Washington 4 Şubat'ta mineraller üzerine toplantıya hazırlanıyor
ABD, elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji sistemleri, yarı iletkenler ve gelişmiş silahlar için gerekli kritik mineraller konusunda anlaşma arayışıyla 4 Şubat'ta müttefik ülkelerin dışişleri bakanlarını bir araya getirmeye hazırlanıyor. 18 Ocak 2026 itibarıyla Washington'ın hedefi, tedarik kaynaklarını çeşitlendirmek ve Çin'e büyük ölçüde bağımlı olmayı sürdüren üretim ağlarını güçlendirmek.
İçindekiler
- Washington 4 Şubat'ta mineraller üzerine toplantıya hazırlanıyor
- Çin yalnızca madenleri değil, çok daha fazlasını kontrol ediyor
- Bu malzemelere neden kritik deniyor?
- ABD yatırımları izin süreçlerindeki değişikliklerle birleştiriyor
- Müttefikler fiyatları, standartları ve ortak tedariki ele alıyor
- Politika önerileri nadir toprak elementlerinin ötesine geçiyor
- Çin'in üretim ağını ikame etmek yıllar alacak
- Çin'in kısıtlamaları müşterileri tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye yöneltiyor
- Şubat toplantısı uzun vadeli kararlılığı sınayacak
- Özet
Bu bağımlılığın boyutu, konunun neden aciliyet taşıdığını açıklıyor. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre Çin'in bakır, lityum, kobalt, grafit ve nadir toprak elementlerindeki rafinaj payı yüzde 47 ile yüzde 87 arasında değişiyor. Yalnızca nadir toprak elementlerinde Çin, küresel madenciliğin yaklaşık yüzde 70'ini ve işleme kapasitesinin yüzde 90'ını karşılıyor. Dolayısıyla mineralleri başka yerlerde bulmak, yapılması gerekenlerin yalnızca bir bölümü. Ülkelerin ham maddeyi üreticilerin kullanabileceği bir ürüne dönüştürecek tesislere de ihtiyacı var.
Çin'in nadir toprak elementlerine yönelik ihracat kısıtlamalarının bir ticaret anlaşmasıyla geçici olarak ertelenmesi, ABD'nin alternatifler oluşturma çabalarını hızlandırdı. Çinli yetkililer bu girdiler üzerindeki kontrollerini müzakerelerde koz olarak kullanırken Washington, ekonomik baskıya ve kesintilere dayanabilecek bir tedarik ağı kurmaya çalışıyor.
Hazine Bakanı Scott Bessent, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Trump yönetiminin bu çabasında merkezi rol oynuyor. Karşılarındaki zorluk; ticari çıkarları, düzenlemeleri ve sanayi ihtiyaçları farklı ülkeleri ortak bir mineral güvenliği stratejisi etrafında buluşturmak.
Şubat toplantısı, bu bağımlılığı ele almaya yönelik bugüne kadarki en önemli eşgüdümlü uluslararası girişim olarak sunuluyor. Toplantının önemi ticaret dengelerinin ötesine uzanıyor: Küçük miktarda kullanılan ancak üretim için vazgeçilmez bir girdinin eksikliği, koca bir sektörde üretimi durdurabilir. Önerilen anlaşma, kaynak ağlarını onlarca yıl boyunca yeniden şekillendirmeyi hedefliyor; ancak koşulların katılımcı hükümetler arasında hâlâ müzakere edilmesi gerekiyor.
Washington'ın yaklaşımı, yurt içinde madencilik ve işleme faaliyetlerini, kamu mali desteğini ve yurt dışındaki ortaklıkları bir araya getiriyor. Amaç, maden yataklarından bitmiş bileşenlere uzanan birden fazla güvenilir güzergâh oluşturmak; böylece tek bir tedarikçide yaşanacak kesinti üreticileri alternatifsiz bırakmamak.
Çin yalnızca madenleri değil, çok daha fazlasını kontrol ediyor
Çin'in konumu; madencilik, işleme, rafinaj ve imalatı kapsayan bir sanayi ağına dayanıyor. Maden yatağı ham maddeyi sağlıyor; ancak bu ham maddenin batarya bileşenine, mıknatısa ya da kullanılabilir başka bir ürüne dönüşüp dönüşemeyeceğini kimyasal işlem ve sonraki üretim aşamaları belirliyor.
Onlarca yıllık devlet yatırımları ve sanayi politikaları bu ağın kurulmasına yardımcı oldu. Deng Xiaoping, 1992'de yaptığı bir açıklamada Çin'in nadir toprak elementlerine atfettiği stratejik önemi şöyle özetlemişti:
Orta Doğu'nun petrolü var; Çin'in nadir toprak elementleri.
Nadir toprak elementleri yatakları dünyanın dört bir yanında bulunuyor. Çin, bunları verimli biçimde işleyebilecek altyapı ve uzmanlığı geliştirdi; üstelik çoğu zaman rakiplerin pazara girmesini ekonomik açıdan olanaksız kılan fiyatlarla.
Sydney Üniversitesi bünyesindeki ABD Çalışmaları Merkezi'nde nadir toprak elementleri uzmanı olan Hayley Channer, kontrolün üretim zincirine nasıl yayıldığını şöyle anlattı:
Çin, madenlere ve mineral işleme süreçlerine onlarca yıldır yatırım yaptı; bugün hem ham cevheri ve rafinajı hem de üretim zincirinin sonraki aşamalarındaki imalatı kontrol ediyor,"
"Bu şekilde uçtan uca tedarik zincirleri kurdu.
Pekin bu konumunu diplomatik anlaşmazlıklarda kullandı. Çin, Doğu Çin Denizi'ndeki bir toprak anlaşmazlığı sırasında 2010'da Japonya'ya nadir toprak elementi ihracatını durdurarak Japonya'yı, ABD'yi ve müttefiklerini Çin tedarikine bağımlılığın riskleri konusunda uyardı. Daha yakın zamanda ise askeri amaçlarla kullanılacak kritik minerallere kısıtlamalar getirdi.
Çin ayrıca eser miktarda Çin nadir toprak elementi içeren ya da Çin teknolojisiyle üretilen ürünleri kapsayan daha geniş önlemler açıkladı. Önerilen kurallar, ABD'nin Yabancı Doğrudan Ürün Kuralı'nı örnek alarak kontrolleri doğrudan Çin'den ihraç edilen malzemelerin ötesine taşıyor. Dünyanın dört bir yanındaki şirketlerin, Çin menşeli içeriği yalnızca yüzde 0,1 düzeyinde olan ürünler için bile lisans alması gerekecek.
Bu gereklilikler, üretim ağlarının çok geniş bir bölümünü kapsayabilir. Başka bir ülkeden bileşen alan bir şirket, üretimin önceki aşamalarında kullanılan Çin menşeli malzeme ya da teknoloji nedeniyle yine de lisans zorunluluğuyla karşılaşabilir. Bu kapsam genişliği, Washington'ın neden yalnızca yeni madenlere odaklanmak yerine işleme ve imalatın tamamında alternatif aradığını açıklamaya yardımcı oluyor.
Bu malzemelere neden kritik deniyor?
ABD, ekonomik refah ve ulusal güvenlik açısından önemleri nedeniyle 50'den fazla element ve maddeyi kritik mineral olarak tanımladı. Bunlar arasında bakır ve lityum gibi bilinen sanayi metalleri ile neodimyum gibi daha az tanınan elementler yer alıyor.
Neodimyum, elektrikli araç motorlarında, rüzgâr türbinlerinde ve yüksek performanslı hoparlörlerde kullanılan güçlü mıknatısların üretimine yardımcı oluyor. Kritik sözcüğü, bir malzemenin ne kadar nadir olduğundan çok ne ölçüde vazgeçilmez olduğunu ifade ediyor. Üretimde yalnızca küçük miktarlarda gerekebilir; ancak pek çok kullanım alanında bunun yerine geçebilecek pratik bir malzeme yok.
Lityum iyon bataryalar akıllı telefonlara, elektrikli araçlara ve elektrik şebekeleri için elektriği depolayan sistemlere güç sağlıyor. Nadir toprak elementlerinden üretilen mıknatıslar, elektrikli otomobillerdeki kompakt motorlarda ve gelişmiş silahlardaki hassas güdüm sistemlerinde kullanılıyor. F-35 savaş uçağında radar dizileri, sonar sistemleri ve elektronik harp kabiliyetleri bu malzemeleri içeriyor.
Bilgisayar sabit diskleri, tıbbi görüntüleme cihazları ve katalitik konvertörler de özel minerallere dayanıyor. ABD'li otomotiv yöneticileri, tedarik kesintilerinin Amerikan araç üretimini haftalar içinde durdurabileceği uyarısında bulundu. Daha büyük bütün bileşenler mevcut olsa bile eksik tek bir girdi montaj hattını durdurabilir.
Çin tedarikinin yerini doldurmanın en zor aşamalarından biri işleme. Üreticiler kullanmadan önce cevherin ayrıştırılması, zenginleştirilmesi ve kimyasal işlemden geçirilmesi gerekiyor. Bu süreçler kimyasal açıdan karmaşık, önemli miktarda kaynak tüketiyor ve çevreye zarar verebiliyor.
Nadir toprak elementi rafinerisinin ortalama maliyeti yaklaşık 500 milyon dolar. Yeni bir rafineri inşa etmek de zaman alıyor; bu durum maden yatağı arayışına mali ve teknik bir zorluk daha ekliyor. Alternatif tedarik ağı bitmiş ürünleri güvenilir biçimde sağlayacaksa madencilik, rafinaj ve imalatın birlikte büyümesi gerekiyor.
ABD yatırımları izin süreçlerindeki değişikliklerle birleştiriyor
Trump yönetimi aynı anda çeşitli yurt içi önlemleri hayata geçiriyor: Madencilik ve işleme kapasitesini artırmak, izin süreçlerini basitleştirmek, mali teşvikler sağlamak ve üreticilere doğrudan kamu yatırımı yapmak. Amaç, fiyatların keskin biçimde dalgalanabildiği piyasalarda projeleri ticari açıdan uygulanabilir kılmak.
Savunma Bakanlığı kısa süre önce ABD'li nadir toprak elementi üreticisi MP Materials'tan 400 milyon dolar karşılığında yüzde 15 hisse aldı. Anlaşma, temel ürünler için bir taban fiyat ve talebi garanti altına alan bir alım taahhüdü içeriyor. Taban fiyat, satış fiyatının belirli bir düzeyin altına düşmemesini; alım taahhüdü ise bir alıcının üretimi satın almayı üstlenmesini sağlıyor. İkisi birlikte, projeye gelecekteki gelir konusunda daha fazla kesinlik kazandırıyor.
MP Materials ortaklığı, dalgalı emtia piyasalarında aksi hâlde zorlanabilecek projelere özel sermaye çekmek için bir model sunuyor. Kamu desteği hem fiyatların düşmesi hem de yeni bir üreticinin yeterli müşteri bulamaması riskini ele alıyor.
Yönetim ayrıca federal arazileri daha fazla maden aramasına açtı ve izin süreçlerini basitleştirmek için adım attı. ABD'de yeni bir madenin faaliyete geçmesi ortalama 29 yıl sürüyor; bu, dünyadaki en uzun ikinci süre. Tek bir proje, federal, eyalet ve yerel kurumların tekrarlayan gereklilikleri de dâhil olmak üzere 30'a kadar izin gerektirebiliyor.
İzin reformu partiler arasında destek görüyor. Hem Trump hem de Biden yönetimleri, çevre korumalarını sürdürürken onay süreçlerinin hızlandırılmasını destekledi. Daha hızlı onaylar gecikmelerden birini giderebilir; ancak projelerin yine de finansmana, teknik uzmanlığa ve işletme tesislerine ihtiyacı olacak.
Washington, Ukrayna ile bir mineral anlaşması imzaladı ve önemli rezervlere sahip ancak Çin'in hâkim olduğu işleme altyapısından yoksun ülkelerle anlaşmalar yapmaya çalışıyor. Yalnızca yurt içi kaynaklar Amerikan talebini karşılayamayacağından, uluslararası ortaklıklar stratejinin en başından beri bir parçası.
Bessent, taban fiyatları ve vadeli alım mekanizmalarını öne çıkardı. Bu mekanizmalar, üreticilere daha fazla kesinlik sağlamak için teslimattan önce satın alma düzenlemeleri yapılmasını içeriyor. Hazine Bakanı, ABD'nin bu önlemleri şu alanda uygulayacağını söyledi:
çeşitli sektörlerde
Bu yaklaşım nadir toprak elementlerinin ötesine uzanıyor. Greer, uluslararası işbirliğiyle kurulacak dayanıklı tedarik zincirlerini ve ekonomik açıdan uygulanabilir kritik mineral piyasalarını vurguladı. Kalkınma Finans Kurumu, İhracat-İthalat Bankası ve Savunma Üretim Yasası kapsamındaki mali araçların, dost ülkelerdeki madencilik ve işleme projelerini desteklemesi amaçlanıyor.
Müttefikler fiyatları, standartları ve ortak tedariki ele alıyor
4 Şubat'taki toplantı, ocak ayında Washington'da G7 ülkelerinin (ABD, Japonya, Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya ve Kanada) maliye bakanlarının katıldığı görüşmenin ardından geliyor. Avustralya, Meksika, Güney Kore ve Hindistan'dan yetkililer de tedarik zincirlerinin dayanıklılığına ilişkin görüşmelere katıldı.
Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama ortak hedefi gazetecilere şöyle anlattı:
nadir toprak elementlerinde Çin'e bağımlılığı hızla azaltma ihtiyacı konusunda geniş kapsamlı mutabakat
Katayama kısa, orta ve uzun vadeli önlemleri sıraladı. Önerileri arasında çalışma koşullarına ve insan haklarına saygı gibi standartları temel alan piyasalar oluşturulmasının yanı sıra kamu finans kuruluşlarının desteği, vergi ve mali teşvikler, ticaret ve gümrük önlemleri, karantina tedbirleri ve asgari fiyatlar yer aldı.
Katayama, hükümetlerin bu önerileri uygulamaya koymayı taahhüt etmesi gerektiğini söyledi:
Bu önlemleri taahhüt etmenin önemini vurguladım,
Avrupa hükümetlerinin de kendi içinde bir eşgüdüm sorunu var. ABD, bazı Avrupa Birliği üyelerini ikili mutabakat zaptları imzalamaya teşvik etti. Avrupa Komisyonu ise bloğun ortak pazarlık gücünü kullanabilmesi için birlik içinde hareket edilmesini tavsiye etti.
Almanya Maliye Bakanı Lars Klingbeil, Avrupa'yı önemli ham madde kaynaklarını geliştirme konusunda daha hızlı hareket etmeye çağırdı. Uyarısında edilgenliğe karşı iki noktayı şöyle dile getirdi:
Ne yakınmak ne de kendimize acımak bize yardımcı olur"
"harekete geçmeliyiz.
Klingbeil, G7 görüşmelerinde nadir toprak elementleri için olası taban fiyatların ve tedariki artıracak ortaklıkların ele alındığını söyledi. Görüşmelerin henüz başladığı ve birçok konunun çözümsüz kaldığı uyarısında bulundu.
Güney Kore Maliye Bakanı Koo Yun-cheol, ülkelerin kaynaklarının ya da sanayilerinin en elverişli olduğu alanlarda katkıda bulunması anlamına gelen karşılaştırmalı üstünlük yoluyla küresel değer zincirlerini güçlendirmeye odaklandı. Tedariki daha dayanıklı kılmanın bir yolu olarak özellikle kritik minerallerin geri dönüşümünü öne çıkardı.
Hem önemli mineral rezervlerine hem de yerleşik madencilik sektörlerine sahip Kanada ve Avustralya, önemli potansiyel ortaklar. Yakın zamanda imzalanan Kritik Mineraller ve Nadir Toprak Elementleri Madenciliği ve İşlenmesinde Tedarik Güvenliğinin Sağlanmasına Yönelik ABD-Avustralya Çerçevesi kapsamında iki hükümet, toplam değeri 8,5 milyar dolar olan projelerde hisse almaya hazır.
Görüşmeler birkaç aşamada ilerledi:
- 1992: Deng Xiaoping, Çin'in nadir toprak elementi kaynaklarının stratejik değerine dikkat çekti.
- 2010: Çin, Doğu Çin Denizi'ndeki toprak anlaşmazlığı sırasında Japonya'ya nadir toprak elementi ihracatını durdurdu.
- Ocak 2026: G7 maliye bakanları ve beş ülkeden yetkililer mineral tedarikinin dayanıklılığını görüşmek üzere Washington'da bir araya geldi.
- 4 Şubat 2026: Müttefik ülkelerin dışişleri bakanlarının, kritik mineral tedarikini çeşitlendirmeye ve güçlendirmeye yönelik daha kapsamlı bir anlaşma için toplanması planlanıyor.
Politika önerileri nadir toprak elementlerinin ötesine geçiyor
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi, mineral güvenliğini güçlendirmek için yedi önlem önerdi. Bunlar arasında yurt içi madencilik faaliyetlerini eşgüdümlemek üzere Maden Bürosu'nun yeniden kurulması, ABD sanayilerini koruyacak teşviklerin oluşturulması ve ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu'nun mineral projelerine daha iyi finansman sağlayacak şekilde reformdan geçirilmesi yer alıyor.
Öneriler, yurt içi üretimi uluslararası ortaklıklarla bir araya getiriyor. Önerilerden biri, bakırın hâlihazırda kritik olarak sınıflandırılmadığını belirterek İçişleri Bakanlığı'nın kritik mineraller listesine eklenmesini istiyor. Böyle bir sınıflandırma, bakırın mevcut ve gelecekteki teşviklerden yararlanmasını sağlayacak ve yurt içi rafinaja yatırımı teşvik edecek.
ABD'nin bakır tüketimi 2022'de 1,8 milyon metrik tona ulaştı ve ülkeyi Çin'den sonra dünyanın en büyük ikinci tüketicisi yaptı. Bakır; altyapı, temiz enerji teknolojileri, savunma uygulamaları, elektronik ve otomotiv sistemleri için vazgeçilmez.
Yapay zekâ sektörü tek başına, veri merkezi altyapısı için 2025 ile 2028 arasında yılda 200 bin metrik tona kadar bakıra ihtiyaç duyabilir. Bu miktar, ABD'nin 2022'de tükettiği 1,8 milyon metrik tonun yaklaşık yüzde 11'ine karşılık geliyor; dolayısıyla önceki bir tüketim verisiyle kıyaslandığında olası yeni bir talep kaynağının büyüklüğünü gösteriyor.
Carnegie Uluslararası Barış Vakfı, üretimin ABD'ye taşınmasını uluslararası tedarikin geliştirilmesi yoluyla dış kaynak kullanımını birleştiren daha kapsamlı bir metal sanayi stratejisini savundu. Vakfın analizine göre iyimser varsayımlar altında bile ABD'nin yurt içi üretimi, 2035'e kadar öngörülen talebi yalnızca çinko ve molibdende karşılayabilecek.
Sanayinin büyümesini ve elektrik şebekesinin modernizasyonunu desteklemek için bakır, grafit, lityum, gümüş, nikel ve manganezde önemli miktarda ithalat gerekecek. Bu nedenle strateji, ulusal düzeyde tam kendi kendine yeterlilikten çok güvenilir ticaret ortaklarına dayanıyor.
MP Materials anlaşmasını örnek alan, madenciler ve işleyicilerle yapılacak garantili fiyat sözleşmeleri; fiyatlar yükseldiğinde kazançların paylaşılmasına imkân tanırken kesinlik sağlayabilir. Önerilen bir diğer araç olan fark sözleşmesi, üzerinde anlaşılmış bir kullanım fiyatı belirliyor ve bu fiyatla piyasa fiyatı arasındaki farka bağlı ödemeler öngörüyor.
Bu tür sözleşmeler, piyasa fiyatlarının işlemesine izin verirken projelerin yatırım yapılabilirliğini korumayı amaçlıyor. Genel kapsamlı gümrük tarifeleri ise farklı bir yaklaşım sergiliyor ve söz konusu malzemeleri satın alan yerli üreticilerin maliyetlerini artırabiliyor. Politika tercihi hem mineral üreten şirketleri hem de bu mineralleri kullanan sektörleri etkiliyor.
Çin'in üretim ağını ikame etmek yıllar alacak
Adamas Intelligence'ın tahminine göre ABD ve müttefiklerinin, artan talebin gerektirdiği genişlik ve derinlikte tedarik zincirleri kurması, politika ve yatırım ivmesini korumaları koşuluyla 10 ila 15 yıl sürecek. Bu çalışma, madenlerin yanı sıra işleme ve imalat ağlarını da kapsıyor.
ABD, Çin'den yılda yaklaşık 10 bin ton nadir toprak elementi mıknatısı ithal ederken Avrupa'nın ithalatı 25 bin tonu aşıyor. Böylece Avrupa'nın hacmi ABD'nin iki buçuk katından fazla oluyor. Elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji ve savunma uygulamaları yaygınlaştıkça önümüzdeki on yılda her iki bölgedeki talebin de katlanarak artacağı öngörülüyor.
Bu talebin Çin dışında karşılanması için madencilik kapasitesinin, işleme tesislerinin ve mıknatıslar ile batarya bileşenlerine yönelik imalatın birlikte büyümesi gerekiyor. Aradaki sanayi aşamaları olmadan yeni bir maden, bitmiş mıknatıs tedarik edemez.
Adamas Intelligence'ın kurucusu ve genel müdürü Ryan Castilloux, Çin'in önerdiği ihracat kontrollerinin mevcut aksaklıkları şöyle gösterebileceği uyarısında bulundu:
küçük bir rahatsızlık.
Castilloux'nun kaygısı, Çin malzemelerinin izlerini içeren ya da Çin teknolojisiyle üretilen ürünler için lisans zorunluluklarının ne kadar geniş bir alanı kapsadığı. Kısıtlamaların tümüyle uygulanması, montaj hatlarındaki darboğazları ve kesintileri katlayabilir. Teknik uzmanlık eksikleri, çevresel kaygılar ve sermaye ihtiyacı da alternatiflerin geliştirilme hızını sınırlıyor.
Avustralya Ulusal Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmacı olarak kritik mineralleri inceleyen Ross Chandler, karmaşık sanayi projelerinin hızlandırılmasının sınırlarını şöyle anlattı:
Güçlü bir siyasi irade olsa bile bu karmaşık projelerin izin, finansman ve teknik hazırlık süreçleri fazla hızlandırılamaz,
Chandler, Çin'e bağımlılığın azaltılmasını şöyle tanımladı:
on yıllar sürecek bir süreç.
Bu iki değerlendirme, önümüzdeki çalışmaların boyutunu ortaya koyuyor. Adamas Intelligence, kesintisiz destek sağlanması hâlinde kapsamlı bir alternatif ağın 10 ila 15 yıl içinde kurulabileceğini öngörürken Chandler daha geniş çabanın onlarca yıla yayılacağını belirtiyor.
Çin'in kısıtlamaları müşterileri tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye yöneltiyor
Çin'in ihracat kontrollerini diplomatik bir araç olarak kullanması karma sonuçlar doğurdu. Çin'in 2010'da Japonya'ya ihracatı kısıtlamasının ardından Dünya Ticaret Örgütü, önlemlerin uluslararası ticaret kurallarını ihlal ettiğine hükmetti. Pekin kısıtlamaları geri çekti; Japonya ve diğer ülkeler ise alternatif kaynaklar geliştirdi.
Son kısıtlamalar da büyük müşterileri seçeneklerini artırmaya yöneltiyor. ABD, Japonya ve Avrupa Birliği, yurt içi rafinaj kapasitelerini yeniden kuruyor ve diğer üreticilerle tedarik bağlarını derinleştiriyor.
East Asia Forum analistleri, daha sıkı kontrollerin önemli mineral kaynaklarına sahip Çinli ortaklara Washington'la yakınlaşma ve üretim ağlarını olası Çin kısıtlamalarına karşı koruma yönünde daha güçlü teşvikler sunduğunu savunuyor. Avustralya bu gerilimi yansıtıyor: Başbakan Anthony Albanese, Çin'le ekonomik ilişkileri istikrara kavuşturmaya çalışırken hükümeti ABD ile kritik mineraller alanındaki işbirliğini derinleştirdi.
Bazı uzmanlar, Çin'in öngörülebilir kurallara dayanan ve meşru ulusal güvenlik kaygılarıyla sınırlı kalan kontrollerden yarar sağlayabileceğini; güvenilir ortaklarla ticareti açık tutabileceğini öne sürüyor. Japonya ve Avrupa Birliği'ni kapsamlı kısıtlamalardan muaf tutmak, birden fazla ortakla ekonomik ağları sürdürmeye ve tedarikin baskı aracı olarak kullanıldığı algısını azaltmaya yardımcı olabilir.
Daha fazla öngörülebilirlik, Batılı ülkeler alternatifler geliştirirken Çin'in pazar payını korumasına da yardımcı olabilir. Pekin'in küresel bir tedarik merkezi olma rolü, kısmen müşterilerin fabrikalarının ihtiyaç duyduğu malzemeleri temin edebileceklerinden emin olmasına bağlı.
Şubat toplantısı uzun vadeli kararlılığı sınayacak
4 Şubat'taki bakanlar toplantısı, üreticilere destek, asgari fiyatlar, satın alma taahhütleri, hızlandırılmış izinler, geri dönüşüm ve müttefik ülkelerdeki yatırımlar dâhil çeşitli politika başlıklarını bir araya getiriyor. Öncelikli görev, Çin'e bağımlılıkla ilgili ortak kaygıyı eşgüdümlü bir anlaşmaya dönüştürmek.
ABD-Avustralya çerçevesi ve MP Materials yatırımı, hâlihazırda kullanılan iki farklı yolu gösteriyor. Biri ulusal sınırların ötesindeki projeleri desteklerken diğeri kamuya ait bir hisseyi yerli bir üreticiye yönelik fiyat ve talep garantileriyle birleştiriyor.
Müttefik hükümetlerin çıkarlarını yine de uzlaştırması gerekiyor. Avrupa'daki eşgüdüm, ulusal düzenlemeler, çevre korumaları ve üreticilerin üstlendiği maliyetler ortak bir mineral politikasının nasıl işleyeceğini etkiliyor. Klingbeil'in henüz yeni başlayan görüşmelere ilişkin açıklaması, sorun üzerinde uzlaşmakla ayrıntıları belirlemek arasındaki mesafeyi gözler önüne seriyor.
Mineraller üzerindeki rekabet, ABD ile Çin arasındaki daha geniş stratejik gerilimlerin bir parçası. Bağımlılığı azaltmak, Pekin'in gelecekteki çatışmalarda tedarik baskısı uygulama kapasitesini sınırlayabilir. Başarı için önümüzdeki on yıl ve sonrasında birden fazla yönetim boyunca siyasi kararlılık, büyük yatırımlar ve uluslararası eşgüdüm gerekecek.
Özet
- Müttefik ülkelerin dışişleri bakanlarının kritik mineraller konusunda anlaşma arayışıyla 4 Şubat'ta bir araya gelmesi planlanıyor.
- Çin, nadir toprak elementi madenciliğinin yaklaşık yüzde 70'ini ve işleme kapasitesinin yüzde 90'ını karşılıyor.
- Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre Çin'in bakır, lityum, kobalt, grafit ve nadir toprak elementlerindeki rafinaj payı yüzde 47 ile yüzde 87 arasında değişiyor.
- ABD stratejisi yurt içi üretimi, kamu yatırımlarını, satın alma desteğini ve yurt dışındaki ortaklıkları bir araya getiriyor.
- Savunma Bakanlığı, fiyat ve talep garantileriyle birlikte MP Materials'tan yüzde 15 hisse almak için 400 milyon dolar yatırım yaptı.
- ABD-Avustralya çerçevesi, toplam değeri 8,5 milyar dolar olan projelerde hükümetlerin hisse almasını öngörüyor.
- Adamas Intelligence, önemli alternatif tedarik zincirlerinin kurulmasının kesintisiz politika ve yatırımla 10 ila 15 yıl süreceğini tahmin ediyor.
- ABD ve Avrupa'nın Çin'den yıllık nadir toprak elementi mıknatısı ithalatı sırasıyla yaklaşık 10 bin tonu ve 25 bin tonun üzerini buluyor.
- Yurt içi üretim tek başına, ABD'nin 2035'e kadar çeşitli sanayi metallerinde önemli miktarda ithalata ihtiyaç duymasını önleyemeyecek.






