56 Vaka Tanındı, 311 Vaka Hâlâ Beklemede
Güney Kore Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu, incelenmeyi bekleyen 311 uluslararası evlat edinme vakası ve resmî tanımadan fazlasını talep eden mağdurlarla birlikte, 29 Ocak 2026'da üçüncü dönem için görev süresini yeniledi. Ayrılıkları geçen mayıs ayında insan hakları ihlali olarak tanınan 56 evlat edinilmiş kişi için yeni dönem, bu tanımanın sonunda hakların iadesine, aile bağlarının yeniden kurulmasına ve kendi geçmişlerine erişime kapı açacağı yönünde temkinli bir umut doğuruyor.
İçindekiler
- 56 Vaka Tanındı, 311 Vaka Hâlâ Beklemede
- Kanıtlar, Değiştirdiği Bir Sistemden Gelince
- Yeni Görev Süresinin Ardındaki Olaylar
- Müller Evlat Edinmeyi Neden Sürgüne Benzer Görüyor?
- Tanınma ve Telafi Ayrı İşler
- Kurtarma Söyleminin Ardındaki İş Dünyası
- Kayıtlara Erişim Adaletin Bir Parçası
- Tamamlanmamış Bir Hesapla Geri Dönmek
- Mağdurlar TRC3'ten Ne Bekliyor?
- Öne Çıkanlar
Korece adı Song Yeon-jun'u da kullanan Anders Riel Müller, tanınan 56 kişi arasında. Üç yaşındayken, 1980'de Kore'den Danimarka'ya evlatlık verildi. Norveç'teki Stavanger Üniversitesi'nde doçent olan Müller, doğduğu aileden koparılmasını basitçe kişisel bir trajedi olarak değil, hukuka aykırı bir eylem olarak anlamak için onlarca yıl harcadı.
TRC2 olarak bilinen komisyonun ikinci soruşturması, uluslararası evlat edinme sisteminin temel hakları ihlal ettiğini resmen kabul eden ilk Güney Kore devlet kurumu oldu. Bulgular, yanlışların kabul edilmesi açısından önemli bir adım olsa da sunulan 300'den fazla vakayı çözümsüz bıraktı. Gerekli iddiaları destekleyecek belgelere sahip olmayan on binlerce başka evlat edinilmiş kişi de sürecin dışında kalma riskiyle karşı karşıya.
Çalışmaları İskandinavya ve Kore'de sürdürülebilirlik ve adalete odaklanan Müller, çekincelerini koruyarak üçüncü aşama TRC3'ü memnuniyetle karşılıyor: Komisyon vakaları soruşturma biçimini ve telafi anlayışını değiştirmezse, selefinin eksikliklerini tekrarlayabileceğine inanıyor. Pek çok mağdur, tazminat, vatandaşlık ve aile birleşimi için somut yollar hâlâ belirsiz olduğundan önceki tavsiyeleri sembolik jestler olarak görüyor.
Temel anlaşmazlık, adaletin ne sağlaması gerektiği konusunda. Mağdurlar devletin yaşananları kabul etmesini, ancak bunun yanı sıra evlat edinmenin ellerinden aldığı kimlikleri, ilişkileri ve fırsatları geri kazanmalarına yardımcı olmasını istiyor. Talepleri, Kore'nin bu zararları kapanmış bir tarihsel dönem olarak mı, yoksa insanların hayatlarını şekillendirmeyi sürdüren yaralar olarak mı ele alacağına ilişkin daha uzun soluklu mücadelenin odağına komisyonun yeni görev süresini yerleştiriyor.
Kanıtlar, Değiştirdiği Bir Sistemden Gelince
Kore'de evlat edinmenin en yaygın olduğu yıllarda tahminen 150.000 ila 200.000 çocuk yurt dışına gönderildi. Bu gönderiler için oluşturulan kayıtlar, onları inceleyen sistem içinde kurumlar tarafından rutin biçimde tahrif edilmiş, uydurulmuş veya imha edilmiş olmasına rağmen bugün soruşturmaların merkezinde yer alıyor.
Evlat edinme kurumları, yaşayan ebeveynleri bulunan çocukları yetim olarak sınıflandırmak için "Hanyang" gibi uydurma köken bilgileri kullandı. Çalışanlar aile bağlarını gizlemek için kayıtları değiştirdi veya yurt dışına yerleştirme sürecini hızlandırmak için dosyaları imha etti. Dolayısıyla bir çocuğun kimliğini kanıtlıyor gibi görünen belge, o çocuğun gerçek ailesini ve geçmişini gizlemiş olabilir.
Komisyonun belgelere dayanması mağdurlar açısından acı bir çelişki yaratıyor. Evlat edinilen kişilerden, silinmesine katkıda bulunan kurumlardan kanıt sunmaları isteniyor. Yeterli kaydı olmayan kişiler, kökenlerinin izini sürmeyi zorlaştıran uygulamalar yüzünden tanınma ve telafi imkânından mahrum kalabiliyor.
Müller, soruşturmalarda sözlü tanıklıklardan, vakalar arasında tekrarlanan örüntülerden ve tarihsel bağlamdan da yararlanılması gerektiğini savunuyor. Sözlü tanıklık, insanların başlarına gelenleri anlatması demek. Topluluk içinden doğrulama ise bu anlatıları akrabaların, komşuların veya başkalarının bildikleriyle karşılaştırmak anlamına geliyor. Evlat edinilen kişilerin yürüttüğü soruşturmalarla birlikte bu yaklaşımlar, resmî belge zincirinin eksik ya da güvenilmez olduğu vakaların incelenmesine yardımcı olabilir.
Doğrulanmış 56 vaka, tanınma bekleyenlerin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturuyor. Bekleyen 311 vakayla birlikte pek çok evlat edinilmiş kişi, hak ihlallerini soruşturmak üzere kurulan kurum tarafından terk edilmiş hissediyor. Sonuçlar yalnızca bir kararın çıkmasını beklemekle sınırlı değil: Hukuki yollara erişim de belirsizliğini koruyor.
Bazı mağdurlar Güney Kore hükümetine dava açmaya çalıştı, ancak komisyonun bulguları emsalsiz olduğundan nasıl ilerleyeceğinden emin olmayan avukatlarla karşılaştı. Başkaları da henüz karara bağlanmamış maddi tazminat başvuruları yaptı. 7 Şubat itibarıyla bu başvuruların veya sonuçlanmamış vakaların ne zaman çözüme kavuşturulacağına dair bir tarih verilmedi.
Yeni Görev Süresinin Ardındaki Olaylar
Müller'in deneyimi, kitlesel uluslararası evlat edinme dönemindeki bir ayrılığı devletin hesap vermesini sağlamaya yönelik bugünkü çabaya bağlıyor. Süreçteki zaman çizelgesi, bir çocuğun ailesinden koparılmasıyla yaşanan zarara ilişkin resmî bir karar arasında ne kadar uzun süre geçebileceğini de gösteriyor.
- 1980: Song Yeon-jun adıyla da bilinen Müller, üç yaşındayken Kore'den Danimarka'ya evlatlık verildi.
- Mayıs 2025: Komisyon, uluslararası evlat edinilen 56 kişinin ailelerinden koparılmasının insan hakları ihlali olduğunu doğruladı.
- 29 Ocak 2026: Komisyon üçüncü dönem için görev süresini yeniledi.
- 7 Şubat 2026: 311 vaka inceleme beklerken ve tazminat başvurularına ilişkin kararlar sonuçlanmamışken mağdurlar somut çözüm arayışlarını sürdürdü.
Bu nedenle TRC3, TRC2'den devraldığı tamamlanmamış çalışmalarla başlıyor. Mağdurlar hem bireysel vakalara ilişkin kararlar hem de belgeleri değiştirilmiş veya kaybolmuş kişilerin tanınmasını kolaylaştıracak değişiklikler talep ediyor.
Müller Evlat Edinmeyi Neden Sürgüne Benzer Görüyor?
Müller ile diğer mağdurlar ve akademisyenler, uluslararası evlat edinmenin yalnızca insani yardım veya ekonomik zorunluluk anlatılarıyla değil, sürgün kavramı üzerinden anlaşılması gerektiğini savunuyor. Yaptıkları karşılaştırma, 1392'den 1910'a kadar süren Joseon Hanedanlığı'na uzanıyor.
Sürgün, hanedanlığın ceza kanunundaki en ağır cezalardan biriydi. Kişiyi ailesinden, topluluğundan ve toplumdaki yerinden koparıyor, tecrit içinde yaşaması için uzak bir bölgeye gönderiyordu. Bu ceza, insanların kim olduklarını ve nereye ait olduklarını anlamalarını sağlayan bağları kırıyordu.
Müller'e göre uluslararası evlat edinilenler de benzer biçimde bağlarından koparıldı ve bunun ötesinde kayıplar yaşadı. Joseon yasalarına göre sürgüne gönderilen kişiler, geri dönemese bile adlarını, geçmişlerini ve kökenlerine ilişkin bilgileri koruyordu. Evlat edinilenler ise yurtlarından ve ailelerinden koparıldı; adları değiştirildi, kimlikleri tahrif edildi, kişisel geçmişleri silindi ve vatandaşlıkları ellerinden alındı.
Çocuklar yetim olarak yeniden sınıflandırıldı ve dünyanın dört bir yanına dağıtıldı. Kendi kökenlerine erişimleri engellenirken yeni kimliklere bürünmeleri beklendi. Bürokratik süreç, akrabalarını bulmak için gerekli bilgileri belirsizleştirerek yeniden bir araya gelmeyi zorlaştırdı.
Müller bu deneyimi, kişinin hayatta olduğu hâlde ailesi, topluluğu ve geldiği ülke içinde tanınan yerini yitirmesi anlamına gelen "toplumsal ölüm" olarak tanımlıyor. Bu yaklaşıma göre zarar, fiziksel ayrılığın ötesine geçerek kişiyi toplum içinde görünür kılan ilişkilerin ve kayıtların ortadan kalkmasını da kapsıyor.
Mağdurlar, sürgün benzetmesini hiçbir suç işlememiş çocuklara verilen cezayı açıklamanın bir yolu olarak görüyor. Devletin, çocukları ihracat ürünü gibi gören ve sosyal refah harcamalarını azaltan bir sistemin işletilmesine yardımcı olduğunu ve bu sistemden fayda sağladığını savunuyorlar. Onlara göre hesap verebilirlik, çocukların yurtlarından koparılmasının yanı sıra aidiyet duygusunun yok edilmesini de ele almalı.
Tanınma ve Telafi Ayrı İşler
Komisyonun bireysel bulguları, mağdurlar için kritik bir soruyu yanıtlıyor: Bu kişinin hakları ihlal edildi mi? Daha kapsamlı talepleriyse ikinci bir soruyu gündeme getiriyor: Bu kadar çok ihlali mümkün kılan kurum ve politikalarda neler değişmeli?
Kanada'nın Yerli halklara yönelik yatılı okullardaki ihlalleri inceleyen Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu üzerine yapılan akademik analiz, kişiler arası adaletsizlik ile yapısal adaletsizlik arasında ayrım yapıyor. İlki, mağdurlar ile failler arasındaki belirli zararlarla ilgili. Bireysel tanınma veya tazminat bu zararları giderebilir. İkincisi ise çok sayıda insanın zarar görmesine yol açan toplumsal, siyasi ve ekonomik düzenlemelerle ilgili.
Güney Kore'nin uluslararası evlat edinme krizi devlet kurumlarını, özel evlat edinme şirketlerini ve uluslararası ortakları kapsıyordu. Mağdurlar, bu aktörlerin ailelerin bir arada kalmasına yardımcı olmak yerine çocukları yurt dışına göndermeyi önceleyen politikalar çerçevesinde hareket ettiğini savunuyor. Bu açıdan bakıldığında vakalar, tek tek yanlış yapan kişilerin birbirinden bağımsız hatalarından ziyade örgütlü bir sistemin parçası.
Kore komisyonunun yaklaşımı, büyük ölçüde vaka bulguları ve maddi tazminat olanağı üzerinden bireysel yanlışlara odaklanıyor. Müller, evlat edinilen kişilerin vatandaşlıklarını geri kazanmalarına, ailelerini bulmalarına veya kültürel bağlarını yeniden kurmalarına hâlâ engel olan düzenlemeler dâhil, daha geniş kapsamlı sorunların yeterince ele alınmadığını savunuyor.
Kanada komisyonu çocuk refahı, eğitim, dil, kültür, sağlık ve adaleti kapsayan 94 eylem çağrısı yayımladı. Karşılaştırmalı araştırmalar yine de hakikat komisyonlarının tanınmayı kurumsal değişime dönüştürmekte zorlanabileceğine işaret ediyor. Kanada sürecini eleştirenler, kapsamlı tavsiyelerin bile ilk ihlallerin ardındaki sömürgeci yapıları sorgulamak yerine devlet iktidarını koruyabileceğini savunuyor.
Koreli evlat edinilmiş kişiler açısından kaygı, tazminatın bireysel talepleri çözerken devam eden kayıpları ele almadan bırakabilmesi. Para zararı karşılayabilir, ancak aile bağları, kültürel aşinalık veya kişinin kendi başlangıçlarına dair güvenilir bir anlatı olmadan geçirilen yılları geri getiremez. Mağdurlar, hayatlarının bu yönlerini yeniden kurmalarına yardımcı olacak önlemlerin yanı sıra maddi telafi de istiyor.
Kurtarma Söyleminin Ardındaki İş Dünyası
Evlat edinme kurumları Koreli çocukları Batılı ailelere yerleştirerek kâr etti. Güney Kore devleti ise daha düşük sosyal refah maliyetlerinden ve "istenmeyen" olarak görülen nüfusları toplumsal istatistiklerden çıkarmaktan fayda sağladı. Mağdurlar, bu ekonomik teşviklerin insani kurtarma ve Hristiyan kurtuluşu anlatılarıyla sunulan sistemi şekillendirmeye yardımcı olduğunu savunuyor.
Çocuklar, tahrif edilmiş evraklarla birlikte yurt dışına yönelik bir pazarın mallarına dönüştü. Müller'e göre evlat edinmek isteyen ailelerden gelen talep, evlat edinilebilecek çocuk arzı yaratılmasını teşvik etti. Çocuklara takılan, yetim oldukları iddiası da dâhil olmak üzere etiketler bu sürecin parçasıydı.
Bu nedenle Müller ve diğer aktivistler, tazminatın cömert bir devletin yardımseverliği olarak değil, yapılan yanlışlardan doğan yükümlülükler olarak anlaşılması gerektiğini savunuyor. Talepleri vatandaşların alınıp satılmasını, devlet harcamalarını azaltmak için ailelerin parçalanmasını ve bu işi mümkün kılan kimliklerin silinmesini kapsıyor.
Bireysel ödemeler bu tarihin yalnızca bir bölümünü ele alır. Mağdurlar, evlat edinme sektörünün insan hakları ihlalleri üzerine kurulu bir ekonomik sistem olduğunun da kabul edilmesini istiyor. Böyle bir kabul, münferit vakaları hepsinin ortak olduğu teşvik ve politikalara bağlayabilir.
Kayıtlara Erişim Adaletin Bir Parçası
Evlat edinme kurumları ve devlet daireleri, evlat edinilen kişilerin yaşamlarını anlamaları için ihtiyaç duyduğu bilgileri hâlâ kontrol ediyor. Mağdurlar, bu kontrolün kendilerini kendi geçmişlerine erişme hakkı olan kişiler olarak değil, evlat edinme sürecinin ürünleri olarak gördüğünü savunuyor.
"Arşiv adaleti" talepleri, evlat edinme kayıtlarının açılmasını ve tahrif edilmiş veya gizlenmiş bilgilerden devletin sorumlu tutulmasını ifade ediyor. Bu talep aynı zamanda bürokratik engellerin kaldırılmasını ve kişilerin geçmişlerini tek başlarına yeniden kurmaya bırakılması yerine doğdukları aileleri aramalarına etkin destek verilmesini kapsıyor.
Müller ve diğer aktivistler gizliliği, ilk ekonomik sömürünün devamı olarak görüyor. Devlet, evlat edinme kayıtlarının tümünü açmadı ve erişim isteyenlerin önündeki engelleri kaldırmadı. Bilgilerin saklanması, evlat edinilen kişileri yurt dışına gönderilmelerine yol açan kurumlara bağımlı kılıyor.
Kayıtlar, telafi arayışının çeşitli aşamalarında önem taşıyor. Ne yaşandığını ortaya koymaya, akrabaları belirlemeye ve vatandaşlık ya da tazminat taleplerini desteklemeye yardımcı olabilirler. Dosyaların tahrif edildiği veya imha edildiği durumlarda mağdurlar, evrak yokluğunun yükü evlat edinilen kişiye bırakılmak yerine soruşturma için başka yollar bulma sorumluluğunun devlete ait olmasını istiyor.
Talep, erişimle birlikte somut yardımı da kapsıyor. Bir dosyayı açmak ilk adımdır; kişinin dosyadaki bilgileri takip etmesine, çelişkileri çözmesine ve aile bağlarının izini sürmesine yardımcı olmak ise bir başkasıdır. Mağdurlar, evlat edinme sisteminin geri kazanılmasını zorlaştırdığı geçmişlerini yeniden kurmanın parçası olarak her ikisini de istiyor.
Tamamlanmamış Bir Hesapla Geri Dönmek
Müller, evlat edinilen kişilerin Kore'deki varlığını anlatmak için Kore halk hikâyelerindeki "gwisin" kavramına başvuruyor. Gwisin, çözülmemiş dertler veya tamamlanmamış işler öte dünyaya geçmelerini engellediği için yaşayanların arasında kalan ruhlardır.
Evlat edinilmiş bir kişi ve doçent olan Müller, mağdurların neden koparıldıkları ülkeye dönmeye devam ettiğini anlatmak için bu imgeyi kullanıyor. Hem ayrılığı hem de geri dönme nedenini şöyle açıklıyor:
Ailelerimizden koparıldık, adlarımızdan ve geçmişimizden mahrum bırakıldık ve toplumsal olarak ölü hâle getirildik.
Yine de Kore'ye dönmeye devam ediyoruz; bunu intikam için değil, başka çaremiz olmadığı için yapıyoruz.
Bu dönüşler, doğdukları aileleri bulmak için yapılan yolculukları, tanınma amacıyla yürütülen hukuki kampanyaları, evlat edinme sistemine ilişkin akademik araştırmaları ve kamuya açık tanıklıkları kapsıyor. Evlat edinilen kişiler, deneyimlerini kamusal tartışmaya taşıyarak devlet dairelerinde, mahkeme salonlarında ve akademik konferanslarda da yer alıyor.
Müller'in benzetmesi zor bir durumu gözler önüne seriyor: Evlat edinilen kişiler aynı anda hem vatandaş hem yabancı, hem aile üyesi hem dışarıdan biri olabiliyor. Varlıkları, çocukların metalaştırıldığı ve insancıllık söylemiyle yurt dışına gönderildiği bir tarihle Kore'nin yüzleşmesini gerektiriyor.
Müller, geri dönme amacının çözülmemiş dertleri ortadan kaldırmaya yönelik bir ritüel değil, tanınma, hesap verebilirlik ve telafi olduğunu açıklıyor:
Hayalet değiliz; ancak haklarımız iade edilip geçmişimiz yeniden sahiplenilene kadar kenarda kalacağız ve kötülükten değil, adalet arayışıyla Kore'nin vicdanını rahatsız etmeyi sürdüreceğiz.
Tamamlanmamış mesele tarihsel, hukuki ve ahlaki nitelikte. Mağdurların varlıklarını sürdürmesi, evlat edinme ihlallerinin rahatça geçmişte bırakılabileceği düşüncesine meydan okuyor; çünkü eksik ilişkiler, saklanan bilgiler ve haklara erişimin önündeki engeller hâlâ hayatlarının bir parçası.
Mağdurlar TRC3'ten Ne Bekliyor?
Mağdurlar, ellerinden alınanları yeniden kurmayı amaçlayan talepler geliştirdi. Onarıcı adalet yaklaşımları, zararın tazmininin yanı sıra ilişkilerin onarılmasına ve hakların iadesine odaklanıyor.
Vatandaşlık önceliklerden biri. Evlat edinilen kişilerin mevcut belgeleri ne olursa olsun Güney Kore vatandaşlığının devlet masraflarıyla iade edilmesini istiyorlar. Bunu, ülkeden ayrılışlarına eşlik eden irade dışı vatandaşlık kaybını geri çevirmenin bir yolu olarak görüyorlar.
Kayıtlar ve aile arayışları da talepler arasında. Evlat edinilen kişiler tüm evlat edinme kayıtlarının açılmasını, erişim engellerinin kaldırılmasını ve devletin akrabaların izini sürme çalışmalarına etkin biçimde katılmasını istiyor. Geri dönmek isteyenler içinse Kore'de yeniden hayat kurmanın pratik zorluğunu göz önünde bulundurarak barınma desteği, dil eğitimi ve iş bulma yardımı talep ediyorlar.
Bu talepler doğdukları aileleri de kapsıyor. Mağdurlar, çocuklarını vermeye zorlanan veya yanıltılan aileler için tazminat istiyor. Ayrıca tarihin görünür kalmasını sağlamak amacıyla kamuoyu bilinçlendirme kampanyaları, ulusal anıtlar ve evlat edinilen kişilerin öncülük ettiği forumlar talep ediyorlar.
Müller, mağdurların edilgen yardım alıcıları olarak görülmek yerine politikaların şekillendirilmesine katılması gerektiğini savunuyor. Deneyimlerinin soruşturma ve reformlara katkısını şöyle açıklıyor:
Sesimiz duyuluyor.
Biz kanıtız.
Katılım, komisyonun ihlalleri doğrulama biçimini de kapsayacak; sözlü tarih anlatıları, topluluk içinden doğrulama ve evlat edinilen kişilerin yürüttüğü soruşturmalar belgelere eklenecek. Mağdurlar, deneyimlerinden doğan bilgilerini anlamlı bir telafi sağlayabilecek politikalar için vazgeçilmez görüyor.
TRC3, devletin tanımasını bu somut taleplerle buluşturmak için yeni bir fırsat sunuyor. Müller, TRC2'nin sınırlarının ötesine geçmek için siyasi cesaret ve yasal adımlar gerektiğini savunuyor. Mağdurlara göre Kore'nin demokrasi sorumlulukları, yerinden edilmiş hayatların, parçalanmış ailelerin ve gizlenmiş geçmişlerin hesabını vermeyi ve ardından onarımı mümkün kılmayı da içeriyor.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu, 29 Ocak 2026'da üçüncü dönem için görev süresini yeniledi.
- Önceki soruşturmada uluslararası evlat edinilen 56 kişinin insan haklarının ihlal edildiği kabul edildi; 311 vaka hâlâ beklemede.
- Kore'de evlat edinmenin en yaygın olduğu yıllarda tahminen 150.000 ila 200.000 çocuk yurt dışına gönderildi.
- Mağdurlar, evlat edinme kurumlarının tahrif ettiği, uydurduğu veya imha ettiği belgelere dayanılmasına itiraz ediyor.
- Bazı evlat edinilen kişiler dava veya tazminat başvurusunda bulundu; hukuki yollar belirsiz, başvurulara ilişkin kararlar ise beklemede.
- Müller, aile, kimlik ve aidiyet kaybını sürgün ve toplumsal ölüm kavramlarıyla açıklıyor.
- Talepler arasında vatandaşlığın iadesi, kayıtların açılması, ailelerin izinin sürülmesi, geri dönenlere destek ve çocuklarını vermeye zorlanan veya yanıltılan ailelere tazminat bulunuyor.
- Evlat edinilen kişiler, mağdurların öncülük ettiği kamuoyu bilgilendirme çalışmalarının, anıtların ve forumların yanı sıra soruşturmalarda ve politika yapımında doğrudan rol almak istiyor.






