini test ediyor.
Geçen Trenler Sunucuları Nasıl Etkileyebilir?
Önerilen kurulumun üzerinden geçen her tren çevresine titreşim yayacak. Hassas elektronik ekipmanlarda tekrarlanan hareketler bağlantıları gevşetebilir, sabit diskleri bozabilir ve bileşenleri devre kartlarına bağlayan küçük lehim noktalarını zorlayabilir.
Veri merkezi ekipmanlarının sıcaklığının da sabit kalması gerekir. Tekrarlanan ısınma ve soğuma, malzemelerin genleşip büzülmesine neden olarak bileşenlerin ömrünü kısaltabilir. Yükseltilmiş bir demiryolunun altında çelik yapılar doğrudan güneş ışığında ısınabilir, akşam gölgelerinde ise hızla soğuyabilir; bu da muhafazanın çevresinde değişken koşullar yaratır.
Geçen trenlerin gürültüsü de işletim açısından başka bir sorun oluşturuyor. Denemede ses yalıtımı, ısı yalıtımı ve titreşim yalıtımıyla birlikte incelenecek. Gürültü, tesisteki ekipmanların bakımını yapacak personel açısından da önem taşıyor.
Titreşim genellikle hareket kuvvetini yerçekimine kıyasla ifade eden bir ölçü olan yerçekimi birimleriyle ölçülür. Bu düzeyin dönen diskli depolama sürücüleri ve katı hâl depolama sistemleri için belirlenen eşiklerin altında kalması gerekir. Denemede, endüstriyel yalıtım sistemlerinin kentsel demiryolu trafiğinin tekrarlanan sarsıntılarını filtreleyip filtreleyemeyeceği incelenecek.
Dört temel ölçümün sonuncusu soğutma verimliliği. Ünite, dış ortam koşullarına uyum sağlarken sunucuların ürettiği ısıyı da uzaklaştırmalı. Hareket hâlindeki trenlerin altında güvenilir çalışma, muhafazanın ve destekleyici sistemlerinin donanımın gerektirdiği sıcaklığı ve kararlılığı sağlayabilmesine bağlı.
Mevcut Fiber Altyapısı Alana Avantaj Sağlıyor
It's Communications, Tokyu'nun demiryolu hatları boyunca yüksek kapasite sunan bir fiber optik kablo ağı kurmuş durumda. Bu kablolar veri taşımak için hazır bir güzergâh sağlıyor ve önerilen kuruluma yeni iletişim altyapısı gerektiren kentsel alanlara kıyasla avantaj kazandırıyor.
Yoğun nüfuslu bir şehirde fiber döşemek; sokakların kazılmasını, belediye izinlerini ve başkalarının denetimindeki arazi ya da güzergâhları kullanma izni alınmasını gerektirebilir. Müzakerelere mülk sahipleri, yerel yönetimler ve kamu hizmeti şirketleri dâhil olabilir. Bu çalışmalar, yeni bir veri merkezinin bağlantısını hem pahalı hem de yavaş hâle getirebilir.
Oimachi Hattı projesi ise demiryolu güzergâhını zaten izleyen kablolara bağlanabilir. Mevcut ağın kullanılması, tamamen yeni bir fiber güzergâhı oluşturma ihtiyacını ortadan kaldırıyor ve modüler ünitenin hâlihazırda kurulu telekomünikasyon altyapısına entegre edilmesini sağlıyor.
Tokyu'nun daha geniş kapsamlı hedefi, demiryolu koridorlarını hem yolcular hem de dijital trafik için güzergâh olarak değerlendirmek. Bu güzergâhlar boyunca dağıtılmış küçük bilişim tesisleri, işlemenin her şeyi daha büyük ve uzaktaki tesislerde toplamak yerine verinin kullanıldığı yere yakın yapılmasını sağlayan uç bilişimi destekleyebilir.
Shibuya'nın gelecekteki olası konumlar arasında sayılması, bu yaklaşım için somut bir kentsel hedef sunuyor. Tokyo'nun en yoğun ticaret ve ulaşım merkezlerinden biri olan Shibuya'da geleneksel bir veri merkezi inşa etmenin maliyeti ve pratik zorlukları özellikle yüksek.
Tokyo'da Arazi ve Elektrik Baskısı
Tokyo'da veri merkezlerinin genişlemesinin önünde, kompakt bir muhafazanın farklı biçimlerde çözüm sunabileceği iki engel var: pahalı arazi ve sınırlı elektrik erişimi. Araştırma şirketi Mordor Intelligence, başkentte arazi fiyatlarının 2024'te yüzde 69 arttığını belirtiyor. Bu artış, geleneksel tesis inşaatlarının maliyetini yükselterek birçok işletmecinin bu tür yatırımlara erişimini zorlaştırıyor.
Şehirde faal 132 veri merkezi ve inşaatı süren en az 18 tesis olması, yatırımların devam ettiğini gösteriyor. Buna rağmen talep arzı aşmayı sürdürüyor ve daha hızlı hizmete alınabilecek konum ve tasarımlara yönelik arayışı artırıyor.
Elektrik bağlantısının kurulması, ekipmanların yerleştirilmesinden çok daha uzun sürebiliyor. NTT Global Data Centers'ın Japonya ve Asya-Pasifik'ten sorumlu başkan yardımcısı ve genel müdürü Yasuo Suzuki, yakın tarihli bir sektör röportajında bekleme süresini şöyle anlattı:
Tokyo'nun merkezindeki elektrik şebekesine bağlantı için bekleme süresi beş ila 10 yılı bulabiliyor.
Hemen bilişim kapasitesine ihtiyaç duyan bir şirket için bu kadar uzun bir bekleme, uygun bir arsa bulunsa bile projeyi engelleyebilir. Tokyu'nun planı arazi ve mevcut iletişim bağlantılarından daha iyi yararlanmaya odaklanırken elektriğe erişim, Tokyo'nun daha geniş kapasite sorununun bir parçası olmaya devam ediyor.
Bu kısıtlı pazarda daha küçük tesisler öne çıkıyor. Japonya'daki orta ölçekli veri merkezleri, 2031'e kadar yıllık bileşik yüzde 12 büyüme gösteriyor ve daha hızlı kurulabildikleri için daha büyük tesis projelerini geride bırakıyor. Bileşik büyümede her yılki artış, önceki yıl büyümüş toplamın üzerine ekleniyor.
Tokyu'nun önerdiği üniteler, daha hızlı kurulum tercihinin sınırlarını alışılmadık bir alana taşıyor. Geleneksel bir tesisin ölçeğinden çok, hız ve gözden kaçmış kentsel alanların kullanımına öncelik veriyorlar.
Modüler Veri Merkezi Nasıl Bir Araya Geliyor?
Modüler veri merkezleri, bilişim tesisinin temel bileşenlerini önceden tasarlanmış bir muhafazada bir araya getiriyor. Sunucular bilişim işlemlerini gerçekleştiriyor, soğutma ekipmanları sunucuların ürettiği ısıyı uzaklaştırıyor, güç kaynağı sistemleri ise çalışmaları için gereken elektriği sağlıyor.
Geleneksel bir tesisin mimari planlaması, temel çalışmaları ve bina inşaatı yıllar sürebilir. Modüler üniteler, izin süreçleri devam ederken kurulum alanından uzakta üretilebilir; ardından vinçle yerleştirilip mevcut altyapıya bağlanabilir. Alan ve inşaat takviminin yatırımları kısıtladığı yerlerde bu yaklaşım dünya genelinde giderek yaygınlaşıyor.
Tokyu Construction'ın ünitesi, konteyner tasarımını faal bir demiryolunun altındaki daha zorlu koşullara uyarlıyor. Tasarımda muhtemelen yaylı izolatörler, kauçuk montaj platformları veya hareketi dengeleyen aktif teknolojiler gibi gelişmiş titreşim sönümleme çözümleri gerekecek. Bunlar olası mühendislik yaklaşımlarıdır; denemede kullanılacağı belirtilmiş ekipmanların listesi değildir.
Soğutmanın da üstteki çeliğin güneş ışığında ısınmasından kaynaklanan sıcaklık değişimlerine rağmen verimli çalışması gerekecek. Muhafazayı yağmur sıçramalarına ve demiryolu altyapısı çevresinde yaygın olan kentsel kirliliğe karşı korumak da gerekecek.
Modüler tasarım, ekipmanları kuruluma hazır tek bir pakette bir araya getiriyor. Denemede bu paketin, demiryolu hareketlerine, dış ortam sıcaklığındaki değişimlere ve hava koşullarına maruz kalan bir konumda veri merkezinin ihtiyaç duyduğu kontrollü koşulları sağlayıp sağlayamayacağı test edilecek.
Bakım da Bir Başka Sınama
Yükseltilmiş bir demiryolunun altında çalışacak teknisyenler, yerdeki geleneksel bir tesiste çalışanlardan farklı koşullarla karşılaşacak. Alanın sınırlı olması erişimi zorlaştırabilir; elektrikli demiryolu altyapısına yakınlık ise tehlike yaratabilir.
Bakım prosedürleri, demiryolu hizmetlerinin sürmesine izin verirken personeli korumalı. Olası düzenlemeler arasında tren seferlerinin az olduğu saatlerde çalışmak veya bu konum için tasarlanmış erişim platformları kullanmak yer alıyor.
Ekipmanların yerleşimi ve erişim imkânı önem taşıyor; çünkü bir veri merkezinin kurulumdan sonra da bakımı yapılabilmeli. Kompakt bir üniteyi hatların altına yerleştirmek hızlı olabilir, ancak teknisyenlerin ekipmanı incelemek, onarım yapmak ve sunucuları soğuk ve çalışır durumda tutan sistemlerin bakımını gerçekleştirmek için pratik yöntemlere de ihtiyacı var.
Ticari değerlendirmede maliyetler de hesaba katılacak. Titreşimin neden olduğu sık donanım arızaları kurulumu ekonomik olmaktan çıkarabilir. Aşırı soğutma ihtiyacı elektrik tüketimini artırabilir; zorlu bakım koşulları da tesisin işletilmesinden elde edilen geliri tüketebilir.
Dolayısıyla Tokyu'nun deneyi, bir sunucunun üzerinden tren geçerken çalışıp çalışmadığını kontrol etmenin ötesine geçiyor. Önerilen iş modelinin başarısı; kabul edilebilir donanım arıza oranlarına, istikrarlı sıcaklıklara ve faal bir demiryoluyla uyumlu bir bakım düzenine bağlı.
Haziran Denemesinden Olası Genişlemeye
Oimachi Hattı'ndaki kurulum, bir fikrin daha geniş çapta uygulanmadan önce işe yarayıp yaramadığını görmek için yapılan pratik bir deneme, yani kavram kanıtı olarak planlanıyor. Başarı, Tokyu'nun demiryolu ağı genelinde benzer üniteler kurmasına ve hatların altındaki binlerce metre kullanılmayan alanı gelir getiren altyapıya dönüştürmesine imkân sağlayabilir.
Şimdiye kadar açıklanan takvim şöyle:
- 23 Mart 2026: Tokyu Group bünyesindeki dört şirket modüler veri merkezi girişimini duyurdu.
- 30 Mart 2026: Kurulum öncesinde proje planlama aşamasındaydı.
- Haziran 2026: Oimachi Hattı'nın yükseltilmiş bir bölümünün altına kurulumun başlaması planlanıyor.
- Testlerin başarılı olması hâlinde: Shibuya'daki olası bir konum da dâhil olmak üzere Tokyu ağı genelinde yaygınlaştırmaya geçilebilir.
Shibuya, bu yaklaşımı özellikle yoğun ve değerli bir konumda sınayacak. Burada işlevsel bir kurulum yapılabilmesi, geleneksel veri merkezi inşaatının ciddi mali ve lojistik engellerle karşılaştığı küçük demiryolu arazilerinin kullanımını destekleyebilir.
Öncelikli hedef daha sınırlı: Oimachi Hattı ünitesinin gerçek demiryolu koşullarında güvenilir biçimde çalışıp çalışamayacağını belirlemek. Daha geniş çaplı yaygınlaştırma, ilk kurulumun sonuçlarına bağlı.
Diğer Yoğun Şehirler Neler Öğrenebilir?
Tokyu'nun önerisi, demiryolu işletmecilerinin mülklerini farklı amaçlarla değerlendirme arayışındaki diğer girişimlerle aynı çizgide. Güneş panelleri ve küçük perakende alanları bu arayışın dünya genelindeki örnekleri arasında yer alıyor; bilişim tesisleri ise hem gayrimenkulden hem de telekomünikasyon altyapısından yararlanan yeni bir kullanım alanı oluşturabilir.
Bu projede belirleyici olan, iki unsurun bir araya gelmesi. Hatların altındaki kullanılmayan arazi bir konum sağlarken demiryolunun mevcut fiber ağı bağlantı sunuyor. Bu ikisinin buluşması, ulaşım varlıklarıyla dijital hizmetlere yönelik talebi bir araya getiren bir iş modeli yaratabilir.
Hong Kong ve Manhattan dâhil olmak üzere diğer yoğun şehirler de yeni altyapı için yer bulmakta benzer zorluklar yaşıyor. Tokyu'nun başarılı bir kurulum gerçekleştirmesi, arazinin kısıtlı ve özel tesis inşaatının pahalı olduğu yerler için pratik bir örnek oluşturabilir.
Sonuçlar, alanın avantajlarıyla trenlerin altında çalışmanın gereklilikleri arasındaki dengeye bağlı olacak. Ucuz veya kullanılmayan bir alan, ek mühendislik ve bakım maliyetleri doğurabilir. Tokyu'nun denemesi, bu maliyetlerin güvenilir ve ticari açıdan sürdürülebilir bir veri merkezine imkân verip vermediğini inceleyecek.
Tokyo'da daha fazla bilişim kapasitesine duyulan ihtiyaç; pahalı araziler, elektrik bağlantısı için uzun bekleme süreleri ve küçük tesislerin yaygınlaşmasıyla şimdiden görülüyor. Haziran ayındaki deneme, demiryolu alanlarının şehrin bu soruna yönelik çözümlerinin bir parçası olup olamayacağını sınayacak.
Öne Çıkanlar
- Tokyu Group bünyesindeki dört şirket projeyi 23 Mart'ta duyurdu. Oimachi Hattı'nın altındaki kurulumun Haziran 2026'da başlaması planlanıyor.
- Denemede ses yalıtımı, ısı yalıtımı, titreşim yalıtımı ve soğutma verimliliği ölçülecek.
- Üniteyi Tokyu Construction geliştiriyor, alanı Tokyu Electric Railway sağlıyor, fiber bağlantıyı It's Communications sunuyor ve girişimi Tokyu Corporation koordine ediyor.
- Tokyo'da faal 132 veri merkezi ve inşaatı süren en az 18 tesis bulunuyor; talep arzı aşmayı sürdürüyor.
- Mordor Intelligence, Tokyo'da arazi fiyatlarının 2024'te yüzde 69 arttığını belirtti. NTT Global Data Centers yöneticisi Yasuo Suzuki, Tokyo'nun merkezinde elektrik bağlantısı için bekleme süresinin beş ila 10 yılı bulabildiğini söyledi.
- Japonya'daki orta ölçekli veri merkezleri, 2031'e kadar yıllık bileşik yüzde 12 büyüme gösteriyor.
- Testlerin başarılı olması hâlinde, ekipmanların güvenilirliğine, soğutma gereksinimlerine ve bakım maliyetlerine bağlı olarak Shibuya da dâhil Tokyu ağı genelinde yaygınlaştırmaya geçilebilir.






