Deniz Taşımacılığındaki Kriz Hindistan’daki Hanelere Ulaştı
Delhi’de evlerde kullanılan 14,2 kg’lık LPG tüpünün fiyatı 7 Mart’ta 60 rupi artarak 913 rupiye çıktı. İki gün sonra Brent petrolün varil fiyatı 117 dolara ulaştı, rupi dolar karşısında 92,33’e geriledi ve Hindistan’ın başlıca borsa endeksleri yaklaşık yüzde 3 düştü. 12 Mart’a gelindiğinde ticari mutfak tüpü kıtlığı restoranların kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına ve yemek teslimatı sektörünün aksamasına yol açıyordu.
İçindekiler
- Deniz Taşımacılığındaki Kriz Hindistan’daki Hanelere Ulaştı
- Hürmüz Boğazı Neden Bu Kadar Önemli?
- Aksama Nasıl Gelişti?
- Restoranlar Menülerini Daraltıyor, Kapanmayı Değerlendiriyor
- Ev Tüplerinin Fiyatı Arttı
- Petrol Fiyatları Enflasyonu Yükseltiyor
- Rupi, Piyasalar ve Kamu Maliyesi
- Tarım, Sanayi ve İlaçlar Aksamayla Karşı Karşıya
- Hava Yolları Sefer Kaybediyor, Daha Fazla Yakıt Harcıyor
- Hükümet Temel Gaz Kullanımına Öncelik Veriyor
- Alternatif Petrol Kaynakları ve Rezervlerin Sınırları
- Pakistan’ın Önlemleri Daha Farklı Bir Baskı Düzeyini Gösteriyor
- Yaz Talebi ve Siyasi Baskı
- Öne Çıkanlar
ABD, İsrail ve İran’ın dahil olduğu savaş, Hindistan’ın ham petrol ithalatının neredeyse yarısının geçtiği dar deniz yolu Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı. Yeni Delhi, Tahran’a yaklaşık 2.500 kilometre uzaklıkta olsa da ekonomik etkiler mutfaklara, fabrikalara, çiftliklere ve hava yolu seferlerine ulaşıyor.
Hindistan ihtiyaç duyduğu ham petrolün yüzde 89’undan fazlasını ithal ediyor; günde yaklaşık 2,6 milyon varil petrol Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Brent’in fiyatı 9 Mart’ta yüzde 25’ten fazla artarak 117 dolara çıktı; böylece çatışmaların başlamasından bu yana yükseliş yaklaşık yüzde 50’ye ulaştı. DBS Bank analistleri, boğazdaki deniz trafiğinin ciddi biçimde aksaması halinde fiyatların 100 ila 150 dolar arasında seyredeceğini öngörüyor.
Bank of Baroda Başekonomisti Madan Sabnavis, ülkedeki başlıca kaygının gaz arzı olduğunu belirtiyor. Mutfak tüpü bulmakta zorlanan restoranlar fiyatlarını artırabilir ve bu da yükü doğrudan orta sınıf müşterilere yansıtabilir. Düğün yemekleri ve otellerden satın alınan günlük öğünler de benzer aksaklıklarla karşı karşıya.
Acil sorun iki yönlü: Enerji daha pahalı ve bazı kaynaklara ulaşmak zorlaşıyor. Bir hane daha yüksek tüp ücreti öderken yakındaki bir restoran tüp bulmakta tamamen zorlanabilir. Bu nedenle Hindistan’ın tepkisi hem fiyatları yönetmeyi hem de kıt yakıtın öncelikle hangi tüketicilere verileceğine karar vermeyi gerektiriyor.
Hürmüz Boğazı Neden Bu Kadar Önemli?
Hürmüz Boğazı, dünyadaki petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’sini taşıyor. Hindistan’ın risk altındaki ithalatı ham petrolle sınırlı değil; sanayide ve gaz şebekelerinde kullanılan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ile yemek pişirmede kullanılan sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) da bu kapsamda.
Hindistan, 2025’te Batı Asya’dan yaklaşık 70 milyar dolarlık ham petrol ve petrol ürünü ithal etti. Ham petrol tek başına 50,8 milyar dolar, yani Hindistan’ın toplam ham petrol ithalatının yüzde 48,7’sini oluşturdu. Bölge ayrıca 9,2 milyar dolar değerindeki LNG ithalatının yüzde 68,4’ünü ve toplam 13,9 milyar dolarlık LPG ithalatının yüzde 46,9’unu karşıladı.
Hindistan’ın ham petrol stokları 30 günden az tüketime yetecek düzeyde; LPG rezervleri ise yaklaşık iki hafta dayanıyor. Yetkililer, ham petrol ve rafine ürünlerden oluşan 250 milyon varilin üzerindeki daha geniş stokun enerji sistemine genel olarak yedi ila sekiz haftalık bir tampon sağladığını da belirtiyor. Bu geniş kapsamlı rakama rafine ürünler de dahilken mutfak gazının kendi rezerv süresi daha kısa.
Petronet LNG, Katar’dan gelen arzı etkileyen ihtilaflı sulardaki gemi hareketlerine yönelik kısıtlamaları gerekçe göstererek 4 Mart’tan itibaren GAIL’e LNG teslimatlarını durdurdu. Doğal gaz kıtlığı gübre fabrikalarını, gazla çalışan elektrik santrallerini ve araçlarda kullanılan sıkıştırılmış doğal gaz (CNG) ile evlerde yemek pişirmek için kullanılan boru hattı gazını sağlayan şehir dağıtım şebekelerini etkileyebilir.
Aksama Nasıl Gelişti?
Baskı, iki haftadan kısa sürede ulaşım, enerji arzı ve finans piyasalarına yayıldı. İlk teslimat aksamalarının ardından yurt içindeki tüketicileri korumayı amaçlayan çeşitli önlemler alındı.
- 28 Şubat-8 Mart: Yaklaşık 2.600 uçuş iptal edildi; bu sayı uluslararası uçuşların yaklaşık yüzde 45’ine karşılık geldi.
- 4 Mart: Petronet LNG, gemi hareketlerine yönelik kısıtlamalar nedeniyle GAIL’e teslimatları durdurdu.
- 7 Mart: Evlerde kullanılan LPG’nin fiyatı 60 rupi arttı ve Delhi’de tüp fiyatı 913 rupiye çıktı.
- 9 Mart: Brent’in varil fiyatı 117 dolara ulaştı, rupi dolar karşısında 92,33’e geriledi ve Sensex ile Nifty yaklaşık yüzde 3 değer kaybetti.
- 10 Mart: Restoran işletmecileri tasarruf önerileri yayımlarken Merkez, yurt içinde üretilen doğal gazın dağıtımında öncelikleri yeniden düzenledi.
- 12 Mart: Yakıt maliyetleri ve restoranların faaliyetlerine ilişkin kaygılarla Eternal ve Swiggy hisseleri yüzde 4’ten fazla düştü.
Bu gelişmeler, deniz taşımacılığındaki bir kesintinin günlük harcamalara ne kadar hızlı yansıyabileceğini gösteriyor. Gaz teslimatındaki sorunlar, pahalı petrolün hane ve işletme bütçelerine etkisi tam olarak hissedilmeden ortaya çıktı.
Restoranlar Menülerini Daraltıyor, Kapanmayı Değerlendiriyor
500.000 üyesi bulunan Hindistan Ulusal Restoran Birliği (NRAI), 10 Mart’ta acil tavsiyeler yayımladı. Birlik; çalışma saatlerinin kısaltılmasını, uzun süre kısık ateşte pişirme veya derin yağda kızartma gerektiren yemeklerin menüden çıkarılmasını ve gaz tasarrufu için yemek pişirirken tencere kapaklarının kullanılmasını önerdi.
Bengaluru Oteller Birliği Onursal Başkanı P C Rao, Bengaluru’daki otel ve restoranların yalnızca yaklaşık yüzde 10’unun 9 Mart Pazartesi günü LPG teslimatı aldığını söyledi. Aksama, bu işletmelerden her gün yemek alan binlerce kişinin yanı sıra onlara hizmet veren işletmeleri de tehdit ediyordu.
Bengaluru Oteller Birliği, ticari tüp arzının aniden durmasının işletmeleri 10 Mart Salı gününden itibaren faaliyetlerini durdurmaya zorlayabileceği uyarısında bulundu. Birliğin açıklaması, acil tehlikeyi şöyle ortaya koydu:
Ticari LPG tüplerinin tedarikinin aniden durmasının ardından Bengaluru’daki oteller salı gününden itibaren faaliyetlerini durdurabilir,
Mumbai’de Hindistan Otel ve Restoran Birliği (AHAR), arz yeniden başlamazsa kentteki otellerin yarısından fazlasının birkaç gün içinde kapanabileceğini belirtti. Ticari gaz kıtlığı Chennai’deki restoranların faaliyetlerini de tehdit etti.
Coimbatore’daki Annapoorna restoranı, temel ürünlere odaklanan sınırlı bir menü duyurdu; bazı ürünler yalnızca belirli saatlerde sunulacaktı. Bu tür değişiklikler mutfakların yakıtı idareli kullanmasını sağlasa da müşterilerin seçeneklerini ve işletmelerin satış olanaklarını azaltıyor.
JM Financial’ın araştırma raporunda, LPG arzındaki kesintinin sürmesinin hızlı servis restoranları sektöründe maliyetleri artırabileceği, satışları zayıflatabileceği ve McDonald’s, Domino’s Pizza ile KFC dahil markaları menülerini değiştirmeye zorlayabileceği uyarısı yapıldı.
Swiggy ve Zomato üzerinden çalışan teslimat kuryeleri, yakıt kıtlığı ve LPG fiyatlarındaki artışın kazançlarını daralttığını bildirdi. Restoranlardaki aksamalar, teslimat ağlarından geçen sipariş akışını da tehdit ediyor. Yatırımcıların bu faaliyet baskılarını değerlendirmesiyle Eternal Ltd. ve Swiggy Ltd. hisseleri 12 Mart’ta yüzde 4’ten fazla değer kaybetti.
Ev Tüplerinin Fiyatı Arttı
Akaryakıt pazarlama şirketleri, sübvansiyonsuz 14,2 kg’lık ev tipi LPG tüplerinin fiyatını 7 Mart’tan itibaren büyük kentlerde 60 rupi artırdı. Delhi’de yeni fiyatın 913 rupi olması, önceki fiyatın 853 rupi olduğu ve artışın yaklaşık yüzde 7’ye ulaştığı anlamına geliyor.
Yetkililer, stokçuluğu caydırmak için ev tipi tüplerin yeniden sipariş edilebilmesi için gereken asgari süreyi 21 günden 25 güne çıkardı. Yetkililere göre tipik bir hane yılda altı ila yedi tüp kullanıyor ve tüpler genellikle her 50 ila 55 günde bir yenileniyor.
Haneler daha yüksek tüp faturalarının yanı sıra gaz bayilerinde uzayan kuyruklarla ve gelecekteki yakıt maliyetlerine ilişkin belirsizlikle karşı karşıya. Hazır yemek satın alanlar da restoranlarda daha yüksek fiyatlarla karşılaşabilir. Ticari arz sıkıntısı ise düğün yemekleri hazırlayan işletmeleri menülerini daraltmaya veya etkinlikleri küçültmeye zorluyor.
Petrol Fiyatları Enflasyonu Yükseltiyor
ICRA Başekonomisti Aditi Nayar, artışın perakende akaryakıt fiyatlarına tamamen yansıtıldığı varsayımıyla ham petrol fiyatlarındaki her yüzde 10’luk artışın Toptan Eşya Fiyat Endeksi (WPI) enflasyonunu 80 ila 100 baz puan, Tüketici Fiyat Endeksi (CPI) enflasyonunu ise 40 ila 60 baz puan artırabileceğini tahmin ediyor. Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman’ın tahmini daha düşük; Sitharaman, ham petrol fiyatlarındaki yüzde 10’luk artışın enflasyona genellikle yaklaşık 30 baz puan eklediğini söylüyor.
Bir baz puan, yüzde puanın yüzde biridir. Dolayısıyla 40 ila 60 baz puanlık artış, enflasyon oranının 0,4 ila 0,6 yüzde puan yükselmesi anlamına geliyor. WPI, toptan satış aşamasındaki fiyat değişimlerini; CPI ise tüketicilerin ödediği fiyatları ölçüyor.
ICRA’nın 2026/27 mali yılı (FY27) için öngörüleri, WPI enflasyonunda yüzde 2,7 ve CPI enflasyonunda yüzde 4,0. Pahalı ham petrolün sürmesi, artışın benzin, motorin ve LPG fiyatları üzerinden tüketicilere ne ölçüde yansıdığına bağlı olarak her iki oranı da yükseltebilir.
Hindistan Merkez Bankası’nın enflasyon hedefi yüzde 4; ocak ayındaki CPI enflasyonu ise yüzde 2,75 seviyesindeydi. Bu, yükselen fiyatların bir politika tepkisi gerektirmesinden önce bir miktar hareket alanı olduğu anlamına geliyor. Petrolün varil fiyatının 100 dolarda kalması enflasyonu 40 ila 60 baz puan artırarak merkez bankasının kabul edilebilir aralığının üst sınırına yaklaştırabilir.
Ham petrol fiyatları, taşımacılık ve ambalaj yoluyla da ürünleri etkiliyor. Plastik ambalajda petrol türevi malzemeler kullanıldığından tüketim malları şirketleri fiyatları artırmayı veya paketleri küçültmeyi değerlendiriyor. Aynı fiyata daha küçük miktar satılması, tüketicilerin ödedikleri tutar değişmese bile daha az ürün alması anlamına gelir ve küçülme enflasyonu olarak adlandırılır. Deterjan, boya ve plastik ev eşyaları da benzer maliyet baskılarıyla karşı karşıya.
Rupi, Piyasalar ve Kamu Maliyesi
Rupi, 9 Mart’ta dolar karşısında tüm zamanların en düşük seviyesi olan 92,33’e geriledi. Sensex ve Nifty yaklaşık yüzde 3 düşerek son 11 ayın en düşük seviyelerine indi. Sonraki işlem günlerinde Sensex 500 puandan fazla daha kaybederken Nifty 23.700’ün altına düştü.
Petrol dolar üzerinden fiyatlandırılıyor; dolayısıyla rupinin değer kaybetmesi her varil petrolü Hindistan para birimiyle daha pahalı hale getiriyor. Bu nedenle Hindistan iki yönlü bir artışla karşılaşabilir: Ham petrolün dolar fiyatı yükselirken bu dolarları satın almak için daha fazla rupi gerekir.
Moody’s, enerji ithalatının pahalılaşmasının rupiyi daha da zayıflatabileceği, enflasyonu yükseltebileceği, cari dengeyi kötüleştirebileceği ve özellikle sübvansiyonların artırılması halinde para ve maliye politikalarını zorlaştırabileceği uyarısında bulundu. Para politikası borçlanma maliyetleri ve enflasyonla, maliye politikası ise kamu harcamaları ve gelirleriyle ilgilidir.
ICRA, 2026/27’de ortalama petrol fiyatının varil başına 100 dolar olması halinde Hindistan’ın cari açığının gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 1,9 ila 2,2’sine çıkabileceğini öngörüyor; mevcut tahmin yüzde 0,7 ila 0,8. Cari açık, ülkenin dış ticaret ve diğer cari işlemler yoluyla yurt dışına, aldığı tutardan daha fazla ödeme yapması anlamına geliyor.
Elara Securities, aynı petrol fiyatı senaryosunun merkezi yönetimin yıllık harcamalarını 3,6 trilyon rupi, yani yaklaşık 39 milyar dolar artırabileceğini tahmin ediyor. Yalnızca gübre sübvansiyonu faturası 200 milyar rupi artabilir.
State Bank of India’nın araştırma birimi, petrolün gelecek mali yıl boyunca 100 dolar civarında kalması halinde GSYH büyümesinin yüzde 6,6 olacağını, enflasyonun ise yüzde 4,1’e çıkacağını öngörüyor. Büyüme tahmini, yüzde 7’nin üzerindeki öngörülerin altında. Petrolün varil başına 130 dolara çıkması halinde büyümenin yüzde 6’ya gerileyebileceği tahmin ediliyor.
Hükümet, yükselen maliyetlerin kimin üzerinde kalacağına karar vermek zorunda. Perakende akaryakıt fiyatlarının artırılması hane bütçelerini sıkıştırır ve siyasi maliyet doğurur. Fiyatları düşük tutmak ise petrol şirketlerinin bilançolarını zorlayabilir, kamu desteği taleplerini artırabilir ve kamu harcamaları ile gelirleri arasındaki fark olan bütçe açığı üzerinde baskı yaratabilir.
Tarım, Sanayi ve İlaçlar Aksamayla Karşı Karşıya
Küresel üre ticaretinin yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Basra Körfezi’nden gelen doğal gaz, gübre üretimini destekleyen amonyak üretiminde düşük maliyetli bir girdi. Hindistan 2025’te Batı Asya’dan 3,7 milyar dolarlık gübre ithal etti. Bunun 2,2 milyar dolarlık kısmı azot, fosfor ve potasyum içeren kompoze gübrelerden (NPK), 1,5 milyar dolarlık kısmı ise azotlu gübrelerden oluştu.
Teslimatların kesilmesi, azot içeren gübrelerin gelişini geciktirebilir, mahsul verimini düşürebilir ve hükümetin sübvansiyon harcamalarını artırabilir. Gaz kıtlığı yurt içindeki gübre üretimini de etkileyerek deniz taşımacılığı krizini hem ithal ürünlere hem de Hindistan’daki fabrikalara bağlıyor.
Gucerat eyaletinin Surat kentinde yoğunlaşan Hindistan elmas sektörü, 2025’te Batı Asya’dan 6,8 milyar dolarlık ham elmas ithal etti; bu, toplam ham elmas ithalatının yüzde 40,6’sına karşılık geliyor. Hintli şirketler bu taşları işleyip parlattıktan sonra ihraç ediyor. ICRA, mart başındaki uçuş iptallerinin sevkiyatları iki ila üç gün geciktirdiğini bildirdi. Batı Asya elmaslar için önemli bir pazar olduğundan, çatışmanın uzaması daha büyük kayıplara yol açabilir.
Üreticiler bölgeden gelen başka birçok girdiye de bağımlı. Hindistan, toplam ithalatın yüzde 35,6’sını oluşturan 1,2 milyar dolarlık polietilen polimeri Batı Asya’dan ithal etti. Bu malzemeler ambalajlarda, plastik borularda ve tarımsal sulamada kullanılan filmlerde yer alıyor.
İnşaat sektörü, bölgeden gelen 483 milyon dolarlık kireçtaşı ve 129 milyon dolarlık alçıya bağımlı. Bunlar Hindistan’ın söz konusu ürünlerdeki ithalatının sırasıyla yüzde 68,5’ini ve yüzde 62,1’ini oluşturuyor. Her iki ürün de çimento üretiminde kullanılıyor. Çelik üreticileri, ithalatın yüzde 59,1’ine karşılık gelen 190 milyon dolarlık doğrudan indirgenmiş demire bağımlı. Bölgeden 869 milyon dolarlık bakır tel ithalatı ise toplamın yüzde 50,7’sini oluşturuyor ve elektrik iletimine ve yenilenebilir enerji altyapısına destek sağlıyor.
İlaç üreticileri, önceki iki haftada etkin farmasötik bileşenlerin (API) maliyetinin yaklaşık yüzde 30 arttığını bildirdi. API’ler, ilaçların etkisini sağlayan bileşenlerdir. Konteyner gemisi sıkıntısı, Hindistan’ın en büyük API tedarikçisi Çin’den gelen ham maddelerin taşınmasını aksattı. Bu durum ithalatçıları artan maliyetleri üreticilere, muhtemelen ilaç fiyatları yoluyla tüketicilere yansıtmaya zorluyor.
Hava Yolları Sefer Kaybediyor, Daha Fazla Yakıt Harcıyor
Jet yakıtı, Hindistan hava yolu şirketlerinin giderlerinin yüzde 30 ila 40’ını oluşturuyor. Bu nedenle ham petrol fiyatlarındaki artış işletme maliyetlerinin büyük bir kısmını etkilerken hava sahası kısıtlamaları ikinci bir yük getiriyor.
28 Şubat ile 8 Mart arasındaki yaklaşık 2.600 iptal, uluslararası uçuşların yaklaşık yüzde 45’ine karşılık geldi. Batı Asya hava sahasından kaçınmak için alternatif güzergâhları kullanan uçaklar daha fazla yakıt tüketiyor; böylece uçuşlar yapılsa bile yolculuklar pahalılaşıyor.
ICRA’dan Kinjal Shah, çatışmanın uzaması halinde hava yolu şirketlerinin net zararlarının 2025/26 mali yılı (FY2026) için öngörülen 17.000 ila 18.000 crore rupinin üzerine çıkabileceğini söyledi. Baskı; pahalı yakıt, iptal edilen seferler ve uzayan güzergâhların birleşiminden kaynaklanıyor.
Hükümet Temel Gaz Kullanımına Öncelik Veriyor
Merkez, 10 Mart’ta yurt içinde üretilen doğal gazın dağıtım çerçevesini değiştiren bir resmi gazete bildirimi yayımladı. LPG üretimi, CNG ve boru hattıyla sağlanan yemek pişirme gazıyla birlikte en yüksek önceliği aldı ve diğer tüketicilere gaz verilmeden önce bu alanlara tam arz tahsis edildi.
Gübre üretimi ikinci öncelik grubuna alındı ve ortalama talebin en az yüzde 70’i garanti edildi. Çay plantasyonları ve imalat tesisleri üçüncü grupta yer alarak önceki tüketimlerinin yüzde 80’ini aldı.
Hükümet, petrol ürünleri ve doğal gazın üretimini, arzını ve dağıtımını denetlemek için 1955 tarihli Temel Mallar Yasası’nı devreye soktu. Yasa, kriz sırasında yetkililere stokçuluğu önleme, dağıtımı yönetme ve temel arzı koruma araçları sağlıyor.
Rafinerilere; propan, bütan, propilen ve bütenler dahil C3 ve C4 hidrokarbon akışlarının üretimini en üst düzeye çıkarmaları ve bunları LPG arz havuzuna yönlendirmeleri talimatı verildi. C3 ve C4, üç veya dört karbon atomu içeren molekülleri ifade ediyor. Ortaya çıkan ürün yalnızca ev tüketicilerine ayrıldı.
Başbakan Narendra Modi, arz kesintisini ve acil durum planlarını değerlendirmek üzere Petrol Bakanı Hardeep Singh Puri’nin katılımıyla üst düzey bir değerlendirme toplantısı düzenledi. Dışişleri Bakanı S. Jaishankar, Hindistan’ın çıkarlarını korumak ve enerji akışını istikrara kavuşturmak için Rusya, Avrupa Birliği ve Batı Asya ülkelerinden muhataplarıyla görüştü.
Hindistan, ABD, Cezayir, Norveç ve Kanada ile alternatif LPG tedarik anlaşmaları yaptı. Bu kaynaklardan gelen sevkiyatlar daha uzun sürede ulaştığından, alımların ayarlanmasıyla yakıtın teslim alınması arasında bir boşluk oluşuyor.
Alternatif Petrol Kaynakları ve Rezervlerin Sınırları
Hindistan, ham petrol tedarikçisi ülke sayısını altı kıtaya yayılan 27’den 40’a çıkardı. Daha geniş bir alım ağı, herhangi bir deniz geçidine bağımlılığı azaltıyor ve yerleşik güzergâhlar aksadığında rafinerilere daha fazla seçenek sunuyor.
Orta Doğu’dan gelen arz kesintilerini telafi etmek için Rusya’dan ham petrol alımları artırıldı. Rusya, Şubat 2026’da Hindistan’ın en büyük ham petrol tedarikçisi olmayı sürdürdü. ABD, küresel arzı istikrara kavuşturmaya yardımcı olmak amacıyla Hindistan’a Rus petrolü alımları için 30 günlük muafiyet tanırken Hintli yetkililer, tedarik kararları için dışarıdan onay gerekmediğini belirtti.
Yetkililer, stratejik petrol rezervlerinin fiyat yönetimi için değil arz kesintileri için tutulduğunu söyleyerek bu rezervlerin piyasaya sürülmesi çağrılarına karşı çıktı. Hükümet ayrıca küresel ham petrol fiyatı varil başına 120 dolara ulaşmasına rağmen perakende benzin ve motorin fiyatlarını hemen artırma planı olmadığını belirtti; böylece petrol pazarlama şirketleri yüksek maliyetleri geçici olarak üstlendi.
Tedarik kaynaklarını çeşitlendirmek ve rezervler zaman kazandırıyor; ancak mutfak gazına erişim, teslimat süreleri ve ham petrolün yüksek fiyatlarının sürmesi, alınacak önlemlerin merkezinde yer alıyor. 12 Mart itibarıyla deniz taşımacılığının veya ticari LPG teslimatlarının ne zaman normale döneceğine ilişkin kesin bir tarih verilmemişti.
Pakistan’ın Önlemleri Daha Farklı Bir Baskı Düzeyini Gösteriyor
Pakistan ciddi bir yakıt kriziyle karşı karşıya kaldı. Son haftalarda yaklaşık yüzde 17’lik artışın ardından benzinin litresi 321,17 Pakistan rupisine, yüksek hızlı motorinin litresi 335,86 Pakistan rupisine ulaştı.
İslamabad; kamu çalışanları için dört günlük çalışma haftası, çalışanların yüzde 50’sinin dönüşümlü olarak evden çalışması, okulların kapatılması ve milletvekillerinin maaşlarında yüzde 25 kesinti dahil acil tasarruf önlemlerini devreye soktu. Ülke, 28 günlük ihtiyacı karşılayacak yakıt stoklarını güvence altına almaya çalışıyordu.
Her iki ülke de büyük ölçüde enerji ithalatına bağımlı olsa da Pakistan’ın sınırlı döviz rezervleri kırılganlığını artırıyor. Hindistan’ın daha büyük stratejik rezervleri, daha geniş tedarik ağı ve daha güçlü mali durumu, ev tipi LPG fiyatları artıp ticari arz sıkıntısı yaşanmasına rağmen perakende benzin ve motorin fiyatlarında hemen artış yapılmasının önüne geçti.
Yaz Talebi ve Siyasi Baskı
Yaz aylarında klima talebi artacak ve gazla çalışan santraller dahil elektrik üretimi üzerindeki baskı büyüyecek. Düğün sezonu, yemek ve ulaşım işletmelerinin yakıt kıtlığı, daha küçük menüler ve küçültülen etkinliklerle karşı karşıya kalmasına şimdiden yol açıyor.
Kongre Partisi lideri Rahul Gandhi, Modi’yi çatışmanın ekonomik sonuçlarına ilişkin parlamento tartışmalarından kaçınmakla suçladı. Düşen borsa endekslerini, artan LPG fiyatlarını ve yükselen küresel ham petrol fiyatlarını sıradan vatandaşlar üzerindeki baskıyla ilişkilendirdi; başbakanın baskı altında olduğunu ve Hindistan’ın çıkarlarını koruyamadığını ileri sürdü.
Sitharaman’ın enflasyon etkisine ilişkin daha düşük tahmini, hükümetin mevcut tamponlara güvendiğini yansıtıyor. Ekonomistlerin öngörülerine göre riskin büyük kısmı, yüksek petrol fiyatlarının ne kadar süreceğine ve bu maliyetlerin tüketicilere ne ölçüde yansıtılacağına bağlı.
Haneler üzerindeki baskı tüp faturalarında, restoran harcamalarında ve yakıt maliyetlerine ilişkin belirsizlikte şimdiden görülüyor. Hükümetin önündeki görev, arzı sürdürürken uzun süreli bir uluslararası enerji şokunun ne kadarını işletmelerin, tüketicilerin ve kamu maliyesinin karşılayabileceğine karar vermek.
Öne Çıkanlar
- Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, Hindistan’ın günlük ham petrol ithalatının yaklaşık 2,6 milyon varilini taşıyan güzergâhı tehdit ediyor.
- Batı Asya, 2025’te ham petrol ithalatının yüzde 48,7’sini, LNG ithalatının yüzde 68,4’ünü ve LPG ithalatının yüzde 46,9’unu karşıladı.
- Brent’in varil fiyatı 9 Mart’ta, çatışmaların başladığı döneme göre yaklaşık yüzde 50 artarak 117 dolara ulaştı.
- Ev tipi LPG fiyatları 60 rupi arttı; ticari gaz kıtlığı restoranları ve yemek hizmeti veren işletmeleri tehdit etti.
- Rupi dolar karşısında 92,33’e gerilerken Sensex ve Nifty 9 Mart’ta yaklaşık yüzde 3 düştü.
- Hükümet LPG üretimi, CNG ve boru hattıyla sağlanan yemek pişirme gazına öncelik verdi; Temel Mallar Yasası’nı devreye soktu ve alternatif arz ayarladı.
- Gübre, elmas, imalat, ilaç ve havacılık sektörleri arz kesintileriyle veya yüksek maliyetlerle karşı karşıya.
- Hindistan’ın 40 ham petrol tedarikçisi ülke bulunuyor; ancak pahalı petrolün sürmesi büyümeyi yavaşlatabilir, enflasyonu ve kamu harcamalarını artırabilir.






