Yıllarca İngilizce eğitimi, doğal konuşmayla karşılaşınca
Vietnam, 2035’e kadar tüm okullarda İngilizceyi zorunlu ikinci dil hâline getirmeyi planlıyor. Buna göre 2030’dan itibaren 1. sınıftan başlayarak zorunlu dersler verilecek, okul öncesi dönemde de İngilizceyle tanışılacak. Ancak sınıflarda sıkça karşılaşılan bir durum, bu hedefle öğrencilerin dili rahatça kullanabilmesi arasında hâlâ aşılması gereken uzun bir mesafe olduğunu gösteriyor.
İçindekiler
- Yıllarca İngilizce eğitimi, doğal konuşmayla karşılaşınca
- Uzun süreli yaygınlaşma, eşitsiz sonuçlar
- Daha fazla ders saati neden akıcılığı kendiliğinden getirmiyor?
- Yaklaşık 45 farklı öğrenci için tek ders
- Öğretmenlerin aşmak zorunda kaldığı koşullar
- Reform, kapasite sınırlarıyla karşılaştı
- Aileler aradaki açığı kapatmak için para harcıyor
- 2030 ve 2035 hedefleri neleri gerektiriyor?
- Öne Çıkanlar
Yabancı bir İngilizce öğretmeni devlet okulundaki sınıfa girip doğal bir konuşma hızıyla konuşmaya başlıyor. Yedi ila 10 yıldır dil bilgisi ve kelime öğrenen öğrenciler bir anda sessizliğe bürünüyor. Gözler sınıfta dolaşıyor, defterler boş kalıyor, öğrenciler söz hakkı almaktan kaçınıyor. Yıllar süren derslerin ardından bu karşılaşma, İngilizceyle ilk günmüş gibi hissettirebiliyor.
Bu güçlük öğrencilerin yeteneğinden çok İngilizcenin nasıl öğretildiğiyle ilgili. Okullarda İngilizce çoğu zaman kullanılacak pratik bir beceriden ziyade geçilmesi gereken bir ders olarak ele alınıyor. Öğrenciler kâğıt üzerinde doğru yanıtlar vermeyi öğreniyor, ancak bir sohbeti takip etme veya sözlü yanıt verme pratiğini çok daha az yapıyor.
Yerel öğretmenler genellikle yavaş ve dikkatli bir İngilizce kullanırken yazılı alıştırmalar öğrencileri sınavlara hazırlıyor. Öğrenciler doğal konuşmanın ritmine, vurgusuna, seslerin birbirine bağlanmasına ve hızına her gün maruz kalmıyor. Konuşma alışık olmadıkları bir biçimde karşılarına çıktığında, geride kalıyorlar.
23 Kasım 2025 itibarıyla Vietnam’ın karşı karşıya olduğu mesele, derslere daha erken başlamak veya eğitim süresini uzatmaktan ibaret değil. Derslerde neler yapıldığı, her çocuğun ne kadar konuşma fırsatı bulduğu ve öğretmenlerin İngilizce bilgisini dili kullanma becerisine dönüştürmek için gereken desteği alıp almadığı da önemli.
Uzun süreli yaygınlaşma, eşitsiz sonuçlar
İngilizce, 1980’lerde Vietnam’daki ortaokul ve liselerde zorunlu hâle geldi, 1990’larda ise ilkokullara yayıldı. Vietnam’ın 2006’da Dünya Ticaret Örgütü’ne katılmasının ardından dile ilgi hızla arttı ve yüksek düzeyde kaldı. Bugün milyonlarca öğrenci yüzlerce saatini İngilizce öğrenmeye ayırıyor.
Sonuçlar bu beklentilerin gerisinde kaldı. İngilizce, her yıl lise bitirme sınavında çok sayıda öğrencinin en zayıf olduğu derslerden biri olmayı sürdürüyor. Uluslararası karşılaştırmalarda da Vietnam’ın dil yeterliliği daha düşük bir düzeyde yer alıyor. Bir sınıf anadili İngilizce olan birinin karşısında sessizliğe büründüğünde, aileler harcanan çabayla alınan sonuçlar arasındaki farkı görebiliyor.
Vietnam’da İngilizce eğitiminin yaygınlaşması ve sonraki politika hedefleri birkaç on yıla yayılıyor:
- 1980’ler: İngilizce, ortaokul ve liselerde zorunlu hâle geldi.
- 1990’lar: İngilizce eğitimi ilkokullara yayıldı.
- 2006: Vietnam’ın Dünya Ticaret Örgütü’ne katılmasıyla İngilizceye ilgi hızla arttı.
- 2022-2023 eğitim öğretim yılı: Resmî programlar kapsamında 2,9 milyondan fazla öğrenci en az 10 yıldır İngilizce öğreniyordu.
- 2030: İngilizce 1. sınıftan itibaren zorunlu hâle gelecek. Eğitim sistemi 20 binden fazla İngilizce öğretmeni açığıyla karşı karşıya kalabilir.
- 2035: Vietnam, İngilizceyi tüm okullarda zorunlu ikinci dil hâline getirmeyi planlıyor.
- Yüzyılın ortasına kadar: İngilizcenin, on milyonlarca öğrenciye eğitim veren on binlerce devlet okulunda yaygın olarak kullanılması bekleniyor.
Bu yaygınlaşma sürecinin temelindeki sorun, bir dili öğrenmekle kullanmak arasındaki mesafe. Bir öğrenci kelimeleri tanıyıp dil bilgisi kurallarını hatırlayabilir, ancak gündelik konuşmaları takip etmekte yine de zorlanabilir.
Daha fazla ders saati neden akıcılığı kendiliğinden getirmiyor?
İlkokul öğrencileri çoğunlukla haftada dört İngilizce dersi görüyor. Ortaokul ve lise öğrencileri ise genellikle üç ders alıyor. 2022-2023 eğitim öğretim yılına gelindiğinde 2,9 milyondan fazla öğrenci, resmî programlar kapsamında en az 10 yıldır İngilizce eğitimi almıştı.
Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni (CEFR) kapsamında B1 düzeyine ulaşmak için genellikle yaklaşık 350 ila 400 saatlik rehberli eğitim gerekiyor. CEFR, dil yeterliliğini tanımlamak için ortak bir çerçeve sunuyor. Vietnamlı öğrenciler okul dersleri ve ek kurslar sayesinde çoğu zaman bu sürenin üzerinde eğitim alıyor, ancak birçoğu gündelik konuşmaları anlamakta hâlâ zorlanıyor.
Ders saatleri önemli, ancak bu saatlerin nasıl değerlendirildiği de öyle. Kelime ezberlemek, yazılı alıştırmalar yapmak ve kontrollü hızda kaydedilmiş sesleri dinlemek; doğal bir konuşmayı takip edip anında yanıt vermek için sözcük bulmaktan farklı bir deneyim sunuyor.
Ders kitaplarındaki dinleme etkinlikleri genellikle önceden yazılmış metinlerden oluşuyor ve yavaş ilerliyor. Tahmin edilebilir hızları, seslerin birbirine karıştığı ve cümle boyunca vurgunun değiştiği konuşmalara öğrencileri yeterince hazırlamıyor. Öğrenciler sınıf arkadaşlarının önünde hata yapmaktan da çekiniyor; bu nedenle dili bir ölçüde bilseler bile yanıt vermeye çalışmaktan kaçınabiliyorlar.
Kalabalık sınıflar, her öğrencinin konuşma süresini kısıtlıyor. Öğretmenlerin iş yükü ağır ve konuşma etkinliklerine ayırabilecekleri zaman sınırlı. Kırsal bölgelerde nitelikli öğretmenlere ve özgün ses kaynaklarına erişim eşit değil. Bu koşullar bir araya geldiğinde, yıllarca süren eğitimin öğrencileri bildiklerini uygulamakta neden zorlanır hâle getirdiği anlaşılıyor.
Yaklaşık 45 farklı öğrenci için tek ders
Birçok devlet okulundaki İngilizce sınıfında yaklaşık 45 öğrenci bulunuyor; bu sayı bazen daha da yüksek. Öğrenciler dil düzeylerine göre değil, yaşlarına göre gruplandırılıyor. Rahatça konuşabilen bir öğrenci, harflerle konuşma sesleri arasındaki ilişkiyi anlatan temel ses bilgisi konularını henüz öğrenen biriyle aynı sınıfta oturabiliyor.
Tek bir dersin ikisine de hitap etmesi gerekiyor. Öğretmenler sınıfı yönetebilmek için çoğu zaman toplu tekrar, kısa alıştırmalar ve tahta çalışmaları kullanıyor. Bu etkinlikler kalabalık grupların birlikte katılımını sağlıyor, ancak öğrencilere tek tek söz hakkı düşen süre sınırlı kalıyor ve gerçek sohbetlere nadiren yer veriliyor.
Öğrencilerin sınıfça aynı sözcükleri tekrarlamasıyla tek başlarına bir soruyu yanıtlaması farklı görevler. Sohbet sırasında öğrencilerin söyleneni anlaması ve nasıl yanıt vereceğine karar vermesi gerekiyor. Sınıftaki işleyiş, bu süreci denemeleri için onlara görece az fırsat sunuyor.
Yerel müfredatı destekleyen öğretmenler telaffuz çalışmalarına, oyunlara ve özgün konuşma kayıtlarını dinlemeye yer verebiliyor. Bu tür etkinlikler değerli bir dil deneyimi sağlıyor. Ancak ders süresinin kısa olması, öğrencilerin beceri düzeylerinin geniş bir yelpazeye yayılması ve sınav konularına bağlı kalma baskısı, her öğrenci için kaydedilebilecek ilerlemeyi yine de sınırlıyor.
Bu nedenle öğrenciler, eğitimlerinin bir bölümünde pratik İngilizceyle tanışıp ardından belirsiz de olsa konuşmayı denemek yerine doğru yazılı yanıtları ödüllendiren derslere dönebiliyor. Çevrelerindeki teşvikler, doğrudan sınavlarda ölçülen becerileri desteklemeyi sürdürüyor.
Öğretmenlerin aşmak zorunda kaldığı koşullar
Bazı öğretmenlerin grupları yönetmeye ve yönergeleri çevirmeye yardımcı olan bir asistanı bulunuyor. Bazılarıysa düzensiz destek alıyor ya da hiç destek görmüyor. Bu fark, küçük gruplara ve etkinlikleri takip etmekte zorlanan öğrencilere ne kadar ilgi gösterilebileceğini etkiliyor.
Sınıflardaki donanım da büyük farklılıklar gösteriyor. Bazı sınıflar tam donanımlıyken bazıları tebeşire ve arka sıraya sesi zor ulaşan bir hoparlöre bağlı. Sıcak ve kalabalık ortamlar konsantrasyonu zorlaştırıyor; zaten çok sayıda öğrencinin ihtiyaçlarına yanıt vermesi gereken derse bir güçlük daha ekliyor.
Öğretmenler birkaç kampüs arasında yolculuk etmek, trafikle uğraşmak ve son dakika program değişikliklerine uyum sağlamak zorunda kalabiliyor. Projeksiyon cihazının bozulması ihtimaline karşı yedek etkinlikler hazırlıyorlar. Çoğu bu koşulların üstesinden dayanıklılık ve yaratıcılıkla geliyor, ancak ortam her öğrenci için ne kadar doğal etkileşim yaratabileceklerini kısıtlıyor.
İş yükü ve pratik destek, aradaki farkı açıklarken öğretim yöntemleriyle birlikte ele alınmalı. Konuşma pratiği düzenlemeye çalışan bir öğretmen, aynı zamanda sınıfı yönetmek, etkinlikleri farklı beceri düzeylerine uygun hâle getirmek ve o gün çalışır durumda olan donanımla idare etmek zorunda.
Reform, kapasite sınırlarıyla karşılaştı
Vietnam, son on yılda başlatılan kapsamlı dil eğitimi girişimleri aracılığıyla öğretmen gelişimine ve müfredat reformuna yatırım yaptı. NFLP 2020 olarak bilinen 2020 Ulusal Yabancı Dil Projesi, eğitim sisteminin genelinde dil yeterliliğini artırmayı hedefliyordu.
Sonuçlar iddialı hedeflerin gerisinde kaldı. Araştırmacılar kalabalık sınıflara, eşit dağılmayan materyallere, sınırlı ders süresine ve iletişim odaklı yöntemler konusunda eğitim almış öğretmen açığına dikkat çekiyor. Bu yaklaşım, ezbere ağırlık vermek yerine öğrencilerin dili kullanarak iletişim kurmasını, anlama ve yanıt verme pratiği yapmasını esas alıyor.
İngilizce, gündelik öğrenme sürecine işlenen bir beceriden çok, zaten yoğun olan okul programına eklenmiş bir ders olarak kalıyor. Öğrencileri sınavlara hazırlama baskısı da etkileşim için ayrılabilecek zamanı daha da daraltıyor.
Vietnam’daki genel eğitim reformunun eski başkoordinatörü Bui Manh Hung, kapasite kısıtları ve sınıf içi uygulamalar konusunda uzun süredir uyarılarda bulunuyor. Bu kaygılar, ülke çapındaki hedeflerle bir öğrencinin dinleme ve konuşma fırsatı bulup bulamayacağını belirleyen günlük koşulları birbirine bağlıyor.
Aileler aradaki açığı kapatmak için para harcıyor
Vietnam’ın büyük kentlerinde İngilizce kurs merkezlerinin sayısı hızla arttı ve özel dersler yaygınlaştı. Aileler, çocuklarının okulda aldığı eğitimi desteklemek ve dili pratikte kullanmaları için daha fazla fırsat yaratmak amacıyla bu seçeneklere yöneliyor.
Özel eğitim piyasası bazı öğrencilere yabancı öğretmenlere ve özgün dinleme materyallerine daha fazla erişim sağlıyor. Ancak ücretler hane gelirine kıyasla yüksek olabiliyor ve eğitim kalitesi değişkenlik gösteriyor. Bu ek fırsatlardan her çocuk yararlanamıyor.
Dolayısıyla gelir ve yaşanılan yer, devlet okullarının dışında pratik yapma imkânlarını etkiliyor. Kırsal kesimdeki öğrenciler nitelikli öğretmenlere ve ses kaynaklarına erişimde zaten eşitsizliklerle karşılaşıyor. Ek ders ücretini karşılayabilen aileler ise başka yerlerde daha fazla dil deneyimi arayabiliyor.
Okullardaki eğitim beklentileri karşılamazsa ebeveynlerin özel dersler için ödeme yapmayı sürdürmesi muhtemel. Bu durum, farklı hane imkânlarına sahip çocuklar ve ülkenin farklı bölgelerinde yaşayan öğrenciler arasındaki eşitsizliği artırma riski taşıyor.
2030 ve 2035 hedefleri neleri gerektiriyor?
Vietnam’ın 2035’e kadar İngilizceyi tüm okullarda zorunlu ikinci dil hâline getirme planı, dil becerilerini beşerî sermayenin, yani insanların çalışma hayatına ve topluma kattığı bilgi ve yeteneklerin bir parçası olarak gördüğünü ortaya koyuyor. Yetkililer bu hedefi küresel rekabet gücü ve modern iş gücünün ihtiyaçlarıyla ilişkilendiriyor.
İngilizce 2030’dan itibaren 1. sınıftan başlayarak zorunlu olacak, dil eğitimi okul öncesi dönemde başlayacak. Yüzyılın ortasına gelindiğinde İngilizcenin, on milyonlarca öğrenciye eğitim veren on binlerce devlet okulunda yaygın olarak kullanılması bekleniyor.
Öğretmen sayısı önemli bir kısıt oluşturuyor. Tahminlere göre eğitim sistemi 2030’a kadar 20 binden fazla İngilizce öğretmeni açığıyla karşı karşıya kalabilir. Nitelikli personeli işe almak ve görevde tutmak, özellikle kırsal ve uzak bölgelerde zorlaşıyor.
Birçok öğretmenin de sınav odaklı eğitimden, öğrencilere iletişim kurma konusunda daha fazla fırsat veren bir öğretim anlayışına geçmek için desteğe ihtiyacı var. Yabancı öğretmenler için koşulların sıkılaştırılması, büyük kentlerin dışındaki işe alımları zorlaştırabilir.
Politika genel hedefleri ortaya koyuyor, ancak ayrıntılı bir uygulama takvimi veya öngörülen öğretmen açığını gidermeye yönelik önlemler belirtilmiyor. Uygulamadaki görev, erişimi artırırken öğrencilerin her derste yaşadığı deneyimi de iyileştirmek.
Vietnam’daki sınıf sessizliği bu görevin önemini gözler önüne seriyor. Daha erken yaşta dil eğitimi ve daha uzun öğrenim süresi hedefin bir parçası. Öğrencilerin doğal konuşmayla düzenli olarak karşılaşmaya ve konuşmayı denemeye de ihtiyacı var. Öğretmenlerin ise bu fırsatları mümkün kılmak için zamana, eğitime, materyallere ve sınıf içi desteğe ihtiyacı bulunuyor.
Öne Çıkanlar
- Birçok öğrenci, yedi ila 10 yıl İngilizce eğitimi almasına rağmen doğal konuşma dilini anlamakta zorlanıyor.
- 2022-2023 eğitim öğretim yılı itibarıyla 2,9 milyondan fazla öğrenci en az 10 yıldır İngilizce öğreniyordu.
- Kalabalık sınıflar, sınav öncelikleri, yavaş dinleme alıştırmaları ve hata yapma korkusu pratik iletişimi kısıtlıyor.
- 2020 Ulusal Yabancı Dil Projesi, iddialı yeterlilik hedeflerinin gerisinde kaldı.
- Özel dersler bazı aileler için erişimi artırsa da maliyetler ve değişken eğitim kalitesi eşitsizlikleri sürdürüyor.
- Vietnam, 2030’dan itibaren 1. sınıftan başlayarak İngilizceyi zorunlu kılmayı ve 2035’e kadar tüm okullarda zorunlu ikinci dil hâline getirmeyi planlıyor.
- Eğitim sistemi 2030’a kadar 20 binden fazla İngilizce öğretmeni açığıyla karşı karşıya kalabilir.






