Büyük ölçekli elektrik sistemi yenilemesi, yeni santrallerden fazlasını gerektiriyor
Endonezya Enerji ve Maden Kaynakları Bakanlığı, elektrik sistemini yenilenebilir kaynaklara dönüştürmenin yaklaşık 3.000 trilyon Rp, yani yaklaşık 179 milyar dolara mal olacağını tahmin ediyor. 3 Aralık 2025 itibarıyla zorluk, güneş panelleri kurmanın veya jeotermal santraller inşa etmenin çok ötesine uzanıyor. Endonezya'nın elektriği taşıyan şebekeleri ve arzın sürekliliğini sağlayan ekipmanları da genişletmesi gerekiyor.
İçindekiler
- Büyük ölçekli elektrik sistemi yenilemesi, yeni santrallerden fazlasını gerektiriyor
- PLN'nin 2034'e kadar inşa etmeyi planladıkları
- 2029 ve 2030 hedefleri daha kapsamlı bir enerji dönüşümünü kapsıyor
- İklim finansmanının çok daha hızlı büyümesi gerekiyor
- Kalkınma bankaları reformları, jeotermal enerjiyi ve daha güçlü şebekeleri destekliyor
- Sözleşmeler ve tedarik süreçleri temiz elektriğin maliyetini belirliyor
- Kömür santrallerinin kapatılması sözleşmelere ve toplum desteğine bağlı
- İstihdam, sağlık ve petrol ithalatı ekonomik gerekçeleri güçlendiriyor
- Çin yatırımları daha büyük bir yerli sanayiyi destekleyebilir
- Bilinmesi Gerekenler
Tahmin; santralleri, trafo merkezlerini, binlerce kilometrelik yüksek gerilim hatlarını, şehir ve kasabalara hizmet veren dağıtım şebekelerini ve kontrol ile depolama sistemlerini kapsıyor. Trafo merkezleri, elektriğin iletim veya yerel kullanım için gereken gerilime dönüştürülmesine yardımcı oluyor. Depolama ve kontrol sistemleri ise elektrik üretimi ve talebi değişirken hizmetin güvenilirliğini korumaya katkı sağlıyor.
Endonezya'nın güneş, rüzgâr, hidroelektrik, jeotermal ve deniz enerjisi kaynaklarındaki yenilenebilir enerji potansiyelinin 3.500 gigavat olduğu tahmin ediliyor. Potansiyel, geliştirilebilecek kaynakları ifade ediyor. Bu kaynakları hanelerin ve işletmelerin kullanabileceği elektriğe dönüştürmek için ekipmana, eşgüdümlü planlamaya ve eğitimli çalışanlara yatırım yapılması gerekiyor.
Devlet elektrik şirketi PLN'nin 2025-2034 Elektrik Tedarik İş Planı, inşaat programını ortaya koyuyor: 69,5 gigavat ek kapasite, 47.758 devre kilometre iletim hattı ve 107.950 megavolt amper trafo kapasitesi. Devre kilometre, elektrik devrelerinin uzunluğunu ölçerken megavolt amper, trafo merkezlerinin taşıyabileceği kapasiteyi ifade ediyor.
Planlanan kapasite artışının 42,6 gigavatını, yani yaklaşık yüzde 61'ini yenilenebilir kaynaklar oluşturuyor. Depolama 10,3 gigavat, fosil yakıt kullanan santraller ise 16,6 gigavat, başka bir deyişle yaklaşık yüzde 24 katkı sağlıyor. Böylece yenilenebilir üretim ve depolama toplam 52,9 gigavata, yani ek kapasitenin yaklaşık yüzde 76'sına ulaşıyor. Plan, yeni enerji kaynaklarını bunlardan yararlanmak için gereken hatlara, bataryalara ve işletim sistemlerine bağlıyor.
PLN'nin 2034'e kadar inşa etmeyi planladıkları
PLN'nin önerdiği yenilenebilir enerji kapasite artışı, 2024'te kurulu yenilenebilir kapasitesi yaklaşık 15,1 gigavat olan bir sistemi genişletecek. Planlanan 42,6 gigavatlık ek kapasite, mevcut kurulu gücün yaklaşık 2,8 katına karşılık geliyor ve önümüzdeki on yılda yapılması gereken inşaatın ölçeğini ortaya koyuyor.
Güneş ve rüzgâr enerjisi üretimi, güneş ışığına ve hava koşullarına göre değişiyor. Depolama için planlanan 10,3 gigavatlık kapasite, bu dalgalanmaları azaltmaya ve şebekenin güvenilir çalışması için uygun sınırlar içinde tutulması gereken iki temel ölçüt olan frekans ile gerilimi desteklemeye yardımcı olacak. Depolama, elektriği daha sonra kullanılmak üzere saklıyor.
Geri kalan 16,6 gigavatlık fosil yakıt kapasitesi, yenilenebilir üretim ve depolama genişlerken talebin karşılanmasına yardımcı olacak. Dolayısıyla Endonezya'nın inşaat programı, temiz elektrik üretiminde büyük bir artışı yakıt yakan yeni santrallerin devreye alınmasıyla bir arada yürütüyor.
Java, Sumatra ve Sulawesi'de daha güçlü trafo merkezleri ve daha akıllı kontrol sistemleri dahil olmak üzere önemli şebeke iyileştirmeleri yapılacak. Büyük adaları daha temiz elektrikle birbirine bağlayan güçlendirilmiş bir şebeke, değişken üretimin sisteme katılmasına ve arz güvenilirliğinin artmasına yardımcı olacak. Uzak adalarda ve köylerde güneş enerjisi, küçük hidroelektrik santraller ve bataryalar pahalı dizel üretiminin yerini alarak maliyetleri düşürürken hizmeti iyileştirebilir.
2030'ların ortalarına ilişkin uzun vadeli görünüm, 50 gigavatın üzerinde yeni yenilenebilir kapasite ve 10 gigavatın üzerinde depolama öngörüyor; PLN'nin ayrıntılı tahsisinde ise yenilenebilir kaynaklara 42,6 gigavat, depolamaya 10,3 gigavat ayrılıyor. İnşaat programının hayata geçirilmesi için yatırım kararlarının, tedarik süreçlerinin ve şebeke bağlantılarının da eşgüdüm içinde ilerlemesi gerekiyor.
2029 ve 2030 hedefleri daha kapsamlı bir enerji dönüşümünü kapsıyor
Endonezya, uygun fiyatlı ve güvenilir temiz enerjiye geçiş için ölçülebilir adımlar belirlemek üzere 2024'te ulusal Enerji Mutabakatı'nı başlattı. Hedefler, yenilenebilir kaynakların toplam birincil enerji içindeki payının 2022'deki yüzde 12,3'ten 2029'a kadar yüzde 23'e çıkarılması da dahil olmak üzere daha geniş enerji sistemini kapsıyor. Birincil enerji, elektriğe veya kullanılabilir başka bir biçime dönüştürülmeden önceki enerjiyi ifade ediyor.
Mutabakat, güneş ve rüzgâr enerjisi kapasitesinin 2029'a kadar 0,4 gigavattan 5,3 gigavata çıkarılmasını, enerji yoğunluğunun düşürülmesini ve 2030 için yıllık emisyonların 446 milyon ton karbondioksit eşdeğeriyle sınırlandırılmasını da öngörüyor. Enerji yoğunluğunun düşmesi, ekonomik üretim için daha az enerji kullanılması anlamına geliyor. Karbondioksit eşdeğeri, farklı sera gazlarını küresel ısınma etkilerine göre tek bir ölçütte bir araya getiriyor.
Sustainable Energy for All (SEforALL), bu yol haritasının hayata geçirilmesi için 2030'a kadar toplamda yaklaşık 4.000 trilyon IDR finansman gerektiğini tahmin ediyor. Bu tahmin, Mutabakat'ın yol haritasını; Bakanlığın 3.000 trilyon Rp tutarındaki tahmini ise elektrik dönüşümünü kapsıyor. İki rakam farklı yatırım ihtiyaçlarını ifade ediyor.
Enerji Mutabakatı Eylem Ağı, ulusal kalkınma planlama bakanlığı BAPPENAS ve enerji bakanlığı dahil olmak üzere Endonezya kurumlarıyla kamu ve özel sektör katılımcılarını bir araya getiriyor. Çalışmaları arasında projeleri sermayeyle buluşturmak ve ilerlemeyi takip etmek yer alıyor.
Başlıca kilometre taşları birkaç yıla yayılıyor:
- 2022: Yenilenebilir kaynaklar toplam birincil enerjinin yüzde 12,3'ünü oluşturdu.
- 2023: Batı Java'daki Cirata yüzer güneş enerjisi santrali işletmeye alındı.
- 2024: Endonezya Enerji Mutabakatı'nı başlattı ve kurulu yenilenebilir enerji kapasitesi yaklaşık 15,1 gigavata ulaştı.
- 2025-2034: PLN, 69,5 gigavat ek kapasite ve kapsamlı şebeke inşaatı planlıyor.
- 2029: Mutabakat, birincil enerjide yenilenebilir kaynakların yüzde 23 paya ulaşmasını, güneş ve rüzgâr kapasitesinin 5,3 gigavat olmasını hedefliyor.
- 2030: Mutabakat ve Adil Enerji Dönüşümü Ortaklığı emisyon hedefleri belirlerken yatırım programları projeleri ve finansmanı hedefliyor.
- 2050: Uzun vadeli senaryolar istihdam artışı ve petrol ithalatında düşüş öngörüyor.
İklim finansmanının çok daha hızlı büyümesi gerekiyor
Endonezya'daki kamu kurumları, iklim hedefleriyle uyumlu yatırımlar için yılda yaklaşık 3,5 milyar dolar sağlarken özel kuruluşların katkısı yaklaşık 3,4 milyar doları buluyor. Bu akışlar toplamda yılda yaklaşık 6,9 milyar dolara ulaşıyor. Özel finansmanın yalnızca yaklaşık yüzde 3'ü iklim sektörlerine gidiyor.
2030 hedeflerine ulaşmak için iklim finansmanı akışlarının dört kattan fazla artması, özel finansmanın da önemli ölçüde büyümesi gerekiyor. Büyük enerji projelerinin yanı sıra küçük ve orta ölçekli yenilenebilir enerji projelerine, depolamaya ve şebeke iyileştirmelerine daha fazla kaynak aktarılmalı.
Proje risklerini azaltan ve belgeleri standartlaştıran platformların, özel sermayeyi inşaata hazır projelere yönlendirmesi amaçlanıyor. Standart belgeler, kredi verenlerin farklı projelerdeki sözleşmeleri, sorumlulukları ve geri ödeme olanaklarını değerlendirmesini kolaylaştırabilir.
Adil Enerji Dönüşümü Ortaklığı (JETP), enerji sektörü emisyonlarının azaltılmasını hızlandırmak için kamu ve özel sektör ortaklarından 20 milyar dolar seferber etmeyi hedefliyor. Endonezya'nın JETP kapsamındaki Kapsamlı Yatırım ve Politika Planı, 2030'a kadar yaklaşık 97,3 milyar dolarlık yatırım öngörüyor. Bu toplamın yaklaşık 67 milyar doları, söz konusu tarihe kadar başlatılması gereken 400 öncelikli projeyle ilişkili.
20 milyar dolarlık kaynak seferberliği hedefi, 97,3 milyar dolarlık yatırım ihtiyacının yaklaşık beşte birine denk geliyor. Finansmanın, büyük ölçekli ticari krediler ve öz sermaye dahil olmak üzere kamu kaynaklarıyla özel sermayenin birleşiminden sağlanması bekleniyor. Öz sermaye yatırımcıları projede mülkiyet payı alırken kredilerin geri ödenmesi gerekiyor.
Ticari finansman projeleri başlatabilir; ancak borçlanma maliyetleri ve kur riski dikkatle ele alınmalı. Kur riski, döviz kurlarındaki hareketlerin başka bir para biriminde alınan borcun geri ödeme maliyetini değiştirmesiyle ortaya çıkıyor. JETP planı ayrıca şebekeye bağlı elektrik üretim filosu için 2030 emisyon üst sınırını 250 milyon ton olarak belirliyor. Bu kapsam, Enerji Mutabakatı'nın 446 milyon tonluk hedefinden daha dar.
Kalkınma bankaları reformları, jeotermal enerjiyi ve daha güçlü şebekeleri destekliyor
Asya Kalkınma Bankası (ADB), enerji sektöründeki değişimleri ve JETP ile uyumlu uzun vadeli temiz enerji yatırım planını desteklemek üzere politika reformlarına bağlı 500 milyon dolarlık bir krediyi onayladı. Bu tür finansman, fiziksel inşaatın yanı sıra yatırımların sürdürülmesi için gereken kuralları ve kurumları destekliyor.
ADB finansmanı, Muara Laboh'daki genişleme için 92,6 milyon doları ve Java'da iki jeotermal santral için 180 milyon doları da kapsıyor. Jeotermal enerji yer altındaki ısıdan yararlanıyor ve Endonezya'nın elektrik üretim kaynaklarına yerli bir yenilenebilir kaynak daha ekliyor.
ADB'nin PLN için onayladığı bir program, Java, Sumatra ve Sulawesi'deki şebekeleri güçlendirmek ve büyük ölçekli güneş ve rüzgâr projelerini desteklemek üzere ortakların katkılarıyla yaklaşık 470 milyon doları kapsıyor. Programın, toplam 1.800 megavat, yani 1,8 gigavat gücündeki projeler için 1 milyar doların üzerinde özel yatırımı harekete geçirmesi bekleniyor.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü; karma finansman, ulusal sürdürülebilirlik sınıflandırması, enerji tasarrufu sigortası ve emisyon ticaret sistemine yönelik teknik hazırlık çalışmaları üzerinde destek sağlıyor. Karma finansman, projeleri özel yatırımcılar için daha cazip hâle getirmek üzere farklı kaynaklardan gelen fonları bir araya getiriyor. Sürdürülebilirlik sınıflandırması, sürdürülebilirlik ölçütlerini karşılayan faaliyetlerin belirlenmesi için kategoriler oluşturuyor.
Enerji tasarrufu sigortası, verimlilik projesinin beklenenden daha az tasarruf sağlaması riskini ele alıyor. Emisyon ticaret sistemi, emisyon izinlerinin alınıp satılabileceği bir çerçeve oluşturuyor. Bu önlemler yatırım riskini azaltmayı ve dönüşüme daha fazla özel sermaye çekmeyi amaçlıyor.
Sözleşmeler ve tedarik süreçleri temiz elektriğin maliyetini belirliyor
Endonezya, geniş kaynak tabanına rağmen yıllardır bölgesel benzerlerinin gerisinde kalan yenilenebilir enerji yatırımlarını artırmaya çalışıyor. Katı yerli içerik kuralları, rekabetçi fiyatlarla ekipman teminini kısıtlayabilir ve yatırımların devreye alınmasını yavaşlatabilir. Yerel ortaklıkların zorunlu tutulması ve mülkiyet devrine getirilen kısıtlamalar, geliştiriciler ve kredi verenler için işleri karmaşıklaştırıyor.
Tedarik süreçleri karmaşık olabiliyor ve şeffaflıktan yoksun kalabiliyor. Çoğu durumda elektriğin tek alıcısı olan PLN, karşı taraf riskini de yoğunlaştırıyor. Bir proje geliştiricisi açısından bu, ödeme alabilmenin büyük ölçüde tek bir alıcının mali gücüne ve performansına bağlı olduğu anlamına geliyor.
Yenilenebilir enerji tarifeleri, yatırımcıların karşılaştığı riskleri karşılamakta yetersiz kalabilir; bazı elektrik alım anlaşmaları da uluslararası kredi verenlerin gerekliliklerini karşılamıyor. Elektrik alım anlaşması, alıcının bir santralin elektriğini hangi koşullarda satın alacağını belirliyor. Finansmana elverişli bir anlaşma, projenin gelir elde edip borçlarını geri ödeyebileceğine dair kredi verenlere yeterli güvence sağlıyor.
Şeffaf ihaleler, ihale öncesinde uygunluğu belirlenmiş sahalar, standartlaştırılmış ve dengeli sözleşmeler ile ödeme garantileri daha geniş bir yatırımcı kitlesini çekebilir. Üretim kısıntısına ilişkin açık kurallar da önemli. Üretim kısıntısı, bir üreticiden üretimini azaltmasının istenmesi anlamına geliyor; bu nedenle sözleşmeler, bunun gelirleri nasıl etkileyeceğini açıklamalı.
Döviz riskinden korunma olanakları, kur hareketlerinin yönetilmesine yardımcı olabilir. Daha hızlı izin süreçleri, öngörülebilir şebeke bağlantı prosedürleri ve esnek yerli içerik uygulamaları, yerli sanayinin zaman içinde gelişmesine imkân tanırken gecikmeleri azaltabilir.
PLN'nin kredi profili ve bilançosu, yatırımcı güveninde belirleyici olmaya devam ediyor. Beklenenden daha az kullanılan kömür santrallerine yapılan kapasite ödemeleri dahil olmak üzere geçmişten gelen maliyetleri azaltan düzenleyici destek, risk değerlendirmelerini ve finansman koşullarını iyileştirebilir. Kapasite ödemeleri, elektrik üretimine ihtiyaç duyulmasa da bir santralin hazır tutulması karşılığında yapılan ödemelerdir.
Kömür santrallerinin kapatılması sözleşmelere ve toplum desteğine bağlı
Kömür, Endonezya elektriğinin büyük bir bölümünü sağlamayı sürdürüyor ve çok sayıda santral uzun vadeli sözleşmeler kapsamında işletiliyor. Yerli fiyat tavanlarına rağmen kömür maliyetleri 2020'den bu yana yükseldi. Bazı bölgelerde elektrik arzının talebi aşması da PLN'nin ihtiyaç duymadığı kapasite için ödeme yapmasına yol açtı.
Yaşlanan kömür santralleri daha yüksek bakım harcamaları, kullanılmayan elektrik için yapılan ödemeler ve işletme ömürlerini uzatmak amacıyla maliyetli yenileme çalışmaları gerektirebilir. Kurallar artık bazı durumlarda erken kapatmaya izin veriyor; ancak uygulamadaki anlaşmalar için açık varlık bilgileri, çevresel yükümlülükler ve tazminat düzenlemeleri gerekiyor. Belirli kapatma tarihleri açıklanmadı.
PLN'ye ait santrallerde varlıkların elden çıkarılması ve kamu-özel sektör ortaklıkları, kontrollü kapatmayı ve sahaların yeni amaçlarla kullanılmasını destekleyebilir. Bağımsız enerji üreticilerine ait santrallerde ise kalkınma bankaları ve özel yatırımcılardan sağlanan karma finansman, önlenen emisyonlara bağlı dönüşüm kredileri karşılığında santrallerin daha erken kapatılmasını finanse edebilir.
Endonezya'nın varlık fonu, kapatma düzenlemelerinin standartlaştırılmasına, birden fazla anlaşmanın bir araya getirilmesine ve işlem maliyetlerinin azaltılmasına yardımcı olabilir. Bir grup santralin portföy yaklaşımıyla ele alınması, her santral için ayrı ayrı pazarlık yapmaya kıyasla süreci daha tutarlı hâle getirebilir.
Çalışanların ve santrallerin yakınındaki toplulukların da finansmana ve karar süreçlerinde söz hakkına ihtiyacı var. Tanınma, telafi, dağıtım ve usul adaletini kapsayan adil geçiş çerçeveleri; kimlerin etkilendiğini, hangi zararların giderilmesi gerektiğini, maliyet ve faydaların nasıl paylaşılacağını ve planlamaya kimlerin katılacağını belirlemeye yardımcı oluyor.
Bu çerçeveler, çalışanların yeniden eğitilmesi, toplulukların kalkınması ve kirliliğin temizlenmesi için yapılacak harcamalara yön verebilir. Kapatmalar zarar yaratmadan önce desteğin başlamasını sağlayacak önleyici adımların sıralanmasına da yardımcı olabilir. Dolayısıyla kömürden çıkışın maliyeti, hem santral anlaşmasını hem de geçim kaynakları bu santrallere bağlı kişilerin dönüşüm sürecini kapsıyor.
İstihdam, sağlık ve petrol ithalatı ekonomik gerekçeleri güçlendiriyor
Araştırmacıların modellemeleri, yenilenebilir enerji yatırımlarının enerji verimliliği çalışmalarıyla bir arada yürütülmesinin hızla artan elektrik talebini karşılayıp kirliliği azaltabileceğine işaret ediyor. JETP ile uyumlu bir senaryo, 2030'a kadar şebekeye bağlı 52 gigavatın üzerinde yenilenebilir enerji kapasitesini ve iletim hatlarının geliştirilmesini öngörüyor.
Bu inşaat faaliyetleri, bu on yıl içinde güneş enerjisi teknisyenleri, rüzgâr türbini teknisyenleri, şebeke mühendisleri ve inşaat işçileri dahil yüz binlerce kişiye istihdam sağlayabilir. Uzun vadeli araştırmalar, güneş, rüzgâr, hidroelektrik ve jeotermal enerjinin, ilerleyen dönemde nükleer enerji ve yeşil hidrojenin genişlemesiyle 2050'ye kadar yenilenebilir enerji inşaatında 1 milyona yakın, elektrik üretiminde ise yaklaşık 1,8 milyon iş öngörüyor.
Endonezya, 1990'ların sonlarından bu yana ithal petrole daha bağımlı hâle geldi. Yerli yenilenebilir kaynaklar ve elektrikli ulaşım bu bağımlılığı azaltabilir. Bir senaryo, petrol ithalatının 2050'ye kadar günde yaklaşık 1,23 milyon varil azalabileceğini; bunun fiyat şoklarına maruz kalma riskini düşürüp altyapı ve sosyal programlar için kamu kaynaklarını serbest bırakabileceğini tahmin ediyor.
Araştırmacılar, Endonezya'nın yenilenebilir enerji sektörüne yatırılan her 1 milyar doların ekipman, kurulum ve hizmet değer zincirleri üzerinden yaklaşık 1,41 milyar dolarlık beklenen getiri yaratabileceğini tahmin ediyor. Bu faaliyetler, ekonomik faydaları bir santralin işletilmesinin ötesine yayıyor.
Fosil yakıt santralleri, solunum ve kalp-damar hastalıklarıyla ilişkilendirilen ince partikül maddeler ve başka kirleticiler salıyor. Temiz enerji hedeflerine ulaşılması her yıl on binlerce erken ölümü önleyebilir, sağlık harcamalarını azaltabilir ve işe gidilemeyen günleri düşürerek verimliliği artırabilir. İstihdam, sağlık ve enerji güvenliği kazanımları da emisyonları azaltma gerekçelerini güçlendiriyor.
Çin yatırımları daha büyük bir yerli sanayiyi destekleyebilir
Çin, hem yatırımcı hem teknoloji tedarikçisi olarak önemli bir ortak hâline geliyor. Cakarta merkezli düşünce kuruluşlarının tahminlerine göre, 2025-2034 döneminde Çin'den gelen mevcut enerji finansmanının tamamının yenilenebilir kaynaklara yönlendirilmesi 144 trilyon IDR'ye, yaklaşık 9 milyar dolara varan kaynak sağlayabilir.
Bu tutar, Batı Java'daki Cirata yüzer güneş enerjisi santrali ölçeğinde onlarca büyük güneş enerjisi projesini finanse edebilir. Çinli bir yüklenici tarafından inşa edilen Cirata, 2023'te işletmeye alındı ve Endonezya'nın güneş enerjisi üretim kapasitesini artırdı. Daha geniş bir proje havuzu binlerce kişiye istihdam sağlayabilir ve ölçek ekonomileri sayesinde teknoloji maliyetlerini düşürebilir.
Endonezya'nın yerel faydaları artırabilmesi için mühendislik kapasitesini, bileşen üretimini ve mesleki eğitimi güçlendirmesi gerekiyor. İstikrarlı yeşil yatırım kuralları, şeffaf tedarik süreçleri ve esnek yerli içerik stratejileri; yerli sanayiyi desteklerken Çinli ve diğer yabancı yatırımcıların ülkede daha kapsamlı faaliyetler geliştirmesine yardımcı olabilir.
Çin'in yurt dışı finansmanı kömürden daha yeşil ve küçük ölçekli projelere yöneliyor; kamu finansmanı ise geçen on yılın ortalarından bu yana geriliyor. Açık politikalar, finansmana elverişli sözleşmeler ve modern şebekeler projeleri cazip kıldığı sürece özel ticari finansmanın sürmesi muhtemel.
2034'e kadar başarıya ulaşmak, daha hızlı ve rekabetçi ihaleleri, riski azaltan standart sözleşmeleri ve güvenilir ödeme performansını da gerektiriyor. Verimsiz kömür santrallerinin erken kapatılmasına yeniden eğitim ve hedefli yerel yatırımlar eşlik edecek. Temiz enerji teknolojileri ve elektrikli araçlar için yerli tedarik zincirleri, nitelikli istihdamı destekleyecek.
Kadınları da kapsayan işe alım ve eğitim programları, teknik ve yöneticilik pozisyonlarında daha fazla kadının yer almasını sağlayabilir. Açık izleme platformları ilerlemeyi takip edip inşaatın takvime uygun ilerlemesine yardımcı olacak. Endonezya'nın görevi, bu finansal, endüstriyel ve toplumsal önlemleri inşa etmeyi planladığı fiziksel elektrik şebekesiyle buluşturmak.
Bilinmesi Gerekenler
- Enerji Bakanlığı, yenilenebilir elektriğe geçiş için yaklaşık 3.000 trilyon Rp, yani 179 milyar dolar gerektiğini tahmin ediyor.
- PLN'nin 2025-2034 planı 69,5 gigavat ek kapasiteyi, 47.758 devre kilometre iletim hattını ve 107.950 megavolt amper trafo kapasitesini kapsıyor.
- Kapasite tahsisi, 42,6 gigavat yenilenebilir enerji, 10,3 gigavat depolama ve 16,6 gigavat fosil yakıt santrali içeriyor.
- Enerji Mutabakatı, yenilenebilir kaynakların birincil enerjideki payının 2029'a kadar yüzde 23'e çıkmasını ve 2030'a kadar yıllık emisyonların 446 milyon tonla sınırlandırılmasını hedefliyor.
- SEforALL, 2030'a kadar toplam 4.000 trilyon IDR finansmana ihtiyaç olduğunu tahmin ediyor. İklim finansmanı akışlarının dört kattan fazla artması gerekiyor.
- JETP 20 milyar dolar seferber etmeyi hedeflerken yatırım planı 97,3 milyar dolarlık ihtiyaç ve 400 öncelikli proje için yaklaşık 67 milyar dolar belirliyor.
- ADB finansmanı politika reformlarını, jeotermal projeleri, daha güçlü şebekeleri ve güneş ile rüzgâr enerjisine özel sektör yatırımlarını destekliyor.
- Sözleşme reformu, tedarik süreçlerinde şeffaflık, çalışanlara ve topluluklara destek; yatırım ve kömürden çıkış açısından merkezi öneme sahip.
- Temiz enerji senaryoları önemli istihdam ve sağlık faydalarının yanı sıra petrol ithalatında düşüş öngörüyor; Çin yatırımları da yenilenebilir enerji tedarik zincirlerinin büyümesine yardımcı olabilir.






