Çin, tarife indirimi karşılığında güvenlik kuralları getiren ABD anlaşmaları nedeniyle Malezya ve Kamboçya'ya baskı yapıyor

12 dakikalık okuma
Çin, tarife indirimi karşılığında güvenlik kuralları getiren ABD anlaşmaları nedeniyle Malezya ve Kamboçya'ya baskı yapıyor

Tarife indirimi Pekin'den yeni baskı getirdi

Çin, birçok ihracat ürünü için yüzde 19'luk tarife tavanı belirlerken iki ülkeyi Washington'ın ekonomik güvenlik kurallarına yaklaştıran ABD ile ticaret anlaşmaları nedeniyle Malezya ve Kamboçya'ya resmî şikâyette bulundu. 28 Kasım 2025 itibarıyla anlaşmazlık, iki Güneydoğu Asya hükümetini Çin'le ticari bağlarını zayıflatmadan Amerikan tüketicilerine erişimi koruma baskısı altında bırakıyor.

İçindekiler
  1. Tarife indirimi Pekin'den yeni baskı getirdi
  2. Washington anlaşmalarda ne elde etti?
  3. Malezya ve Kamboçya ne elde ediyor?
  4. Pekin neden itiraz ediyor?
  5. Malezya'nın çip sektörü iki pazar arasında
  6. Kamboçya hazır giyim ihracatı ile Çin desteğini tartıyor
  7. Rekabet 2025 boyunca nasıl gelişti?
  8. Menşe kuralları fabrika tedarikini yeniden şekillendirebilir
  9. Yaptırımlar Washington'a sürekli nüfuz sağlıyor
  10. İşletmeler uyum sağlarken ASEAN öngörülebilir kurallar istiyor
  11. Şimdi hangi kararlar önem taşıyor?
  12. Öne Çıkanlar

Çin Ticaret Bakanlığı yetkilileri bu hafta Pekin'de Malezyalı yetkililerle, daha önce de Kamboçyalı yetkililerle görüştü. Anlaşmalara ilişkin ciddi kaygılarını dile getirerek her iki hükümeti de uzun vadeli çıkarlarını göz önünde bulundurmaya çağırdılar. Pekin'in itirazları; ihracat kontrolleri, yaptırımlar, yatırımların incelenmesi ve ABD kısıtlamalarının aşılması girişimlerine karşı iş birliğini kapsayan hükümlerle ilgili.

Malezya ve Kamboçya anlaşmaları, ABD Başkanı Donald Trump'ın ekim ayında Kuala Lumpur'a yaptığı ziyaret sırasında, Vietnam ve Tayland'la yürütülen çerçeve görüşmelerle birlikte sonuçlandırdı. Her iki ülke de ağır ABD gümrük vergilerine karşı koruma ararken Washington tarife indirimi ve ayrıcalıklı erişim sundu. Karşılığında anlaşmalar, ticari avantajları güvenlik ve yaptırım uygulamalarına yönelik iş birliğine bağlıyor.

Çin, Güneydoğu Asya'daki ülkelerin çoğunun en büyük ticaret ortağı; fabrikalara, demiryollarına, limanlara ve dijital altyapıya da önemli yatırımlar yapıyor. ABD ise bu ülkelerin ihracatının büyük bölümü için başlıca pazar konumunda. Dolayısıyla bir fabrika Çin yatırımlarına veya parçalarına dayanırken Amerikalı müşterilere satış yapabiliyor. Bu da ticaret kararlarını güvenlik ve sanayi politikalarından giderek daha az ayrıştırılabilir hâle getiriyor.

Malezya'nın yarı iletken sektörü ve Kamboçya'nın hazır giyim fabrikaları bunun neden önemli olduğunu gösteriyor. Çinli şirketler geçen yıl Malezya'dan yaklaşık 18 milyar dolarlık çip satın alırken, Çin sermayeli fabrikalar Kamboçya'nın hazır giyim sektörüne hâkim ve üretimlerini ağırlıklı olarak ABD'ye ihraç ediyor. Her iki ülkenin de iki güçle bağlarını korumak için güçlü nedenleri var.

Reklam

Washington anlaşmalarda ne elde etti?

Malezya ve Kamboçya, hassas teknolojileri kapsayan ABD ihracat kontrolleri ve yaptırımları konusunda daha yakın eşgüdüm sağlamayı kabul etti. Bu alanlar arasında ileri elektronik ürünler, telekomünikasyon ekipmanları, havacılık ve uzay bileşenleri ile çift kullanımlı ürünler yer alıyor. Hem sivil hem de askerî amaçlarla kullanılabilen çift kullanımlı ürünlerde, güvenlik makamları açısından ürünlerin gideceği yer ve kullanım amacı önem taşıyor.

Her iki anlaşma da güvenlik riski taşıdığı düşünülen sektörlerde yatırımların daha sıkı incelenmesini öngörüyor. Ayrıca ülkeler, üçüncü ülkelerden gelen yatırımcılar hakkındaki bilgi taleplerine yanıt vermeyi ve şirketlerin diğer hükümetlerin veya işletmelerin ABD kısıtlamalarını aşmasına yardımcı olmasını önlemeyi taahhüt ediyor.

Washington, daha sıkı gümrük kontrolleri de dâhil olmak üzere aktarmalı ticarete karşı daha yakın iş birliği istiyor. Bu anlaşmaların hedef aldığı uygulamada mallar, asıl kaynaklarını gizlemek amacıyla başka bir ülkeden geçirilerek sevk ediliyor. Amaç, kısıtlamalara tabi malların veya daha yüksek vergiye tabi ürünlerin Malezya ya da Kamboçya üzerinden ABD pazarına ulaşmasını sağlayabilecek güzergâhları kapatmak.

Anlaşmalar ayrıca savunmayla ilgili ticaretin ve ABD ile bilgi paylaşımının artırılmasını hedefliyor. Bu taahhütler bir arada değerlendirildiğinde sınırda alınan fiyatın ötesine geçiyor: kimin yatırım yaptığı, hangi teknolojilerin taşındığı, ürünlerin nereden geldiği ve hükümetlerin bu faaliyetler hakkında nasıl bilgi paylaşacağı da anlaşmaların kapsamına giriyor.

Malezya ve Kamboçya ne elde ediyor?

ABD, geniş bir yelpazedeki Malezya ve Kamboçya ürünleri için yüzde 19'luk tarife tavanı sundu; seçili ürünlerde muafiyet veya daha düşük oranlar uygulanacak. Tarife, ithalattan alınan vergidir. Bu verginin düşürülmesi, bir ülkenin ürünlerinin alıcılar açısından cazibesini korumasına yardımcı olabilir; yüksek vergi ise ürünleri pahalılaştırabilir.

Malezya, bazı ABD ürünlerinde tarifeleri düşürmeyi veya kaldırmayı, diğer vergileri ise belirlenmiş oranlarda azaltmayı kabul etti. Kamboçya, ABD gıda, tarım ve sanayi ürünlerine uygulanan tarifeleri kaldırmayı kabul etti. Anlaşmalarda ABD'den daha fazla enerji, tarım ürünü ve güvenlik ekipmanı satın alma taahhütleri de yer alıyor.

Müzakerelere yol açan tarife baskıları iki ülke için farklıydı. Trump yönetimi Malezya ürünlerine yüzde 24 oranında tarife önermiş, daha sonra bu uygulamayı askıya almış olsa da tehdit sürmüştü. ABD bu yıl Kamboçya ürünlerine yüzde 49 tarife uygulayarak Amerikan siparişlerine büyük ölçüde bağımlı bir ihracat sektörünü tehdit etti.

Bu oranlarla karşılaştırıldığında yüzde 19, Malezya için önerilen yüzde 24'lük oranın 5 puan, Kamboçya'ya uygulanan yüzde 49'luk oranın ise 30 puan altında. Anlaşmalardaki muafiyetler ve ürünler arasındaki farklılıklar, tek tek sevkiyatlara uygulanacak muameleyi etkiliyor. Anlaşmaların genel yapısı, Washington'ın 2025'teki pazarlık yaklaşımını yansıtıyor: Amerikan tüketicilerine erişim, müzakere edilmiş taahhütlere bağlanıyor.

Reklam

Pekin neden itiraz ediyor?

Çin, anlaşmaları Güneydoğu Asya'nın ticaret politikasını ABD'nin güvenlik hedefleriyle uyumlu hâle getirme girişimi olarak görüyor. Pekin, hükümlerin Çin yatırımlı şirketleri kısıtlayabileceğinden, teknolojiye erişimi azaltabileceğinden ve bölge ihracatını Çin'i içeren tedarik zincirlerinden uzaklaştırabileceğinden kaygılı.

Yatırımların incelenmesi ve bilgi paylaşımı, Çin dışında faaliyet gösteren Çinli şirketler açısından özellikle hassas konular. Malezya veya Kamboçya merkezli bir şirket, yatırımcıları, tedarikçileri ya da müşterileri nedeniyle daha sıkı denetimlerle karşılaşabilir. Pekin ayrıca ABD pazarına erişimin sürmesi karşılığında ticaret güzergâhlarının ve yatırım kanallarının kısıtlanmasından kaygı duyuyor.

Çin Ticaret Bakanlığı sözcüsü, Pekin'deki görüşmelerin ardından Malezya anlaşmasının bazı bölümlerini kamuoyu önünde eleştirdi. Bakanlığın tutumuna göre anlaşma, bölgesel iş birliğini ve Çin'in çıkarlarını korurken bölge içi ticareti desteklemeliydi:

Çin Ticaret Bakanlığı, Malezya-ABD anlaşmasının bazı maddelerine ilişkin ciddi kaygılar taşıdığını belirterek Malezya'yı uzun vadeli çıkarlarını tartmaya ve konuyu uygun biçimde ele almaya çağırdı; herhangi bir anlaşmanın bölgesel iş birliğine veya Çin'in çıkarlarına zarar vermemesi gerektiğini ekledi.

Çin, ABD ürünlerine uygulanan tarifeleri kaldırmayı ve ihracat kontrollerinde iş birliği yapmayı kabul etmesinin ardından Kamboçya'dan da açıklama istedi. Kamboçya uzun süredir Pekin'in yakın ortağı; bu nedenle Washington'a verdiği taahhütler özellikle hassas. Çin'in iki hükümete mesajı, Amerikan tarifelerinde indirim arayışlarının Çin'le süregelen ekonomik ilişkilere alan bırakması gerektiği yönünde.

Malezya'nın çip sektörü iki pazar arasında

Malezya, 2025'te Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'ne (ASEAN) başkanlık ederken Washington ile Pekin arasında köprü olmaya çalıştı. Her iki gücün de yakınlığını arayan ülke, yarı iletken montajı, test ve paketleme alanlarında önemli yatırımlara ev sahipliği yapıyor. Bunlar, bileşenleri bitmiş çiplere dönüştürmenin temel aşamaları.

Amerikan ve Avrupalı şirketler, tedarik zincirlerini Çin'den çeşitlendirmek amacıyla Malezya'da yeni projelere başladı. Çin ise önemli bir alıcı olmaya devam ediyor: Çinli şirketler, aralarında nihayetinde ABD'de satılan cihazların da bulunduğu, Çin'de montajı yapılan elektronik ürünler için 2024'te Malezya'dan yaklaşık 18 milyar dolarlık çip ithal etti.

Malezyalı yetkililer, ABD anlaşmasının her bir maddesine ilişkin olarak Çin'e açıklama yaptıklarını ve Pekin'le ticareti derinleştirme taahhütlerini vurguladıklarını söylüyor. Ülkenin yakın hedefi, Malezya'nın üretimini ve ihracatını destekleyen Çin'le ilişkilerini korurken ABD pazarına öngörülebilir biçimde erişebilmek.

Üst düzey bir Malezyalı yetkili, hükümetin tutumunu bu yılın başında şöyle ifade etti:

Seçim yapamayız; Çin ile ABD arasında hiçbir zaman seçim yapmayacağız.

Çip ticareti, bu tutumun ardındaki zorluğu açıklıyor. Malezya, farklı ülkelerdeki tedarikçileri, fabrikaları ve müşterileri birbirine bağlayan üretim ağlarının bir parçası. ABD'nin teknoloji kısıtlamalarında veya tedarik koşullarında yapılacak bir değişiklik, üretim Malezya'da gerçekleşse bile bu ağları etkileyebilir.

Reklam

Kamboçya hazır giyim ihracatı ile Çin desteğini tartıyor

Kamboçya'nın karşı karşıya olduğu zorluk, hazır giyim sektöründe ve Çin finansmanı ile yatırımlarına bağımlılığında yoğunlaşıyor. Bu yıl uygulanan yüzde 49'luk ABD tarifesi, Çin sermayeli fabrikaların hâkim olduğu ve üretimini ağırlıklı olarak Amerikalı alıcılara satan sektöre ağır darbe vurdu. Phnom Penh'in anlaşması muafiyetler sağlamayı, ayrıca ihracat kontrolleri, yaptırımların uygulanması ve bilgi paylaşımı konularında Washington'la iş birliğine işaret etmeyi amaçlıyor.

Çin, Kamboçya'nın en büyük kreditörü olmaya devam ediyor. Kamboçya ayrıca Funan Techo Kanalı da dâhil olmak üzere büyük altyapı projeleri için Çin'in desteğini aradı. Bu finansman ve yatırım ilişkileri, Kamboçya ihracatçılarına rahatlama sağlamaya çalışırken Phnom Penh'in Pekin'in kaygılarını göz ardı etmesini zorlaştırıyor.

Kamboçya'daki hazır giyim fabrikaları birçok yönden baskı altında. Bazıları Çin'de veya Avrupa'da müşteri arayabilir, diğerleri ise üretim kapasitesini azaltabilir. Alacakları kararlar, fabrika istihdamını ve ihracat gelirlerini ülkenin iki büyük ekonomik ortağının kararlarına bağlıyor.

Malezya'nın dışa bağımlılığı kısmen karmaşık elektronik ağlarında yoğunlaşırken Kamboçya'nınki, özellikle giyim siparişlerinde ve altyapı finansmanında belirginleşiyor. Ancak her iki hükümet de aynı pratik görevle karşı karşıya: ekonomilerinin önemli bölümlerinin dayandığı Çin yatırımlarını, ticaretini ve finansman desteğini korurken ABD pazarına erişim sağlamak.

Rekabet 2025 boyunca nasıl gelişti?

Yeni ABD tarifelerinin ve müzakerelerin Güneydoğu Asya'da belirsizlik yarattığı nisan ayında Devlet Başkanı Şi Cinping, Vietnam, Malezya ve Kamboçya'yı ziyaret etti. Altyapı, tedarik zincirleri, dijital ekonomi, tarım ticareti ve yeşil teknoloji alanlarını kapsayan onlarca iş birliği anlaşması imzaladı.

Malezya ile Çin hizmet ticareti ve sanayi parklarında iş birliğini genişletti, Kuşak ve Yol projelerine ilişkin görüşmeleri yeniden başlattı. Kamboçya'da liderler, büyük altyapı ve turizm projelerine odaklanan finansman ve yatırımları ele aldı. Şi, ziyaret ettiği her ülkede tek taraflı korumacılığa karşı çıkılması çağrısında bulunarak Çin'i uzun vadeli ve istikrarlı bir ortak olarak sundu.

  • Nisan 2025: Şi, Vietnam, Malezya ve Kamboçya'yı ziyaret ederek iş birliği anlaşmaları imzaladı ve tek taraflı korumacılığa karşı çıkılması çağrısında bulundu.
  • Ekim 2025: Malezya ve Kamboçya, Trump'ın Kuala Lumpur ziyareti sırasında Vietnam ve Tayland'la yürütülen çerçeve görüşmelerle birlikte ABD ticaret anlaşmalarını sonuçlandırdı.
  • Kasım 2025: Çin, Kamboçya'dan açıklama istedi ve 28 Kasım haftasında kaygılarını iletmek üzere Pekin'de Malezyalı yetkililerle görüştü.

Rekabet eden bu yaklaşımlar farklı ihtiyaçlara yanıt veriyor. Washington, güvenlik öncelikleriyle uyumlu ticaret koşulları karşılığında belirli alanlarda tarife indirimi sunuyor. Pekin ise bölge ekonomilerini Çin tedarik zincirlerine daha fazla bağlayan pazar erişimi, yatırım ve altyapı olanağı sağlıyor. Güneydoğu Asya liderleri bu avantajları istihdam, istikrarlı ihracat, siyasi özerklik ve güvenlik talepleriyle birlikte değerlendiriyor.

Reklam

Menşe kuralları fabrika tedarikini yeniden şekillendirebilir

Malezya'nın anlaşmasında menşe kurallarına ilişkin bir bölüm, daha sonra yapılacak müzakerelere açık bırakıldı. Menşe kuralları, bir ürünün nerede üretilmiş sayılacağını ve tercihli tarife uygulamasından yararlanıp yararlanamayacağını belirliyor. Üretim aşamalarını ve kullanılan malzeme veya bileşenleri dikkate alabiliyor.

Bu nedenle Çin menşeli girdilere yönelik ek kısıtlamalar sonraki müzakerelerin konusu olabilir. Washington, Malezya ihracatına ilişkin koşulları sıkılaştırırsa üreticilerin tedarikçilerini değiştirmesi, üretimi yeniden düzenlemesi veya imalatın daha fazla aşamasını Çin dışına taşıması gerekebilir. Bu açık bölüm için henüz kesin eşikler belirlenmedi.

ABD'li yetkililer, Çin menşeli girdilere ilişkin kısıtlamalar aşılırken malların Amerikan pazarına girdiği güzergâhları kapatmak istiyor. Odaklandıkları ürünler arasında büyük ölçüde Çin'de üretilip yalnızca küçük değişikliklerden geçirilen veya başka bir ülkeden yeniden yönlendirilerek sevk edilen mallar da var. Anlaşmalar kapsamında daha sıkı gümrük denetimleri ve iş birliği, bu uygulamaları önlemeyi amaçlıyor.

Yarı iletkenler, yaptırımların uygulanmasının ne kadar karmaşık hâle gelebileceğini gösteriyor. Malezya'daki paketleme ve test işlemleri önemli imalat aşamaları. ABD'nin kaygıları arasında, bileşenlerin bazı hareketlerinin Çin'in kontrole tabi ürünler edinmesine yardımcı olup olamayacağı ve bitmiş ürünlerde indirimli tarifeye uygunluğu etkileyen Çin menşeli içerik bulunup bulunmadığı yer alıyor.

Malezya'daki şirketlerin birbirine bağlı iki uyum görevi var: ihracatlarının ABD'deki tercihli uygulamalardan yararlanmasını sağlamak ve ABD kontrollerinin ihlaline bağlı cezalardan kaçınmak. Kamboçya'nın ihracat üretimi daha az karmaşık olsa da tekstil, ayakkabı ve tüketim mallarında menşe kontrolleri önem taşıyor. ABD makamları, bu ürünlerin nerede üretildiğine ilişkin beyanları daha sıkı denetlemeye başladı bile.

Yaptırımlar Washington'a sürekli nüfuz sağlıyor

Anlaşmalarda geleneksel bir uyuşmazlık çözüm mekanizması bulunmuyor. Böyle bir mekanizma, hükümetlerin taahhütlere uyulup uyulmadığı konusundaki anlaşmazlıkları çözmek için üzerinde mutabık kaldıkları bir süreci içerirdi. Bu anlaşmalarda Washington, bir ortağının taahhütlerini yerine getirmediği sonucuna varırsa daha yüksek tarifeleri yeniden uygulamak da dâhil olmak üzere tek taraflı adım atabilir.

Bu nedenle yüzde 19'luk tavan ve seçili muafiyetler, ihracatçılar açısından yaptırım riskinin yanında yer alıyor. Sipariş veya üretim planlayan bir işletmenin hem üzerinde anlaşılmış tarife uygulamasını hem de uyum konusunda ABD'nin daha sonra adım atma olasılığını hesaba katması gerekiyor.

Malezya'nın henüz tamamlanmamış menşe hükümleri, Washington'a dolanma işaretleri görmesi hâlinde daha sıkı tedarik koşulları talep etme olanağı da sağlıyor. Gümrük iş birliği, özellikle tekstil ve tüketim mallarında daha yüksek uyum maliyetleri ve sevkiyat takvimlerinde gecikmeler anlamına gelebilir. Anlaşmaların ticari değeri kısmen bu koşulların nasıl uygulanacağına bağlı olacak.

Reklam

İşletmeler uyum sağlarken ASEAN öngörülebilir kurallar istiyor

ASEAN hükümetleri, ani tarife değişikliklerinin yatırım kararlarını aksatabileceği, büyümeyi yavaşlatabileceği ve onlarca yıldır kurulan tedarik zincirlerinde belirsizlik yaratabileceği uyarısında bulunarak itidal ve öngörülebilir ticaret kuralları çağrısı yaptı. Malezya başbakanı, ülkesinin ASEAN dönem başkanlığını birlik ve daha derin bütünleşme çağrısı yapmak için kullandı; ortak hareketin üyelerin şokları atlatmasına yardımcı olabileceğini savundu.

Birçok hükümet, tek bir pazara bağımlılığı azaltmak için Orta Doğu, Avrupa ve diğer ASEAN üyeleriyle ticareti de artırmaya çalışıyor. Vietnam, yasa dışı aktarmalı ticarete yönelik denetimleri sıkılaştırma sözü verdi. Tayland, kendi müzakereleri yoluyla ABD pazarına erişimi korumaya çalışırken Endonezya, ucuz ithalat artışına karşı yerli üreticileri korumak amacıyla daha yüksek vergileri değerlendirdi.

İşletmeler bu gelişmelerin etkilerini eşit biçimde yaşamıyor. Malezya ve Kamboçya'daki satın alma taahhütleri ve düşük ticaret engelleri Amerikan çiftçilerine yarar sağlayabilir. ABD'li enerji tedarikçileri ve savunma sanayisi şirketleri de satın alma taahhütlerinden kazançlı çıkabilir.

Bazı Malezyalı ihracatçılar, yüksek vergilerle karşılaşan Çin mallarına alternatif arayan Amerikalı ithalatçıların siparişlerini alabilir. Tıbbi eldivenler bu fırsata örnek: Çin eldivenlerine uygulanan yüzde 145'lik tarifeyle karşılaşan alıcılar, temel ABD tarifesine rağmen Malezya ürünlerini ticari açıdan cazip bulabilir. Bu durum Malezyalı üreticilerin siparişlerini korumasına yardımcı olabilir.

Diğer üreticiler ise artan maliyetlerle veya talep düşüşüyle karşı karşıya. Çin menşeli içeriklere getirilecek gelecekteki kısıtlamalar, Malezya'nın elektronik ve makine şirketlerini tedarik kaynaklarını değiştirmeye zorlayabilir. Bölgedeki küçük işletmelerin birçoğu, ABD tarifelerinin engelleri artırmasının ardından Çin'den başka ülkelere yönlendirilen ucuz ithalatın baskısını yaşıyor. Bu baskı, Tayland'ın bazı bölgelerinde fabrikaların kapanmasına ve Endonezya'nın tekstil sektöründe işten çıkarmalara şimdiden katkıda bulundu.

Şimdi hangi kararlar önem taşıyor?

Malezya'nın menşe kurallarının gelecekte nasıl şekilleneceği, elektronik ve makine üreticileri açısından önemli bir gelişme olacak. Çin menşeli içerik için belirlenecek yeni eşikler, tedarik tercihlerini etkileyecek. Özellikle daha yakın gümrük iş birliğinin evrak işlerini, denetimleri veya sevkiyat gecikmelerini artırması hâlinde, aktarmalı ticarete karşı yaptırımlar da önem taşıyacak.

Çin'in finansman kararları, vereceği tepkinin bir başka göstergesi olacak. Kamboçya'daki Funan Techo Kanalı'na ve yeni sanayi parklarına destek, Pekin'in tarife baskısı altındaki ortaklarına ne ölçüde destek verdiğini gösterecek. ABD'nin muafiyetleri uzatma veya yaptırım taahhütlerini yerine getirmediği düşünülen ülkelere vergileri artırma kararları, anlaşmaların ne kadar koruma sağlayacağını belirleyecek.

Şirketlerin kararları etkileri daha görünür hâle getirecek. Çip, güneş paneli bileşenleri ve otomotiv parçalarına ilişkin yeni fabrika duyuruları veya gecikmeler, işletmelerin politika risklerini nasıl değerlendirdiğini gösterecek. ASEAN üyelerinin gümrük verilerini ve standartları paylaşma konusunda iş birliği yapması, bölge ticaretini sürdürürken üyelerin birbiriyle yarışan talepleri yönetmesine yardımcı olabilir.

Kasım ayındaki görüşmeler, büyük bir ortakla ticaret anlaşması sağlamanın başka bir ortaktan derhâl diplomatik baskı gelebileceğini gösteriyor. Malezya ve Kamboçya tarife indirimi elde etti; ancak şimdi fabrikaları, altyapıyı ve ihracatı destekleyen Çin'le ticari ilişkilerini sürdürürken ABD'nin yaptırım koşullarını da yerine getirmeleri gerekiyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Çin, ABD ile yapılan ticaret anlaşmaları nedeniyle Malezya ve Kamboçya'ya resmî şikâyette bulundu ve her iki ülkeyi de uzun vadeli çıkarlarını göz önünde bulundurmaya çağırdı.
  • Anlaşmalar, birçok ürüne yüzde 19'luk ABD tarife tavanı ve seçili muafiyetler veya düşük oranlar getirirken güvenlik ve yaptırım taahhütleri de içeriyor.
  • Malezya için yüzde 24'lük ABD tarifesi önerilirken Kamboçya'ya bu yıl yüzde 49 oranında tarife uygulandı.
  • Her iki ülke de ihracat kontrolleri, yaptırımlar, yatırımların incelenmesi ve aktarmalı ticarete karşı önlemler konusunda daha yakın iş birliği taahhüdünde bulundu.
  • Washington, taahhütlere uyulmaması durumunda daha yüksek tarifeleri yeniden uygulayabilir; Malezya'nın menşe kuralları müzakereye açık durumda.
  • Çinli şirketler 2024'te Malezya'dan yaklaşık 18 milyar dolarlık çip satın aldı; Çin sermayeli fabrikalar Kamboçya'nın hazır giyim sektörüne hâkim.
  • Çin, Kamboçya'nın en büyük kreditörü ve Phnom Penh, Funan Techo Kanalı için Çin'in desteğini aradı.
  • Gelecekte belirlenecek menşe kuralları, gümrük yaptırımları, ABD'nin tarife kararları ve Çin'in finansman desteği anlaşmaların yararlarını ve maliyetlerini şekillendirecek.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir