Çin'in Etnik Birlik Yasa Tasarısı, Asimilasyon Politikasını Ulusal Hukuki Zorunluluğa Dönüştürecek

12 dakikalık okuma
Çin'in Etnik Birlik Yasa Tasarısı, Asimilasyon Politikasını Ulusal Hukuki Zorunluluğa Dönüştürecek

62 Maddelik Yasa Tasarısı Çin Parlamentosunun Gündeminde

Çin Ulusal Halk Kongresi, yıllardır kültürel asimilasyon için uygulanan baskıyı bağlayıcı ulusal yükümlülüklere dönüştürecek 62 maddelik Etnik Birlik ve İlerlemeyi Teşvik Yasası'nı değerlendiriyor. 10 Mart 2026 itibarıyla tasarı, Pekin'de düzenlenen yıllık parlamento oturumunda nihai görüşmeyi bekliyor. Yasa, Çin'in resmen tanıdığı 55 etnik azınlığı etkileyecek.

İçindekiler
  1. 62 Maddelik Yasa Tasarısı Çin Parlamentosunun Gündeminde
  2. Pekin'e Göre Yasanın Amacı Ne?
  3. Xi'nin Ulusal Kimlik Doktrini Tasarıya Giriyor
  4. Mandarin Zorunluluğu Okul Öncesinde Başlıyor
  5. Ebeveynler, Dini Gruplar ve Gündelik İnançlar
  6. Evlilik Hakları ve Entegrasyon Baskısı
  7. Sınır Bölgeleri, Kaynaklar ve Nüfus Hareketliliği
  8. Çin Sınırlarını Aşan Yasal Yetki
  9. Özerklik Vaatlerinin Yerini Farklı Bir Yönetim Modeli Alıyor
  10. Delegeler Birliği Övüyor, Hak Savunucuları Kimliklerin Silineceği Uyarısı Yapıyor
  11. Öne Çıkanlar

Önerilen yasa, okul öncesinden itibaren Mandarin eğitimi verilmesini zorunlu kılacak, ebeveynlere çocuklarına Komünist Parti'yi sevmeyi öğretme yükümlülüğü getirecek, etnik ya da dini gerekçelerle evliliklere müdahaleyi kısıtlayacak ve yurt dışındaki bazı faaliyetler üzerinde yetki iddiasında bulunacak. Yasanın kapsamı sınıflardan aile evlerine; dini kurumlara, mimariye, turizme ve internete uzanıyor.

Binlerce delege, Ulusal Halk Kongresi ile Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı'nın yıllık toplantıları olan İki Toplantı için Büyük Halk Salonu'nda bir araya geldi. Bu toplantılarda ülkenin politika yönü belirleniyor. Kongre yasaları resmen oylasa da önemli kararları Komünist Parti liderleri önceden alıyor ve delegeler partinin çizgisini onaylamakla yetiniyor.

Tasarı, en üst siyasi düzeyde alışılmadık ölçüde ilgi gördü. Politbüro'nun tamamı tasarıyı Ağustos 2025'te değerlendirdi; bu, bu tür bir katılımın yaklaşık kırk yıldır yasama çalışmalarında kamuoyuna açıklanan ilk örneğiydi. 2024 tarihli Üçüncü Plenum Kararı da daha önce, ortak bir Çin ulusal kimliğinin inşası için kurum ve mekanizmaları geliştirecek bir yasa çıkarılması çağrısında bulunmuştu.

Yasanın etkileri, dünya nüfusunun beşte birine ev sahipliği yaptığı belirtilen ülkenin dört bir yanına uzanıyor. Yetkililer öneriyi kalkınma ve birliğin temeli olarak sunuyor. İnsan hakları örgütleri ise azınlık dillerinin, dinlerinin ve kültürel uygulamalarının yerini zayıflatacağını savunarak tasarıyı baskıya yasal koruma sağlayan bir girişim olarak nitelendiriyor.

Reklam

Pekin'e Göre Yasanın Amacı Ne?

Ulusal Halk Kongresi oturumunun sözcüsü Lou Qinjiang, Pekin'de düzenlediği basın toplantısında yasayı savundu. Parti liderliğini ve azınlık bölgelerinin ulusal kalkınmaya daha fazla entegre edilmesini yasanın temel amaçları olarak tanımladı.

Yasa, partinin etnik meselelere yönelik kapsamlı liderliğini güvence altına almayı, Çin ulusu için ortak bir topluluk bilincini güçlendirecek kurumsal mekanizmaları geliştirmeyi ve etnik azınlık bölgelerinin ülkenin genel kalkınmasına daha iyi entegre olmasını desteklemeyi amaçlıyor.

Pekin bu yaklaşımı, Çin tarihinin devamı ve yönetişimin modernleştirilmesi olarak sunuyor. Tasarının önsözünde "etnik meseleleri ele almanın Çin'e özgü doğru yolu" ifadesi yer alıyor. İnsan hakları savunucuları ise bunu, azınlık topluluklarının dilleri, gelenekleri ve yerel işleri üzerinde bir ölçüde denetim sahibi olmasını sağlayan kültürel özerklik yönündeki eski vaatlerden kopuş olarak görüyor.

1984 tarihli Bölgesel Ulusal Özerklik Yasası, azınlıkların yoğun olarak yaşadığı bölgelerde özerklik de dahil olmak üzere, azınlık dilleri ve gelenekleri için kâğıt üzerinde koruma sağlıyordu. Önerilen yasa, yönetim yaklaşımını asimilasyona, yani farklı toplulukların baskın siyasi düzenin öne çıkardığı dili ve kimliği benimsemesi sürecine doğru kaydırıyor.

Sincan'daki Uygurlar, yüksek platodaki Tibetliler ve kuzey Çin'deki Moğollar; camilere erişimin kısıtlanmasını, manastırların kapatılmasını ve devlet okullarında kendi dillerindeki eğitimin Mandarin müfredatlarıyla değiştirilmesini zaten deneyimledi. Tasarı, bu politikaların izlediği yön için daha geniş bir yasal temel oluşturacak.

Politika ve yasama süreci birkaç yıla yayılıyor:

  • 1984: Bölgesel Ulusal Özerklik Yasası, azınlıkların özerkliği, dilleri ve gelenekleri için resmi korumalar getirdi.
  • 2021: Xi Jinping, ortak Çin kültürü ile azınlık kültürleri arasındaki ilişkiyi açıklamak için ulusal bir ağaç benzetmesi kullandı.
  • 2024: Üçüncü Plenum Kararı, Çin ulusuna ilişkin ortak bilinci güçlendirecek bir yasa çıkarılması çağrısını açıkça yaptı.
  • Ağustos 2025: Politbüro'nun tamamı tasarıyı değerlendirdi.
  • Mart 2026: 62 maddelik tasarı, İki Toplantı sırasında nihai görüşme aşamasına geldi.

Xi'nin Ulusal Kimlik Doktrini Tasarıya Giriyor

Yasanın ardındaki ideolojik değişimi bizzat Xi Jinping yönlendirdi. Tasarı, "Etnik Çalışmaları Geliştirme ve Güçlendirmeye İlişkin Önemli Düşüncesi"ni hayata geçiriyor. "On İki Gereklilik" olarak bilinen bu doktrin; Çin ulusu için güçlü bir topluluk bilinci oluşturmayı, ortak bir manevi yuva kurmayı ve etnik gruplar arasında kapsamlı "etkileşimleri, alışverişi ve kaynaşmayı" teşvik etmeyi içeriyor.

Belgede ayrıca Xi'nin "Dört İlişkiyi doğru kavrama" talimatına atıfta bulunuluyor. Bu çerçeve, ortak ulusal kültürü azınlık topluluklarının ayrı geleneklerinin üstünde konumlandırıyor. Uygulamada önerilen hiyerarşi, Han kültürünü merkeze alan bir ulusal kimliğe öncelik veriyor.

Xi bu ilişkiyi 2021'de yaptığı bir konuşmada açıkladı. Ortak Zhonghua kültürünü bir ağacın gövdesine, azınlık kültürlerini ise dallarına ve yapraklarına benzetti.

Kökler derin, gövde güçlü olduğunda dallar ve yapraklar yeşerebilir.

Tasarı, bu vizyonu yasal yükümlülüklere dönüştürüyor. Çeşitlilik ele alınırken güvenlik de yakından gözetiliyor: Etnik bölgeler, sınırların, kaynakların, enerji ve gıda tedarikinin korunmasından sorumlu olacak. Böylece azınlık toplulukları, kültürel entegrasyonu ulusal stratejik çıkarların korunmasına bağlayan yükümlülükler çerçevesinde yönetilecek.

Reklam

Mandarin Zorunluluğu Okul Öncesinde Başlıyor

15. madde, önerinin gündelik hayata ilişkin en doğrudan yükümlülüklerinden bazılarını içeriyor. Okul öncesinden itibaren Mandarin Çincesini zorunlu eğitim dili haline getiriyor ve çocukların zorunlu eğitimin sonunda, genellikle 15 yaşında, ulusal ortak dili "temel düzeyde öğrenmiş" olmasını şart koşuyor.

1984 tarihli özerklik yasası, öğrencilerin Mandarin öğrenmeye ne zaman başlayacağı konusunda daha fazla esneklik tanıyor ve azınlıkların kendi dillerini kullanma ve geliştirme özgürlüğünü güvence altına alıyordu. Ayrıca azınlık bölgelerindeki devlet kurumlarının resmi işlerinde yerel dilleri kullanmasını gerektiriyordu. Yeni öneriye göre, belgeler birden fazla dilde yayımlandığında Mandarin versiyonları esas alınacak.

Tarihsel olarak azınlık öğrencileri kabul eden ve anadillerinde ders kitapları kullanan okullar, her derse ulusal birliği işleyen müfredata öncelik vermek zorunda kalacak. Washington merkezli bir savunuculuk örgütü olan Uygurlar için Kampanya, yasanın okullarda ve üniversitelerde azınlık dillerinde eğitim hakkını ortadan kaldıracağı uyarısında bulundu.

Uygurlar, Tibetliler ve Moğollar artık okullarda ve üniversitelerde dersleri anadillerinde alma hakkına sahip olmayacak.

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün Asya direktör yardımcısı Maya Wang, tasarının haklar pahasına kurumları ve toplumu Komünist Parti otoritesi çevresinde seferber edeceğini söyledi.

Çin hükümetinin etnik birliği teşvik etmeye yönelik yasa tasarısı, insan hakları pahasına bürokrasiyi ve toplumu Komünist Parti liderliği altında halkı birleştirmek için seferber etmeyi amaçlıyor.

Tibet manastırları geleneksel olarak din ve eğitim merkezleri işlevi gördü. Öneride anlatılan çerçeve, 18 yaşından küçük herkesin devletin işlettiği tesislerde Mandarin öğrenmesini zorunlu kılacak ve Budist metinleri incelemesini engelleyecek. Böylece Tibet okuryazarlığının nesiller arasında aktarılmasında başlıca kanallardan biri kesilecek.

Dil politikası kamusal alanı da şekillendirecek. Yetkililere, kamu tesislerinde, binalarda ve turistik alanlarda "Çin kültürüne ait simgeler oluşturma ve bunları öne çıkarma" talimatı verilecek. Yer adları veya tabelalarda hem Mandarin hem azınlık alfabeleri kullanıldığında Çince karakterler daha belirgin biçimde gösterilecek.

Ebeveynler, Dini Gruplar ve Gündelik İnançlar

20. madde ebeveynlere ve vasilerine açık sorumluluklar yüklüyor. Ebeveynler, "reşit olmayanları Çin Komünist Partisi'ni sevmeye eğitmek ve yönlendirmek" ve bütün etnik grupların tek bir aileye ait olduğunu öğretmek zorunda olacak. Ayrıca "etnik birlik ve ilerlemeye zarar veren görüşleri" öğretmeleri yasaklanacak.

Bu yükümlülükler, kimliğin aile içinde aktarılmasını etnik birlik kurallarının kapsamına sokacak. Ayrı bir etnik kimliği vurgulayan kültürel bilgiler ya da dini inançlar, yetkililer bunları ulusal birliğe zararlı gördüğünde cezalandırılma riskiyle karşılaşabilecek. Bu hüküm, ebeveynlerin çocuklarına hangi değerleri aktarabileceğine karar verme yetkisini siyasi makamlara veriyor.

12. madde, devletin bütün etnik grupların tarih, ulus, kültür ve din konusunda "doğru görüşleri" benimsemesini teşvik eden eğitimler düzenlemesini öngörüyor. İşletmeler, kamu kurumları ve dini örgütler de parti ideolojisini yaymakla yükümlü olacak; partiden bağımsız dini liderliğe ayrılan alan daralacak.

Tasarı, evlilik ve aile yaşamında "medeniyet ve ilerlemeyi" sağlamak için "gelenek ve alışkanlıkların dönüştürülmesi" çağrısında bulunuyor. Bu ifade, partinin azınlık geleneklerini Han modernliğiyle karşılaştırıldığında geri kalmış olarak sunma yönündeki uzun süreli yaklaşımını yansıtıyor. Önerilen kurallar, siyasi bağlılığı daha önce aile, inanç ve topluluk uygulamaları çerçevesinde alınan kararlarla ilişkilendiriyor.

Reklam

Evlilik Hakları ve Entegrasyon Baskısı

40. madde, herhangi bir kişi ya da kuruluşun dini veya etnik gerekçelerle evlenme özgürlüğüne müdahale etmesini yasaklıyor. Yetkililer bu hükmü ayrımcılığa karşı bir koruma olarak sunuyor. Analistler ise dini liderlerin ya da aile büyüklerinin farklı etnik gruplardan kişiler arasındaki evliliklere karşı çıkmasını önlemenin bir yolu olarak da yorumluyor.

Çin'in etnik politikalarını araştıran Pennsylvania Üniversitesi'nden Aaron Glasserman, kuralın yerel yetkililerin davranışını nasıl değiştirebileceğini açıkladı. Daha önce bir evliliğe yönelik toplum baskısını sorun çıkmaması için idare edebilecek bir yetkili örneğini anlattı.

Şöyle bir yetkili düşünün: Bir numaralı önceliği, terfi edebilmek ya da en azından işten atılmamak için mümkün olduğunca az sorunla karşılaşmak. Bu yetkili, evliliğin gerçekleşmemesi için baskı oluşturacak şekilde durumu sessizce yönlendirebilir. Bu yasa, böyle gayriresmî bir sürecin işlemesini zorlaştırıyor ve insanların imama, rahibe ya da ebeveynlere 'o kişiyle evlenemezsin' deme fırsatı vermemesini daha olası hale getiriyor.

Glasserman'ın örneği evlilikle ilgili olsa da tasarının bürokratik etkisini daha geniş biçimde açıklıyor. Ulusal bir yasal zorunluluk, yerel yetkililerin dini ya da toplumsal itirazlara sessizce hoşgörü gösterme olanağını azaltacak. Han Çinlisi erkeklerle azınlık kadınlar arasındaki evliliklere yönelik itirazlar da buna dahil.

Sincan'daki "aile oluyoruz" girişimi, devletin özel yaşama müdahalesinin neden kaygı yarattığını gösteriyor. Bu program kapsamında azınlık aileleri evlerinde parti kadrolarını ağırlamak, kimi zaman onlarla aynı yatağı paylaşmak zorunda kaldı. Kadınlar bu düzenlemelerle bağlantılı tecavüz ve cinsel istismar vakaları bildirdi. Yeni yasaya ilişkin insan hakları kaygıları arasında, gelenekleri dönüştürme yükümlülüklerinin müdahaleci programlara yasal dayanak sağlayıp geleneksel uygulamaları cezalandırılma riskiyle karşı karşıya bırakması da bulunuyor.

Sınır Bölgeleri, Kaynaklar ve Nüfus Hareketliliği

34. madde, etnik bölgelere sınır güvenliğini, kaynak ve enerji güvenliğini, gıda güvenliğini ve ekolojik güvenliği koruma "görev ve sorumluluğu" yüklüyor. Söz konusu topraklar, Tibetlilerin, Uygurların ve Moğolların anavatanlarını kapsıyor; bu bölgeler geniş sınırlara, değerli maden yataklarına, tarım arazilerine ve Çin'i Orta Asya'ya ve ötesine bağlayan ticaret yollarına sahip.

Komünist Çin'in kurucusu Mao Zedong, Han nüfusunun büyük, azınlık milliyetlerinin yaşadığı toprakların ise geniş ve kaynaklar bakımından zengin olduğunu söylemişti. Bir araştırma girişimi olan China Power Project, bu bölgelerin ulusal kalkınma açısından süregelen önemini açıklarken bu söze atıfta bulundu.

Pekin, devlet teşvikleriyle Han nüfusunun Tibet ve Sincan'a göç etmesini destekledi. Lhasa ve Urumçi dahil bölge başkentlerine çok sayıda Han sakini ve Çin kültürü geldi; bu da kentlerin etnik yapısını değiştirdi ve yerli kültürel yaşamın ağırlığını azalttı.

Öneri; bölgeler arası hareketlilik, istihdam transferleri ve öğrenci değişimleri yoluyla entegrasyonu genişletecek. 22. madde, farklı etnik gruplardan insanların birlikte yaşadığı, okuduğu, çalıştığı ve etkinliklere katıldığı "iç içe geçmiş topluluk ortamları" oluşturulmasını öngörüyor. Bu düzenlemeler, farklı toplulukların dillerini ve geleneklerini korumasını sağlayan coğrafi ayrılığı azaltacak.

Reklam

Yetkililer bu politikaları kısmen, 2008'de Lhasa'da yaşanan Tibet ayaklanması ve 2009'daki Urumçi olayları dahil şiddet vakalarına atıfta bulunarak savunuyor. Pekin, Tibet'teki olaylarda 22 kişinin öldüğünü söylüyor; sürgündeki Tibet grupları ise can kaybını yaklaşık 200 olarak veriyor. Yetkililer ayrıca, patlayıcı yüklü bir aracın Tiananmen Meydanı'na doğru sürüldüğü 2013'teki olay dahil, Uygur ayrılıkçıların düzenlediği terör saldırılarına da atıfta bulunuyor.

Eleştirmenler, farklı kültürel kimliklerin güvenlik tehdidi olarak görülmesinin bu kimlikleri barışçıl biçimde ifade etme yollarını kapatacağını ve gerilimi artırabileceğini savunuyor. Tasarı, bu toplulukların yönetimini ulusal güvenlikle ilişkilendirirken eğitim, istihdam ve konut yaşamı boyunca entegrasyonu bir sorumluluk haline getiriyor.

Çin Sınırlarını Aşan Yasal Yetki

61. madde, "etnik birliği ve ilerlemeyi baltalayan ya da etnik bölünme yaratan, ÇHC'yi hedef alan eylemlerde bulunan" yabancı kuruluşlar ve kişiler üzerinde yetki iddiasında bulunuyor. Böylece önerilen çerçeve, Çin içindeki davranışların ötesine geçerek yurt dışındaki kişi ve kuruluşların faaliyetlerini de kapsayacak.

17. madde, yetkililere yasanın ideolojisini yabancı üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve düşünce kuruluşlarıyla yapılacak değişim programları aracılığıyla yayma talimatı veriyor. Belge, "Tayvanlı soydaşlara" ve denizaşırı Çinlilere de değiniyor; vatandaşlıklarına ya da nerede yaşadıklarına bakılmaksızın Çin ulusuna ait oldukları bilincini güçlendirmeye çağırıyor.

Çinli yetkililer, yurt dışındaki söylemleri nedeniyle kişileri daha önce de takibe aldı, Çin'deki yakınlarını tehdit ederek diaspora topluluklarını taciz etti ve yabancı kurumlara "Tibet" yerine "Xizang" gibi Mandarin adlarını kullanmaları için baskı yaptı. Yetkililer, Temmuz 2025'te yurt dışında öğrenim gören ve Tibet haklarını savunan bir Çinli öğrenciyi "ayrılıkçılığı kışkırtma" gibi ciddi bir suçlamayla tutukladı.

Önerilen yasa, Pekin'in etnik birliği savunma olarak çerçevelediği eylemlere yasal gerekçe sağlayacak. Diaspora toplulukları açısından yasanın kapsamı, yurt dışındaki kültürel savunuculuk faaliyetlerini Çinli yetkililerin ve ülkedeki aile üyelerinin karşılaşabileceği olası sonuçlarla ilişkilendiriyor.

Özerklik Vaatlerinin Yerini Farklı Bir Yönetim Modeli Alıyor

İnsan hakları savunucuları, önerilen yükümlülüklerin Çin'in uluslararası taahhütleriyle ve ülke içindeki güvencelerle çeliştiğini savunuyor. İtirazlarını, Çin'in 2001'de onayladığı belirtilen Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme'ye ve bu sözleşmenin düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sağladığı korumaya dayandırıyorlar.

Ülke içindeki çelişki, 1984 tarihli Bölgesel Ulusal Özerklik Yasası ve Çin anayasasıyla bağlantılı güvencelerde yatıyor. Eski çerçeve, yoğun olarak bir arada yaşayan azınlıklara özerklik ve dil hakları vaat ediyordu. Yeni tasarı ise dil, eğitim, din ve aile yaşamını düzenleyen ayrıntılı yükümlülüklerle ulusal birliğe öncelik veriyor.

Yasama sürecini izleyen kuruluşlar, politika değişimini "birinci kuşak" etnik politikalardan "ikinci kuşak" reformlara geçiş olarak tanımladı. İlk model, Han çoğunluğunun hakim olduğu bir devlet yapısı içinde kâğıt üzerinde özerklik tanıyordu. İkinci model ise ayrı kimliklere tanınan kurumsal alanı daraltan yasal yükümlülüklerle daha yakın entegrasyonu hedefliyor.

Reklam

Okul öncesinde Mandarin eğitimi verilmesi ve birliğe zararlı olduğu değerlendirilen davranışların yasaklanması, bu değişimin nasıl işleyebileceğini gösteriyor. Gündelik yaşamda ulusal entegrasyonu zorunlu kılan belirli yükümlülüklerin yanında, geniş kapsamlı anayasal vaatler de varlığını sürdürecek. İnsan hakları örgütleri, bu yükümlülüklerin azınlık topluluklarının daha önce sahip olduğu korumaları içini boşaltarak etkisiz hale getireceğini savunuyor.

10 Mart itibarıyla öneri hâlâ nihai görüşme aşamasında. Son oylama için belirli bir tarih açıklanmadı. Sıradaki aşama, mart oturumu sırasında parlamentonun onayı.

Delegeler Birliği Övüyor, Hak Savunucuları Kimliklerin Silineceği Uyarısı Yapıyor

Sincan'ın Altay ilinden Ulusal Halk Kongresi delegesi ve bölge müzesinde çalışan Zoya Baqit, önerilen yasayı kültür çalışanları için "temel bir rehber" olarak nitelendirdi. Yasaya desteğini, çocukluğunda topluluklar arasındaki temasla ilgili deneyimlerine dayandırdı.

Birbirimizin bayramlarını kutlar, birbirimizi ziyaret eder, geleneksel yemeklerimizi paylaşırdık.

İli Kazak Özerk İli valisi ve bir diğer Ulusal Halk Kongresi delegesi Yershat Tursonbay, hukukun üstünlüğünün güçlenmesinin birden fazla etnik grubun yaşadığı bölgelerde yönetişimi geliştirebileceğini söyledi. Daha açık yasal çerçevelerin, anlaşmazlıkların çatışma yerine kurumlar aracılığıyla çözülmesine yardımcı olabileceğini savundu.

Bu görüşler, ulusal entegrasyonun farklılıklara saygı gösterirken ortak refahı destekleyebileceği yönündeki resmi yaklaşımı yansıtıyor. Sürgündeki Tibet toplulukları ise tasarıyı, farklı kültürleri Çin ulusal kimliği ve Han kültürel normları etrafında yeniden şekillendiren ve hız kazanan bir Çinlileştirme kampanyasının yeni aşaması olarak tanımlıyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nde Çin araştırmacısı olan Yalkun Uluyol, tasarının partinin ideolojik çizgisini kamusal ve özel yaşamın her alanına yayacağını söyledi.

Tasarı, 'ortak Çin ulusu bilinci'yle ilgili ideolojik bir çerçeveyi eğitim, din, tarih, kültür, turizm, kitle iletişim araçları ve internetin tümüne yayıyor; bu ideolojinin kent ve kır planlamasına ve ekonomik kalkınmaya entegre edilmesini öngörüyor.

Uygurlar, Tibetliler, Moğollar ve diğer azınlıklar; dil politikasını, aile yükümlülüklerini, dini denetimi ve güvenlik gerekliliklerini bir araya getiren ulusal bir çerçeveyle karşı karşıya kalacak. Temel anlaşmazlık somut: Pekin entegrasyonu birlik ve kalkınmanın temeli olarak tanımlarken, insan hakları örgütleri önerilen kuralların asimilasyon baskısını uygulanabilir bir yasaya dönüştüreceğini ve kültürel farklılıklara yalnızca göstermelik ifadelerin ötesinde çok az yer bırakacağını savunuyor.

Öne Çıkanlar

  • 62 maddelik Etnik Birlik ve İlerlemeyi Teşvik Yasası, Çin'in Mart 2026'daki parlamento oturumunda nihai görüşmeyi bekliyor.
  • 15. madde, okul öncesinden itibaren Mandarin eğitimini ve genellikle 15 yaşında sona eren zorunlu eğitimin sonunda temel düzeyde Mandarin yeterliliğini şart koşuyor.
  • Ebeveynler, çocuklarına Komünist Parti'ye bağlılığı öğretmek ve etnik birliğe zararlı olduğu değerlendirilen görüşleri aktarmaktan kaçınmak zorunda olacak.
  • 40. madde, etnik veya dini gerekçelerle evliliklere müdahaleyi yasaklayarak ailelerin ve dini liderlerin bu evliliklere karşı çıkma imkanını sınırlıyor.
  • 22. ve 34. maddeler, toplulukların daha fazla entegrasyonunu sınırlar, kaynaklar, enerji, gıda ve ekolojiyle ilgili sorumluluklara bağlıyor.
  • 61. madde, yabancı kuruluşların ve kişilerin bazı faaliyetleri üzerinde yetki iddiasında bulunuyor.
  • Yetkililer tasarıyı birlik ve kalkınmanın yolu olarak sunarken, insan hakları örgütleri bunun zorla asimilasyonu resmileştireceği ve azınlıkların kültürel korumalarını zayıflatacağı uyarısı yapıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir