Büyük Projeler ve Kaynak Yatırımları Yavaşlarken Çinli Tüketici Markaları Afrika’da Büyüyor

12 dakikalık okuma
Büyük Projeler ve Kaynak Yatırımları Yavaşlarken Çinli Tüketici Markaları Afrika’da Büyüyor

Afrikalı tüketiciler Çinli işletmelerin yeni dalgasını çekiyor

Afrika’nın kaynak sektörleriyle bağlantılı Çin yatırımları 2015’ten bu yana yaklaşık yüzde 40 azalırken, Çin’in kıtaya ihracatı 2025’in ilk üç çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 28 arttı. Bu rakamlar, uzun süredir demiryolları, enerji santralleri, madenler ve petrolle özdeşleşen ticari ilişkideki değişimi yansıtıyor: Özel şirketler, Afrikalı tüketicilere gündelik ürünler satmaya daha fazla ağırlık veriyor.

İçindekiler
  1. Afrikalı tüketiciler Çinli işletmelerin yeni dalgasını çekiyor
  2. Krediler ve kaynak projeleri neden yavaşladı?
  3. Özel sermayenin rolü büyüyor
  4. Afrikalı haneler neler satın alıyor?
  5. Nairobi’deki mağaza Yiwu markalarını sergiliyor
  6. Fabrikalar tüketici talebini yerel istihdamla buluşturuyor
  7. AfCFTA parçalı pazarlar arasında bir yol sunuyor
  8. Ödemeler ve ithalat riskleri nasıl şekillendiriyor?
  9. Demiryolları, güneş enerjisi ve veri yatırımları değişimi destekliyor
  10. Bilinmesi Gerekenler

Telefonlar, buzdolapları, güneş enerjisi kitleri ve tıbbi malzemeler bu ilişkide giderek daha büyük yer tutuyor. Transsion, Huawei ve Midea kıtadaki varlıklarını güçlendirirken, binlerce küçük Çinli girişimci e-ticaret, stoksuz satış ve fiziksel perakende alanlarına yöneliyor. Stoksuz satışta satıcı, ürünleri kendi stokunda tutmadan tedarikçinin teslimat yapmasını sağlıyor.

Afrika’nın en hızlı büyüyen ekonomileri arasında yer alan Kenya, Uganda ve Zambiya; ürünleri yerel pazarda denemek, distribütör ve perakendeciler bulmak isteyen daha fazla şirket yöneticisinin ilgisini çekiyor. Bu ziyaretler, önceliklerdeki pratik değişimi yansıtıyor: Hanelerin neleri satın alacağını anlamak, bu işletmeler için büyük bir inşaat ya da kaynak anlaşması yapmak kadar önemli hale geliyor.

Başbakan Li Qiang’ın Güney Afrika’daki yakın tarihli G20 toplantısına katılması, şirketlerdeki değişimin yanı sıra üst düzey siyasi temasların da sürdüğünü gösteriyor. Önceki yirmi yılın büyük bölümünde devlet işletmeleri, büyük altyapı ve maden çıkarma projeleriyle belirleyici oldu. Şimdi özel şirketler ve daha küçük ticari girişimler giderek daha büyük rol oynuyor.

24 Kasım 2025 itibarıyla bu yön değişikliği daha belirgin hale geliyor. Çinli şirketler, ülkelerindeki daha dar kâr marjları ile ABD ve Avrupa’nın bazı bölgelerindeki gümrük vergisi engelleriyle karşı karşıya. Afrika ise genç, giderek kentleşen ve dijital bağlantıları artan bir nüfus sunuyor; hane halkı harcamalarının 2030’a kadar 2 trilyon doları aşması bekleniyor.

Artan ihracatın büyük bölümünü elektronik, plastik, tekstil, ev aletleri ve makineler dahil katma değeri daha yüksek imalat ürünleri oluşturuyor. Lojistiğin iyileşmesi, akıllı telefon kullanımının artması ve sosyal medya, Guangzhou’daki bir depo ile Akra ya da Nairobi’deki bir mağaza tezgâhı arasındaki ticari mesafeyi kısaltıyor.

Reklam

Krediler ve kaynak projeleri neden yavaşladı?

Büyümenin yavaşlaması, borç risklerinin artması ve kaynak girişimlerinden elde edilen getirilerin zayıflamasıyla Çinli kredi kuruluşları daha temkinli hale geldi. Emtia gelirlerindeki düşüş de bazı yatırımların cazibesini azalttı. Kuşak ve Yol Girişimi’nin ilk yıllarında ulaştırma, limanlar, enerji üretimi ve maden çıkarma projelerine önemli miktarda finansman aktarıldı; mevcut eğilim ise daha seçici bir yaklaşımı yansıtıyor.

Uluslararası veri setlerine göre, Afrika hükümetlerine yönelik yeni Çin kredi taahhütleri 2016’da on milyarlarca dolar düzeyindeyken 2022’de 1 milyar doların altına geriledi. Kredi taahhüdü, finansman sağlama anlaşmasıdır. Büyük projeler planlayan hükümetler için taahhütlerin azalması, bu kredi kuruluşlarından sağlanabilecek yeni borçlanma hacminin daralması anlamına geliyor.

Çin ekonomisindeki değişim de bunun nedenlerinden biri. Yatırımların ağırlıkta olduğu büyüme modelinden tüketimin daha dengeli bir rol oynadığı modele geçiş, ham madde talebini azaltıyor ve yurt dışına satılan mal ve hizmetlerin bileşimini değiştiriyor. Çin, Afrika ülkelerinin önemli bir ticaret ortağı ve alacaklısı olmayı sürdürüyor; ancak devlet kredileri, yani hükümetlere verilen krediler, giderek daha az merkezi bir konuma geliyor.

Elektrikli araçların ve temiz enerjinin ülke içinde yaygınlaşmasıyla Çin, Afrika’dan daha az ham petrol alıyor. Bu durum yeni petrol sahası yatırımlarının ticari gerekçesini zayıflatıyor. Ekonomistler, Çin’in büyüme hızındaki 1 puanlık yavaşlamanın, bir yıl içinde Sahra Altı Afrika’nın büyümesini ortalama 0,25 puan düşürdüğünü tahmin ediyor.

Bu nedenle Afrika hükümetleri ve işletmeleri, ticaret çeşitlenirken bile Çin talebindeki değişimlerden etkilenmeye devam ediyor. Gelişmekte olan yaklaşım, ham madde çıkarımının ötesine geçerek Afrikalı hanelerin istediği ürünleri üretmeye, taşımaya ve satmaya yöneliyor.

Özel sermayenin rolü büyüyor

Anketler, Afrika’da faaliyet gösteren Çinli işletmelerin yüzde 70’inden fazlasının özel mülkiyette olduğunu gösteriyor. Bu işletmelerin artan rolü, ilişkiyi devlet tarafından finanse edilen az sayıdaki büyük projeye daha az, üreticiler, tüccarlar ve yerel iş ortaklarının kararlarına ise daha fazla bağımlı hale getiriyor.

Çin’in yurt dışı doğrudan yatırımları 2024’te arttı; bunun 30 milyar dolardan fazlası Kuşak ve Yol ortak pazarlarına yöneldi. Afrika’daki sınır ötesi birleşme ve satın almalar artarken, Çinli şirketlerin ABD’deki işlem hacmi son on yılın en düşük seviyesine indi. Bu eğilimlere tüketici odaklı işletmelerin genişlemesi de eşlik ediyor.

Reklam

Öz sermaye yatırımları, ticaret finansmanı ve yerel ortaklıklar daha fazla öne çıkıyor. Öz sermaye, yatırımcıya bir işletmede ortaklık payı verir. Ticari kredi, alıcının borcun tamamını ödemeden önce ürün satın almasını sağlayarak hükümetlerin büyük bir proje için borçlanmasına gerek kalmadan ticareti destekler.

Daha küçük üretim tesisleri de bu yaklaşıma uyuyor. Mühendislik ve inşaat faaliyetleri sürüyor, ancak odak daha çevreci ve verimli projelere ve dijital altyapıya kayıyor. Bağımsız araştırma kuruluşları, Çin finansmanının seçici kalmasını; doğrudan yatırımların istikrarlı ancak sınırlı düzeyde sürmesini ve özel sermayenin daha büyük rol üstlenmesini bekliyor.

İlişkinin nasıl değiştiğini başlıca dönüm noktaları ve tahminler gösteriyor:

  • 2015’ten bu yana Afrika’nın kaynak sektörleriyle bağlantılı Çin yatırımları yaklaşık yüzde 40 azaldı.
  • 2016’da Afrika hükümetlerine yönelik yeni Çin kredi taahhütleri on milyarlarca dolar düzeyindeydi.
  • 2021’de Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi faaliyete geçti.
  • 2022’ye gelindiğinde Afrika hükümetlerine yönelik yeni Çin kredi taahhütleri 1 milyar doların altına indi.
  • 2024’te Çin’in yurt dışı doğrudan yatırımları arttı; Kuşak ve Yol ortak pazarlarına yönelen yatırımlar 30 milyar doları aştı.
  • 2025’in ilk üç çeyreğinde Çin’in Afrika’ya ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 28 arttı.
  • Afrika’da hane halkı harcamalarının 2030’a kadar 2 trilyon doları aşması bekleniyor.

Afrikalı haneler neler satın alıyor?

Birçok pazarda elektriğin güvenilir olmaması ya da maliyetinin yüksek olması nedeniyle güneş panelleri, invertörler ve batarya kitleri sevkiyatlarda önemli yer tutuyor. İnvertör, güneş enerjisi ya da batarya sistemiyle üretilen elektriği ev aletlerinin kullanabileceği hale getiriyor. Bu ürünler, tüketicilere yeni bir seçenek sunmanın ötesinde, pratik bir enerji ihtiyacını karşılıyor.

Tıbbi malzemeler ve teşhis ürünleri, kamu kliniklerinde ve özel eczanelerde alıcı buluyor. Hızla büyüyen banliyölerdeki yeni apartmanlar için vantilatörler, buzdolapları, küçük mutfak aletleri ve uygun fiyatlı mobilyalar talep görüyor. Aksesuarlar, moda ve kişisel bakım ürünleri de pazarı sık alınan gündelik ürünlere doğru genişletiyor.

Çinli telefon üreticileri, uygun fiyatları yerel tercihlere hitap eden özelliklerle birleştirerek kalıcı bir yer edindi. Güçlü pil ömrü, parlak ekranlar ve düşük ışık koşullarına göre ayarlanmış kamera yazılımları bu özellikler arasında. Akıllı telefon kullanımının artması, perakendecilere uygulamalar ve sosyal medya aracılığıyla müşterilere ulaşmaları için yeni bir yol da sunuyor.

Reklam

Fiyat önemini koruyor; ancak teslimat süreleri ve satış sonrası hizmet de önemli. Bir buzdolabı ya da telefon alıcıya zamanında ulaşmalı, ürün sorun çıkardığında da müşteriler güvenilir destek alabilmeli. Müşterilerine yakın dağıtım ağları kuran üreticiler hem maliyet hem de kolaylık açısından rekabet edebiliyor.

Büyük şirketler ihracatı yerel montaj ve üretimle bir araya getiriyor. Midea, Kuzey Afrika ve daha geniş bölgeye hizmet vermek üzere Mısır’daki fabrikalara yatırım yaptı ve kapasitesini artırma planlarının sinyalini verdi. Bölgesel merkezler ve teslimatın son aşamasını üstlenen ağlar, bu fabrikalarla ithal ürünleri mağaza ve evlere ulaştırmaya yardımcı oluyor.

Nairobi’deki mağaza Yiwu markalarını sergiliyor

Nairobi’de yeni açılan Yiwu Selection mağazası, Çin’in Zhejiang eyaletindeki üretim ve ticaret şehri Yiwu’dan 20’den fazla markayı bir araya getiriyor. Ürün yelpazesinde ev eşyaları, dijital aksesuarlar, kozmetik, plaj giyimi ve moda takıları bulunuyor.

Mağaza, kaliteyi, çeşitliliği ve fiyatı tercihleriyle buluşturmayı hedefleyerek 25-55 yaş arası kadınlara odaklanıyor. Ayrıca tüketici mağazasını diğer satıcılara ürün tedarik eden daha geniş bir iş ağına bağlayarak yerel perakendecilere güvenilir tedarik sağlamayı amaçlıyor.

Yiwu Belediye Başkan Yardımcısı Shao Chunhong, Nairobi’deki açılışta şehrin ürünleriyle Afrika talebi arasındaki uyumu şöyle anlattı:

Yiwu ürünleri Afrika pazarı için çok uygun.

Kenya Yatırım Otoritesi Hukuk ve Kurumsal İlişkiler Genel Müdürü Olivia Rachier, mağazayı memnuniyetle karşıladı ve perakende dışındaki fırsatlara dikkat çekti:

Kenya, çok çeşitli sektörlerde Çin yatırımlarına açıktır.

Yiwu Selection yöneticileri, yerel alışveriş merkezleriyle ortaklık ve Kenyalı perakendecilerle bayilik düzenlemeleri üzerinde durduklarını söylüyor. Bayilik, yerel bir işletmecinin markanın üzerinde anlaşılmış modelini kullanarak iş yürütmesini sağlar. Bu düzenlemeler, Çinli tüketici markalarının dağıtımı için daha öngörülebilir kanallar sunabilir.

Kenyalı yetkililer üretim ortaklıkları için de fırsat görüyor. Bu, perakende genişlemesini Afrika hükümetlerinin daha geniş bir önceliğine bağlıyor: Satış için ürün ithal etmenin yanı sıra yerel üretim yapan yatırımları çekmek.

Reklam

Fabrikalar tüketici talebini yerel istihdamla buluşturuyor

Sunda International, insanların düzenli olarak ihtiyaç duyduğu ürünlere odaklanarak birçok Afrika ülkesinde 20’den fazla üretim merkezi kurdu. Sektör verileri, şirketin yıllık gelirinin yüz milyonlarca dolar düzeyinde olduğunu gösteriyor. Şirketin faaliyetleri, Çinli işletmelerin yalnızca Çin’den sevkiyata dayanmak yerine Afrika’da üretim yaparak tüketici talebini nasıl karşılayabileceğini ortaya koyuyor.

Yerel tesisler istihdam yaratıyor, nakliye maliyetlerini ve gecikmelerini azaltıyor. Lojistiğin öngörülemediği yerlerde fiyatların istikrara kavuşmasına da yardımcı olabiliyorlar. Sık satın alınan temel ürünleri satan bir işletme için kesintilerin azalması ve teslimat yollarının kısalması, fabrikanın büyüklüğü kadar önemli olabilir.

Midea’nın Mısır’daki yatırımı da benzer bir mantığa dayanıyor. Yakın pazarlarda üretim yapmak, nakliye sürelerini kısaltabilir, döviz kuru dalgalanmalarına maruz kalmayı sınırlayabilir ve şirketin yerel tercihleri daha hızlı öğrenmesini sağlayabilir. Bir işletme girdileri bir para birimiyle satın alıp satış gelirini başka bir para birimiyle elde edebileceği için kur hareketleri önem taşıyor.

Afrika hükümetleri bu tür yatırımları daha geniş bir sanayi büyümesine dönüştürmek istiyor. Montajı, tedarikçilerin gelişmesini ve beceri programlarını teşvik eden politikalar, yerel işletmelerin büyük tesislere ürün sağlamasına yardımcı olabilir. Hükümetlerin, yabancı üreticiler büyürken yerli şirketlerin rekabet edebileceği alanı da koruması gerekiyor.

Kuzey Afrika’daki sanayi kümeleri; ev aletleri, elektronik ve otomotiv üreticilerini çekmek için güvenilir enerji, limanlar ve eğitim programlarının önemini gösteriyor. Bu işletmeler daha sonra Afrika’daki büyüyen kentlere ürün sağlayabilir. Üretim, fabrikanın içindeki makinelerin yanı sıra çevresindeki destek hizmetlerine de bağlı.

AfCFTA parçalı pazarlar arasında bir yol sunuyor

Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA), 54 ekonomiyi daha bütünleşik bir pazarda buluşturmayı vadediyor. 2021’de faaliyete geçen anlaşma, 2030’a kadar 1,7 milyar nüfusa ve toplam 6,7 trilyon dolarlık harcamaya ulaşması beklenen tek bir pazar oluşturmayı amaçlıyor.

6,7 trilyon dolarlık tahmin, bu pazardaki toplam harcamaları ifade ederken 2 trilyon doların üzerindeki ayrı tahmin hane halkı harcamalarına ilişkin. Bu tahminler birlikte, şirketlerin fabrika, depo ve dağıtım ağı planlarken neden tek tek ülkelerin ötesine baktığını açıklıyor.

AfCFTA, gümrük vergilerini azaltıyor ve uzun süredir ticareti parçalayan ithalat vergileri dışındaki engelleri hedefliyor. Ayrıca ortak standartları ve daha sorunsuz gümrük işlemlerini teşvik ediyor. Bir üretici için, ürünler uyumlu gereklilikleri karşıladığında ve mallar sınırları daha az gecikmeyle geçtiğinde komşu bir ülkeye satış yapmak kolaylaşıyor.

Reklam

Analistler, daha iyi ulaşım ve enerji altyapısıyla desteklendiğinde bu çerçevenin imalat yatırımlarını önünü açabileceğini ve bölgesel tedarik zincirlerini güçlendirebileceğini savunuyor. Bölgesel tedarik zinciri, ham maddelerin, parçaların ve bitmiş ürünlerin üretim ve satış sırasında ülkeler arasında taşınmasını sağlar. Ticaret önceliklerini altyapı planlarıyla uyumlu hale getirmek, fabrikaların ve lojistik merkezlerinin başarılı olma olasılığını artırabilir.

Hükümetler ve işletmeler, üretim kapasitesini artırırken tüketim ürünlerini uygun fiyatlı tutmak için pratik önlemleri değerlendiriyor:

  • Hassas ithalat ürünlerindeki ani artışları yönetmek için AfCFTA koruma önlemlerinden ve standartlarından yararlanırken yerel üreticilerin maliyetlerini yükselten engelleri kaldırmak.
  • Tedarikçilerin kümelenip hizmetleri paylaşabilmesi için liman ve demiryollarına bağlı özel ekonomik bölgeleri ve sanayi parklarını genişletmek.
  • Büyük tesislerin çevresinde tedarikçi ağları geliştirmek için büyük yatırımlarda yerel içerik ve beceri programları üzerinde anlaşmak.
  • Küçük üreticilerin güvenilir enerjiye, lojistiğe ve finansmana erişimini iyileştirmek.
  • Gümrük işlemlerini basitleştirmek ve ülkeler arasındaki ödemeleri iyileştirerek girdi ve bitmiş ürünlerin daha hızlı taşınmasını sağlamak.
  • Fabrika işçileriyle ev aletleri, elektronik ve makinelerin bakımını yapan servis personeli için teknik eğitime yatırım yapmak.

Ödemeler ve ithalat riskleri nasıl şekillendiriyor?

Çin yuanı, düşük bir başlangıç düzeyinden hareketle Afrika ticaretinde daha sık kullanılıyor. Özellikle ticaretin Çin lehine dengesiz olduğu durumlarda ABD doları hâlâ ağırlığını koruyor. Büyük sevkiyatların ve ekipman sözleşmelerinin çoğu dolar üzerinden ödenmeye devam ediyor.

Bazı Afrika hükümetleri ve kredi kuruluşları, Çin piyasasında ihraç edilen Panda tahvilleri de dahil olmak üzere alternatifleri denedi. Tahviller, ihraççının yatırımcılardan borç almasını ve üzerinde anlaşılmış koşullara göre geri ödeme yapmasını sağlar. Hükümetler ve işletmeler işlemlerinde kullanılan para birimlerini nasıl yöneteceklerini değerlendirirken bu tür finansman seçeneklerden biri olabilir.

Bankalar ve finans teknolojisi şirketleri de işlem maliyetlerini düşürmek amacıyla ülkeler arası ödeme sistemleri geliştiriyor. Mobil para, birçok Afrika pazarında tüketicilerin ve küçük tüccarların günlük işlemleri için önemini koruyor. Kolaylaşan ödemeler ticareti destekleyebilir; ancak büyük bir siparişte kullanılan para birimi, kur riskini kimin üstleneceğini yine de belirliyor.

Ucuz ithalat hane halklarının bütçesini rahatlatıyor ve enflasyonun sınırlanmasına yardımcı olabiliyor. Ancak Çin’in üretim ölçeğiyle ve tedarik zincirleriyle rekabet edemeyen yerel fabrikalar baskı altında kalıyor. İthalatın ihracattan daha hızlı artması ülkelerin ticaret açıklarını da büyütebilir. Ticaret açığı, bir ülkenin yurt dışından sattığından daha fazla mal satın alması anlamına geliyor.

Borç da bir başka kısıt oluşturuyor. Çin’in politika bankalarının Afrika hükümetlerine verdiği krediler yavaşlarken bazı ülkelerde kamu bütçelerinin daha büyük bölümü borç geri ödemelerine ayrılıyor. Politika yapıcılar uygun fiyatlı ürünlere erişimi; yerli üretimi, istihdamı ve yerel işletmelerin güçlenmesini desteklemekle dengelemeye çalışıyor.

Reklam

Demiryolları, güneş enerjisi ve veri yatırımları değişimi destekliyor

Zambiya’daki bir demiryolunu modernize etmek için yapılan 1,4 milyar dolarlık yakın tarihli anlaşma, ticaret koridorlarını destekleyen projelerde büyük ölçekli altyapı işbirliğinin sürdüğünü gösteriyor. Demiryolları, limanlar ve enerji sistemleri önemini koruyor; çünkü tüketim ürünlerinin taşınma ve satış maliyetlerini düşürüyorlar.

İç kesimlerdeki kentlerle limanlar arasındaki yük bağlantılarının iyileşmesi, telefonlardan çamaşır makinelerine kadar uzanan ürünlerin teslimat süresini günlerce kısaltabilir. Bu bağlantılar, gelişen ticaretin faydalarını tek bir kent ya da ülkenin ötesine yayabilir ve yerel üretimi daha uygulanabilir hale getirebilir.

Çinli ve Afrikalı ortaklar son yıllarda 1,5 gigavattan fazla fotovoltaik kapasite ekledi. Fotovoltaik sistemler güneş ışığından elektrik üretiyor. Şirketler ayrıca veri merkezleri kuruyor ve çeşitli kentlerde ulaşım ve kamu hizmetlerinin yönetimine yardımcı olmak üzere 5G teknolojisini kullanıyor.

Yurt dışındaki mühendislik sözleşmeleri yüksek hacmini koruyor; enerji verimliliğini artıran projelere bağlı siparişler de büyüyor. İnşaat, ticari ilişkide daha az merkezi bir konuma geliyor ancak tüketici işletmelerinin ihtiyaç duyduğu ulaşım, elektrik ve dijital bağlantıları sağlamayı sürdürüyor.

Midea’nın ek kapasitesi ya da önerilen Nairobi alışveriş merkezi ve bayilik ortaklıkları için bir takvim açıklanmadı. Daha geniş ticari yönelim ise şimdiden açık: Özel şirketler hane halkı talebine yönelirken hükümetler, uygun fiyatlı ithalatın yanı sıra fabrikalar, istihdam ve bölgesel ticaret arıyor.

Bilinmesi Gerekenler

  • Afrika’nın kaynak sektörleriyle bağlantılı Çin yatırımları 2015’ten bu yana yaklaşık yüzde 40 azaldı.
  • Çin’in Afrika’ya ihracatı 2025’in ilk üç çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 28 arttı; büyüyen ticaretin büyük bölümünü imalat ürünleri oluşturdu.
  • Afrika hükümetlerine yönelik yeni Çin kredi taahhütleri, 2016’da on milyarlarca dolar düzeyindeyken 2022’de 1 milyar doların altına geriledi.
  • Anketlere göre Afrika’da faaliyet gösteren Çinli işletmelerin yüzde 70’inden fazlası özel mülkiyette.
  • Telefonlar, güneş enerjisi ekipmanları, tıbbi malzemeler ve ev aletleri tüketici talebinin başlıca alanları arasında.
  • Midea’nın Mısır’daki fabrikaları ve Sunda International’ın 20’den fazla üretim merkezi, Çinli işletmelerin büyümesini Afrika’daki imalatla buluşturuyor.
  • AfCFTA, 54 ekonomiyi bütünleştirmeyi; daha kolay gümrük işlemlerinden, ortak standartlardan ve daha iyi bölgesel altyapıdan yararlanmayı amaçlıyor.
  • Yuanın ve yeni ödeme sistemlerinin kullanımı artsa da büyük işlemlerde başlıca para birimi dolar olmaya devam ediyor.
  • Uygun fiyatlı ithalat tüketicilere yarar sağlarken yerel fabrikalar üzerinde rekabet baskısı oluşturuyor ve ticaret açıklarının büyümesi riskini artırıyor.
  • Zambiya’daki 1,4 milyar dolarlık demiryolu modernizasyonu anlaşması ile büyüyen güneş enerjisi ve dijital altyapı yatırımları, inşaatın ilişkide yer almaya devam ettiğini gösteriyor.
  • Afrika’da hane halkı harcamalarının 2030’a kadar 2 trilyon doları aşması bekleniyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir