Büyüme ve Kur Değişimleri Japonya’yla Aradaki Farkı Daraltırken Hindistan Dünya Ekonomisinde Dördüncü Sıraya Yaklaşıyor

12 dakikalık okuma
India economic growth 2025: Global economic conditions to weaken in ...

Trilyon dolarlık yarış, küçük bir farkla sonuçlanıyor

Uluslararası Para Fonu’nun Nisan 2025 tarihli görünümünde iki ülkenin neredeyse başa baş gösterilmesiyle Hindistan, dünyanın dördüncü büyük ekonomisi olarak Japonya’yı geride bırakmaya hazırlanıyor. IMF, Hindistan’ın nominal gayrisafi yurt içi hasılasını (GSYH) 2025’te yaklaşık 4,187 trilyon dolar, Japonya’nınkini ise yaklaşık 4,186 trilyon dolar olarak öngörüyor. Yuvarlanmış bu rakamlar arasındaki fark yaklaşık 1 milyar dolar; her iki ekonominin büyüklüğü düşünüldüğünde son derece küçük bir marj.

İçindekiler
  1. Trilyon dolarlık yarış, küçük bir farkla sonuçlanıyor
  2. Tahminlerde neden hem 2025 hem de Mart 2026 geçiyor?
  3. Sıralama neyi ölçüyor?
  4. Yatırımlar Hindistan’ın kapasitesini artırıyor
  5. Fabrikalar, hizmetler ve dijital ödemeler
  6. Japonya’nın güçlü yönleri yavaş büyüme ve zayıf yenle karşı karşıya
  7. Ulaşılabilecek sıradaki ekonomi Almanya
  8. Hindistan’ın ivmesini neler yavaşlatabilir?
  9. Daha büyük ekonomi, gelir farkını ortadan kaldırmıyor
  10. İş kararları ve uluslararası ilişkiler
  11. Öne Çıkan Noktalar

12 Kasım 2025 itibarıyla sıralamadaki bu değişikliğin ne zaman gerçekleşeceği beklentilere, raporlama takvimlerine ve döviz kurlarına bağlılığını koruyor. IMF projeksiyonlarına göre sıralama değişikliği 2025 içinde ya da Hindistan’ın Mart 2026’da sona eren mali yılının sonunda gerçekleşebilir. 2025 ortası itibarıyla eldeki en güncel gerçekleşmiş veriler Hindistan’ı hâlâ beşinci sırada gösteriyordu.

Hindistan’ın yükselişinde, Japonya’nın zayıf büyümesi ve değer kaybeden para birimine eşlik eden hızlı ekonomik genişleme etkili. Çeşitli tahminler, yatırımlar, tüketim ve genç iş gücünün desteğiyle Hindistan’da hem 2025 hem de 2026’da büyümenin yüzde 6’nın üzerinde olacağına işaret ediyor. Japonya’nın 2025’te yaklaşık yüzde 0,6 büyümesi bekleniyor. Yen zayıf kalırsa, ülke ekonomisinin dolar cinsinden büyüklüğü kabaca yatay seyredebilir.

Dördüncü sıraya çıkması Hindistan’ı yalnızca ABD, Çin ve Almanya’nın gerisine yerleştirecek. Aynı zamanda Hindistan, nominal GSYH bakımından Asya’nın ikinci büyük ekonomisi olacak. Çin, 2010’da Japonya’yı geride bırakarak bölgenin en büyük ekonomisi hâline gelmişti; Hindistan’ın beklenen yükselişi Asya’daki ekonomik dengelerde bir başka değişime işaret ediyor.

Hindistan ve Japonya yıllardır birbirine yaklaşıyor. Yirmi yıl önce trilyon dolarlarla ölçülen fark, yuvarlama, döviz hareketleri ya da güncellenen tahminlerin sıralamayı etkileyebileceği kadar daraldı. Hindistan’ın artan iç üretim kapasitesi ve Japonya’nın uzun süredir devam eden yavaş nominal büyümesi, kesin zamanlama farklılık gösterse de bu yönelimi açıklıyor.

Reklam

Tahminlerde neden hem 2025 hem de Mart 2026 geçiyor?

Japonya, ocak-aralık dönemini kapsayan takvim yılına göre GSYH verilerini açıklıyor. Hindistan’ın resmi tahminleri ise genellikle nisan-mart dönemini kapsayan mali yıl üzerinden ele alınıyor. Bu nedenle Hindistan’ın 2025-2026 mali yılı, Japonya’nın 2025 takvim yılından üç ay sonra, Mart 2026’da sona eriyor.

Bu dönemleri karşılaştırmak, tam olarak aynı ayları kapsayan bir karşılaştırmaya kıyasla sıralama değişikliğini daha erken gösterebilir. Yeni Delhi’deki bazı yetkililer, farklı raporlama dönemlerini kapsayan IMF projeksiyonlarına dayanarak yeni sıralamadan söz etti. Buna karşılık, tamamlanmış ekonomik verilere göre Hindistan 2025 ortasında hâlâ beşinci sıradaydı. Tahmin, bir ekonominin ne üreteceğini öngörür; gerçekleşmiş veri ise geride kalmış bir dönemdeki üretimi ölçer.

Döviz kurları da tabloya hareketlilik katan bir başka unsur. Uluslararası nominal GSYH sıralamalarında ülkelerin üretimi ABD dolarına çevrilir. Yen dolar karşısında değer kaybederse, yen cinsinden aynı miktardaki Japon üretimi dolar cinsinden daha küçük görünür. Dolayısıyla Japonya’nın dolar cinsinden GSYH’si, ülke ekonomisi değişmese bile düşebilir.

Japonya Merkez Bankası, yıllarca çok düşük faiz oranları uyguladıktan sonra politikasını ayarlarken yen zayıf kalmayı sürdürüyor. Diğer ülkelerde faizler keskin biçimde yükselerek Japonya’yla aradaki farkı açtı. Hindistan rupisi ise buna kıyasla daha istikrarlı seyretti. Yen üzerindeki baskı devam ederken bu durum, Hindistan’ın dolar cinsinden Japonya’ya yaklaşmasını belirginleştiriyor.

Capital Economics’in Asya Pasifik biriminin başındaki Marcel Thieliant, iki ülkenin yakınsamasını birkaç yıldır izliyor. Şirketinin mevcut tahminindeki zamanlamayı şöyle ifade etti:

Mevcut tahminlerimize göre Hindistan’ın Japonya’yı 2026’da geride bırakmasını bekliyorduk.

IMF’nin 2025 temel senaryosu ile 2026’ya işaret eden özel sektör tahminleri, zamanlamaları farklı olsa da benzer bir gelişmeyi anlatıyor. İki ekonominin ne zaman yer değiştireceğini raporlama dönemleri, büyüme varsayımları ve döviz kurları belirliyor.

Reklam

Sıralama neyi ölçüyor?

Nominal GSYH, üretilen mal ve hizmetlerin cari piyasa fiyatlarıyla değerini ölçer. Bu toplamın dolara çevrilmesi, ulusal ekonomilerin büyüklüklerini karşılaştırmak için ortak bir para birimi sağlar. Sonucu hem üretim miktarı hem de ödenen fiyatlar etkiler.

Genellikle PPP kısaltmasıyla anılan satın alma gücü paritesi farklı bir karşılaştırma sunar. Yerel fiyatları hesaba katarak aynı miktardaki parayla farklı ülkelerde farklı miktarlarda mal ve hizmet alınabileceğini dikkate alır. Hindistan bu ölçüte göre Çin ve ABD’nin ardından zaten üçüncü sırada.

Japonya’nın geride bırakılmasıyla beklenen yükseliş, nominal GSYH’yle ilgilidir. Uluslararası finansal akışlara, döviz cinsinden borçları yönetme kapasitesine ve küresel şirketlerin kararlarına ışık tuttuğu için bu ölçüt finans piyasalarında ve resmi açıklamalarda yaygın biçimde kullanılır. Hindistan’ın PPP sıralaması ile nominal GSYH sıralaması, aynı ekonominin farklı yönlerini ortaya koyar.

Yatırımlar Hindistan’ın kapasitesini artırıyor

Hindistan’ın büyümesinde, kamu sermaye harcamalarının birkaç yıldır artması da etkili. Karayolları, yük koridorları, kent içi ulaşım ve enerji ağları; işletmelerin mal, iş gücü ve elektriği taşımak için ihtiyaç duyduğu bağlantıları iyileştiriyor.

Ulaşım ve lojistiğin gelişmesi teslimat maliyetlerini düşürebilir ve gecikmeleri azaltabilir. İnşaat harcamaları, çimento ve metallere yönelik talebi ve büyük projelere tedarik sağlayan küçük şirketlerin işlerini de destekler. Bu etkiler, altyapı yatırımlarının ötesine geçerek ekonominin başka alanlarına yayılır.

Özel sektör yatırımları, kamu harcamalarını kademeli olarak izliyor. Banka bilançolarının güçlenmesi ve takipteki kredilerin önceki on yıla göre azalması bu geçişi destekliyor. Takipteki krediler, borçluların koşullara uygun şekilde geri ödemediği borçlardır; bu tür kredilerin azalması, bankaları yeni faaliyetleri finanse etmek için daha güçlü bir konuma getirir.

Hindistan’daki yatırım döngüsü, hane halkı tüketimi ve genç iş gücüyle birlikte ilerliyor. Üretken kapasiteye yönelik sürekli harcamalar gelecekteki üretimi destekleyebilir; daha iyi altyapı da günlük işletme maliyetlerini düşürür. Ülke bu dönüşümün hâlâ ortasında. İmalat sanayisinin payı Doğu Asya standartlarına göre mütevazı ve istihdam artışının daha geniş kesimlere yayılması gerekiyor.

Reklam

Fabrikalar, hizmetler ve dijital ödemeler

Hindistan; elektronik, güneş enerjisi ekipmanları ve özel kimyasallar alanlarında üretim ölçeğini büyütmeye çalışıyor. Üretimi teşvik eden programlar, büyüyen iç pazar ve Doğu Asya’nın bazı bölgelerinde yükselen iş gücü maliyetleri, çok uluslu şirketleri Hindistan’daki kapasitelerini artırmaya yöneltti.

Son yıllarda cep telefonu montajı şimdiden genişledi. Sıradaki sınav, yalnızca montaja odaklanmak yerine fabrikaların ihtiyaç duyduğu parça ve makinelerin daha fazlasını üretmek. Daha derin tedarik zincirleri, daha yüksek ücretli işleri destekleyebilir ve ihracata daha kalıcı bir temel sağlayabilir.

Hizmetler, Hindistan’ın en güvenilir büyüme kaynağı olmayı sürdürüyor. Bilgi teknolojileri ve iş hizmetleri, yurt dışındaki müşterilerden dolar geliri elde ederek mal ihracatının zayıfladığı dönemlerde ekonomiyi destekliyor. Bu hizmetlerin uluslararası satışlarını sürdürebilmesi, Hindistan’ın küresel ölçekte çalkantılı bir dönemi atlatmasına yardımcı oldu.

Hindistan’da ülke çapındaki dijital altyapı; kimlik, ödemeler ve veri paylaşımına yönelik rıza süreçlerini birbirine bağlıyor. Anlık ödemeler ve düşük maliyetli dijital finans hizmetleri, milyonlarca küçük işletmeyi ve tüketiciyi resmi işlemlere dâhil etti. Daha kolay yapılabilen ve kayda geçen ödemeler, günlük ticaretteki engelleri azaltıyor.

Bu kayıtlar, ülke genelindeki mal ve hizmet vergisi kapsamında vergi tahsilatını da destekliyor ve kredi notlamasını iyileştiriyor. Kredi notlaması, kredi verenlerin borçlunun geri ödeme kapasitesini değerlendirmek için kullandığı yöntemdir. Dijital yenilikler ve daha iyi lojistik, son on yılda günlük işletme faaliyetlerinde verimliliği artırdı.

Hindistan’ın hizmetleri, yatırımları ve imalat sanayisini geliştirme hedefleri, birden fazla büyüme kaynağı sunuyor. İstihdam alanındaki zorluk, kazanımları yerleşik şirketlerin ve büyük şehirlerin dışına taşımak; özellikle çalışanların daha çok üretip daha fazla kazanabileceği imalat ve hizmet sektörlerine yaymak.

Japonya’nın güçlü yönleri yavaş büyüme ve zayıf yenle karşı karşıya

Japonya, ileri imalat sanayisinde güçlü temellere sahip, büyük ve gelişmiş bir ekonomi olmayı sürdürüyor. Ülkenin nominal GSYH sıralamasında yıllarca süren düşük enflasyon, bazı dönemlerde yaşanan fiyat düşüşleri, üretimin parasal değerindeki çok yavaş büyüme ve son yıllardaki keskin kur kaybı etkili oldu.

Düşük enflasyon, fiyatların nominal GSYH büyümesine katkısının sınırlı kalması demek. Fiyatların düştüğü deflasyon dönemleri bu toplamı daha da baskılayabilir. Yenin değer kaybetmesi ise ülke içindeki üretim görece istikrarlı kalsa bile Japon üretiminin dolar cinsinden değerini düşürür.

Reklam

Japonya’nın yaşlanan nüfusu ve küçülen iş gücü de potansiyel büyüme hızını aşağı çekiyor. Hükümet, kadınların daha fazla istihdama katılmasını teşvik etti ve göçü artırdı; bu alanlarda bir miktar ilerleme kaydedildi. Demografik baskılar güçlü olmayı sürdürürken, uluslararası rekabet gücü yüksek birkaç sektör dışındaki verimlilik artışı istikrarlı olmadı.

Bu yapısal koşullar, Japonya’nın potansiyel büyümesini yüzde 1’e yakın bir düzeyde sınırlıyor. Potansiyel büyüme, iş gücü ve üretken kapasite gelişirken ekonominin sürdürebileceği büyüme hızıdır. Yenin zayıflığı, bu büyümenin dolar cinsinden değerini daha da azaltıyor.

Japonya Merkez Bankası, diğer merkez bankaları faiz oranlarını yükseltirken yıllarca faizleri sıfıra yakın düzeyde tuttu. Aradaki farkın açılması yen üzerinde baskı yarattı. Japon merkez bankası faizleri artırmaya başlamış olsa da politikası ABD ve Avrupa’dakilere kıyasla daha gevşek.

IMF, daha güçlü geçen 2023’ün ardından Japonya’nın 2025’te yaklaşık yüzde 0,6 büyümesini bekliyor. Enflasyon önceki düşük seviyelerinden yükseldi, ancak ücretler ve tüketim buna henüz tam olarak uyum sağlamadı. Fiyat değişimleri hesaba katıldıktan sonra üretimdeki değişimi ölçen reel büyümenin sınırlı kalması, zayıf döviz kuruyla birleşince GSYH’nin dolara çevrilen değerini aşağı çekiyor.

Ulaşılabilecek sıradaki ekonomi Almanya

Dünyanın şu anda üçüncü büyük ekonomisi olan Almanya, Hindistan’ın sıradaki olası hedefi. Enerji maliyetleri, değişen küresel ticaret düzeni ve sanayideki dönüşüm üretimi baskılarken Almanya’da büyüme zayıf seyrediyor.

IMF, Hindistan GSYH’sinin 2028’e kadar yaklaşık 5,58 trilyon dolara ulaşacağını öngörüyor. Almanya’nın yavaş büyümesi ve Hindistan’ın yüzde 6’nın üzerinde büyümeyi sürdürmesi hâlinde bu seviye Hindistan’ın Almanya’yı geride bırakmasına yetecek. Bazı özel sektör tahminleri, büyüme ve döviz kurlarına bağlı olarak olası sıralama değişikliğini 2027 ile 2030 arasına yerleştiriyor.

Hindistan’ın 2025’te yaklaşık 4,187 trilyon dolar olan GSYH’sinin 2028’de 5,58 trilyon dolara yükselmesi, yaklaşık 1,393 trilyon dolara ya da kabaca üçte birlik bir artışa karşılık geliyor. Bunlar nominal dolar değerleri olduğu için artış, ekonomik büyüme, fiyatlar ve döviz kurlarının birleşik etkisini yansıtıyor.

Aradaki farkı kapatmak için Hindistan’ın yatırımları sürdürmesi, enflasyonu kontrol altında tutması ve hem mal hem de daha yüksek katma değerli hizmet ihracatını artırması gerekecek. Güvenilir elektrik, daha derin finans piyasaları ve yargı süreçlerinin daha hızlı sonuçlanması şirketlerin büyümesine yardımcı olur. Verimli ticaret lojistiği ve öngörülebilir politikalar da üretim teşvikleri kadar önemli.

Reklam

Hindistan’ın beklenen yükselişi için verilen tarihler sabit bir takvimden ziyade aşamalı bir süreci anlatıyor:

  • 2010: Çin, Japonya’yı geride bırakarak Asya’nın en büyük ekonomisi oldu.
  • Nisan 2025: IMF görünümü, Hindistan’ın 2025 nominal GSYH’sini yaklaşık 4,187 trilyon dolar, Japonya’nınkini ise yaklaşık 4,186 trilyon dolar olarak öngördü.
  • 2025 ortası: En güncel gerçekleşmiş veriler Hindistan’ı hâlâ beşinci sırada gösterdi.
  • Mart 2026: Hindistan’ın 2025-2026 mali yılı sona eriyor ve beklenen sıralama değişikliği için yeni bir raporlama dönemi sunuyor.
  • 2028: IMF, Hindistan GSYH’sinin yaklaşık 5,58 trilyon dolara ulaşacağını öngörüyor.
  • 2027-2030: Bazı özel sektör tahminleri, Hindistan’ın bu dönem içinde Almanya’yı geride bırakabileceğine işaret ediyor.

Hindistan’ın ivmesini neler yavaşlatabilir?

Hindistan’ın büyüme patikası, iş gücüne katılan kişiler için yeterli sayıda üretken iş yaratılmasına bağlı. Daha yüksek verimlilik sağlayan imalat ve hizmet sektörlerindeki istihdamın artması gerekiyor. Küresel ölçütlere göre kadınların iş gücüne katılımının düşük olması ise hane halkı gelirlerini ve etkin iş gücünü sınırlıyor.

Eğitim ve sağlık alanlarındaki eksiklikler, özellikle yeterince hizmet alamayan bölgelerde ve kırsal alanlarda çalışanların üretim kapasitesini kısıtlayabilir. Bu nedenle büyümenin bölgeler genelinde fırsatları artıracak kadar geniş tabana yayılması için daha iyi beceriler ve sağlık hizmetleri büyük önem taşıyor.

İklim şokları da başka bir risk. Sıcak hava dalgaları, düzensiz muson yağışları ve su sıkıntısı tarımı ve şehir yaşamını aksatabilir. Ticari gerilimler, gümrük tarifeleri ve küresel talebin yavaşlaması ihracatı ve Hindistan’a yönelen yatırım akışını etkileyebilir.

Kamu maliyesi de önemli. Harcama alanı daralırsa sübvansiyon taahhütleri ve sermaye harcamaları bütçe üzerinde baskı yaratabilir. Borcun sürdürülebilir bir seyir izlemesini sağlamak, devam eden yatırımlar için gerekli kaynakları korumanın bir parçası.

Politika devamlılığı ve öngörülebilir düzenlemeler, şirketlerin birkaç yıla yayılan projeler planlamasına yardımcı olur. Hindistan’ın lojistik ve dijital altyapı alanındaki kazanımları, zaman içinde sürdürülen iyileştirmelerin birbirini nasıl destekleyebileceğini gösteriyor. Büyümenin sürmesi için istihdam, eğitim ve sağlık alanlarında daha güçlü sonuçlarla birlikte bu kazanımların da devam etmesi gerekiyor.

Daha büyük ekonomi, gelir farkını ortadan kaldırmıyor

Hindistan’ın toplam ekonomik büyüklüğü Japonya’ya yaklaşırken kişi başına düşen ortalama gelir çok daha düşük kalıyor. IMF’nin 2024 tahminlerinde kişi başına GSYH Hindistan’da yaklaşık 2.700 dolar, Japonya’da ise yaklaşık 39.000 dolar. Bu rakamlara göre Japonya’da kişi başına düşen üretim Hindistan’ın yaklaşık 14 katı.

Kişi başına GSYH, ülkenin üretimini nüfusuna bölerek hesaplanır. Her hanenin elde ettiği geliri değil, geniş kapsamlı bir ortalamayı gösterir. Yerel fiyatlar satın alma gücü paritesiyle hesaba katılsa bile Hindistan’ın kişi başına üretimi Japonya’nın oldukça gerisinde.

Reklam

Hindistan’ın kalkınma alanındaki zorluğu, büyüyen ekonomik ölçeği insanların günlük yaşamlarını iyileştirmeye dönüştürmek. Resmi istihdamın artması, öğrenme sonuçlarının güçlenmesi, temel sağlık hizmetlerinin iyileşmesi ve sosyal güvenlik ağlarının genişlemesi bu sürecin merkezinde yer alıyor. Eyaletler ve sektörler arasında ilerleme eşit dağılmadı.

Büyük metropollerin dışında yaşayan kadınlar ve genç çalışanlar, büyümenin bir sonraki aşaması açısından özellikle önemli. Küresel GSYH sıralamasında üst basamaklara çıkmak ekonomik ağırlığı artırırken hanelerin refahındaki iyileşme, işlerin ve kamu hizmetlerinin niteliğine ve erişim alanına bağlı.

İş kararları ve uluslararası ilişkiler

Küresel şirketler, Hindistan’ın yükselişini satın alma gücü artan büyük bir pazarın genişlemesi olarak görüyor. Tedarik zincirlerini tek bir ülkeye bağımlılıktan kurtarma çabaları, elektronik, otomotiv parçaları ve özel kimyasallar alanlarında Hindistan’a daha fazla yatırım yönelmesini sağladı.

Sürekli büyüyen daha büyük bir ekonomi, sermaye akışlarını ve portföy kararlarını da etkiliyor. Ülkenin ekonomik ağırlığı değiştikçe küresel fonlar, Hindistan hisse senetleri ve tahvillerindeki yatırımlarını ayarlayabilir.

Hindistan’ın küresel üretimdeki payı arttıkça ticaret diplomasisi daha fazla önem kazanıyor. Büyük pazarlara erişim, gümrük işlemlerinin kolaylaştırılması ve yatırım anlaşmaları, şirketlerin sıradaki fabrikalarını nerede kuracağını belirlemeye yardımcı oluyor. Öngörülebilir koşullar hem iç pazardaki büyümeyi hem de uluslararası üretim ağlarını destekleyebilir.

Hindistan’ın ithalat ihtiyacı nedeniyle enerji güvenliği öncelik olmayı sürdürüyor. Yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması ve güvenilir bir elektrik şebekesi, kesintisiz enerjiye ihtiyaç duyan işletmeleri desteklerken küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı kırılganlığı azaltabilir.

Hindistan’ın Güney Asya ve Hint-Pasifik’teki bölgesel ortaklıkları ile ABD, Avrupa, Japonya ve Güneydoğu Asya’yla ilişkileri, büyümenin bir sonraki aşamasına zemin hazırlıyor. Japonya’yı geride bırakmasının beklenmesi, Hindistan’ın ekonomik ölçeğini daha görünür kılıyor; bu yükselişi sürdürmek için yatırımların devam etmesi ve nüfusun daha geniş kesimlerine fayda sağlaması gerekiyor.

Öne Çıkan Noktalar

  • IMF’nin Nisan 2025 tarihli görünümü, Hindistan’ın 2025 nominal GSYH’sini yaklaşık 4,187 trilyon dolar, Japonya’nınkini ise yaklaşık 4,186 trilyon dolar olarak öngörüyor.
  • Beklenen sıralama değişikliği, raporlama dönemlerine, büyümeye ve döviz kurlarına bağlı olarak 2025’te ya da Mart 2026’ya kadar gerçekleşebilir.
  • Çeşitli tahminler Hindistan’da 2025 ve 2026’da büyümenin yüzde 6’nın üzerinde olacağına işaret ediyor; IMF, Japonya’nın 2025’te yaklaşık yüzde 0,6 büyümesini bekliyor.
  • Hindistan satın alma gücü paritesine göre şimdiden üçüncü sırada. Japonya’yı geride bırakması, dolar cinsinden ölçülen nominal GSYH’yle ilgili.
  • Altyapı yatırımları, hizmet ihracatı, imalat sanayisinin genişlemesi ve dijital ödemeler Hindistan’ın büyümesini destekliyor.
  • Japonya’nın yaşlanan nüfusu, yavaş nominal büyümesi ve zayıf yeni, ülkenin dolar cinsinden GSYH sıralamasını aşağı çekiyor.
  • IMF, Hindistan GSYH’sinin 2028’e kadar yaklaşık 5,58 trilyon dolara ulaşacağını öngörüyor. Bazı özel sektör tahminleri, Almanya’yı olası geride bırakma zamanını 2027-2030 aralığına yerleştiriyor.
  • Hindistan’da kişi başına düşen GSYH Japonya’nın çok gerisinde. Bu nedenle istihdam, eğitim, sağlık hizmetleri ve fırsatlara daha geniş erişim öncelik taşıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir