Beş yıllık izin şartı yürürlüğe giriyor
Japonya, 1 Nisan 2027'den itibaren daimi oturum başvurusunda bulunan yabancıların mevcut göçmenlik statüleri kapsamında alabilecekleri en uzun süreli oturma iznine sahip olmasını şart koşacak. Etkilenen çalışma ve oturum kategorilerinin çoğunda bu süre beş yıl. Böylece, 2012'den bu yana üç yıllık izne sahip kişilerin şartı karşılamasına imkân tanıyan esneklik sona erecek.
İçindekiler
- Beş yıllık izin şartı yürürlüğe giriyor
- Üç yıllık esneklik neden sona eriyor?
- Beş yıllık oturma süresi için yapılan değerlendirmeler
- Dil sınavları ve uyum programları henüz öneri aşamasında
- Göçmenlik ücretleri kat kat artabilir
- Daimi oturum yeni iptal riskleri getirecek
- Sakinler ve bir göç uzmanı güvence çağrısı yapıyor
- İşverenler, öğrenciler ve ziyaretçiler daha sıkı denetlenecek
- Yabancı iş gücüne talep sürerken sistem sıkılaşıyor
- Öne Çıkanlar
Göçmenlik Hizmetleri Ajansı, yönerge değişikliğini 24 Şubat 2026'da kesinleştirdi. 28 Mart 2026 itibarıyla başvuru sahiplerinin daha sıkı kural yürürlüğe girene kadar bir geçiş süresi bulunuyor. Değişiklik, kişilerin Japonya'da geçirdiği yıl sayısından ziyade mevcut statülerine bağlı oturma izninin süresini ilgilendiriyor.
Daimi oturum, kişinin kalma iznini tekrar tekrar yenilemeden süresiz olarak ülkede yaşamasına imkân tanıyor. Başvurular şu anda iyi hâl, mali bağımsızlık, Japonya'nın ulusal çıkarlarına katkı ve genellikle 10 yılı aşan ikamet süresi gibi ölçütlere göre değerlendiriliyor. Yeni süre kuralı, bu genel ölçütleri zaten karşılayan pek çok kişi için daha zorlu bir koşul getiriyor.
Hükümet ayrıca Japonca yeterlilik şartlarını ve zorunlu uyum programlarını değerlendiriyor, göçmenlik ücretlerinde önemli artışlar için hazırlık yapıyor ve bazı yükümlülüklere uymama durumlarında daimi oturumun iptaline yönelik yetkiler getiriyor. Bazı değişikliklerin yürürlük tarihleri belli; dil standartları ve nihai ücret tutarları ise hâlâ değerlendiriliyor.
Bu önlemler, Japonya'daki yabancı nüfusun 2025 sonu itibarıyla rekor düzey olan 4,13 milyona ulaşmasının ve çalışma çağındaki nüfusun yılda yaklaşık 500 bin kişi azalmasının ardından geliyor. Japonya yurt dışından iş gücü ararken kalıcı yerleşmeyi daha zorlu ve muhtemelen daha masraflı hâle getiriyor.
Üç yıllık esneklik neden sona eriyor?
Japonya, 2012'de çalışma vizesi kategorilerinin çoğunda azami oturma süresini üç yıldan beş yıla çıkardı. Değişiklik; Mühendis, Beşerî Bilimler ve Uluslararası Hizmetler Uzmanı, İşletme Yöneticisi ve Uzun Süreli Oturum kategorilerini kapsıyor.
Göçmenlik makamları o sırada geçiş niteliğinde bir uygulama başlatarak, üç yıllık izni daimi oturum başvurusu için mevcut en uzun oturma süresi şartını karşılıyor kabul etti. Yasal metinde mevcut en uzun sürenin şart koşulmasına rağmen bu esneklik on yılı aşkın süre devam etti ve standart uygulama hâline geldi.
Gözden geçirilen yönergeler, incelemeleri Göçmenlik Kontrolü Yasası'ndaki teknik şartla tam uyumlu hâle getiriyor. Etkilenen kategorilerdeki başvuru sahiplerinin yeni kural yürürlüğe girdikten sonra daimi oturum evraklarını sunabilmeleri için beş yıllık iznin tamamına sahip olmaları gerekecek.
Geçiş süresi 31 Mart 2027'ye kadar devam ediyor. Bu süre içinde üç yıllık izni bulunan kişiler, söz konusu iznin geçerlilik süresi içinde yapacakları ilk daimi oturum başvurusu bakımından azami süreye sahip kabul edilmeyi sürdürecek.
Nitelikli Profesyonel kategorisinde standart olarak zaten beş yıllık izin verildiğinden, bu değişiklik o kategorideki süre şartını etkilemiyor. Bu kategoride başvuranların, işin sürdürülebilirliği ve vergi yükümlülüklerine uyum dâhil, statülerinin temel koşullarını yine de karşılaması gerekiyor.
Beş yıllık oturma süresi için yapılan değerlendirmeler
Göçmenlik yetkilileri, beş yıllık izin verilip verilmeyeceğine çeşitli etkenleri değerlendirerek karar veriyor. İkametin istikrarı, kesintisiz çalışma, emeklilik ve sağlık sigortası primlerinin eksiksiz ödenmesi ve iyi hâl kaydı bu değerlendirmenin parçası.
Dolayısıyla bir kişinin daimi oturuma başvurabilmesi kısmen daha önce alınan bir göçmenlik kararına, yani mevcut statüsü verilirken ya da yenilenirken kendisine azami sürenin tanınıp tanınmamasına bağlı olacak. Yeni sistemde daha kısa süreli izin verilmesi, Japonya'da uzun yıllar yaşamış kişilerin bile başvurusunu engelleyebilir.
Küçük çaplı yükümlülük ihlalleri kararı etkileyebilir. İkamet vergisinin veya ulusal sağlık sigortası primlerinin bir kez bile geç ödenmesi, inceleme sırasında olumsuz değerlendirmeye yol açabilir. Serbest çalışanlar ve kendi hesabına çalışanlar özellikle risk altında; çünkü aydan aya değişebilen gelirlerinin yanı sıra bu yükümlülükleri de kendileri yönetmek zorundalar.
Tekrarlanan yenilemeler olmadan istikrar arayan sakinler açısından pratikte önemli bir değişiklik söz konusu. Olağan ikamet, mali durum ve davranış ölçütlerini karşılamanın yanı sıra gerekli süreye sahip oturma iznini bulundurmak da gerekecek.
Dil sınavları ve uyum programları henüz öneri aşamasında
İktidardaki Liberal Demokrat Parti, daimi oturum başvuru sahipleri için zorunlu Japonca yeterlilik standartları ve yurttaşlık uyum programları üzerinde duruyor. Önerilerin 2026 başında resmîleştirilmesi, uygulamanın ise 2027'de başlaması bekleniyordu.
Başvuru sahiplerinden standart sınavlarla iletişim kurabildiklerini göstermeleri ve Japon kültürü, hukuk sistemi ve toplumsal yükümlülükler hakkında eğitim almaları istenebilir. Olası sınavlar arasında Japonca Yeterlilik Sınavı da bulunuyor; ancak gerekli seviye ve sınavların biçimi henüz belirlenmiş değil.
Mevcut daimi oturum incelemelerinde, katı bir dil şartı olmaksızın öncelikle ekonomik katkı ve kurallara uyum değerlendiriliyor. Önerilen önlemler, Japonya'nın göçmenlik tarihinde ilk kez kültürel uyumu resmî bir ölçüt hâline getirecek.
İktidar partisi kaynakları, önerileri yerel topluluklarda dil engellerinin yol açtığı idari sorunlara yanıt olarak nitelendiriyor. Amaç, sakinlerin tercüme hizmetlerine ihtiyaç duymadan sağlık hizmetlerine, hukuki işlemlere ve acil durumlara ilişkin konularda kendi başlarına hareket edebilmesi.
Bu tartışma, yabancı sakinlerle belediye kurumları arasında yaşanan iletişim güçlüklerine ilişkin çok sayıda anlatımın ardından geldi. Eleştirmenler, bu sorunların yalnızca sakinlerin becerilerinden değil, yetersiz destek hizmetlerinden kaynaklandığını savunuyor. Başvuru sahipleri açısından fark önemli: Yeni bir sınav kişiye ek bir yükümlülük getirirken tercüme ve belediye desteğinin iyileştirilmesi hizmetlere erişim sorununu ele alır.
Göçmenlik ücretleri kat kat artabilir
Bakanlar Kurulu, 2025'in sonlarında Göçmenlik Kontrolü Yasası'nda değişiklik yaparak yasal göçmenlik ücreti tavanını 10.000 yenden 300.000 yene çıkarmayı öngören bir yasa tasarısını onayladı. Yasal çerçevenin 10.000 yenlik üst sınırı belirlediği 1982'den bu yana tavanda ilk kez değişiklik yapılacak.
Yasal tavan, kanunun izin verdiği en yüksek ücrettir. Fiilî ücretler hükümet kararnameleriyle ayrıca belirlenir. Nihai kararların 2026 yazında alınması bekleniyor. Bu nedenle önerilen tavan ile belirli işlemler için gündeme getirilen tutarlar birbirinden farklı.
Daimi oturumun mevcut ücreti 10.000 yen. Değerlendirilen tutar 100.000 ila 200.000 yen arasında; önerilen yasal tavan ise ücretlerin 300.000 yene kadar çıkmasına imkân verecek. Şu anda 6.000 yen olan izin yenileme ve statü değişikliği ücretleri 30.000 ya da 40.000 yene yükselebilir.
Pakette bazı ücretler için yüzde 500 ila 900 arasında artış öngörüldüğü ifade edildi. Daimi oturum için değerlendirilen belirli tutarlar, ücreti mevcut seviyesinin 10 ila 20 katına çıkaracak. Yenileme ücretinin 30.000 yene yükselmesi mevcut 6.000 yenlik tutarın beş katına, 40.000 yene çıkması ise yaklaşık 6,7 katına denk geliyor.
Aileler ayrı işlemlerin toplam maliyetini üstlenecek. Çalışan bir ebeveyni, eşi ve iki çocuğu bulunan bir hane, yeni düzenlemede eş zamanlı yenilemeler için 160.000 yen veya daha fazla ödeyebilir. Önerilen 40.000 yenlik yenileme ücretiyle dört başvurunun toplamı tek başına 160.000 yen tutacak.
Uluslararası turist vergisinin de her çıkış başına 1.000 yenden 3.000 yene çıkarılması planlanıyor. Bu vergi, uyruğu veya ülkede kalış süresi ne olursa olsun Japonya'dan ayrılan herkesi etkileyerek göçmenlik ücretlerindeki değişikliklere ek bir masraf getirecek.
Adalet Bakanı Hiroshi Hiraguchi, artışların yabancıların göçmenlik işlemleri, ikamet yönetimi, dijitalleşme ve uyum destek hizmetlerine orantılı katkıda bulunmasını amaçladığını söyledi. Hükümet ayrıca değişiklikleri sistemi modernleştirmenin ve ücretleri uluslararası standartlara yaklaştırmanın bir yolu olarak sunuyor.
Hükümet, Japonya'daki mevcut ücretlerin Batı ülkelerindekilerden çok daha düşük olduğunu belirtiyor. ABD'de benzer göçmenlik hakları için alınan çok daha yüksek ücretleri ve Birleşik Krallık ile Avustralya'da uzun süreli ikamet için uygulanan daha yüksek ücretleri örnek gösteriyor.
Önerilen maliyetler, orta gelirli hanelere ağır yük getirebilir ve Japonya'ya yerleşme kararlarını etkileyebilir. Güneydoğu Asya ülkelerinden gelen işçiler de olası etkilenebilecek kişiler arasında; bu işçiler perakende, yiyecek hizmetleri, yaşlı bakımı ve inşaat alanlarındaki iş gücü açığını kapatıyor.
Daimi oturum yeni iptal riskleri getirecek
Göçmenlik Kontrolü ve Mülteci Tanıma Yasası'nda yapılan değişiklik Nisan 2027'de yürürlüğe girecek ve belirli yükümlülük ihlallerinde daimi oturumu iptal etmek için yeni yetkiler getirecek. Göçmenlik Hizmetleri Ajansı, ayrıntılı uygulama yönergelerini 29 Eylül 2025'te yayımladı.
Yönergeler, sakinlerin süresiz oturum izinlerini kaybedebileceği koşulları açıklıyor. Ayrıca bazı durumlarda kişinin doğrudan sınır dışı edilmesi yerine şartlı bir oturum statüsüne geçirilmesine imkân tanıyan usuller de belirliyor.
Vergilerin veya sosyal sigorta primlerinin kasıtlı olarak ödenmemesi başlıca iptal gerekçelerinden biri. Kapsamdaki yükümlülükler arasında ikamet vergileri, emeklilik primleri ve sağlık sigortası primleri bulunuyor. Yetkililerin, ödemenin kasıtlı olup olmadığına karar verirken iki koşulu birlikte değerlendirmesi gerekiyor.
İlk olarak, kişi hastalık, doğal afet veya işsizlik gibi kaçınılmaz koşullar olmaksızın ödeme yapmamış olmalı. İkinci olarak, yükümlülükten haberdar olduğu hâlde yine de ödemeyi reddetmiş olmalı. Belgelenmiş maddi sıkıntılar nedeniyle ödeme yapamayanlar ve resmî ödeme bildirimi almamış olanlar bu sıkı önlemlerden muaf tutuluyor.
Hırsızlık, saldırı veya hapis cezası gerektiren başka suçlardan hüküm giymek de iptal sürecini başlatabilir. Oturum kartını yenilememek veya sınır dışı kararına uymamak gibi idari ihlaller de bu çerçevede değerlendirilebilir.
Yasada bu değişiklik için geçiş hükümleri bulunmuyor. Bu nedenle Nisan 2027'den önce birikmiş ödenmemiş borçlar, kasıtlı ve kötü niyetli ödememe eşiğini karşılayan bir durumda statü kaybına yol açabilir. Buna, 100.000 yeni aşan büyük tutarlardaki borçların tekrar tekrar ödenmemesi veya gelecekteki ödemelerden kaçınma niyetinin açıkça kanıtlanması örnek gösterilebilir.
Bir ödemenin gecikmesi yeni bir oturum izni başvurusunun incelenmesini etkileyebilir. Öte yandan iptal yönergeleri, kasıtlı ödememe durumlarında yetkililerin kişinin yükümlülükten haberdar olup olmadığını, ödemeyi reddedip reddetmediğini ve kaçınılmaz koşullar bulunup bulunmadığını değerlendirmesini gerektiriyor. Bu farklı ölçütler hem daimi oturum başvurusu yapanlar hem de hâlihazırda bu statüye sahip kişiler için önem taşıyor.
Sakinler ve bir göç uzmanı güvence çağrısı yapıyor
Okayama Eyaleti'ndeki bir Çinli sakinler grubuna başkanlık eden Katsunori Ryu, uygulama yönergelerinin göçmenlik makamlarının yetkilerini nasıl kullanacağına ilişkin kaygıları gidermeyeceğini söyledi.
Göçmenlik makamlarının yabancılara karşı ne kadar katı olabildiğini bizzat biliyoruz; bu nedenle kaygılarımız dinmiyor. Japonya'da çalışan ve çocukları ile torunları için daimi oturum almayı uman yüksek nitelikli profesyoneller özellikle endişeli.
Kokushikan Üniversitesi'nde profesör olan ve göç politikası alanında uzmanlaşan Eriko Suzuki, Japonya'da hayat kurmuş kişilerin statülerinin kaldırılması konusunda temkinli olunması çağrısında bulundu.
Daimi oturum sahipleri, hayatlarını Japonya'da kurmuş kişilerdir. En istikrarlı olması gereken yasal statünün iptal edilmesi ciddi bir meseledir ve büyük bir dikkatle ele alınmalıdır.
Suzuki, insani istisnaların yöneticilere geniş takdir yetkisi bırakan yönergelere bağlı olmak yerine yasada açıkça belirtilmesi gerektiğini savundu. Ayrıca yetkililerden, davranış değerlendirmelerinin yanı sıra kişinin Japonya'da doğup doğmadığı gibi kişisel koşulları da dikkate almalarını istedi.
Hukuk uzmanları da açık yasal güvenceler yerine idari takdir yetkisine dayanılmasından kaygı duyuyor. Uzmanlara göre, Japonya'da onlarca yıl boyunca aile ve iş kurmuş olabilecek sakinler için açık yasal ölçütlere ihtiyaç var.
İşverenler, öğrenciler ve ziyaretçiler daha sıkı denetlenecek
Politika değişiklikleri, personel temin şirketlerini ve yabancı işçi çalıştıran işletmeleri de kapsıyor. Mühendis, Beşerî Bilimler Uzmanı ve Uluslararası Hizmetler statüsündeki kişileri başka şirketlere gönderen ajanslar ile bu kişileri çalıştıran şirketlerin, çalışanların yalnızca statülerinin izin verdiği faaliyetlerde bulunacağını taahhüt eden resmî belgeleri derhâl sunması gerekiyor.
Hükümet, bu meslek kategorilerinin kötüye kullanılmasını önlemek için yorumunu sıkılaştırıyor. Açıklanan amaç, yüksek nitelikli çalışanların ücretleri veya çalışma koşullarını kötüleştiren uygunsuz işlerde çalıştırılmasını engellemek.
Ücret gasbı veya ücretlerin ödenmemesi dâhil olmak üzere yabancıların insan haklarını ihlal eden işletmelere, bu kişileri istihdam etme konusunda beş yıllık yasak getirilecek. Önlem, belirli nitelikli çalışanları kapsıyor ve işletmenin tamamının vize sponsorluğu yapabilme olanağını da etkiliyor.
Bu yaptırımlar işverenlere çalışma yükümlülüklerine uyma konusunda daha güçlü bir gerekçe sunuyor. Öte yandan oturma izni işveren sponsorluğuna bağlı olan çalışanlar için istikrarsızlık yaratabilir; bu çalışanların işvereni yasakla karşılaşabilir.
Uluslararası öğrenciler için çalışma izinlerinde değişiklikler planlanıyor. Hükümet, ülkeye girişte varsayılan olarak verilen çalışma izinlerini kaldırmayı, çalışma saatleri ve istihdam koşullarını daha yakından denetlemeyi amaçlıyor.
Hâlihazırda oturum statüleri dışındaki faaliyetlerde bulunmak için geçerli izne sahip öğrenciler, eğitim dönemlerinde haftada en fazla 28 saat, tatillerde ise günde sekiz saat çalışabiliyor. Planlanan sistem, kayıt dışı işlerde sömürüyü önlemeyi ve eğitim kurumlarının izinsiz istihdama geçiş yolu olarak kullanılmasına ilişkin kaygıları gidermeyi amaçlıyor.
Japonya Elektronik Seyahat İzni Sisteminin 31 Mart 2029'a kadar tamamen yürürlüğe girmesi planlanıyor. Vize muafiyeti bulunan 74 ülkeden gelen ziyaretçilerin Japonya'ya girmeden önce izin alması gerekecek; böylece kısa süreli ziyaretler için de bir denetim aşaması eklenecek.
Yetkililer ayrıca My Number kimlik sistemi aracılığıyla ulusal ve yerel yönetimler arasındaki bilgi paylaşımını artırmayı planlıyor. Denetimlerle yabancı sakinler arasındaki vergi borçlarının, ödenmemiş sağlık faturalarının ve hileli yardım başvurularının tespit edilmesi amaçlanıyor.
Yabancı iş gücüne talep sürerken sistem sıkılaşıyor
Japonya'da 2025 sonu itibarıyla rekor düzeye ulaşan 4,13 milyon yabancı sakin, ağır demografik baskıyla karşı karşıya olan ülkede yurt dışından gelen kişilerin giderek artan önemini gösteriyor. Çalışma çağındaki nüfusun yılda yaklaşık 500 bin azalmasına, yabancı işçilere bağlı sektörlerdeki iş gücü açığı eşlik ediyor.
Politika paketi, Japon toplumuna kalıcı katılım yollarını genişletmek yerine gelir tahsilatını ve daha sıkı denetimi merkeze alıyor. Yerleşmeyi düşünen sakinler daha katı uygunluk şartları, olası dil yükümlülükleri, yüksek maliyetler ve ek uyum denetimleriyle karşı karşıya.
Japonya'da 15 yıldır yaşayan Rus içerik üreticisi Ashiya, Japon ücretleri benzer ekonomilerdeki ücretlerin oldukça altındayken vize ücretlerini Batı standartlarıyla eşitleme yaklaşımını kamuoyu önünde sorguladı. Ayrıca, istihdam yoluyla yaptıkları katkıya, vize kategorilerine veya Japonya'da geçirdikleri süreye bakılmaksızın yabancıların giderek aynı kefeye konduğu bir politika ortamına dikkat çekti.
Bu kaygılar, oturum işlemlerinin maliyetini bu masrafları karşılamak için elde edilebilecek gelirle ilişkilendiriyor. Hukuk uzmanları da gelirler yerinde sayarken maliyetlerin aniden artmasının, temel sektörlerdeki iş gücü açığı derinleşse bile Japonya'yı aradığı uluslararası yetenekler için daha az cazip hâle getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Açıklanan tarihler, değişikliklerin aşamalı olarak yürürlüğe gireceğini gösteriyor. Daimi oturum süresi kuralı ve yeni iptal yetkilerinin 2027'de, seyahat izni sisteminin ise 2029'da yürürlüğe girmesi planlanıyor. Dil önerileri ve göçmenlik ücretlerine ilişkin kararnameler içinse daha fazla karar alınması gerekiyor.
- 2012: Japonya, çalışma kategorilerinin çoğunda azami oturma süresini üç yıldan beş yıla çıkardı ve üç yıllık izne sahip daimi oturum başvuru sahiplerine esneklik tanıdı.
- 29 Eylül 2025: Göçmenlik Hizmetleri Ajansı, yeni daimi oturum iptal yetkilerine ilişkin yönergeleri yayımladı.
- 2025'in sonları: Bakanlar Kurulu, göçmenlik ücreti tavanını 10.000 yenden 300.000 yene çıkarmayı öngören yasa tasarısını onayladı.
- 24 Şubat 2026: Ajans, daimi oturum süresine ilişkin gözden geçirilmiş yönergeyi kesinleştirdi.
- 2026 yazı: Önerilen göçmenlik ücretlerine ilişkin nihai hükümet kararı ve kararname düzenlemelerinin tamamlanması bekleniyor.
- 31 Mart 2027: Üç yıllık izne tanınan esneklik için geçiş süresi sona eriyor.
- 1 Nisan 2027: Azami süre şartı yürürlüğe giriyor. İptal yetkilerini getiren gözden geçirilmiş yasanın da Nisan 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
- 31 Mart 2029: Japonya Elektronik Seyahat İzni Sisteminin tamamen yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Öne Çıkanlar
- 1 Nisan 2027'den itibaren, etkilenen kategorilerdeki daimi oturum başvuru sahiplerinin beş yıllık azami oturma süresine sahip olması gerekecek.
- Geçiş düzenlemeleri kapsamında üç yıllık izinlere tanınan esneklik 31 Mart 2027'ye kadar sürecek.
- Japonca sınavları ve zorunlu uyum programları değerlendiriliyor; sınav düzeyleri ve biçimleri henüz belirlenmedi.
- Önerilen 300.000 yenlik yasal tavan kapsamında daimi oturum ücreti 10.000 yenden 100.000 veya 200.000 yene çıkabilir. Yenileme ücretleri 30.000 ya da 40.000 yene ulaşabilir.
- Nisan 2027'de yürürlüğe girecek yeni iptal yetkileri, yönergelerde belirtilen maddi sıkıntı istisnaları saklı kalmak üzere, kasıtlı ödeme yapmamayı ve bazı cezai veya göçmenlik ihlallerini kapsıyor.
- Yabancı işçilerin haklarını ihlal eden işverenlere beş yıl süreyle yasak getirilecek; personel ajansları, öğrenciler ve ziyaretçiler de ek denetimlerle karşılaşacak.
- Japonya'daki yabancı sakinlerin sayısı 2025 sonu itibarıyla 4,13 milyona ulaşırken çalışma çağındaki nüfus yılda yaklaşık 500 bin azalıyor.






