Rekor yılın yükünü büyük ölçüde yarı iletkenler taşıyor
Güney Kore, Ocak-Kasım 2025 döneminde 640,2 milyar dolarlık mal ihraç etti. Bu, söz konusu dönem için rekor ve bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2,9 artış anlamına geliyor. 7 Aralık itibarıyla, Aralık ayındaki ihracatın geçen yılki düzeyde gerçekleşmesi, yıllık ihracatın ilk kez 700 milyar doları aşmasını sağlayacak.
İçindekiler
- Rekor yılın yükünü büyük ölçüde yarı iletkenler taşıyor
- Yetkililer manşet rakamın ötesinde neden direnç görüyor?
- Yapay zekâ talebi bellek sektörünü değiştiriyor
- Fiyatlar ve üretim kapasitesi neden önemli?
- Gümrük vergileri ihracat haritasını yeniden şekillendiriyor
- Yatırımlar ve tedarik zincirleri politikalara uyum sağlıyor
- Otomobil ve gemi ihracatı artarken diğer sektörler daralıyor
- Çiplere ve iki büyük pazara artan bağımlılık
- 2026'da büyümeyi neler yaygınlaştırabilir?
- Öne Çıkan Noktalar
Kasım ayında bir rekor daha kırıldı: İhracat 61,04 milyar dolara ulaşarak bu ay için şimdiye kadarki en yüksek seviyeyi gördü. İş günü sayısı bir gün az olmasına rağmen günlük ortalama ihracat yüzde 13,3 arttı. İthalat yüzde 1,2 artışla 51,3 milyar dolara çıkarken, ihracatın ithalatı aştığı tutarı gösteren dış ticaret fazlası 9,73 milyar dolara yükseldi.
Bu ivmenin büyük kısmını yarı iletkenler sağladı. Kasımda çip ihracatı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 38,6 artarak 17,26 milyar dolara ulaştı ve toplam ihracatın yüzde 28,3'ünü oluşturdu. Bu, çiplerin bu yıl aylık ihracattaki en yüksek payı oldu. Yapay zekâ ve veri merkezlerinde kullanılan belleğe yönelik talep, Kore'nin ihracat performansının arkasındaki en güçlü etken hâline geldi.
Yarı iletkenler dışındaki görünüm ise daha zayıftı. İlk 11 ayda çip dışı ihracat yüzde 1,5 düşerek 487,6 milyar dolara geriledi. Otomobil, gemi, biyosağlık ürünleri ve bilgisayar ihracatı artarken makine, petrol ürünleri, petrokimya, çelik, otomotiv parçaları, ekran, ev aletleri ve ikincil batarya ihracatı geriledi.
Sonuç olarak ekonomi, sanayi tabanının büyük bölümü büyümekte zorlanırken tarihî bir ihracat eşiğine yaklaşıyor. Güçlü çip satışları ülke genelindeki toplamı yükseltiyor, ancak bu kazanımlar ürünler ve şirketler arasında eşit dağılmıyor. 2026'nın temel sorusu, talebin daha fazla sektöre yayılıp yayılmayacağı ya da değeri yüksek dar bir teknoloji grubunda mı yoğunlaşacağı.
Yetkililer manşet rakamın ötesinde neden direnç görüyor?
Ticaret ve Yatırım Bakan Yardımcısı Kang Kam-chan, yarı iletkenler dışındaki ihracattaki görece sınırlı düşüşün, ticari gerilimler ve satışları ekonominin seyrine göre dalgalanan sanayi ürünlerine yönelik talebin zayıflaması karşısında dirence işaret ettiğini söyledi. Kang ayrıca yapay zekâ ve veri merkezlerine yapılan yatırımların çip talebini 2026'da da desteklemesini beklediğini belirtti.
"İhracat büyük ölçüde yarı iletkenlere dayanmakla birlikte, yarı iletkenler dışındaki ihracatın yalnızca yüzde 1,5 gerilemesi oldukça sağlam bir sonuç. Yapay zekâ ve veri merkezlerinin büyümeyi sürdürmesiyle yarı iletkenlere yönelik güçlü talebin gelecek yıl da devam etmesi bekleniyor," dedi Kang.
Rakamlar, ihracat ekonomisinin bu iki bölümünün ne kadar farklı performans gösterdiğini ortaya koyuyor. Ocak-Kasım döneminde toplam ihracat yüzde 2,9 artarken, yarı iletkenler dışındaki çok daha geniş ürün grubu yüzde 1,5 daraldı. Çipler, bu zayıflığı telafi edecek ve toplam ihracatı yükseltecek kadar büyüme sağladı.
Kasım ayındaki günlük ortalama da son verilerin gücünü açıklamaya yardımcı oluyor. Aylık ihracat toplamları, şirketlerin mal gönderebildiği gün sayısına kısmen bağlı. Çalışma takvimi daha kısa olmasına rağmen günlük ortalamanın yüzde 13,3 artması, ticaretin gerçekleştiği günlerde sevkiyatların güçlendiğine işaret ediyor.
Yapay zekâ talebi bellek sektörünü değiştiriyor
Veri merkezi işletmecileri, daha büyük yapay zekâ modellerini çalıştırmak ve bulut hizmetlerini hızlandırmak için daha değerli bellek ürünlerinden daha fazla satın alıyor. HBM olarak bilinen yüksek bant genişlikli bellek, gelişmiş grafik işlem birimleriyle (GPU) birlikte çalışıyor. Sunucularda kullanılan bir başka bellek türü olan DDR5 sunucu DRAM'ine yönelik talep de güçlü seyrediyor.
Cihaz üreticileri ürünlerini yeni teknoloji standartlarına göre yeniliyor. Büyük alıcılar, politika kaynaklı şoklara ve arz kesintilerine karşı kendilerini korumak amacıyla tampon stoklarını da artırdı. Hem hemen kullanılmak üzere yapılan alımlar hem de yedekte tutulan stoklar çip siparişlerini destekledi.
Yıl ortalarındaki sevkiyat artışı, bu etkenlerin Kore'nin ihracat rakamlarına yansıdığını gösterdi. Önemli çip üretim merkezlerindeki alıcılar, yapay zekâ altyapısının genişlemesini destekleyen sunucu belleği ve mantık çipleri için siparişlerini artırdı. Son aylarda hem sevkiyat hacmindeki artış hem de birim fiyatlardaki yükseliş ihracat değerlerini artırdı.
Sektör tahminlerine göre küresel yarı iletken satışları 2024'te 627 milyar dolara ulaştı ve 2025'te 697 milyar dolara yaklaşması bekleniyor. Bu büyümeyi yapay zekâ hızlandırıcıları, sunucu belleği ve yapay zekâ özelliklerinin kişisel bilgisayarlarla akıllı telefonlara yayılması destekliyor. Üretken yapay zekâ çiplerinin satışları 2026'da 150 milyar doları aşabilir.
Arz eşit şekilde artmadı. 2024'teki yükseliş sırasında levha sevkiyatları geride kalırken gelişmiş paketleme üretimde darboğaz oluşturdu. Levhalar, çiplerin üretildiği malzemedir; paketleme ise bileşenleri birlikte çalışabilecek şekilde birbirine bağlayıp bir araya getirir. Bu aşamalardaki sınırlı kapasite, gelişmiş bellek ve hızlandırıcı tedarikçilerinin neden güçlü fiyatlar elde edebildiğini açıklamaya yardımcı oluyor.
Fiyatlar ve üretim kapasitesi neden önemli?
HBM ve DDR5 sunucu belleği daha yüksek ortalama fiyatlarla satılıyor ve ölçekli biçimde yalnızca sınırlı sayıda tesisin gerçekleştirebildiği gelişmiş paketleme işlemleri gerektiriyor. Bu ürün karması, mevcut yükselişi önceki bellek toparlanmalarından farklı kılıyor: Daha değerli belleklerin her sevkiyatı ihracat gelirini daha fazla artırabiliyor.
Üreticiler kapasite ekliyor, ancak yatırımların büyük bölümü gelişmiş üretim süreçleriyle paketleme alanında yoğunlaşıyor. Yeni tesislerin ve üretim hatlarının kayda değer üretim seviyelerine ulaşması zaman alıyor. Gecikmeler, şirketler kapasite artışı için daha fazla harcama yapsa bile arzın sınırlı, fiyatların yüksek kalmasına yol açabilir.
Daha hızlı kapasite artışı ise ters yönde etki yaratabilir. Arzın hızla yükselmesi ya da bulut sağlayıcılarının siparişlerine ara vermesi fiyatları düşürebilir. Bellek piyasaları arz ve talepteki görece küçük değişimlere duyarlı. Bu nedenle yeni üretimin ve müşteri alımlarının zamanlaması, Kore'nin aylık ihracat rakamları açısından önem taşıyor.
Gümrük vergileri ihracat haritasını yeniden şekillendiriyor
Ticaret politikaları 2025 boyunca Kore'nin ihracat performansını etkiledi. ABD'ye giren bazı ürünlere uygulanan yüksek gümrük vergileri, yılın başlarında otomobil ve çelik sektörlerini vurdu. Kasım ayının sonlarında varılan anlaşmayla otomobil ve parçalara uygulanan gümrük vergisi oranı yüzde 15'e çekilerek büyük üreticiler üzerindeki baskı hafifletildi.
Ticaret, Sanayi ve Enerji Bakanı Kim Jeongkwan, araç ihracatçılarına sağlanan rahatlamayı memnuniyetle karşıladı ve Kore 700 milyar dolarlık yıllık ihracat hedefine ilerlerken hükümet desteğinin süreceğini söyledi.
"Otomobil ve parça şirketlerine yönelik gümrük vergilerindeki indirim, ABD'ye ihracat yapan Koreli şirketlerin belirsizliklerini azalttı. Hükümet, ihracat artış ivmesinin sürmesini ve ihracatın ekonomik toparlanma ile büyümede kilit rol oynamasını sağlamak için politika desteğini güçlendirecek," dedi Kim.
Kasım ayındaki ihracatın varış noktalarına göre dağılımı, ticaret ortamının karmaşık seyrini yansıttı. Çin'e ihracat yüzde 6,9 artarken ABD'ye sevkiyatlar hemen hemen değişmedi; ASEAN ve Orta Doğu'ya satışlar ise yükseldi. Daha güçlü yarı iletken ve rafine ürün siparişleri sevkiyatları desteklerken Çin, Kore çiplerinin en büyük tek pazarı olmayı sürdürdü.
ASEAN'a satışlar da çip sevkiyatlarıyla birlikte toparlandı. ABD'nin otomobil ve çeliğe uyguladığı önceki gümrük vergileri bu ülkeye ihracatı sınırlamış olsa da kasım sonundaki anlaşmanın bir miktar rahatlama sağlaması bekleniyor. Çelik ve gemi talebinin zayıflamasıyla Avrupa'da sonuçlar karmaşık bir görünüm sergiledi.
Düşük enerji ithalatı maliyetleri Kore'nin dış ticaret dengesine yardımcı oldu. Aynı zamanda şirketlerin sermaye malları ve bileşenler satın almasıyla enerji dışı ithalat güçlendi. Bu nedenle kasım ayındaki fazla, hem güçlü ihracat gelirlerini hem de daha düşük enerji faturasını yansıttı.
Yatırımlar ve tedarik zincirleri politikalara uyum sağlıyor
Koreli şirketler, stratejik sektörlerdeki sübvansiyon ve vergi indirimlerinden yararlanabilmek için ABD'de fabrikalar ve ortaklıklar kuruyor. Ülkede ise K Çipler Yasası, yarı iletkenler ve diğer kritik teknolojilerdeki tesis ve araştırma yatırımlarına vergi teşvikleri sağlıyor.
Gelişmiş ekipman ve hassas teknolojilere yönelik ihracat kontrolleri, bazı Koreli çip üreticilerini daha düşük maliyetli rakiplerinden korudu. Ancak bu kısıtlamalar, Kore'nin Çin'deki eski üretim tesislerinde yapılabilecek iyileştirmeleri de sınırlıyor ve aynı sektör üzerinde karşıt baskılar yaratıyor.
Kritik minerallerin tedarikine getirilen kısıtlamalar, elektrikli araç tedarik zincirinin bazı bölümlerinde maliyetleri artırdı. Şirketler buna karşılık Asya'da ve başka bölgelerde yeni tedarikçiler aramaya başladı. Kore ayrıca çip üreticilerinin maliyet rekabetçiliğini korumalarına yardımcı olmak için levha üretiminde kullanılan temel ithal malzemelere uygulanan gümrük vergilerini 2026'ya kadar sıfırlamayı planlıyor.
Politika takvimi ve sanayideki değişimler birkaç yıla yayılıyor:
- 2020: İthal girdiler imalat sanayisindeki girdilerin yaklaşık dörtte birini oluştururken ABD ve Çin birlikte Kore ihracatının yaklaşık yüzde 26'sını aldı.
- 2022: İmalat şirketlerinin sayısı 586.000 ile zirveye ulaştı.
- 2024: İmalat şirketlerinin sayısı 504.000'e gerilerken küresel çip satışlarının 627 milyar dolara ulaştığı tahmin edildi.
- Ocak-Kasım 2025: Kore'nin ihracatı 640,2 milyar dolara ulaştı, ancak yarı iletkenler dışındaki ihracat yüzde 1,5 geriledi.
- Kasım 2025'in sonları: Bir ticaret anlaşmasıyla Kore otomobil ve parçalarına uygulanan ABD gümrük vergisi yüzde 15'e indirildi.
- 2026: Kore, levha üretiminde kullanılan temel ithal malzemelere uygulanan gümrük vergilerini sıfırlamayı planlıyor. Çip talebinin yapay zekâ ve veri merkezlerinin desteğiyle sürmesi bekleniyor.
Otomobil ve gemi ihracatı artarken diğer sektörler daralıyor
Otomobil ihracatı kasımda yüzde 13,7 artarak 6,41 milyar dolara ulaştı. İçten yanmalı motorlu araçlar ve hibrit modellere yönelik güçlü satışlar bu artışı destekledi. Tedarik zincirlerinin kademeli olarak daha normal koşullara dönmesi de üreticilerin araç sevkiyatına yardımcı oldu.
Son aylarda gemi siparişleri de ihracatı destekledi. Sonbaharın başlarında, aralarında özel amaçlı gemilerin de bulunduğu satışlarda artış yaşandı. Otomobillerin yanı sıra gemiler, biyosağlık ürünleri ve bilgisayarlar yıl içinde iyileşme kaydedilen ürün grupları arasındaydı.
Enerji ürünleri ve temel malzemeler çok daha zorlu bir dönem geçirdi. Ocak-Kasım döneminde makine ihracatı yüzde 8,9, petrol ürünleri yüzde 11,1, petrokimya yüzde 11,7 geriledi; çelik sevkiyatları ise yüzde 8,8 düştü.
Zayıflık tüketim malları ve sanayi bileşenlerine de yayıldı. Aynı 11 aylık dönemde otomotiv parçaları ihracatı yüzde 6,3, ekran ihracatı yüzde 10,3 ve ev aletleri ihracatı yüzde 9,4 geriledi. İkincil batarya ihracatı yüzde 11,8 düşüş kaydetti. Bu gerilemede elektronik ve ulaştırma sektörlerindeki stok ayarlamalarının yanı sıra büyük pazarlarda elektrikli araç talebinin eşit seyretmemesi etkili oldu.
Kasımda kablosuz cihaz ve batarya ihracatında aylık bazda sınırlı artışlar kaydedilerek bir miktar istikrar görüldü. Buna rağmen yarı iletkenler dışındaki genel eğilim zayıf kaldı. Yapay zekâ ve ulaştırmayla bağlantılı sektörler, emtia fiyatlarına ve ağır sanayi talebine maruz kalan birçok işletmeden daha iyi performans gösterdi.
Çiplere ve iki büyük pazara artan bağımlılık
Yarı iletkenlerin ihracattaki payı 2002-2010 döneminde yaklaşık yüzde 10 iken Kasım 2025'te yüzde 28,3'e çıktı. Bu yüksek pay, çip piyasası güçlü seyrettiğinde önemli kazanımlar sağlıyor; ancak bellek talebi veya fiyatlarının tersine dönmesi hâlinde ülkenin ihracat gelirlerini daha kırılgan kılıyor.
İmalat sanayisi istatistikleri, ihracat rakamlarının ötesindeki baskıları da gösteriyor. İmalat şirketlerinin sayısı 2022'deki 586.000 zirvesinden 2024'te 504.000'e düştü. İmalat sanayisindeki istihdam 2022 ile Eylül 2025 arasında yaklaşık yüzde 4 azaldı; iş kayıplarının çoğu küçük ve orta ölçekli şirketlerde yaşandı.
Büyük imalatçıların üretimi son on yılda artarken küçük şirketlerin üretimi geriledi. İmalat sanayisinin ithal girdilere bağımlılığı da arttı: 2020'de yaklaşık dörtte bir olan bu oran, 2025 ortalarında yüzde 30'a yaklaştı. Bileşen üreticilerinin daha gelişmiş üretime yönelmesiyle Çin'in tedarik payı da büyüdü.
İhracat pazarları da daha yoğun bir hâl aldı. ABD ve Çin, 2025'in ilk dokuz ayında Kore ihracatının yaklaşık yüzde 36'sını oluşturdu. Bu oran 2020'de yaklaşık yüzde 26'ydı. Tek bir büyük sektöre ve iki büyük pazara bağımlılık, ihracatçıları görece az sayıdaki satın alma ve politika kararındaki değişikliklere açık hâle getiriyor.
Bazı analistler, 2027 civarında yaşanabilecek döngüsel bir bellek piyasası daralmasının bu dengesizlikleri görünür kılabileceği uyarısında bulundu. Böyle bir durumda zayıf şirketler faaliyetlerini finanse etmekte zorlanabilir ve daha fazla işletmenin faaliyet kârı, faiz ödemelerini karşılamaya yetmeyebilir. Olası bir daralmanın ne zaman ve ne ölçüde yaşanacağı belirsizliğini koruyor.
2026'da büyümeyi neler yaygınlaştırabilir?
Uluslararası kuruluşlar Kore'ye ihracat pazarlarını ve tedarik zincirlerini çeşitlendirmesi, hizmet ticaretini genişletmesi ve devlet desteğini sektörler arasında mümkün olduğunca tarafsız tutması yönünde çağrıda bulundu. Öneriler arasında rekabet politikasının güçlendirilmesi, düzenleyici yüklerin azaltılması ve eğitim ile çalışanların işler arasında geçiş yapma imkânlarını iyileştiren iş gücü piyasası reformları yer alıyor.
Genişletilen veya güncellenen ticaret anlaşmaları yeni pazarlara erişim sağlayabilir. Yazılım ve bulut hizmetleri, savunma ekipmanları ve ileri gıda işleme, potansiyel yeni ihracat alanları arasında. Daha fazla sayıda ihracatçının başarılı olması, yarı iletkenlerden elde edilen kazanımların sanayi tabanının daha geniş kesimlerine yayılmasını sağlayabilir.
2026'nın başına ilişkin çip göstergeleri gücün süreceğine işaret ediyor. Bulut sağlayıcıları yapay zekâ altyapısına öncelik vermeyi sürdürüyor; HBM ve sunucu belleğinin arzı sınırlı ve yeni kapasitenin kayda değer üretim seviyelerine ulaşması zaman alacak. Büyük teknoloji alıcılarının yılın başlarında açıklayacağı sermaye harcaması planları, talep açısından önemli bir gösterge olacak.
Hızlandırıcılar ve sunucu belleğine yönelik siparişlerin sürmesi, ilk çeyrekte çip ihracatının yüksek seviyesini korumasını destekleyecek. Bellek fiyatları, veri merkezi alımlarının hızı ve yeni üretim hatlarının devreye girme zamanına bağlı olacak. Mevcut gücün ne kadarının yeni yıla taşınacağını bu iki etken belirleyecek.
Politika da bir başka belirsizlik kaynağı olmayı sürdürüyor. Otomobil, çelik veya elektronik ürünlerine yeniden gümrük vergisi uygulanması, daha geniş ihracat ürün grubunu etkileyecek. Çipler sevkiyatların bu kadar büyük bir bölümünü oluşturduğundan, yarı iletkenlere yönelik gümrük vergileri veya teknoloji ihracat kontrollerindeki değişiklikler özellikle önemli sonuçlar doğurabilir.
İzlenmesi gereken diğer adımlar arasında kritik mineraller ve kimyasallar için daha çeşitli tedarik kaynakları bulma çalışmaları, levha malzemelerine uygulanan gümrük vergilerinin 2026'da planlandığı şekilde kaldırılması ve K Çipler Yasası kapsamındaki vergi teşvikleriyle izin süreçlerinde kaydedilecek ilerleme yer alıyor. Düzenli günlük ihracat verileri ve yarı iletkenler dışındaki ihracat, toparlanmanın daha fazla sektöre yayılıp yayılmadığını gösterecek.
Öne Çıkan Noktalar
- Ocak-Kasım 2025 ihracatı rekor düzey olan 640,2 milyar dolara ulaştı ve yüzde 2,9 arttı. Böylece Kore, ihracatının ilk kez 700 milyar doları aşacağı bir yıla yaklaştı.
- Kasımda yarı iletken ihracatı yüzde 38,6 artarak 17,26 milyar dolara ulaştı ve toplam sevkiyatların yüzde 28,3'ünü oluşturdu.
- İlk 11 ayda yarı iletkenler dışındaki ihracat yüzde 1,5 düşerek 487,6 milyar dolara geriledi.
- Otomobil, gemi, biyosağlık ürünleri ve bilgisayar ihracatı artarken birçok malzeme, makine ve tüketim malı kategorisinde düşüş yaşandı.
- Kasım sonundaki anlaşmayla Kore otomobil ve parçalarına uygulanan ABD gümrük vergisi yüzde 15'e indirildi.
- Yapay zekâ yatırımları HBM ve sunucu belleğine yönelik talebi desteklerken paketleme kısıtları ve yeni kapasitenin devreye girme zamanı fiyatları etkiliyor.
- İmalat şirketlerinin sayısındaki azalma, istihdamdaki düşüş ve ithal girdilere artan bağımlılık, çip patlamasının ötesindeki baskılara işaret ediyor.
- Kore 2026'ya girerken ihracat pazarlarını genişletmek, hizmet ticaretini artırmak ve tedarik zincirlerini güçlendirmek öncelikler arasında yer alıyor.






