Yeni bir güvenlik standardı, taşınabilir şarj cihazlarının üretimini değiştirecek
Çin, yeni üretilecek taşınabilir şarj cihazlarında durum bilgilerini gerçek zamanlı gösteren bir LCD ekran veya yardımcı uygulama bulunmasını zorunlu kılacak özel bir güvenlik standardı hazırlıyor. Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı (MIIT), Aralık 2025'te kamuoyu görüşüne açmayı, Şubat 2026'da yayımlamayı ve Haziran 2026'da tam olarak yürürlüğe koymayı planlıyor.
İçindekiler
- Yeni bir güvenlik standardı, taşınabilir şarj cihazlarının üretimini değiştirecek
- Kullanıcılar ekranda veya uygulamada neler görecek?
- Etiketlerde üretici ve pilin beklenen kullanım ömrü belirtilecek
- Önerilen takvim nasıl işleyecek?
- Hasarlı lityum piller neden tehlikeli olabilir?
- Daha yüksek sıcaklık testleri ve daha güçlü aşırı şarj koruması
- Çin'deki mevcut uçuş kuralları ne gerektiriyor?
- Taşınabilir şarj cihazının kapasitesi nasıl hesaplanır?
- Küçük üreticilerin maliyetleri artıyor
- Başka yerlerdeki havayolları da kuralları sıkılaştırıyor
- Alıcılar ve yolcular şimdiden ne yapabilir?
- Öne çıkan noktalar
Önerilen değişiklikler, pil doluluk yüzdesi göstergesinin çok ötesine uzanıyor. Hücreleri, devreleri, aygıt yazılımını, ürün tasarımını, etiketleri ve kullanıcı bilgilerini kapsıyor. Planlanan testler arasında 130 derece Celsius'te 30 dakika yerine 135 derece Celsius'te 60 dakika maruz bırakma ve standart seviyenin 1,4 katına ulaşan aşırı şarj voltajına dayanma da bulunuyor.
Çin'in bu adımı, havaalanlarında ve uçaklarda lityum pillerin karıştığı olaylardaki artışın, baş üstü bagaj bölmelerinde duman ve yangın çıkması da dahil, ardından geliyor. 18 Ekim'de bir Air China uçağı, baş üstü bagaj bölmesinde duman tespit edilmesinin ardından rotasını değiştirdi. Ertesi gün, IndiGo uçağı taksi yaparken bir yolcunun taşınabilir şarj cihazı alev aldı.
Çin, 2025'te havacılık kurallarını zaten sıkılaştırmıştı. Çin anakarasındaki iç hat uçuşlarında taşınabilir şarj cihazlarının, yaygın olarak CCC veya 3C diye anılan geçerli bir Çin Zorunlu Sertifikasyonu (CCC) işareti taşıması gerekiyor. Havaalanı güvenlik ekipleri işaretleri ve kapasiteyi kontrol ediyor; bu şartları karşılamayan cihazlara kontrol noktalarında el konulabiliyor.
MIIT'nin önerdiği teknik şartname, üreticilerin ülke genelinde ne üretip satabileceğini düzenleyecek. Taşınabilir şarj cihazlarının en büyük üreticisi Çin olduğundan, değişiklikler ihracat pazarlarına hizmet veren tedarik zincirlerini de etkileyecek. Büyük markalar şarj ve güç aktarımını gösteren ekranları zaten sunuyor; ancak öneri daha ayrıntılı bilgi ve pil arızalarına karşı daha güçlü koruma öngörüyor.
Kullanıcılar ekranda veya uygulamada neler görecek?
Öneri kapsamındaki yeni üretilen her taşınabilir şarj cihazında bir LCD ekran bulunması veya aynı bilgileri sunan bir uygulamaya bağlanabilmesi gerekecek. Kullanıcılar kalan şarjı ve çıkış gücünü, ayrıca şarj döngüsü sayısı ve pil durumu göstergesi gibi sağlık bilgilerini görebilecek.
Dört LED ışıklı basit bir gösterge, kalan şarj miktarına ilişkin yalnızca kabaca bir fikir veriyor. Önerilen yaklaşım pilin durumu ve kullanımı hakkında daha ayrıntılı bir tablo sunacak. Bu özelliklerin birçoğu üst segment ürünlerde zaten bulunuyor; ancak Çin pazarının genelinde zorunlu hâle gelecek.
Gerçek zamanlı ölçümler ve uyarılar, kullanıcıların cihazı şarj etmeyi sürdürmeden önce sorunları fark etmesine yardımcı olabilir. İç sıcaklığın yükselmesi, pilin yaşlanması veya şişme uyarısı, kullanıcıyı taşınabilir şarj cihazını kullanmayı bırakmaya yöneltebilir. Amaç, hasarlı bir pili çalıştırmak veya cihazı sıcak bir arabada bırakmak gibi riskli kullanımların da önüne geçmek.
Açık ve anlaşılır bilgiler, havayolu ve havaalanı güvenlik personelinin kapasiteyi, kullanım durumunu ve marka bilgilerini daha hızlı belirlemesine yardımcı olabilir. Ekran veya uygulama, şarj cihazının içindeki koruma devresinden farklı bir işlev görecek: Kullanıcıya neler olduğunu bildirecek, devre ise şarjı kontrol edip sınırlar aşıldığında devreye girecek.
Etiketlerde üretici ve pilin beklenen kullanım ömrü belirtilecek
Üreticilerin taşınabilir şarj cihazının gövdesine daha fazla bilgi basması gerekecek. Önerilen etiketlerde üreticinin veya orijinal ekipman üreticisinin (OEM) tam adı, pil türü, üretim tarihi ve önerilen güvenli kullanım ömrü yer alacak.
Önerilen kullanım ömrü, alıcılara güvenli kullanım için belirtilmiş bir süre sunacak. Üretim tarihi, ürünün ne kadar eski olduğunu anlamalarına yardımcı olurken üreticinin tam adı da cihazın sorumluluğunun kimde olduğunu belirlemeyi kolaylaştıracak.
Bileşenlerin ve üretim partilerinin izlenebilirliği de şartlar arasına girecek. Üreticilerin, bitmiş ürünleri parçalarına ve üretim partilerine bağlayan kayıtlar tutması gerekecek. Bu kayıtlar, denetçilerin uygunluğu kontrol etmesine ve şirketlerin geri çağırma sırasında etkilenen ürünleri belirlemesine yardımcı olacak.
Önerilen takvim nasıl işleyecek?
MIIT, taşınabilir şarj cihazlarına yönelik mevcut CCC programını özel bir güvenlik şartnamesiyle değiştirmeyi planlıyor. 8 Aralık 2025 itibarıyla görüş alma, yayımlama ve yürürlüğe koyma tarihleri planlanan aşamalar olarak duruyor. Havaalanı kontrollerinin mevcut sertifikasyon kuralından yeni şartnameye nasıl geçeceği henüz açıklanmadı.
Takvim, 2025'te yürürlüğe konan havacılık kısıtlamalarını üretim ve satışta planlanan değişikliklerle ilişkilendiriyor:
- 2025 boyunca: Çin, iç hat uçuşu kurallarını sıkılaştırarak taşınabilir şarj cihazlarında geçerli bir 3C işareti bulunmasını zorunlu kıldı.
- 18 Ekim 2025: Bir Air China uçağı, baş üstü bagaj bölmesinde duman tespit edilmesinin ardından rotasını değiştirdi.
- 19 Ekim 2025: IndiGo uçağı taksi yaparken bir yolcunun taşınabilir şarj cihazı alev aldı.
- Aralık 2025: Yeni taşınabilir şarj cihazı şartnamesi için kamuoyu görüşü alınması planlanıyor.
- Şubat 2026: Resmî yayımın yapılması bekleniyor.
- Haziran 2026: Kuralların tamamen yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
Öneri, taşınabilir şarj cihazlarının üretiminde mevcut 3C programını aşamalı olarak sona erdirecek. Ardından havaalanları ürünleri denetlerken havacılık kuralları yeni standarda atıfta bulunabilir. Bu geçiş tamamlanana kadar Çin anakarasındaki iç hat uçuşlarında seyahat edenlerin mevcut sertifikasyon şartını karşılaması gerekiyor.
Hasarlı lityum piller neden tehlikeli olabilir?
Lityum iyon hücreler aşırı ısındıklarında veya kısa devre yaptıklarında termal kaçak adı verilen bir duruma girebilir. Hücrenin içinde hızla ısı birikir, sıcak gazlar dışarı çıkar ve pil yakındaki malzemeleri tutuşturabilir. Önerilen mühendislik ve test şartları, bu olaylar zincirinin yaşanma olasılığını azaltmayı ve başladığında etkilerini sınırlamayı amaçlıyor.
Delinme testlerinde, keskin bir cismin hücreyi delmesini taklit etmek için çivi veya sivri uç kullanılıyor. Pilin içindeki hasar kısa devreye yol açarak hızlı ısınmaya ve gaz çıkışına neden olabilir. Önerilen prosedür uyarınca cihazların, hasarlı bir hücreye rağmen alev almaması, çatlamaması veya sızıntı yapmaması gerekecek.
Testte ayırıcıların, akım kesicilerin ve hücreleri barındıran kasanın tasarımı da inceleniyor. Ayırıcılar hücrenin içindeki elektrikli parçaları birbirinden ayrı tutarken akım kesiciler tehlikeli durumlarda elektrik akışını durduruyor. Muhafaza da pil takımını koruyup bir arada tutmaya yardımcı oluyor.
Daha kapsamlı test programı; delinme, ısı, aşırı şarj ve kısa devre senaryoları dâhil olmak üzere hücreleri ve komple pil takımlarını kapsayacak. Üreticilerin ayrıca daha güçlü koruma devreleri ve cihazın çalışmasını yöneten yerleşik yazılım olan aygıt yazılımı kullanması gerekecek.
Daha yüksek sıcaklık testleri ve daha güçlü aşırı şarj koruması
Önerilen ısıya dayanıklılık testinde sıcaklık 130 derece Celsius'ten 135 derece Celsius'e çıkarılacak, maruz bırakma süresi de 30 dakikadan 60 dakikaya uzatılacak. Bu, sıcaklıkta 5 derecelik artış ve ısı stresi altında iki kat süre anlamına geliyor.
Isı, lityum hücrelerdeki kimyasal tepkimeleri hızlandırıyor. Daha uzun süreli ve daha yüksek sıcaklıktaki test, pilin duman çıkarmaya veya alev almaya karşı dayanıklılığını daha fazla zorluyor. Güvenlik kaygısı, güneş altında park hâlinde bırakılmış bir araçtaki taşınabilir şarj cihazı gibi, olağan kullanım sırasında ısıya maruz kalmayı da kapsıyor.
Aşırı şarj şartı da sıkılaştırılacak. Pil takımlarının, standart seviyenin 1,4 katına kadar voltaj yükselmesine büyük bir arıza yaşamadan dayanması gerekecek. Aşırı şarj lityum hücreleri tehlikeli koşullara sokabildiğinden üreticilerin, aşırı şarjı algılayıp kesebilen elektronik sistemler kullanması gerekecek.
Pil yönetim sistemlerinin hücreleri ayrı ayrı izlemesi, şarjlarını dengelemesi ve sınırlar aşıldığında gücü hızla kesmesi gerekecek. Değişiklikler, şarj kontrolünde kullanılan MOSFET'ler ve şarj kontrol yongalarının seçimine de daha yüksek standartlar getirecek.
Bu testler; muhafazalardaki, ayırıcılardaki ve hücre kalitesindeki iyileştirmelerle birlikte uygulanacak. Önerilen yaklaşım, kullanım sırasında pilin tehlikeli koşullara ulaşmasını önlemeyi amaçlayan kontrolleri, fiziksel ve elektriksel strese dayanıklılıkla bir araya getiriyor.
Çin'deki mevcut uçuş kuralları ne gerektiriyor?
Seyahat edenler iki ayrı kurala tabi: Havacılık kuralları uçağa ne alınabileceğini belirlerken planlanan MIIT şartnamesi neyin üretilip satılabileceğini belirleyecek. Çin anakarasındaki iç hat uçuşlarında mevcut kural, taşınabilir şarj cihazının geçerli ve açıkça görülebilen bir 3C işareti taşımasını zorunlu kılıyor.
Güvenlik görevlileri sertifikasyon işaretini ve kapasite değerini inceleyebilir. İşaretin olmaması veya silinmiş olması, cihazın kontrol noktasından geçmesini engelleyebilir; şartları karşılamayan bir taşınabilir şarj cihazına el konulabilir. Yolcular cihazı kabin bagajlarında bulundurmalı ve kontrol için çıkarmaya hazır olmalı.
Kapasite sınırlarında yaygın olarak kullanılan 100 watt saat ve 160 watt saat eşikleri uygulanıyor. 100 Wh'ye kadar kapasiteli taşınabilir şarj cihazları özel izin olmadan kabul ediliyor. 100 Wh'nin üzerinde ve 160 Wh'ye kadar olan pil takımları için havayolu onayı gerekiyor; 160 Wh'yi aşanlar ise yolcu uçuşlarında kabul edilmiyor.
Taşınabilir şarj cihazları kabinde taşınmalı, kesinlikle kayıtlı bagaja konulmamalı. Dumanın veya aşırı ısınmanın tespit edilmesi daha uzun sürebileceğinden havaalanları cihazların baş üstü bagaj bölmelerine konulmasını tavsiye etmiyor. Pil yangınlarına yönelik artan dikkat, yolcuların yakın dönemde daha sıkı kontrollere hazırlıklı olması gerektiği anlamına da geliyor.
Taşınabilir şarj cihazının kapasitesi nasıl hesaplanır?
Taşınabilir şarj cihazının kapasitesi miliamper saat (mAh) cinsinden belirtilirken havayolları watt saat (Wh) kullanıyor. Dönüştürmek için belirtilen miliamper saati pilin nominal voltajıyla çarpıp 1.000'e bölün. Uçuşlardaki kapasite sınırlarında kullanılan enerji değerini yalnızca miliamper saat vermediğinden voltaj bilgisi gerekiyor.
Nominal voltajı 3,7 volt olan hücreler kullanan bir pil takımında 10.000 mAh kapasite yaklaşık 37 Wh'ye karşılık gelir: 10.000'i 3,7 ile çarpıp 1.000'e bölün. Aynı voltajda 20.000 mAh'lik bir model ise yaklaşık 74 Wh eder.
Bu kapasitedeki modellerin çoğu, 3,7 volt olarak derecelendirilmiş hücreler kullanıyorsa 100 Wh sınırının altında kalır. Özellikle havaalanı kontrolüne hazırlanırken etiketteki gerçek değeri kontrol etmek yine de faydalıdır. 100 Wh'nin altında kalmak özel kapasite onayı ihtiyacını ortadan kaldırır; 100 ila 160 Wh arasında bir pil takımı taşıyan yolcuların yola çıkmadan önce havayollarıyla iletişime geçmesi gerekir.
Küçük üreticilerin maliyetleri artıyor
Çin'de standart hücrelere ve basit kontrol kartlarına dayanan yüzlerce küçük taşınabilir şarj cihazı montajcısı bulunuyor. Önerilen şartlar; tasarım, aygıt yazılımı, test ve üretim kayıtlarına yatırım yapılmasını gerektirecek. Sektör tahminlerine göre küçük üreticilerin yüzde 70'e varan bölümü, iyileştirmeleri finanse edemediği veya sertifikasyon için gereken belgelendirme şartlarını karşılayamadığı için pazardan çekilebilir.
Ekranlar, pil sağlığı sensörleri ve daha gelişmiş pil yönetim sistemleri bileşen maliyetlerini artıracak. Daha güçlü muhafazalar, daha iyi ayırıcılar ve daha kaliteli hücreler ek maliyet getirecek. Üreticilerin ayrıca ısı testi kabinleri ve delinme testi düzenekleri gibi ekipmanlara ihtiyacı olacak.
Fabrikaların üretim partilerini takip etmesi ve denetçiler için test sonuçlarını saklaması gerekecek. Ucuz hücreleri ve temel kartları bir araya getirmeye alışkın işletmeler için yeni şartnameye uyum, ürünün yanı sıra kalite yönetiminde de değişiklik anlamına gelecek.
Büyük markalar bu yatırımları yapabilecek durumda. Birçoğu durum göstergeli ve sağlam koruma devreli taşınabilir şarj cihazlarını zaten satıyor, önde gelen hücre tedarikçileriyle çalışıyor ve yardımcı uygulamalar geliştirebiliyor. Önerilen kurallar; dizüstü bilgisayar pillerinde olduğu gibi şarj döngüsü sayısını, pil sağlığını ve aygıt yazılımı sürümlerini bildiren ürünlere geçişi hızlandırabilir.
Pilin durumuna ilişkin daha ayrıntılı kayıtlar, daha uzun garantileri ve pil belirtilen kullanım ömrünün sonuna geldiğinde daha sorumlu biçimde bertaraf edilmesini destekleyebilir. Çin kendi tüketicilerinin yanı sıra ihracat pazarlarına da tedarik sağladığından, fabrikalarındaki değişiklikler başka ülkelerdeki alıcılara da ulaşabilir.
Başka yerlerdeki havayolları da kuralları sıkılaştırıyor
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), dünya genelinde lityum pillerle ilgili olayların yaklaşık on günde bir yaşandığını belirtiyor. Bu olaylara ilişkin endişeler, bazı havayollarının pil kapasitesi ve bagajda taşımaya yönelik temel sınırların ötesinde kısıtlamalar getirmesine yol açtı.
Çoğu ülke, IATA'nın önerdiği ve Avrupa Birliği, Birleşik Krallık ve ABD dâhil çeşitli yerlerdeki düzenleyicilerin benimsediği 100 Wh ve 160 Wh eşiklerini uyguluyor. Yedek lityum piller ve taşınabilir şarj cihazları kayıtlı bagajda değil, kabinde taşınmalı. Birçok havayolu cihaz sayısını da sınırlıyor ve kısa devreyi önlemek için bağlantı uçlarının korunmasını şart koşuyor.
Avustralya, Singapur ve Orta Doğu'nun bazı bölgelerindeki kimi havayolları artık yolcuların uçuş sırasında cihazlarını taşınabilir şarj cihazıyla şarj etmesini yasaklıyor. Bazıları, taşınabilir şarj cihazlarının baş üstü bagaj bölmelerinde değil, yolcuların erişebileceği bir yerde tutulmasını zorunlu kılıyor. Cihazları erişilebilir tutmak, dumanı fark etmeyi kolaylaştırıyor ve kabin ekibinin yangını kontrol altına alma ekipmanıyla hızla müdahale etmesini sağlıyor.
Çin'in önerdiği ekran veya uygulama şartı, uçakta pil taşıma ya da kullanma izninden değil, üretimden söz etmesi bakımından farklılık taşıyor. Başka ülkeler de benzer şartlar getirebilir. Bu adım atılmasa bile Çin pazarına girmek isteyen ihracatçılar ürünlerini bu standarda göre üretebilir; böylece başka ülkelerdeki müşteriler de daha ayrıntılı pil bilgileri ve daha güçlü güvenlik şartlarıyla karşılaşabilir.
Alıcılar ve yolcular şimdiden ne yapabilir?
Çin anakarasında iç hat uçuşuna hazırlanan herkes, çantasını hazırlamadan önce taşınabilir şarj cihazının 3C işaretini, kapasitesini ve fiziksel durumunu kontrol etmeli. Cihazı kabin bagajında, kontrole hazır ve yolculuk boyunca erişilebilir bir yerde tutmalı. Havayolunun kullanıma veya saklama biçimine ilişkin kısıtlamaları, havaalanına giriş kontrollerine ek olarak uygulanabilir.
2026'da veya sonrasında taşınabilir şarj cihazı alacaklar, pil sağlığını ve şarj döngüsü sayısını gösteren ya da güvenilir bir uygulamaya bağlanan modellere bakmalı. Cihazın gövdesinde üreticinin tam adı ve pil türü belirtilmeli, önerilen kullanım ömrü yer almalı. Güvenilir markalar ve satıcılar, bu bilgileri kontrol etmek için markasız ürünlere veya etiketleri belirsiz cihazlara kıyasla daha açık bir yol sunuyor.
Ekran kullanıcıya bilgi verirken daha iyi hücreler, koruma elektroniği ve daha zorlu testler arızalara yol açan koşulları hedef alıyor. Yükselen sıcaklık değeri, şişme uyarısı veya yüksek şarj döngüsü sayısı kullanıcıyı cihazı kullanmayı bırakması için uyarabilir. Aşırı şarjı ve kısa devreyi önlemek üzere tasarlanmış devreler, elektrik kaynaklı riskleri kontrol etmek için pil takımının içinde çalışır.
Taşınabilir şarj cihazları sıcak arabalardan uzak tutulmalı ve şarj olurken üzerleri giysiyle örtülmemeli. Isınan, kimyasal koku yayan veya şişme gösteren cihazı kullanmayı bırakın. Sıcak bir arabada bırakılmış veya şişmiş bir pil takımı geri dönüştürülmeli. Uçakta bir cihazdan duman çıkarsa veya kıvılcım saçarsa hemen kabin ekibine haber verin ve talimatlarına uyun.
Öne çıkan noktalar
- 8 Aralık 2025 itibarıyla Çin, Aralık ayında görüş almayı, Şubat 2026'da yayımlamayı ve Haziran 2026'da tamamen yürürlüğe koymayı planlıyor.
- Önerilen şartname, taşınabilir şarj cihazı üretimine yönelik mevcut CCC programının yerini alacak.
- Yeni üretilecek taşınabilir şarj cihazlarında, durum ve pil sağlığı bilgilerini gösteren bir LCD ekran veya yardımcı uygulama bulunması gerekecek.
- Etiketlerde üretici, pil türü, üretim tarihi ve önerilen güvenli kullanım ömrü belirtilecek.
- Önerilen testler arasında daha sıkı delinme kontrolleri, 135 derece Celsius'te 60 dakika test ve standart seviyenin 1,4 katına kadar aşırı şarj voltajı bulunuyor.
- Sektör tahminlerine göre küçük üreticilerin yüzde 70'e varan bölümü pazardan çekilebilir.
- Çin anakarasındaki iç hat uçuşlarında şu anda geçerli bir 3C işareti gerekiyor. 100 Wh'nin üzerindeki ve 160 Wh'ye kadar olan pil takımları için havayolu onayı alınmalı; 160 Wh'yi aşanlar yasak.
- Taşınabilir şarj cihazları kabinde taşınmalı. Bazı havayolları bunların kullanımını da kısıtlıyor ve erişilebilir bir yerde tutulmasını şart koşuyor.
- Daha açık pil bilgilerine daha sıkı mühendislik şartları eşlik edecek; güvenli saklama ve hasar durumunda hızlı hareket etme önemini koruyacak.






