Reaktör araştırmaları ve tersane faaliyetleri mercek altında: Çin'in nükleer uçak gemisi hedefleri şekilleniyor

14 dakikalık okuma
Reaktör araştırmaları ve tersane faaliyetleri mercek altında: Çin'in nükleer uçak gemisi hedefleri şekilleniyor

Deniz reaktörü projesi Çin'in hedeflerini gündeme taşıyor

Çin'in güneybatısındaki Sichuan eyaletinde, Leshan dışındaki dağlık bir bölgede araştırmacılar, büyük bir su üstü savaş gemisi için tasarlanan prototip bir nükleer reaktör tespit etti. Daha kuzeydoğuda, Dalian tersanesine ait uydu görüntülerinde analistlerin olası yeni bir uçak gemisiyle ilişkilendirdiği yapılar görülüyor. Bu gelişmeler, Çin'in nükleer reaktörle çalışan uçak gemileri işleten ABD ve Fransa'ya katılmaya hazırlanıp hazırlanmadığı tartışmasını alevlendirdi.

İçindekiler
  1. Deniz reaktörü projesi Çin'in hedeflerini gündeme taşıyor
  2. Fujian neleri değiştirdi?
  3. Pekin nükleer tahriki neden istiyor?
  4. Yakın denizlerden uzak görevlere geçiş
  5. Longwei reaktör araştırmasının ayrıntıları
  6. Tarihler ve belgeler ne gösteriyor?
  7. Dalian'daki inşaat faaliyetleri neden önemli?
  8. Mühendislik atılımı, motorları değiştirmekten çok daha fazlasını gerektiriyor
  9. Yakıt tasarrufu küresel destek ağının yerini tutmuyor
  10. Maliyet ve personel ihtiyacı
  11. Daha uzun görevler Japonya ve Tayvan çevresinde ne anlama geliyor?
  12. Filo büyüklüğü, sanayi gücü ve önümüzdeki tercihler
  13. Özet

20 Ocak 2026 itibarıyla temel belirsizlik zamanlama: Çin'in nükleer uçak gemisini ne zaman inşa edeceği ya da hizmete alacağı henüz belli değil. Analistler, Çin'in bir sonraki uçak gemisinin nükleer tahrik sistemi kullanıp kullanmayacağı veya en yeni gemisi Fujian'ın konvansiyonel tasarımını geliştirip geliştirmeyeceği konusunda da farklı görüşlere sahip.

Kasım ayında hizmete giren Fujian, dünyanın en büyük konvansiyonel savaş gemisi olarak tanımlanan, 80.000 tonluk bir gemi. Ayrıca uçakları fırlatmak için manyetik kuvvet kullanan elektromanyetik mancınıklarla donatılmış, ABD dışındaki ilk gemi. Hava filosunda beşinci nesil hayalet uçaklar, gözetleme uçakları ve insansız hava araçları bulunabilir.

Shipborne Weapons Defence Review, Fujian'ın tasarımındaki kısıtların gelecekteki uçak gemilerinde nükleer tahrik sistemine yönelmeye işaret ettiğini savunuyor. Daha geniş kapsamlı tartışma mühendisliğin ötesine uzanıyor: Çin, ülkesinden uzakta görev yapabilecek gemilere ne kadar harcama yapacağına karar verirken bu gemileri desteklemek için gerekli mürettebatı, bakım tesislerini ve ikmal düzenlemelerini de geliştirmek zorunda.

ABD'nin 11 nükleer uçak gemisi bulunuyor. Çin'in ise üç uçak gemisi var ve Pentagon'un değerlendirmesine göre Pekin 2035'e kadar bu sayıyı dokuza çıkarmayı hedefliyor. Üçten dokuza çıkmak, uçak gemisi filosunu üç katına çıkaracak ve tahrik sistemi seçimini Çin donanmasının geleceği açısından önemli bir karar hâline getirecek.

Reklam

Fujian neleri değiştirdi?

Çin'in ilk iki uçak gemisi Liaoning ve Shandong, Sovyet tasarımlarını temel alıyor ve uçakları havalandırmak için kayakla atlama rampası kullanıyordu. Bu rampa, uçuş güvertesinin ön tarafında bulunan ve gemiden hızla ayrılan uçağın havalanmasına yardımcı olan kavisli bir platformdur.

Çin'in yerli olarak tasarladığı ilk uçak gemisi Fujian, bu çizgiden ayrıldı. Elektromanyetik fırlatma sistemi, önceki gemilere kıyasla önemli bir ilerleme ve Amerikan Ford sınıfı uçak gemilerinde kullanılan teknolojiye benziyor.

Karşılaştırmanın odağında fırlatma kapasitesi yer alıyor. Fujian'ın kısıtlarını inceleyen değerlendirmeye göre Çin gemisinde iki, en gelişmiş Amerikan gemilerindeyse üç mancınık bulunuyor; bu da Amerikan gemilerinin uçakları daha hızlı havalandırmasını sağlıyor. Aşağıda ele alınan olası gelecekteki Çin uçak gemisine ilişkin analizde, ölçüt olarak dört mancınıklı bir Amerikan konfigürasyonu kullanılıyor.

Elektromanyetik mancınıklar uçağın burnuna bağlanıyor ve bu büyük mıknatıslar, buhar pistonları yerine, uçağı hızla ileri doğru fırlatıyor. Analistlerin Çin'in uçak gemisi geliştirme çalışmalarını nükleer tahrik araştırmalarıyla ilişkilendirmesinin nedenlerinden biri, bu sistemlerin yüksek miktarda elektrik gerektirmesi.

Fujian, Çin'in önceki uçak gemilerine kıyasla daha geniş bir uçak yelpazesi taşıyabiliyor. Tam kapasiteyle hizmete girdiğinde geniş hava filosu ve fırlatma donanımı, Pekin'in askeri planlamasında kilit rol oynayan bölgeler de dahil olmak üzere Çin'in yakın çevresinde güç yansıtmasını sağlayacak.

Pekin nükleer tahriki neden istiyor?

Nükleer uçak gemileri reaktörlerini yeniden yakıtlandırmadan yıllarca görev yapabilir; böylece neredeyse sınırsız tahrik menzili ve dayanıklılığı elde eder. Konvansiyonel uçak gemileri ise uzun süreli görevlerde ikmal edilmesi gereken fuel oil yakar. Reaktör, Çin uçak gemisinin geminin kendisine sık sık yakıt ikmali yapmadan ülkesinden uzakta daha uzun süre kalmasını sağlayabilir.

Carnegie Uluslararası Barış Vakfı kıdemli araştırmacısı Tong Zhao, bu değişimin hem stratejik hem de sembolik bir değer taşıdığını düşünüyor. Nükleer uçak gemileri, Çin'i ABD ve Fransa ile seçkin bir deniz gücü grubunda buluşturacak; ülkenin prestijini, yurt içindeki milliyetçiliği ve önde gelen bir küresel güç olarak imajını güçlendirecek.

Tahrik yakıtı için büyük miktarda depolama alanına ihtiyaç kalmaması, havacılık yakıtı ve silahlara daha fazla yer açar. Uçakların yine yakıta ihtiyacı olacak, ancak gemi hava filosu için daha fazla ikmal malzemesi taşıyarak operasyon menzilini ve savaş kapasitesini artırabilecek.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nde deniz kuvvetleri ve deniz güvenliği kıdemli araştırmacısı Nick Childs, nükleer enerjinin zamanla Çin'e elektromanyetik fırlatma sistemlerini, radarları ve yeni silah teknolojilerini çalıştırmak için daha fazla kapasite sağlayacağını söylüyor. Singapur Savunma ve Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nden Collin Koh da Çin ilk ada zincirinin ötesine geçerken reaktörlerin sık operasyonlar için istikrarlı ve sürdürülebilir bir enerji kaynağı sunduğunu savunuyor.

Reklam

Yakın denizlerden uzak görevlere geçiş

Çin'in 2019 tarihli ulusal savunma beyaz kitabı, donanmanın görevlerinde bir değişiklik öngördü. Belgede, donanmanın stratejik gerekliliklerini şu yönde değiştirdiği belirtildi:

yakın denizlerde savunma görevlerinden uzak denizlerde koruma görevlerine geçişi hızlandırmak.

ABD Savunma Bakanlığı, Çin'in uçak gemisi filosunu büyütmesini, karada konuşlu uçakların ve savunma sistemlerinin menzili dışında görev yapan gemileri koruma kapasitesiyle ilişkilendiriyor. Çin'in askeri gücüne ilişkin Kongreye sunulan en son raporda şöyle denildi:

Çin'in büyüyen uçak gemisi gücü, görev gruplarının hava savunma kapsamını karada konuşlu savunma sistemlerinin menzilinin ötesine taşıyarak Çin kıyılarından daha uzakta operasyonlara imkân veriyor,

Uçak gemisi, hareketli bir hava üssü işlevi görüyor. Uçakları çevredeki gemileri koruyabiliyor ve kara üslerinin çok uzakta kaldığı bölgelerde operasyon yapabiliyor. Daha uzun görevler, Çin'in deniz operasyonlarına verdiği önemi ve donanmanın ana karadan daha uzakta görev yapmasına yönelik beklentileri destekleyecek.

Tayvan ve Güney Çin Denizi'ndeki ihtilaflı bölgeleri de içeren ilk ada zinciri, bu stratejinin merkezinde yer almayı sürdürüyor. Nükleer tahrik, Batı Pasifik'in daha iç kesimlerine ve ötesine yapılacak görevlere de imkân tanıyarak Çin'in bölgesel hedeflerini daha geniş denizcilik emelleriyle birleştirebilir.

Longwei reaktör araştırmasının ayrıntıları

Kaliforniya'daki Middlebury Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü'nden araştırmacılar, Çin'in büyük bir su üstü savaş gemisi için karada bir prototip reaktör inşa ettiği sonucuna vardı. Araştırmacılar uydu görüntülerini Çin hükümetinin belgeleriyle birlikte inceledi ve Leshan dışındaki Longwei, yani Ejderha Gücü Projesi'ni tespit etti.

Prototip, farklı çalışma aşamalarındaki altı reaktörün daha bulunduğu 909. Üs'te yer alıyor. Tesis, reaktör mühendisliği araştırma ve testlerinden sorumlu Çin Ulusal Nükleer Şirketi'nin iştiraki olan Çin Nükleer Enerji Enstitüsü tarafından kontrol ediliyor.

Araştırmada yer alan Middlebury profesörü Jeffrey Lewis, Leshan'daki prototipi Çin'in nükleer uçak gemisi geliştirdiğine ilişkin ilk somut kanıt olarak nitelendirdi. Böyle bir gemiyi işletmek, ülkenin deniz kuvvetlerini modernleştirme çabasında önemli bir adım daha olacak.

Araştırmada proje ihaleleri, personel dosyaları, çevresel etki incelemeleri ve bir vatandaşın inşaat gürültüsü ile aşırı toz şikâyeti kullanıldı. Satın alma belgeleri, resmî adı Çin Gemi Araştırma ve Tasarım Merkezi olan 701 Enstitüsü'nün Nükleer Enerji Geliştirme Projesi kapsamında büyük bir su üstü savaş gemisine takılmak üzere reaktör ekipmanı sipariş ettiğini gösterdi.

Buhar jeneratörleri ve türbin pompalarına ilişkin sözleşmeler, ikincil devreye sahip bir basınçlı su reaktörüne işaret ediyor. Bu düzende reaktörden gelen ısı, makinelere güç verebilecek buharı üretmek üzere başka bir su devresine aktarılıyor. Bu yapı, deniz tahrik reaktörleriyle uyumlu. Bir çevresel etki raporunda Longwei, gizli olarak sınıflandırılmış bir ulusal savunma inşaat projesi olarak tanımlandı.

Reklam

Tarihler ve belgeler ne gösteriyor?

2020-2023 yıllarını kapsayan uydu görüntüleri, reaktör sahasında evlerin yıkıldığını ve su alma altyapısının inşa edildiğini gösteriyor. Bu değişiklikler inşaatın kesintisiz sürdüğüne işaret ederken satın alma belgeleri reaktörün işletmeye alınma aşamasına yaklaştığını düşündürüyor.

Oslo Nükleer Projesi analisti Jamie Withorne, bulgulara dayanan savı ikna edici buldu. Open Nuclear Network kıdemli analisti Sarah Laderman ise araştırmayı dikkatle yürütülmüş ve kapsamlı biçimde incelenmiş olarak nitelendirerek, muhtemelen uçak gemileri için tasarlanmış, deniz kuvvetlerine ait su üstü gemilerinde kullanılacak nükleer tahrik sistemine ilişkin ikna edici kanıtlar sunduğunu söyledi.

Başlıca gelişmeler birkaç yıla yayılıyor:

  • 2019: Çin'in ulusal savunma beyaz kitabında uzak denizlerde koruma görevlerine geçiş öngörüldü.
  • 2020-2023: Uydu görüntülerinde Leshan reaktör sahasında yıkım çalışmaları ve su alma altyapısının inşası kaydedildi.
  • Kasım 2025: Fujian hizmete girerek elektromanyetik mancınıkları Çin'in uçak gemisi filosuna kattı.
  • 20 Ocak 2026: Reaktör araştırmaları ve Dalian tersanesindeki faaliyetler, Çin'in bir sonraki uçak gemisine ilişkin tartışmaları besliyordu.
  • 2035: Pentagon'un değerlendirmesinde Çin'in dokuz uçak gemisinden oluşan bir filoya ulaşmayı hedeflediği yıl olarak belirtiliyor.

Bazı analistler, Çin'in aynı anda iki yeni uçak gemisi inşa edebileceğini öne sürüyor: Fujian gibi bir konvansiyonel Type 003 ve nükleer bir Type 004. Böylece daha zorlu bir tahrik sistemi üzerinde çalışırken tanıdık bir tasarımla büyümeyi sürdürebilir.

Dalian'daki inşaat faaliyetleri neden önemli?

Dalian gemi inşa tesisinin uydu görüntülerinde iki ray ya da kanal içeren bir mühendislik prototipi modülü görülüyor. Beş analist, yapıların Çin filosunda şu anda bulunan gemilerden farklı, yeni bir gemi tasarımına kanıt oluşturduğunu değerlendirdi.

James Martin Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Çalışmaları Merkezi'nde araştırmacı Michael Duitsman, rayların muhtemelen gelecekteki Type 04 uçak gemisine yönelik ekipman ve yerleşim planı testleriyle bağlantılı olduğunu söyledi. Analistler bu tasarımda genellikle dört mancınık bulunmasını bekliyor. Bu sayı, USS Gerald R. Ford gibi Amerikan uçak gemilerinde olduğunu belirttikleri düzenle aynı.

Görülebilen iki ray açılı biçimde birleşiyor. Analistler bu geometrinin, baş tarafta paralel iki mancınığı, uçuş güvertesinin yan bölümünde ise iki mancınığı bulunan Amerikan süper uçak gemilerini andırdığını belirtiyor. Alan kısıtlamaları nedeniyle yan bölümdeki mancınıklar paralel uzanmak yerine birleşiyor.

Dört mancınığın yerleştirilebilmesi için Fujian'dan daha büyük bir gemi gerekiyor. Analistler, Amerikan uçak gemilerinin tonajına yaklaşan ve nükleer reaktörle çalışan bir gemi bekliyor.

James Martin Merkezi'nde çalışan bir başka araştırmacı Seth Hosford, karmaşık elektromanyetik sistemlerde prototip bölümlerin inşa edilmesinin gerekli olduğunu açıkladı. Dalian modülündeki iki ray birbirine yakın; Hosford, kesişen elektromanyetik mancınıkların manyetik alanlarla ilgili teknik sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu.

Reklam

Japonya Ulusal Temeller Enstitüsü de uydu görüntülerinin Çin'in ilk nükleer uçak gemisinin Dalian'da inşasına muhtemelen başlandığını gösterdiği değerlendirmesini yaptı. Enstitü, 270 metreden uzun omurga blokları ile 16 metre yüksekliğinde ve 14 metre genişliğindeki iç iskeletleri tespit etti. Bu yapılar, inşası süren Amerikan nükleer uçak gemilerinde görülenlere benziyor. Omurga blokları, gövdesi bir araya getirilirken gemiyi destekliyor.

Mühendislik atılımı, motorları değiştirmekten çok daha fazlasını gerektiriyor

Nükleer uçak gemisi, geminin tamamında değişiklikler gerektiriyor. Reaktörün kurulması ağırlığı, dengeyi, iç yerleşimi, bakımı, mürettebat eğitimini ve ikmal ihtiyaçlarını etkiliyor. Bu geçiş, Çin'in hiç uçak gemisi olmamasından konvansiyonel gemileri işletmeye başlamasına uzanan önceki adımından daha büyük bir teknolojik güçlük olarak tanımlanıyor.

ABD, kapsamlı nükleer mühendislik bilgisi ve köklü bir sanayi altyapısının desteğiyle nükleer uçak gemisi kapasitesini onlarca yılda geliştirdi. Bu deneyime rağmen inşaat ve bakım için çok büyük mali ve lojistik yatırımlar gerekti.

Çin şimdiye kadar nükleer tahrikli bir su üstü savaş gemisi inşa etmedi. Reaktörle çalışan denizaltılar işletiyor ancak bu denizaltıların tasarımları, gürültüyü azaltma, reaktör güvenliği ve operasyonel güvenilirlik bakımından Amerikan ve Rus denizaltılarının bir nesil ya da daha fazla gerisinde.

Çin'in güçlü gemi inşa sanayisi önemli bir üretim kapasitesi sunuyor. Ancak nükleer uçak gemisi, uygun reaktör mühendisliği, tahrik sisteminin geminin diğer sistemleriyle bütünleştirilmesi ve bu sistemleri güvenli biçimde çalıştırıp bakımını yapabilecek personeli de gerektiriyor.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin China Power Project biriminde kıdemli araştırmacı olan Matthew Funaiole, Çin'in bir sonraki uçak gemisinin nükleer tahrik kullanacağından şüphe duyuyor. Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması'nın dördüncü uçak gemisinin Fujian tasarımında kademeli değişikliklerle iyileştirmeler yapmasını bekliyor.

Yakıt tasarrufu küresel destek ağının yerini tutmuyor

Çin'in acil askeri öncelikleri Hint-Pasifik'te, özellikle Tayvan, Güney Çin Denizi ve Doğu Çin Denizi'nde yoğunlaşıyor. Konvansiyonel uçak gemileri bu bölgesel görevler için yeterli olabilir; bu da nükleer tahrik ihtiyacını, dünyanın dört bir yanında düzenli görev yapma gerekliliğine kıyasla daha az acil kılıyor.

Adının açıklanmamasını isteyen Çinli bir askeri gözlemci, nükleer uçak gemisinin Batı Pasifik'in ötesinde güç yansıtmak için en kritik gereklilik olmadığını savundu. Uçak gemisi başka gemilerle birlikte görev yapıyor ve ona eşlik eden gemiler de yakıt tüketiyor. Uçaklara da sık sık havacılık yakıtı ikmali gerekiyor.

Çin, ABD'nin sahip olduğu geniş bölgesel lojistik ağından yoksun. ABD Donanması müttefiklerinin topraklarından gemilere yakıt ikmali yapmak ve denizaşırı görevleri desteklemek için yararlanabiliyor. Reaktör önemli bir yakıt ihtiyacını azaltabilir; ancak Pekin yine de kuvvetin geri kalanını ikmal etmek zorunda kalacak.

Dolayısıyla nükleer tahrik, uçak gemisinin yakıt ikmal durakları arasında ne kadar uzun süre yol alabileceğini değiştiriyor. Görevlerin sürdürülebilmesi ayrıca uçaklar, refakat gemileri, silahlar, gıda, yedek parçalar ve bakım için gerekli ikmale bağlı. Lojistik yük, uçak gemisinin makine dairesinin çok ötesine uzanıyor.

Reklam

Maliyet ve personel ihtiyacı

Ford sınıfı uçak gemilerinin, hava filolarının ve onlara eşlik eden gemilerin inşası ve işletilmesi, ABD için bile çok büyük maliyetler getiriyor. Çin'in nükleer süper uçak gemisi programı yüz milyarlarca dolara ulaşan yatırım gerektirebilir.

Çin bu kararları, ekonomik büyümenin yavaşlaması, nüfusun yaşlanması ve mali istikrarsızlıkla karşı karşıyayken vermek zorunda. Temel mesele, nükleer uçak gemisinin aynı kaynakların başka alanlarda kullanılmasına kıyasla ne kadar kapasite sağlayacağı.

Personel ihtiyacı da başka bir güçlük. Çin'in 12 nükleer denizaltısı bulunuyor; bu sayı ABD ve Rusya'nınkinden az ve uçak gemilerindeki reaktörleri çalıştıracak mürettebatı eğitmek için daha küçük bir deneyim havuzu anlamına geliyor.

Atlantik Konseyi Küresel Çin Merkezi yardımcı direktörü Kitsch Liao, özellikle Çin nükleer denizaltı filosunu aynı anda büyütürse eğitim kapasitesini genişletmenin güçleşebileceği uyarısında bulundu. Her iki program da nitelikli personel gerektirecek.

Bazı analistler, ABD'yle gemi gemiye rekabet etmek yerine Amerikan operasyonlarını zorlaştıracak gemisavar balistik füzelere, denizaltılara ve siber savaş araçlarına daha fazla yatırım yapılmasını savunuyor. Bu görüş, nükleer süper uçak gemisinin getireceği prestiji alternatif yatırımların askeri faydasından ayrı tutuyor.

Daha uzun görevler Japonya ve Tayvan çevresinde ne anlama geliyor?

Mancınıklarla donatılmış nükleer uçak gemisi, Fujian gibi konvansiyonel bir gemiden daha uzun süre Pasifik'te görev yapabilir. Bu dayanıklılık, Japonya yakınlarında ve birinci ile ikinci ada zincirlerinin genelinde daha sürekli operasyonları destekleyebilir.

Japonya Ulusal Temeller Enstitüsü araştırmacısı Maki Nakagawa, nükleer tahrikli dördüncü bir uçak gemisinin hizmete girmesinin Çin'in Japonya çevresindeki operasyonlarını daha sürekli hâle getirebileceği uyarısında bulundu. Çin'in uçak gemisi filosu hâlâ ABD'ninkinden küçük olsa da daha uzun görevler, Japonya Öz Savunma Kuvvetleri ve ABD ordusu için gözetleme ve istihbarat toplamayı daha rutin hâle getirerek Japonya'yı tepkisini uyarlamaya zorlayabilir.

Tayvan da temel kaygılardan biri. Bir çatışmada Çin uçak gemileri, adanın doğusundaki Filipin Denizi'nden uçak kaldırarak ABD'nin müdahalesini caydırabilir ya da güçleştirebilir. Daha uzun görev süresi, komutanlara stratejik bölgelerde varlıklarını sürdürmek için daha fazla esneklik sağlayabilir.

Zhao, nükleer uçak gemilerinin Çin'in Batı Pasifik'in daha iç kesimlerine uzanan operasyonlarına imkân tanıyabileceğini ve Pekin'in bölgesel meselelerin en iyi bölge ülkelerince çözülebileceğini düşündüğü alanlardaki Amerikan müdahalesini daha da zorlaştırabileceğini savunuyor. Bu görevler, bir çatışma sırasında ABD'nin savunma planlarını ve hesaplamalarını karmaşıklaştırabilir.

Pentagon, Çin'in uçak gemisi tasarımı ve inşası dahil hızlı deniz kuvvetleri modernizasyonuna yönelik kaygılarının arttığını ifade etti. Raporda, Tayvan'ın simüle edilmiş ablukalarını destekleyen Joint Sword tatbikatları sırasında yapılan uçak gemisi konuşlandırmalarına da yer verildi. Uçak gemileri, diğer Çin gemileri ve uçaklarıyla birlikte, bir çatışmada dış güçlerin bölgeye erişimini zorlaştırdı.

Reklam

Filo büyüklüğü, sanayi gücü ve önümüzdeki tercihler

ABD uçak gemileri bakımından önemli bir üstünlüğe sahip. 11 nükleer uçak gemisi, Hint-Pasifik de dahil olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde birden fazla taarruz grubunun görev yapmasına imkân veriyor. Gerald R. Ford sınıfı da ülkenin en gelişmiş uçak gemisi teknolojisini temsil ediyor.

Çin filosunda 370'ten fazla gemi ve denizaltı bulunuyor; gemi sayısına göre dünyanın en büyük donanması. Tersaneleri her yıl yüzlerce gemi inşa ederken ABD'de bu sayı beş ya da daha az. Bu sanayi üstünlüğü, Amerikalı savunma planlamacılarını kaygılandırıyor.

Gemi sayısı, deniz gücünün yalnızca bir bölümünü yansıtıyor. Ağırlığı 1.400 ton olan bir korvetle 100.000 tonluk Ford sınıfı bir uçak gemisi, kapasiteleri çok farklı olmasına rağmen, sayımda birer gemi kabul ediliyor. Tonaj ve silah donanımı, iki donanmayı karşılaştırmanın başka yollarını sunuyor.

Pentagon'un Çin'in 2035'e kadar dokuz uçak gemisine ulaşmayı hedeflediği yönündeki değerlendirmesi, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana Hint-Pasifik'te görülecek en büyük uçak gemisi genişlemesine işaret ediyor. Üç gemiden yola çıkıldığında bu hedef, Pekin'in önümüzdeki on yılda uçak gemisi taarruz grupları konuşlandırma kapasitesini üç katına çıkaracak.

Çin'in seçeneklerini değerlendiren analistler birkaç olası yol sıralıyor. Pekin, konvansiyonel filosunu geliştirerek önümüzdeki on yılda üç ila altı konvansiyonel süper uçak gemisi işletebilir ve bölgesel sularda üstünlük kurabilir. Alternatif olarak, 2030'larda deneysel bir nükleer uçak gemisi inşa edip işletirken deneyim kazanabilir; bu, ABD'nin 1960'larda USS Enterprise'la izlediği kademeli yaklaşıma benzer.

Hipersonik füzeler, insansız hava aracı sürüleri ve gelişmiş su altı silahları da başka bir etken oluşturuyor: tahrik sisteminden bağımsız olarak büyük su üstü gemileri artan tehditlerle karşı karşıya. Bazı analistler, Çin'in kendisi daha fazla dev uçak gemisi inşa etmek yerine bu gemileri batırabilecek silahları geliştirerek daha fazla kazanım sağlayabileceğini savunuyor.

ABD'nin vereceği yanıta ilişkin bir görüş, stratejik sabrı ve denizlerde itidali savunuyor; Çin'le uçak gemisi sayısında yarışmak yerine kaynakların daha fazla platforma dağıtılmış, uygun fiyatlı ve dayanıklı kuvvetlere ayrılmasını öneriyor. Çin'in nükleer uçak gemisi girişimi pahalı ve riskli bir prestij projesine dönüşebilir; başarılı olması hâlindeyse ülkenin uzak bölgelerde operasyon yapma kapasitesini genişletir.

Çin'in küresel ölçekte faaliyet gösterebilecek bir donanma kurma kararlılığı, 21. yüzyılın başlıca askeri gelişmeleri arasında yer alıyor. Reaktör araştırmaları, tersane inşaatı ve Fujian'ın hizmete girmesi bu çabanın boyutunu gösteriyor. Nükleer uçak gemilerinin bu çabanın merkezine yerleşip yerleşmeyeceği mühendislikteki ilerlemeye, operasyonel ihtiyaçlara, eğitime ve Pekin'in ayıracağı kaynaklara bağlı.

Reklam

Özet

  • Fujian, elektromanyetik mancınıklarla donatılmış 80.000 tonluk konvansiyonel bir uçak gemisi olarak Kasım 2025'te hizmete girdi.
  • Araştırmacılar, Leshan dışındaki 909. Üs'te bulunan Longwei prototip reaktörünü büyük bir su üstü savaş gemisi için nükleer tahrik geliştirme çalışmalarının kanıtı olarak belirledi.
  • Dalian'ın uydu görüntüleri daha büyük bir uçak gemisi tasarımı üzerinde çalışıldığını düşündürüyor; analistler gemide dört mancınık bulunmasını bekliyor.
  • Nükleer tahrik daha uzun görev süresi ve havacılık yakıtı ile silahlar için daha fazla alan sağlıyor; ancak refakat gemileri ve uçakların da yakıta ihtiyacı var.
  • Çin, reaktör entegrasyonu, bakım, personel eğitimi ve finansman açısından büyük güçlüklerle karşı karşıya.
  • Analistler, dördüncü uçak gemisinin nükleer tahrikli mi yoksa geliştirilmiş bir konvansiyonel tasarıma mı sahip olacağı konusunda görüş ayrılığı yaşıyor.
  • Pentagon, Çin'in 2035'e kadar uçak gemisi sayısını üçten dokuza çıkarmayı hedeflediğini değerlendiriyor.
  • Çin'in daha uzun süreli görevleri, Japonya'nın gözetleme operasyonlarına yönelik baskıyı artırabilir ve Tayvan çevresindeki Amerikan müdahalesini karmaşıklaştırabilir.
  • ABD'nin 11 nükleer uçak gemisi bulunuyor; Çin ise gemi sayısı bakımından daha büyük bir donanmaya ve geniş gemi inşa kapasitesine sahip.
  • Füzeler, insansız hava araçları ve su altı silahları, büyük uçak gemilerinin değerine ilişkin tartışmanın parçası olmayı sürdürüyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir