Haftanın üçüncü tatil günü hükümetin gündemine taşınıyor
Tayvan’da dört günlük çalışma haftası önerisini 5.700’den fazla kişi destekledi. Bu destek, hükümetin 7 Aralık’a kadar resmî yanıt vermesini gerektiriyor. 3 Aralık 2025 itibarıyla Çalışma Bakanlığı, Bakan Hung Sun-han’ın liderliğinde sonraki adımlarına karar vermeden önce çalışanların, sendikaların, işverenlerin ve sektör birliklerinin görüşlerini topluyor.
İçindekiler
- Haftanın üçüncü tatil günü hükümetin gündemine taşınıyor
- 7 Aralık’tan önce ne olacak?
- 2023 önerisi neden sonuçsuz kaldı?
- Dört uzun gün mü, toplam çalışma saatlerinin azaltılması mı?
- Ücret ve adalet neden önemli?
- Fabrikalar ve küçük işletmeler personel baskısıyla karşı karşıya
- Uluslararası denemelerde neler görüldü?
- Sağlık, ücretler ve iş yeri kültürü
- Sonucu hangi tercihler belirleyecek?
- Bilinmesi Gerekenler
Dilekçe, çalışanların 2024’te ortalama yaklaşık 2.030 saat çalıştığı bir ekonomide tartışmayı yeniden alevlendirdi. Bu süre 2023’e kıyasla yaklaşık 10 saat daha fazlaydı ve 39 ekonomiyi kapsayan karşılaştırmada Tayvan’ı üst sıralara taşıdı. Öneriyi destekleyenler, ücretlerde düşüş olmadan dinlenmeye ve aileye daha fazla zaman ayrılmasını istiyor. Üreticiler, hizmet işletmeleri ve küçük şirketler ise daha az çalışma gününün personel açığına ve maliyet artışına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Tayvan’da çalışma haftası hâlihazırda beş gün ve 40 saatten oluşuyor; çalışanların her hafta iki garantili dinlenme günü ve ülke çapında resmî tatilleri bulunuyor. Öneri, pratik bir soruyu gündeme getiriyor: Çalışanlar aynı saatleri dört uzun güne mi sığdırmalı, yoksa ücret ve üretim düzeyi sabit tutulurken toplam çalışma süresi genellikle 32 saate doğru mu azaltılmalı?
Bu seçenekler farklı sonuçlar doğurur. Haftayı sıkıştırmak, insanların ne zaman çalıştığını değiştirir. Çalışma saatlerini azaltmak ise işte geçirilen süreyi düşürür. Her iki seçenekte de günlük çalışma düzeni, fazla mesai, dinlenme ve hafta boyunca kesintisiz sunulması gereken hizmetler hakkında kararlar alınması gerekir.
2023’teki önceki bir öneri ilerleme kaydedememişti. Bu kez dilekçe, hükümetin konuyu yeniden ele almasını gerektirdi. Birleşik Krallık, İzlanda ve Japonya’daki denemeler ise üretimi koruyan veya artıran, çalışanların sağlığına ve işte kalmasına katkıda bulunan daha kısa çalışma düzenlerine örnek oluşturdu.
7 Aralık’tan önce ne olacak?
Tayvan’ın Kamu Politikalarına Çevrim İçi Katılım Platformu, bir dilekçe gerekli destek eşiğine ulaştığında hükümetin resmî yanıt vermesini şart koşuyor. Öneri bu eşiği aştığı için hükümetin yanıtı 7 Aralık’a kadar vermesi gerekiyor.
Hung, değerlendirmenin kapsamının henüz belirlenmediğini söyledi. Tayvan’daki işletmeler büyüklük, personel sayısı ve çalışma düzeni bakımından farklılık gösteriyor; bu nedenle bakanlık ekonominin çeşitli kesimlerinden görüş alıyor. Bir ofis için uygun olan bir program, birkaç vardiyayla çalışan bir fabrikada ya da müşterilerin ihtiyaç duyduğu saatlerde açık kalması gereken bir hizmet işletmesinde uygulanması zor bir seçenek olabilir.
Çalışma Bakanı Hung Sun-han, bakanlığın mevcut çalışmalarını şu sözlerle anlattı:
Çeşitli paydaşlardan görüş topluyoruz.
Bakanlığın danışma süreci, uygulanabilirliği ve olası modelleri değerlendirmeyi amaçlıyor. Herhangi bir yaklaşım şirketin büyüklüğüne, işin türüne ve vardiyaların nasıl düzenlendiğine göre farklılık gösterebilir. Daha kısa bir çalışma haftasına geçilmesine ilişkin herhangi bir karar açıklanmadı ve uygulama tarihi belirlenmedi.
Tartışma birkaç tarihte gelişti:
- 2023: Yetkililerin yurt dışından elde edilen kanıtların sınırlı olduğunu, hizmetler ve işletmeler üzerindeki etkilerin geniş kapsamlı olacağını ve destek önlemlerinin eksik kaldığını belirtmesinin ardından önceki dilekçe ilerleme kaydedemedi.
- 2024: Yıllık ortalama çalışma süresi yaklaşık 2.030 saate ulaştı; bu, 2023 düzeyinin yaklaşık 10 saat üzerindeydi.
- 3 Aralık 2025: Son dilekçe 5.700’den fazla destek aldı ve Çalışma Bakanlığı görüş toplamaya başladı.
- 7 Aralık 2025: Hükümetin dilekçeye resmî yanıt vermesi gerekiyor.
2023 önerisi neden sonuçsuz kaldı?
Önceki öneriyi inceleyen yetkililer, uluslararası kanıtların hâlâ sınırlı olduğunu ve ülke genelinde yapılacak bir değişikliğin çalışanların takvimlerinden çok daha fazlasını etkileyeceğini söyledi. Eğitim, kamu hizmetleri, mali mutabakat, ulaşım tarifeleri ve işletmelerin faaliyetlerinin tümü göz önünde bulundurulmalıydı.
Mali mutabakat, ödeme ve işlemlerin tamamlanması sürecidir. Çalışma günlerinde yapılacak değişiklikler, bu sürecin ne zaman gerçekleştiğini etkileyebilir; tıpkı ulaşım tarifelerindeki değişikliklerin insanların işe veya okula nasıl gittiğini etkileyebilmesi gibi. Bunlar, yetkililerin 2023’te belirlediği pratik meseleler arasındaydı.
Hükümet, destekleyici önlemlerin de henüz yeterli olmadığını söyledi. Daha kısa bir çalışma haftası, çalışanlar işten uzakta daha fazla zaman geçirirken işletmelerin ve kamu hizmetlerinin faaliyetlerini sürdürmesini sağlayacak düzenlemeler gerektirir.
Yetkililer, Çalışma Standartları Yasası’nın çalışma saatlerinin mevcut sınırlar içinde yeniden dağıtılmasına zaten esneklik tanıdığına dikkat çekti. Bu çerçeve, toplam çalışma süresini azaltmak yerine saatlerin genellikle farklı bir programa sıkıştırılmasına imkân veriyor.
Yenilenen değerlendirme, reformun ardındaki kanıtlara ve pratik düzenlemelere yeniden odaklanıyor. Uluslararası deneyim tartışmanın bir parçası olsa da Tayvan’da uygulanabilir olanı farklı sektörler ve istihdam modelleri belirleyecek.
Dört uzun gün mü, toplam çalışma saatlerinin azaltılması mı?
Sıkıştırılmış çalışma düzeni, mevcut 40 saati dört iş gününe sığdırır. Çalışanlar üçüncü bir izin günü kazanırken diğer günlerde daha uzun süre çalışır. Bu, işe gidiş gelişleri azaltabilir ve iş dışındaki yaşamı düzenlemeyi kolaylaştırabilir; ancak günlük vardiyaların uzaması yorgunluğu da artırabilir.
Yorgunluğun güvenliği etkileyebileceği işlerde çalışanların durumu özellikle dikkate alınmalı. Üçüncü dinlenme günü ve daha uzun çalışma günü; fazla mesai kuralları ve zorunlu dinlenme süreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Çalışma saatlerini azaltma modeli, toplam haftalık süreyi genellikle 32 saate indirir. Uluslararası denemelerin çoğunda, üretimin yüzde 100’ünü koruma hedefiyle çalışma süresinin yüzde 80’i karşılığında ücretin yüzde 100’ünü ödeme ilkesi benimsendi. Üretim, üretilen mallar, sunulan hizmetler veya tamamlanan görevler olsun, bitirilen faydalı iş miktarını ifade eder.
40 saat ile 32 saat arasındaki fark sekiz saat, yani mevcut çalışma haftasının beşte biridir. Daha kısa sürede aynı üretimi korumak, işin yeniden düzenlenmesine bağlıdır: fazla sonuç üretmeyen toplantıların azaltılması, süreçlerin standartlaştırılması, devir teslimlerin iyileştirilmesi ve rutin işlerde otomasyondan yararlanılması.
İşverenlerin yoğun saatlerde ve vardiyalar boyunca yeterli personel bulundurması yine gerekecek. Amaç, iş süreçlerini iyileştirip daha odaklı çalışarak zaman kazanırken hizmet düzeyini korumak. Her iki modelde de dinlenme, fazla mesai ve talebin en yüksek olduğu dönemler için net düzenlemeler yapılmalı.
Ücret ve adalet neden önemli?
Çalışan grupları, daha kısa çalışma haftasının ücretlerde düşüş anlamına gelmemesi gerektiğini savunuyor. İşverenler ise çalışanlar daha az saat çalışırken maliyetler karşılandıktan sonra elde kalan kâr marjlarını nasıl koruyabileceklerini soruyor. Yurt dışındaki denemelerde genellikle ücretler sabit tutuldu ve performans yakından takip edildi.
Saatlik ücretle çalışanlar ve vardiyalı çalışanlar açısından ücret konusu özellikle önem taşıyor. Herhangi bir politika, işletmelerin faaliyetlerini sürdürme kapasitesini de gözeterek bu çalışanların kazançlarını doğrudan ele almalı. İşçi hakları savunucuları, uzun çalışma saatlerini bazı çalışanları fazla mesai ücretine bağımlı kılan yüksek yaşam maliyetiyle de ilişkilendiriyor.
Ofis çalışanları, lojistik, sağlık veya imalat sektörlerinde çalışanlara kıyasla görevlerini yeniden düzenleme konusunda daha özgür olabilir. Bu hizmetlerde çalışma süresi boyunca birilerinin iş başında olması çoğu zaman gerekir. Düzenlemeler farklı ihtiyaçları hesaba katmazsa daha kısa bir çalışma haftası çalışanlar arasındaki eşitsizlikleri artırabilir.
Olası yaklaşımlar arasında belirli sektörlere uyarlanmış denemeler, iş süreçlerini iyileştirmeye yönelik teşvikler ve saatlik ücretle çalışanlar için korumalar yer alıyor. İzin günlerinin ekipler arasında farklı günlere dağıtılması, tüm çalışanların aynı gün izinli olmasını gerektirmeden işlerin sürmesini sağlayabilir.
Adalet, çalışma düzenleri geleneksel ofis veya fabrika programlarından farklı olan platform çalışanlarını da kapsıyor. Politika yapıcıların reformun bu gruplara nasıl uygulanacağını değerlendirmesi; değişikliği yalnızca daha esnek işlerde çalışanları merkeze alarak tasarlamaması gerekiyor.
Fabrikalar ve küçük işletmeler personel baskısıyla karşı karşıya
Tayvan’daki üreticiler, ihracat siparişlerine ve uluslararası tedarik zincirlerine bağlı karmaşık vardiya sistemleriyle çalışıyor. Fabrika yöneticileri daha kısa çalışma haftalarının üretilen her bir ürünün maliyetini artırabileceği ya da bakım ve lojistik faaliyetlerini zorlaştırabileceği uyarısında bulunuyor. İş gücü piyasasındaki sıkılık, personel açığını kapatmayı daha da güçleştiriyor.
Küçük ve orta ölçekli işletmeler çoğunlukla sınırlı ekiplerle ve yedek personel kapasitesi olmadan çalışıyor. Küçük bir personel açığı bile müşteri hizmetlerini, üretimi ve muhasebeyi etkileyebilir. Müşterilerin aynı çalışma saatlerini ve yanıt hızını beklemeyi sürdürmesi, hizmet şirketleri üzerinde de benzer bir baskı oluşturuyor.
Hastaneler, sınıflar ve bakım kuruluşları için de uygulanabilir düzenlemeler gerekiyor. Çalışanların fazladan bir izin günü olması, tıbbi bakım, eğitim ve destek ihtiyacını ortadan kaldırmıyor. Herhangi bir reform, çalışanların dinlenme günlerini kullanmasına imkân tanırken hizmet düzeyini de korumalı.
Pratik seçenekler arasında belirli deneme noktalarında çalışma saatlerini kademeli olarak azaltmak, izin günlerini farklı günlere yaymak ve kaliteyi düşürmeden rutin işleri azaltan otomasyon veya araçlara yatırım yapmak bulunuyor. Daha iyi planlama ve süreçler konusunda verilecek eğitim, işverenlerin çalışma programlarını yeniden tasarlamasına yardımcı olabilir.
Daha kısa resmî çalışma haftasının ücretsiz fazla mesaiye dönüşmesini önlemek için de açık kurallar gerekli. Çalışanlar aynı iş yükünü evde tamamlıyor veya dinlenme günlerinde erişilebilir durumda kalıyorsa işten uzakta geçirecekleri süre ortadan kalkar.
Uluslararası denemelerde neler görüldü?
Birleşik Krallık’ta yapılan kapsamlı bir deneme altı ay sürdü; yaklaşık 2.900 çalışanı olan birkaç düzine şirket katıldı. Katılımcıların çoğu üretimin aynı kaldığını veya arttığını, stresin azaldığını ve istifaların düştüğünü bildirdi. Katılan şirketlerin onda dokuzundan fazlası deneme sona erdikten sonra modeli sürdürmeye karar verdi.
İşverenler, işe alımın kolaylaştığını, çalışanların moralinin yükseldiğini ve gelirlerin bir önceki yıla kıyasla arttığını belirtti. Çalışanlar dinlenmeye, aile sorumluluklarına ve kişisel işlerine daha fazla zaman ayırabildiklerini, bunun da işe devamsızlığı azaltmaya yardımcı olduğunu anlattı. Bu sonuçlar, daha kısa çalışma saatlerinin kişisel refahın yanı sıra personel istikrarı açısından da önemini ortaya koyuyor.
İzlanda, kamu hizmetlerinde birkaç yıl boyunca daha kısa çalışma saatlerini denedi. Sonuçlar, daha iyi planlama ve görevlerin yeniden düzenlenmesiyle desteklenen, ücret kesintisi olmaksızın kalıcı çalışma süresi azaltımlarına yol açtı.
Japonya’da şirket düzeyinde denemeler yapıldı. Bu deneyimler, çalışanların ofiste daha az gün geçirmesine rağmen çalışma süresinin daha verimli kullanılması, toplantıların azaltılması ve iletişim biçimlerinin değiştirilmesinin üretimi artırabileceğini gösterdi.
Denemelerde ortak nokta, işin nasıl düzenlendiğinin değiştirilmesiydi. Gereksiz görevleri ortadan kaldırmak ve temel işleri daha verimli hâle getirmek hedeflendi. Yöntemler farklılık gösterdi; katılımcıların çoğu denemelere gönüllü olarak katıldı veya çalışma programlarını daha esnek biçimde düzenleyebilen sektörlerde çalışıyordu.
Üretim tesisleri, çağrı merkezleri ve hastaneler; yazılım şirketleri veya tasarım stüdyolarından farklı taleplerle karşılaşıyor. Bu nedenle Tayvan’daki tartışmada, belirli sektörlere uygun denemeler ve kapsamlı bir değişikliğe karar vermeden önce yerel kanıt toplama yöntemleri de ele alınıyor.
Sağlık, ücretler ve iş yeri kültürü
Tayvan’daki uzun çalışma saatleri işçi hakları savunucularını, doktorları ve ekonomistleri endişelendiriyor. Uzun vardiyalar ve sık sık yapılan fazla mesai; yorgunluk, stres ve hastalıkla ilişkilendiriliyor. Çok sayıda araştırma, daha kısa çalışma programlarının tükenmişliği ve hastalık izni günlerini azalttığını ortaya koyuyor.
Çalışanların daha sağlıklı olması, daha az devamsızlık yapması ve işten daha az ayrılması işverenlere de fayda sağlayabilir. Personel istikrarı işe alım maliyetlerini düşürebilir. Bu bağlantılar, işletmelerin çoğunda düzenlemeler isteğe bağlı kalmaya devam etse de daha kısa çalışma haftalarının uluslararası politika tartışmalarına neden girdiğini açıklamaya yardımcı oluyor.
Tayvan’daki işçi grupları, ücret ve emeklilik sistemindeki değişikliklerle birlikte daha kısa çalışma süresi talep ediyor. Sendika ve sivil toplum kuruluşlarından oluşan koalisyonlar; daha az çalışma saati, daha fazla resmî tatil, iş yerinde zorbalığa karşı daha güçlü koruma ve daha yüksek emeklilik katkı payı talepleriyle İşçi Bayramı eylemleri düzenlemeyi planladı.
Gruplar ayrıca sendika kurma eşiğinin düşürülmesini ve daha iyi toplu pazarlık düzenlemelerini talep etti. Aktivistler, uzun çalışma saatlerini çalışanların işten ayrılması, iş güvenliği olayları ve fazla mesai gelirine bağımlılığı teşvik eden mali baskıyla ilişkilendiriyor.
Hung, ikramiye ve fazla mesai için daha uzun süre çalışmanın yarattığı baskıyı azaltmak amacıyla hükümetin asgari ücreti art arda on yıl yükselttiğini söyledi. Ücret, çalışma süresiyle yakından bağlantılı. Fazladan bir dinlenme gününün etkisi, geliri sabit olan biriyle ek saatlere güvenen biri için farklıdır.
Tayvan’ın iş yeri kültüründe işte bulunmaya ve hızlı yanıt vermeye de önem veriliyor. Resmî çalışma saatleri sınırlı olsa bile çalışanlar uzun günler geçirmek zorunda kalabiliyor. Geçiş süreci; iş planlama konusunda yöneticilere eğitim verilmesini, gerçekçi performans ölçütlerini ve dinlenme zamanının işten tamamen uzak kalınan süre olmasını sağlayacak korumaları gerektirir.
Sonucu hangi tercihler belirleyecek?
Politika yapıcılar, olası bir değişikliğin kapsamı, maliyeti ve nasıl ölçüleceği konusunda kararlarla karşı karşıya. Kamu sağlığı, işletmelerin rekabet gücü ve adalet, yalnızca üçüncü bir izin günü verilmesine değil, çalışma düzeninin ayrıntılarına da bağlı.
Tartışmada gündeme gelen konular şunlar:
- Kapsam: Belirli sektörlerde veya bölgelerde denemelerle mi başlanacağı, yoksa Çalışma Standartları Yasası’nda geniş kapsamlı değişiklikler mi önerileceği.
- Çalışma saatleri: Hedefin toplam çalışma saatlerini azaltmak mı, yoksa dinlenme ve fazla mesai için net korumalar içeren sıkıştırılmış bir program mı olacağı.
- Ücret: İşletmelerin faaliyetlerini sürdürebilirliğini korurken saatlik ücretle ve vardiyalı çalışanların kazançlarının nasıl korunacağı.
- Hizmetlerin sürdürülmesi: Hastanelerin, okulların, ulaşım hizmetlerinin ve müşteri hizmetlerinin üç izin günü boyunca hizmet düzeyini nasıl koruyacağı.
- İşletmelere destek: Küçük şirketlere iş süreçlerini ve personel düzenini yeniden kurmaları için eğitim, vergi indirimi veya teknoloji hibesi verilip verilmeyeceği.
- Ölçüm: Sonuçlar değerlendirilirken saat başına üretimin, çalışanların işte kalma oranının, devamsızlığın ve güvenliğin nasıl izleneceği.
- Adalet: Ofis çalışanlarının, fabrika ekiplerinin, bakım çalışanlarının ve platform çalışanlarının ihtiyaçlarının nasıl gözetileceği.
- Çevre: Daha az işe gidiş gelişin ve iş yerlerinde daha düşük enerji tüketiminin emisyonları azaltıp azaltmayacağı; boş zamanlardaki ek seyahatlerin bu tasarrufu nasıl etkileyebileceği.
7 Aralık’ta verilecek yanıt, bir sonraki resmî adım olacak. Bakanlık hâlâ görüş topluyor; temel kararlar çalışma süresinin ne ölçüde değişeceği, ücretlerin nasıl korunacağı ve işverenlerin üretim ile hizmetleri nasıl sürdüreceği üzerinde yoğunlaşıyor.
Bilinmesi Gerekenler
- 5.700’den fazla destek, hükümetin dilekçeye 7 Aralık 2025’e kadar zorunlu olarak yanıt vermesini gerektirdi.
- Çalışma Bakanı Hung Sun-han, bakanlığın sonraki adımlarına karar vermeden önce paydaşların görüşlerini topladığını söylüyor.
- Tayvan’da çalışanlar 2024’te yaklaşık 2.030 saat çalıştı. Bu, 2023’e kıyasla yaklaşık 10 saat daha fazlaydı ve 39 ekonomiyi kapsayan karşılaştırmada üst sıralardaydı.
- Yetkililerin sınırlı kanıtı, hizmetler ve işletmeler üzerindeki geniş kapsamlı etkileri ve yetersiz destek önlemlerini gerekçe göstermesi nedeniyle 2023 önerisi ilerlemedi.
- Tartışma, 40 saatin dört güne sıkıştırılmasını veya toplam sürenin genellikle 32 saate doğru azaltılmasını; bu sırada ücret ve üretimin korunmasını ele alıyor.
- Üreticiler ve küçük işletmeler maliyetler ve personel konusunda uyarıda bulunuyor. Olası yaklaşımlar arasında sektör denemeleri, izin günlerinin farklı günlere dağıtılması ve iş süreçlerinin iyileştirilmesi yer alıyor.
- Birleşik Krallık, İzlanda ve Japonya’daki denemeler, işin düzenlenme biçimindeki değişikliklerle birlikte uygulanan daha kısa çalışma programlarının fayda sağladığını bildirdi.
- İşçi grupları daha kısa çalışma saatlerini ücretler, emeklilik, sağlık, aileye ayrılan zaman ve iş yerinde daha güçlü korumalarla ilişkilendiriyor.






