Çin'deki daralma, on yıllık büyümeyi tersine çevirdi
Çin'de 2023 ile 2025 arasında yaklaşık 15.260 Japon restoranı kapandı. Bu gelişme, Japonya'nın mutfağının yurt dışına yayılışını izlemeye başlamasından bu yana dünya genelindeki toplam sayıda ilk düşüşe yol açtı. Kasım ayının sonlarında yayımlanan Japon hükümeti araştırmasına göre yurt dışındaki Japon restoranlarının sayısı 2025'te yaklaşık 181.000 oldu; bu sayı, 2023'teki 187.000'lik zirvenin gerisinde kaldı.
İçindekiler
- Çin'deki daralma, on yıllık büyümeyi tersine çevirdi
- Çin'deki restoran pazarı neden küçülüyor?
- Deniz ürünlerine getirilen kısıtlamalar ticaret üzerindeki baskıyı artırıyor
- Latin Amerika ve Orta Doğu'da restoran sayısı artıyor
- Japon mutfağının en güçlü olduğu pazarlar
- Japonya'nın ihracat hedefleri değişen bir pazarla karşı karşıya
- Japon içkisi, talebin nasıl yayıldığını gösteriyor
- Turizmdeki aksama baskıyı artırıyor
- Osaka'daki işletmeler iptal edilen rezervasyonları sayıyor
- Bölgeler daha çeşitli ziyaretçi gruplarına yöneliyor
- Dönüm noktasının ardındaki tarihler
- Toparlanma, Çin dışında müşteri bulmaya bağlı
- Bilinmesi Gerekenler
Dünya genelinde yaklaşık 6.000 restoranlık, yani yüzde 3'ü biraz aşan düşüş, en büyük yurt dışı pazarındaki çok daha sert daralmayı gizliyor. Çin, dönemi yaklaşık 63.500 Japon restoranıyla tamamladı; bu, iki yıl öncesine kıyasla neredeyse yüzde 20 daha az. Özellikle Orta ve Güney Amerika ile Orta Doğu'daki büyüme, dünya genelindeki düşüşü hafifletti.
Japonya Tarım, Orman ve Balıkçılık Bakanlığı, yurt dışında 55.000 Japon restoranı saydığı 2013'ten bu yana araştırmayı iki yılda bir gerçekleştiriyor. Son düşüşe rağmen uluslararası toplam, başlangıçtaki sayının üç katından fazla. Ancak bu gerileme, on yılı aşkın büyüme dönemini sona erdiriyor.
Bakanlık, Japon gıda ürünlerinin uluslararası pazarlarda ne ölçüde benimsendiğini değerlendirmek için restoran sayılarını referans olarak kullanıyor. Restoranlar müşterilerin Japon yemekleriyle tanıştığı yerler olmanın yanı sıra soya sosu, miso ve deniz ürünleri gibi malzemeler için de bir pazara erişim kanalı sunuyor. Bu restoranların coğrafi dağılımındaki değişim, yurt dışında müşteri arayan üreticiler açısından önem taşıyor.
30 Aralık 2025 itibarıyla Japonya iki bağlantılı sorunla karşı karşıya: Çin'de talebin zayıflaması ve ticaretle turizmi sekteye uğratan diplomatik gerilimler. Öte yandan Japon popüler kültürü, sağlıklı gıdalara duyulan ilgi ve diğer pazarlarda artan talep, Çin dışındaki büyümeyi destekliyor. Dünya genelindeki restoran sayısı düşerken Japon mutfağının hangi bölgelerde büyüdüğü de değişiyor.
Çin'deki restoran pazarı neden küçülüyor?
İki yılda restoranların neredeyse beşte birini kaybetmesine rağmen Çin, Japonya dışındaki en büyük Japon restoranı pazarı olmayı sürdürüyor. Ülkenin ekonomik sorunları arasında zayıf iç talep, uzun süredir devam eden emlak sektörü krizi ve yüksek yerel yönetim borçları bulunuyor.
Emlak sektöründeki gerileme, inşaat şirketlerinden daha geniş bir kesimi etkiliyor. Konut ve gayrimenkul varlıklarının değer kaybetmesi, hane halkının mali açıdan kendini daha güvencesiz hissetmesine ve zorunlu olmayan harcamaları kısmaya yönelmesine yol açabiliyor. Tüketiciler daha temkinli davrandıkça, uluslararası mutfaklardan yemek sunan restoranlarda yemek yemek de kısabilecekleri harcamalar arasına girebiliyor.
Çinli müşteriler yerli alternatiflere de öncelik veriyor. Geçtiğimiz on yılda hızla büyüyen Japon restoranı işletmecileri, şube kapatma ve faaliyetlerini küçültme gibi zorlu kararlar almalarını gerektiren, iş yapmanın daha güçleştiği bir ortamla karşı karşıya.
Kasım ayı perakende verileri, tüketici harcamalarındaki genel zayıflığı ortaya koyuyor. Satışlar bir yıl öncesine göre yalnızca yüzde 1,3 arttı; bu, Aralık 2022'den bu yana kaydedilen en düşük artış. Otomobil satışları yüzde 8,3 düşerken, ev aletleri ve görsel-işitsel ekipman alımları yüzde 19,4 geriledi.
Yatırım verileri, şirketlerin de harcamaları kıstığını gösteriyor. Binalar ve ekipmanlar gibi varlıklara yapılan harcamaları kapsayan sabit varlık yatırımları, 2025'in ilk 11 ayında yüzde 2,6 düştü. Gayrimenkul yatırımları, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 15,9 geriledi. Yatırım performansı, Haziran 2020'den bu yana en zayıf seviyede gerçekleşti.
Deniz ürünlerine getirilen kısıtlamalar ticaret üzerindeki baskıyı artırıyor
Çin'deki ekonomik yavaşlamaya, Japon deniz ürünlerine getirilen kısıtlamalar da eşlik etti. Pekin, Fukuşima Daiiçi Nükleer Santrali'nden arıtılmış suyun denize boşaltılmasının ardından Ağustos 2023'te bu ürünlerin ithalatına genel bir yasak getirdi. Bu kısıtlama, Japon gıda şirketlerinin zaten karşı karşıya olduğu baskılara bir de ticaret engeli ekledi.
Japonya'nın Çin'e gıda ihracatı, ülkenin toplam gıda ihracatının 1,45 trilyon yenle rekor kırdığı 2023'te yüzde 14,6 düşerek 237,6 milyar yene geriledi. Çin, Japon gıda ihracatında en büyük pazardı; bu nedenle düşüş, yurt dışına satış yapan üreticiler açısından özellikle önemliydi.
Çin'in büyük şehirlerindeki Japon restoranları, tüketici harcamalarının zayıflaması ve siyasi gerilimlerle aynı anda karşılaştı. İhracatçılar açısından daha az restoran, birinci sınıf soya sosları, miso ezmeleri ve özel deniz ürünleri de dahil olmak üzere otantik Japon malzemelerini satın alabilecek potansiyel müşterilerin azalması demek.
Latin Amerika ve Orta Doğu'da restoran sayısı artıyor
Orta ve Güney Amerika'daki Japon restoranlarının sayısı yaklaşık 2.400 artarak yüzde 20 civarında yükseldi. Bakanlık yetkilileri bu büyümeyi, özellikle genç tüketiciler arasında animeye ve Japon popüler kültürünün diğer biçimlerine artan ilgiyle ilişkilendirdi.
Anime ve manga, izleyicileri yemek de dahil olmak üzere Japon kültürünün daha geniş bir yelpazesiyle tanıştırabiliyor. Bu kültürel etkileşim, yerel yemek gelenekleri ve diğer Asya mutfaklarıyla rekabetin yaşandığı pazarlarda restoranların müşteri çekmesine yardımcı oluyor. Bu, bir ülkenin kültürünün yurt dışında ilgi ve etki yaratma gücü olan yumuşak gücün bir örneği.
Orta Doğu'da da yaklaşık yüzde 20'lik büyüme kaydedildi ve Japon restoranlarının sayısı yaklaşık 300 arttı. Bakanlık, artışı tüketicilerin sağlıklı yaşama yönelik farkındalığının yükselmesine ve Japon mutfağının diğer uluslararası yemek seçeneklerine kıyasla daha sağlıklı görülmesine bağladı.
Bölgedeki görece varlıklı tüketiciler, Japon mutfağıyla özdeşleşen taze malzemelere, yağsız protein kaynaklarına ve sebzelere giderek daha fazla ilgi gösteriyor. Latin Amerika ve Orta Doğu'daki büyümenin farklı nedenleri, talebin birden fazla yoldan geliştiğini ortaya koyuyor.
İki bölge toplamda yaklaşık 2.700 restoran ekledi. Bu sayı, Çin'de kapanan yaklaşık 15.260 restorandan çok daha az olsa da dünya genelindeki düşüşün sınırlanmasına katkıda bulundu. En büyük pazar daralırken Çin dışındaki büyüme giderek daha fazla önem kazanıyor.
Japon mutfağının en güçlü olduğu pazarlar
Yaklaşık 26.360 restoranla ABD, Japon restoranları için yurt dışındaki en büyük ikinci pazar olmayı sürdürüyor. Çin'de restoran sayısı düşerken ABD'deki sayı görece istikrarlı kaldı. Güney Kore 19.800 restoranla üçüncü, Meksika ise 7.430 restoranla dördüncü sırada.
Çin'deki 63.500 restoran, ABD ve Güney Kore'deki toplam 46.160 restoranı hâlâ geride bırakıyor. Bu karşılaştırma, Çin'deki keskin daralmanın neden birkaç küçük pazardaki artışı gölgede bırakıp dünya genelindeki toplamı düşürebildiğini açıklıyor.
Japon gıda ürünlerine yönelik talep Avrupa'da da artıyor. Japon kültürü ve mutfağının popülerlik kazanmasıyla Almanya, Fransa ve İtalya'da güçlü satışlar kaydedildi. Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık'a yapılan toplam ihracat, 2024'te yüzde 16,2 artarak 2,7 milyar yene ulaştı.
Bu pazarlardaki büyüme, Japon şirketlerine ürünlerini satabilecekleri daha fazla yer sağlıyor. Ayrıca tek bir pazardaki ekonomik koşullara ve siyasi ilişkilere bağımlılıklarını azaltıyor.
Japonya'nın ihracat hedefleri değişen bir pazarla karşı karşıya
Japonya, gıda ihracatı için 2025'te 2 trilyon yen, 2030'da ise 5 trilyon yen hedefi belirledi. Çin'in ithalat kısıtlamaları ve ekonomik yavaşlaması, özellikle yurt dışındaki restoranlar hem Japon yemeklerinin tanıtıldığı yerler hem de Japon malzemelerinin müşterileri olduğu için bu stratejiyi zorlaştırdı.
Hükümetin 2025 hedefi, gıda ihracatının 1,45 trilyon yenle rekor kırdığı 2023'e kıyasla 550 milyar yen daha yüksek. Daha iddialı hedeflere ulaşmak için üreticilerin, önemli bir pazardaki satış kaybıyla başa çıkarken ek talep bulması gerekiyor.
ABD, umut vadeden bir pazar hâline geldi. Japonya'nın buraya gıda ihracatı, buri (sarı kuyruk balığı) ve yeşil çaydaki güçlü satışların desteğiyle 2023'te yüzde 6,4 artarak 206,2 milyar yene ulaştı. Bu ürünlere yönelik talep, Amerikalı tüketicilerin Japon malzemelerine yönelik damak zevkinin çeşitlendiğine işaret ediyor.
Bu nedenle Japon şirketleri, talebin daha güçlü, diplomatik ilişkilerin ise daha istikrarlı olduğu pazarlarda büyüme arıyor. Restoran araştırması bu çabaya pratik bir yol haritası sunuyor: büyüyen bir restoran sektörü, malzemeleri tanıtmak için daha fazla fırsat yaratabilirken küçülen bir sektör potansiyel siparişleri azaltabiliyor.
Japon içkisi, talebin nasıl yayıldığını gösteriyor
Japon sake'si ihracatı, 2024'te yüzde 6,4 artarak 43,5 milyar yene ulaştı. ABD'ye satışlar yüzde 25,9 artışla 11,4 milyar yene yükselerek Çin'e yapılan 11,7 milyar yenlik ihracata yaklaştı. İki pazar arasındaki fark yalnızca 300 milyon yen oldu.
Bu büyüme, pazar çeşitlendirmenin somut bir örneğini sunuyor. Çin sake ihracatında en büyük pazar olmayı sürdürürken, kayda değer bir artışın ardından ABD hemen arkasında yer aldı. Başka yerlerde müşteri kazanan üreticiler, bir ülkede talep veya ticaret koşulları zayıfladığında daha fazla seçeneğe sahip oluyor.
Geleneksel sake yapım bilgisi ve becerileri, Aralık 2024'te UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras listesine alındı. Bu tanınmanın, Japon kültürüne ve mutfağına uluslararası ilgiyi daha da artırması bekleniyor.
Japon Sake ve Shōchū Üreticileri Birliği, sake'yi uluslararası ziyaretçilere tanıtıyor ve kitlesini genişletmek için sommelierlerle çalışıyor. İçecekler ve yemek eşleşmeleri konusunda müşterilere danışmanlık yapan profesyoneller olan sommelierler, sake'ye aşina olmayan yemek tutkunlarına bu içkiyi tanıtmaya yardımcı olabiliyor. Kültürel tanınırlık ve doğrudan tanıtım, yeni müşterilere ulaşma çabasının iki parçası.
Turizmdeki aksama baskıyı artırıyor
Tokyo ile Pekin arasındaki diplomatik gerilimler seyahati de etkileyerek Japon restoranları, otelleri ve perakendecileri üzerindeki baskıyı artırdı. Çin'den Japonya'ya 500.000'den fazla uçak bileti rezervasyonu iptal edildi ve Çinli seyahat acenteleri grup turlarını durdurdu.
Aksaklıklar, Japon yetkililerin tartışma yaratan açıklamaları ve Çin vatandaşları arasındaki artan endişeler dahil olmak üzere siyasi ve güvenlik kaygılarına bağlandı. Çinli ziyaretçiler Japonya'da genellikle en çok harcama yapan turistler arasında olduğundan, yoklukları bu müşterilere bağımlı işletmelere pahalıya mal oluyor.
Japonya'nın turizm geliri son yıllarda yaklaşık 8,1 trilyon yene ulaştı; bunun yaklaşık beşte birini Çinli ziyaretçiler oluşturdu. Bu pay yaklaşık 1,62 trilyon yene karşılık geliyor ve Çin pazarına bağlı harcamaların ölçeğini ortaya koyuyor.
Japonya'nın ikinci büyük ekonomik merkezi Osaka, bu durumdan özellikle etkilendi. Kansai Uluslararası Havalimanı ülke genelindeki en sert uçuş kesintilerini kaydederken oteller, perakendeciler ve restoranlar iptal dalgalarıyla karşılaştı. Çin ayrıca havayolu şirketlerine Mart 2025'e kadar Japonya uçuşlarını azaltma talimatı verdi.
Çin'deki restoran daralması ve Japonya'da turizmin sekteye uğraması, aynı ilişkinin iki tarafındaki işletmeleri etkiliyor. Japon gıda şirketleri yurt dışında talebin zayıflamasıyla karşılaşırken, Japonya'daki işletmeler Çinli ziyaretçilerin harcamalarını kaybediyor.
Osaka'daki işletmeler iptal edilen rezervasyonları sayıyor
Osaka'nın merkezinde yaklaşık 80 tatil evi işleten Denryu Lin, Tokyo ile Pekin arasındaki gerilimin tırmandığı kasım ayının sonlarından itibaren işlerinde keskin bir düşüş yaşandığını anlattı. İptaller yüzlerce rezervasyonu ve 1.000'den fazla Çinli konuğu kapsıyordu.
Yıl sonuna kadar 600'den fazla rezervasyon, yani 1.000'i aşkın Çinli konuk iptal edildi,
Lin, bağlantılı sektörlerde çalışanların üzerindeki baskıyı da anlattı:
Gayrimenkul ve seyahat sektöründe tanıdığım herkes zor durumda.
Lin'in deneyimi, ziyaretçi sayısındaki düşüşün bağlantılı sektörlere nasıl yayılabildiğini gösteriyor. Konaklama işletmecileri rezervasyon, restoranlar potansiyel müşterilerini, perakendeciler ise müşterilerini kaybediyor. Osaka'nın Çin turizmine bağımlılığı, bu talep etrafında kurulmuş işletmeler için aksaklığı özellikle zorlaştırıyor.
Osaka'daki Stargate Hotel Kansai Airport'un oda bölümünden sorumlu yöneticisi Jiro Kobayashi, Çinli müşterilerin artık otel müşterilerinin yüzde 30'unu oluşturduğunu, bu oranın pandemi öncesine göre 20 yüzde puan düştüğünü söyledi. Otel, açığı kapatmaya yardımcı olmak için Güneydoğu Asya, Tayvan ve Güney Kore'yi hedefliyor.
Kyoto'daki Yojiya kozmetik zinciri, kasım ayının sonlarında Çinli ziyaretçilere yapılan satışlarda yüzde 10 düşüş kaydetti; ancak yurt içi harcamalardaki artış bu kaybı telafi etti. Bazı perakendeciler de gümrüksüz satışlar azalırken yurt içi talebin desteğiyle toplam gelirlerini korudu.
Bölgeler daha çeşitli ziyaretçi gruplarına yöneliyor
Japon hükümeti, pandemi sonrasında ülkenin yeniden açılmasından bu yana bölgeleri ziyaretçi profillerini çeşitlendirmeye teşvik ediyor. İlerleme her yerde aynı olmasa da bazı destinasyonlar artık 2019'a kıyasla Çinli konuklara daha az bağımlı.
Gifu'da Çinli konuklar konaklamaların yüzde 10'unu oluşturuyor; 2019'da bu oran yüzde 41'di. Shizuoka'da ise payları yüzde 71'den yüzde 45'e geriledi. Bunlar sırasıyla 31 ve 26 yüzde puanlık düşüşler.
Bu oranların düşmesi, Çinli ziyaretçilerden elde edilen gelirin kaybedilmesi anlamına geliyor. Öte yandan daha geniş bir müşteri tabanı, destinasyonları Çin ile Japonya arasındaki ilişkilerde yaşanabilecek gelecekteki aksaklıklara karşı daha az kırılgan kılabiliyor. Asya'nın diğer bölgelerinden ziyaretçi arayan oteller de ek pazarlara giren gıda ihracatçılarıyla aynı yaklaşımı benimsiyor.
Japonya Araştırma Enstitüsü'nde kıdemli araştırmacı olan Akiko Kohsaka, turizmdeki gerilemenin bu değişimi hızlandırabileceğini ve bölgelerin kendilerini potansiyel ziyaretçilere nasıl tanıttığını etkileyebileceğini söyledi.
Çin turizmindeki ani düşüş, nihayetinde Japonya'nın ziyaretçi tabanını çeşitlendirme yönündeki dönüşümünü hızlandırabilir,
Kohsaka, kısa vadeli aksaklığın ötesine geçerek hazırlık yapılması gerektiğini de vurguladı:
Bu durum, bölgelerin pazarda kendilerini konumlandırma biçiminde daha fazla değişimi teşvik edebilir. Geleceğin temelini hazırlamak önemli.
Dönüm noktasının ardındaki tarihler
Japonya'nın restoran, ihracat ve turizm pazarlarındaki değişim birkaç yıla yayıldı. Restoran araştırması 2023 ile 2025 arasındaki değişimi ölçerken ticaret verileri ve kültürel gelişmeler, işletmelerin bu dönemde nasıl uyum sağladığını açıklamaya yardımcı oluyor.
- 2013: Japonya, yurt dışındaki Japon restoranlarını araştırmaya başladı ve yaklaşık 55.000 işletme kaydetti.
- Ağustos 2023: Çin, Fukuşima Daiiçi'nden arıtılmış suyun denize boşaltılmasının ardından Japon deniz ürünlerinin ithalatına genel bir yasak getirdi.
- 2023: Yurt dışındaki restoran sayısı 187.000'e ulaştı. Japon gıda ihracatı 1,45 trilyon yenle rekor kırarken Çin'e ihracat yüzde 14,6 düştü.
- 2024: Sake ihracatı 43,5 milyar yene yükseldi; ABD'ye ihracat yüzde 25,9 arttı.
- Aralık 2024: UNESCO, geleneksel sake yapım bilgisi ve becerilerini Somut Olmayan Kültürel Miras listesine aldı.
- Kasım 2025'in sonları: Japonya, yurt dışında yaklaşık 181.000 Japon restoranı bulunduğunu gösteren araştırmayı yayımladı. Diplomatik gerilimler tırmanırken Osaka'daki işletmeler de iptalleri anlattı.
- 2030: Japonya'nın gıda ihracatı hedefi 5 trilyon yen.
Son veriler, coğrafi dağılımı değişmekte olan büyük bir yurt dışı restoran ağını ortaya koyuyor. Çin açık ara önde olsa da yeni müşteri arayan Japon şirketleri için diğer bölgelerdeki büyüme giderek önem kazanıyor.
Toparlanma, Çin dışında müşteri bulmaya bağlı
Japonya'nın uluslararası gıda sektörü, 2013'tekinden çok daha geniş bir tabana sahip. Dünya genelindeki restoran sayısı yaklaşık 181.000; bu, araştırmanın başladığı dönemdeki 55.000'in çok üzerinde. Çin'deki daralmaya rağmen Latin Amerika ve Orta Doğu'da büyüme sürüyor.
Çin'deki talebin ne zaman ve ne ölçüde toparlanacağı belirsizliğini koruyor. China Trading Desk Üst Yöneticisi Subramania Bhatt, turizme ilişkin tahmininde Japonya'nın kaybettiği Çinli ziyaretçi sayısının bir bölümünü izleyen 12 ila 18 ay içinde geri kazanabileceğini öngördü.
Japonya, izleyen 12 ila 18 ay içinde kaybettiği Çinli ziyaretçi hacminin belki yarısını ya da üçte ikisini geri kazanabilir. Ancak Çin'i, Japon turizmi ve özellikle Osaka gibi yerler için sonsuz ve güvenilir bir büyüme motoru olarak görme dönemi şimdilik sona erdi.
Japon gıda üreticileri, restoranlar ve turizm işletmeleri daha geniş bir müşteri tabanı arayarak bu değişime yanıt veriyor. ABD'de sake satışlarının artması, Latin Amerika ve Orta Doğu'da restoranların çoğalması ve otellerin Asya'daki diğer pazarları hedeflemesi, bu uyumun nasıl şekillendiğini gösteriyor.
Çin, Japon mutfağının yurt dışındaki varlığı açısından merkezi önemini koruyor; ancak son restoran sayısı, tek bir pazara aşırı bağımlılığın maliyetini gözler önüne seriyor. Japonya'nın yeni büyüme dönemi, giderek daha fazla sayıda ülke ve bölgeye yayılan talebe bağlı hâle geliyor.
Bilinmesi Gerekenler
- Yurt dışındaki Japon restoranlarının sayısı 2023'teki 187.000'den 2025'te yaklaşık 181.000'e düştü. Bu, 2013'te kayıt tutulmaya başlanmasından bu yana ilk düşüş.
- Çin yaklaşık 15.260 işletme, yani neredeyse yüzde 20 kaybetti; ülkede yaklaşık 63.500 restoran kaldı.
- Orta ve Güney Amerika'ya yaklaşık 2.400, Orta Doğu'ya ise yaklaşık 300 restoran eklendi. İki bölgede de büyüme yüzde 20 civarında gerçekleşti.
- ABD'de yaklaşık 26.360, Güney Kore'de 19.800, Meksika'da ise 7.430 Japon restoranı bulunuyor.
- Japonya'nın gıda ihracatı 2023'te 1,45 trilyon yene ulaştı; Çin'e ihracat yüzde 14,6 düşerek 237,6 milyar yene geriledi.
- Sake ihracatı 2024'te yüzde 6,4 artarak 43,5 milyar yene ulaştı. ABD'ye ihracat 11,4 milyar yenle Çin'e yapılan 11,7 milyar yenlik ihracata yaklaştı.
- Diplomatik ve güvenlik kaygıları nedeniyle Çin'den Japonya'ya 500.000'den fazla uçak bileti rezervasyonu iptal edildi.
- Japonya, 2025 için 2 trilyon yen, 2030 için 5 trilyon yenlik gıda ihracatı hedefleri belirledi.
- Yurt dışındaki restoran sayısı, 2013'te kaydedilen 55.000'in üç katından fazla.






