Güney Kore, Daha Temiz Hidrojen İçin Amonyak Temelli Bir Yol Geliştiriyor

11 dakikalık okuma
Güney Kore, Daha Temiz Hidrojen İçin Amonyak Temelli Bir Yol Geliştiriyor

600 C'de çalışan reaktör, hidrojen tedarik zincirinde farklı bir yola işaret ediyor

Güney Koreli araştırmacılar, dönüşüm sırasında fosil yakıt yakmadan yüzde 99,97 saflıkta hidrojen üreten ve yaklaşık 600 C'de, yani 1.112 Fahrenheit derecede çalışan bir amonyak reaktörünü tanıttı. Kore Enerji Araştırma Enstitüsü'nde (KIER) yürütülen proje, daha temiz enerji alanındaki iki zorluğu bir araya getiriyor: karbon emisyonlarını azaltarak hidrojen üretmek ve hidrojeni ihtiyaç duyulan yerlere taşımak.

İçindekiler
  1. 600 C'de çalışan reaktör, hidrojen tedarik zincirinde farklı bir yola işaret ediyor
  2. KIER, hidrojeni amonyaktan nasıl ayırıyor?
  3. Amonyağı taşımak neden hidrojeni taşımaktan daha kolay?
  4. Ulsan'daki amonyak parçalama denemesinde ne başarıldı?
  5. Arıtılmış hidrojen ilk olarak nerelerde kullanılabilir?
  6. Alternatif bir motor amonyağı doğrudan kullanıyor
  7. Gemiler ve tanklar başka bir taşıma seçeneği sunuyor
  8. Hyundai'nin Ulsan fabrikası ve 2027 hedefleri
  9. Kore laboratuvarları başka üretim yöntemleri de geliştiriyor
  10. İklim açısından fayda, gemi limandan ayrılmadan önce başlıyor
  11. Önemli Noktalar

Gübre üretiminde yaygın olarak kullanılan bir kimyasal olan amonyak, moleküllerinde hidrojen taşır. Amonyağın bir katalizörle ısıtılması, moleküllerin hidrojen ve azota ayrılmasını sağlar. KIER daha sonra yakıt hücrelerinde kullanılmak üzere hidrojeni arıtır. Yakıt hücreleri, araçlara veya binalara elektrik sağlayabilen cihazlardır.

10 Kasım 2025 itibarıyla bu reaktör, Ulsan'daki amonyak parçalama denemelerini, amonyağı doğrudan yakan bir motoru, sıvı hidrojen taşıyan gemiler için yeni tasarımları ve 2027'de tamamlanması planlanan bir Hyundai Motor fabrikasını kapsayan daha geniş bir Kore girişiminin parçası. Her proje, yakıtın üretilmesinden taşınmasına ve kullanılmasına uzanan sürecin farklı bir aşamasını ele alıyor.

Hidrojen bugün otomobillere, otobüslere, trenlere ve gemilere güç sağlıyor; ayrıca deneme uçuşları yapan uçaklarda da kullanılıyor. Ancak hidrojenin büyük bölümü hâlâ doğal gazdan buhar metan reformasyonu yoluyla üretiliyor; bu süreç karbondioksit salımına yol açıyor. Suyu elektrik kullanarak hidrojen ve oksijene ayıran su elektrolizi ise rüzgâr veya güneş enerjisiyle çalıştırıldığında daha temiz bir üretim yolu sunuyor.

Güney Kore'nin amonyak çalışmaları, üretimin yanı sıra taşıma sorununu da ele alıyor. Hidrojenin yoğunluğu çok düşük olduğundan, büyük miktarları uzun mesafelere taşımak için sıkıştırmak veya aşırı düşük sıcaklıklarda sıvılaştırmak gerekiyor. Amonyak başka bir yol sunuyor: Hidrojeni taşınması daha kolay bir kimyasalın içinde gemiyle ulaştırmak, ardından müşteriye yakın bir noktada serbest bırakmak.

Reklam

KIER, hidrojeni amonyaktan nasıl ayırıyor?

KIER'in reaktörü, zorlu çalışma koşullarında gerçekleşen basit bir kimyasal tepkimeden yararlanıyor. Amonyağın formülü NH3; yani her molekülünde bir azot atomu ve üç hidrojen atomu bulunuyor. Amonyak parçalandığında iki molekül, bir azot gazı molekülü ve üç hidrojen gazı molekülü oluşturuyor.

Platinle aynı grupta yer alan değerli bir metal olan rutenyum, tepkimenin gerçekleşmesine yardımcı oluyor. Kimyasal tepkimenin gerçekleşmesini kolaylaştıran bu tür maddelere katalizör deniyor. Yaklaşık 600 C'de iyi performans gösterdiği için rutenyum, amonyak parçalamada yaygın olarak tercih ediliyor. KIER, ek bir arıtma aşamasından önce bu katalitik yöntemden yararlanıyor.

Parçalama ünitesinden çıkan gaz; hidrojen, azot ve tepkimeye girmemiş eser miktarda amonyak içeriyor. Yakıt hücreleri çok daha temiz bir hidrojen kaynağı gerektirdiğinden sistem, rafinerilerde de kullanılan bir ayırma yöntemi olan basınç salınımlı adsorpsiyondan yararlanıyor.

Basınç salınımlı adsorpsiyonda gaz, basınç altında kirleticileri tutan gözenekli malzeme yataklarından geçiriliyor. Basınç düşürüldüğünde yataklar tuttukları maddeleri salarak yeniden kullanılabilir hâle geliyor. Birden fazla yatak sırayla gazları ayırıp yenileniyor ve böylece yüksek saflıkta hidrojen sürekli olarak elde ediliyor.

KIER, ekipmanı borular, hortumlar, göstergeler ve silindirlerle donatılmış kare biçimli metal bir çerçevenin içine yerleştirilmiş reaktör olarak tanımlıyor. Kontrol sistemi, hidrokarbonları, yani fosil yakıtların başlıca bileşenlerini tüketen bir brülör yakmadan gerekli sıcaklığı korumaya yardımcı olmak için proses gazlarının bir bölümünü geri dönüştürüyor. Böylece dönüşüm aşamasındaki doğrudan karbondioksit emisyonları önleniyor.

Enstitünün belirttiği amaç, daha büyük ölçekli işletmelere uyarlanabilecek malzeme ve süreçlerden yararlanırken hidrojen tedarik zinciri boyunca karbondioksit salımını azaltmak. Yüzde 99,97 saflıkta hidrojen üretmek bu çabanın bir parçası; sistemi daha büyük ölçekte uygulanabilir hâle getirmek ise bir diğeri.

Amonyağı taşımak neden hidrojeni taşımaktan daha kolay?

Sıvı hidrojenin yaklaşık eksi 253 C'de tutulması gerekiyor. Bu nedenle gemilerde ve depolama tesislerinde son derece düşük sıcaklıkları koruyabilen özel tanklara ihtiyaç duyuluyor. Ayrıca sıvının bir bölümü ısınıp yeniden gaza dönüştüğünde oluşan kayıpların yönetilmesi gerekiyor. Bu taşıma sisteminin kurulması ve işletilmesi önemli yatırımlar gerektiriyor.

Amonyak yaklaşık eksi 33 C'de veya ılımlı bir basınç altında sıvılaşıyor. Kimya sektörü amonyağı hâlihazırda büyük hacimlerde dünyanın dört bir yanına taşıyor. Bu da enerji şirketlerine üzerine yeni bir ağ kurabilecekleri mevcut bir taşıma altyapısı sunuyor.

Hidrojen tedarik zinciri için önerilen süreç basit: Üreticiler, maliyetinin düşük olduğu yerlerde yenilenebilir enerji kullanarak hidrojen üretiyor ve amonyağa dönüştürüyor. Gemiler amonyağı enerji talebinin yüksek olduğu pazarlara taşıyor. Varış noktasındaki bir parçalama tesisi de yerel kullanıcılar için hidrojeni açığa çıkarıyor.

Reklam

Japonya ve Güney Kore, rüzgâr ve güneş enerjisi projeleriyle bağlantılı yeşil amonyağı ithal etmeye ilgi duyduklarını belirtti. Buradaki avantaj, yenilenebilir enerji kaynaklarının bol olduğu bölgeleri, depolanması ve taşınması hidrojenin kendisinden daha kolay olan bir molekül aracılığıyla sanayi pazarlarına bağlayabilmek.

Ulsan'daki amonyak parçalama denemesinde ne başarıldı?

Syzygy Plasmonics ve Lotte Chemical, Ulsan'da tamamen elektrikle çalışan bir amonyak parçalama sistemini denedi. Ünite yüzde 81 enerji verimliliğine ulaştı ve amonyağın yüzde 99'unu dönüştürürken günde yaklaşık 290 kilogram hidrojen üretti.

Denemede, üretilen her kilogram hidrojen için yaklaşık 11 kilovatsaat enerji tüketildiği bildirildi. Tasarımlar bu tüketimi kilogram başına 8 kilovatsaate düşürmeyi hedefliyor. Ortaklar, yerel talebi karşılamak üzere küçük ölçekli ticari bir tesis geliştirmeyi planlıyor ancak açılış tarihi açıklanmadı.

İki enerji değeri, planlanan iyileştirmenin boyutunu gösteriyor. Tüketimi 11 kilovatsaatten 8 kilovatsaate indirmek, kilogram başına 3 kilovatsaat, yani yaklaşık yüzde 27 tasarruf sağlayacak. Denemedeki günlük yaklaşık 290 kilogramlık üretim aynı kalırsa bu fark, günde yaklaşık 870 kilovatsaat tasarruf anlamına gelir.

Hidrojenin alt ısıl değeri, yani kullanılabilir enerji içeriğini ölçen değer, kilogram başına yaklaşık 33 kilovatsaattir. Bildirilen 11 kilovatsaatlik parçalama gereksinimi bunun yaklaşık üçte birine, 8 kilovatsaatlik hedef ise yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor. Bu değerler, hidrojeni açığa çıkarmak için gereken enerjiyi azaltmanın işletme maliyetleri açısından neden önemli olduğunu gösteriyor.

Daha iyi katalizörler, ısının daha etkili biçimde yeniden kullanılması ve elektrikli ısıtmadaki iyileştirmeler, amonyak parçalamanın enerji maliyetini azaltabilir. Tamamen elektrikle çalışan sistemler, dönüşüm sürecinde rüzgâr ve güneş enerjisinden yararlanmayı da kolaylaştırıyor. Ulsan sonuçları, Güney Kore, Japonya ve enerji ihtiyacı yüksek diğer bölgelere hizmet edebilecek bir ithalat seçeneğine ilişkin pratik kanıt sunuyor.

Arıtılmış hidrojen ilk olarak nerelerde kullanılabilir?

Yakıt hücreli araçlarda çok temiz hidrojen gerekiyor; çünkü polimer elektrolit membran yığınlarının içindeki katalizörler safsızlıklara duyarlı. Bu yığınlarda hidrojenin elektriğe dönüştürülmesi sürecinin bir parçası olarak membran kullanılıyor. KIER'in bildirdiği yüzde 99,97 saflık, bu teknolojinin gereksinimleriyle uyumlu.

Reklam

Uygulamaya geçişte bölgesel merkezler öne çıkabilir. Bu tesisler amonyağı teslim alıp yerel olarak parçalayabilir, ardından arıtılmış hidrojeni dolum istasyonlarına dağıtabilir. Tersaneler, limanlar ve lojistik parkları, tehlikeli maddeleri ve yüksek hacimli enerji akışlarını zaten yönettikleri için doğal adaylar.

Binalar da olası kullanım alanlarından biri. KIER'in binalara yönelik hidrojen yakıt hücrelerini incelemesi, sabit elektrik üretiminin ulaşım uygulamalarının yanı sıra gelişebileceğine işaret ediyor. Böylece yerel bir hidrojen kaynağı birden fazla müşteri türüne hizmet edebilir.

Farklı kullanım alanları, arıtmayı önerilen tedarik zincirinin merkezî bir parçası hâline getiriyor. Amonyağı taşımak bir sorunu çözerken yakıt hücreleri gibi hassas ekipmanlarda kullanılabilecek saflıkta hidrojen sağlamak için KIER'in gösterdiği ek ayırma aşaması gerekiyor.

Alternatif bir motor amonyağı doğrudan kullanıyor

Kore Makine ve Malzeme Enstitüsü (KIMM), Hyundai Motor ve Kia, önce amonyağı hidrojene dönüştürmeyi gerektirmeyen bir yol üzerinde de çalışıyor. KIMM'in öncülüğündeki bir koalisyon, saf amonyağı doğrudan yanma odasına püskürten yüksek basınçlı bir motoru tanıttı.

Ekip, yakıt enjeksiyonunu değişken supap zamanlaması ve güçlendirilmiş ateşleme sistemiyle birkaç aşamada eşgüdümlü hâle getirerek kararlılığı ve gücü artırdı. Değişken supap zamanlaması, motor supaplarının ne zaman açılıp kapandığını ayarlayarak motorun gazları içeri alıp dışarı atma biçimini denetlemeye yardımcı oluyor.

Şirkete özgü bir egzoz arıtma sistemi, azot oksitleri ve yanmamış amonyağı azaltıyor. Azot oksitler hava kirleticileridir; yanmadan egzozdan çıkan amonyak da başka bir emisyon sorunu oluşturur. Bu nedenle egzoz arıtımı, yanmayı kararlı hâle getirmek için gereken ekipmanla birlikte motor tasarımının bir parçası.

Doğrudan enjeksiyon, gaz hâlindeki amonyağı dönüştüren bir reformere duyulan ihtiyacı ortadan kaldırarak bazı uygulamaları basitleştiriyor. Motor; deniz taşıtlarında tahrik, elektrik şebekesinden uzak bölgelerde enerji üretimi ve ağır vasıtalar için geliştiriliyor. 2027'ye yönelik uygulama planları inceleniyor.

KIMM'in motoru ile KIER'in parçalama ünitesi farklı kullanıcılara hizmet ediyor. Biri mekanik güç üretmek için amonyağı yakıyor; diğeri ise yakıt hücreleri gibi ekipmanlarda kullanılacak hidrojeni açığa çıkarıyor. Her iki yaklaşım da güvenilir amonyak tedarikine ve kimyasalın taşınmasıyla ilgili risklerin dikkatle yönetilmesine bağlı.

Gemiler ve tanklar başka bir taşıma seçeneği sunuyor

HD Korea Shipbuilding and Offshore Engineering (HD KSOE), vakum yalıtımı kullanan bir hidrojen taşıyıcı tankı için Amerikan Denizcilik Bürosu'ndan Ön Onay aldı. Tank, sıvı hidrojenin gerektirdiği eksi 253 C'ye yakın kriyojenik koşulları koruyacak şekilde tasarlandı.

Reklam

Şirket ve ortakları, 80.000 metreküp kapasiteli sıvılaştırılmış hidrojen taşıyıcısını inceliyor. Bu özel tanklar üzerindeki çalışmalar, mevcut amonyak taşıyıcılarının kullanımıyla paralel yürütülüyor ve iki taşıma yaklaşımının birlikte gelişmesine olanak tanıyor.

HD KSOE yöneticileri, tankla ilgili bu aşamayı enerji taşımacılığından kaynaklanan karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik daha geniş bir çabanın parçası olarak nitelendirdi. Şunları söylediler:

Enerji dönüşümünü ilerletmek ve net sıfır hedeflerine ulaşmak için dünyanın önde gelen şirketleriyle iş birliğimizi sürdüreceğiz.

Amonyak ve sıvı hidrojen taşımacılığı, gemiler ve depolama ekipmanları için farklı gereksinimler doğuruyor. Amonyak, yerleşik bir küresel deniz taşımacılığı ağından yararlanırken sıvı hidrojen, çok daha düşük sıcaklıklara dayanabilen ekipman gerektiriyor. Şirketler eksiksiz yakıt tedarik zincirleri kurmaya çalışırken Güney Kore her iki seçeneği de geliştiriyor.

Hyundai'nin Ulsan fabrikası ve 2027 hedefleri

Hyundai Motor, yeni nesil hidrojen yakıt hücreleri ve polimer elektrolit membranlı elektrolizörler üretecek yeni bir Ulsan tesisinin inşasına başladı. Yatırım 644 milyon doları aşıyor.

Fabrikanın 2027'de tamamlanması ve yılda yaklaşık 30.000 yakıt hücresi ünitesi üretmesi planlanıyor. Hyundai, temel hidrojen üretim teknolojilerini Güney Kore'de konumlandırırken performansı ve maliyeti iyileştirmeyi hedefliyor.

Yakıt hücreleri ve elektrolizörler farklı işlevler görüyor. Yakıt hücreleri elektrik üretmek için hidrojen kullanırken elektrolizörler elektrik kullanarak sudan hidrojen üretiyor. Her ikisinin de aynı tesiste üretilmesi, yeni fabrikayı hidrojen ekonomisinin hem üretim hem de tüketim ucunda konumlandırıyor.

Projelerin takvimleri ve hazır olma düzeyleri farklı. Tarihi belirlenmiş başlıca kilometre taşları şöyle:

  • 10 Kasım 2025: Güney Kore'nin hidrojen çalışmalarında bildirilen KIER reaktör gösterimi, Ulsan'daki elektrikli parçalama denemesi, amonyak motorunun tanıtılması, hidrojen tankı onayı ve Hyundai fabrikasının inşası yer alıyor.
  • 2027: Hyundai'nin Ulsan tesisinin tamamlanması ve yılda yaklaşık 30.000 yakıt hücresi ünitesi üretme kapasitesine ulaşması planlanıyor.
  • 2027: KIMM, Hyundai ve Kia'nın amonyak motorunu uygulamaya alma planları inceleniyor.

Üretim yatırımlarının, yeni tankların ve motor geliştirme çalışmalarının bir araya gelmesi, pilot projelerin daha geniş bir sanayi tedarik zincirine nasıl bağlanabileceğini gösteriyor. Syzygy ve Lotte'nin planladığı parçalama tesisi bu ağa yerel bir hidrojen kaynağı ekleyecek.

Kore laboratuvarları başka üretim yöntemleri de geliştiriyor

KIMM, 20 kilovat gücünde bir katı oksit elektroliz sistemi geliştirdi. Sistem, 3.000 saatten uzun süre verimli biçimde hidrojen üretti. Yüksek sıcaklıkta çalışan bu yöntem, elektrik tüketimini azaltmak için sanayi süreçlerinden elde edilen ısıdan yararlanabiliyor.

Çelik fabrikaları ve kimya tesisleri, süreçlerinde kullanılabilir ısı üretebildikleri için bu yaklaşımın olası ortakları arasında yer alıyor. Proje, yenilenebilir elektrikle çalışan elektrolizin ve taşıma aracı olarak amonyak kullanımının yanı sıra hidrojen üretmenin başka bir yolunu sunuyor.

Reklam

KIER bilim insanları, karbondioksiti sentetik yakıtlar için önemli bir bileşen olan karbonmonoksite dönüştüren bir katalizör de geliştirdiklerini bildirdi. Üniversite araştırma grupları ise elektrokimyasal hücreler kullanarak oda sıcaklığında yeşil amonyak üretme yöntemleri gösterdi.

Bu projeler farklı kimyasal aşamaları ele alıyor. Bazıları hidrojen üretiyor, bazıları amonyak üretmeyi hedefliyor, bir diğeri ise karbondioksiti yakıtlar için yapı taşına dönüştürüyor. Bir arada değerlendirildiğinde bu çalışmalar, Güney Kore'nin daha temiz yakıt üretimi ve tedariki arayışında incelenen teknoloji çeşitliliğini gösteriyor.

İklim açısından fayda, gemi limandan ayrılmadan önce başlıyor

Amonyağın üretim yöntemi, iklim açısından sağladığı faydanın büyük bölümünü belirliyor. Fosil yakıtlardan elde edilen hidrojenle üretilen amonyağın karbon ayak izi yüksek. Bu amonyak daha sonra parçalanıp hidrojene dönüştürüldüğünde, üretim sırasında ortaya çıkan emisyonlar yakıtın tedarik zincirinde yer almaya devam ediyor.

KIER'in hidrokarbon yakan bir brülör kullanmaması, dönüşüm sırasındaki doğrudan emisyonları önlüyor. Daha temiz bir tedarik zinciri için amonyağı üretmek, taşımak ve hidrojeni açığa çıkarmak üzere kullanılan enerjinin de dikkate alınması gerekiyor. Rüzgâr ve güneş enerjisi projeleriyle bağlantılı yeşil amonyak, zincirin üretim aşamasını ele almayı amaçlıyor.

Amonyağın veya hidrojenin kömür ya da gaz santrallerinde birlikte yakılması da temkinli yaklaşımlara yol açtı; çünkü toplam enerji ve lojistik maliyetleri, iklim açısından sağlanan faydayı sınırlı bırakabiliyor. Hidrojenin erken dönemde öne çıkan kullanım alanları arasında çelik üretimi, kimya, deniz taşımacılığı ve mevsimsel enerji depolama bulunuyor. Bu sektörlerde elektriği doğrudan kullanmak zor olabiliyor.

Koreli planlamacılar hedefler ve standartlar geliştirirken bu ödünleşimleri değerlendiriyor. Hidrojenin nerede kullanılacağına karar vermek, nasıl üretilip taşınacağını belirlemek kadar önemli.

Amonyak zehirli ve keskin kokulu olduğu için taşınması sırasında izleme, havalandırma ve acil durum planları gerekiyor. Motorlarda azot oksitleri denetlemek için egzoz arıtımı şart. Parçalama tesislerinde ise katalizörlerin ve membranların dayanıklılığı izlenmeli, kompresör ve pompaların bakımı yapılmalı.

İzlenmesi gereken pratik göstergeler açık: kilogram hidrojen başına elektrik tüketimi, güvenilir arıtma, motor emisyonlarının kontrolü, amonyağın güvenli taşınması ve yeşil amonyağa erişim. Daha büyük ölçekli gösterimler; reaktörlerin, gemilerin, fabrikaların ve son kullanıcıların birlikte nasıl çalışabileceğini ortaya koymaya yardımcı olacak.

Önemli Noktalar

  • KIER, dönüşüm sırasında fosil yakıt yakmadan yüzde 99,97 saflıkta hidrojen üreten, yaklaşık 600 C'de çalışan bir amonyak parçalama sistemini tanıttı.
  • Reaktör rutenyum katalizörü, basınç salınımlı adsorpsiyon ve geri dönüştürülen proses gazlarından yararlanıyor.
  • Syzygy Plasmonics ve Lotte Chemical'ın Ulsan'daki denemesi yüzde 81 verimliliğe, yüzde 99 dönüşüme ulaştı ve günde yaklaşık 290 kilogram hidrojen üretti.
  • Ulsan sisteminde kilogram hidrojen başına yaklaşık 11 kilovatsaat enerji kullanıldı; tasarımlar bu değeri 8 kilovatsaate düşürmeyi hedefliyor.
  • KIMM, Hyundai ve Kia, 2027'de uygulamaya alınması planlanan ve bu planları hâlâ incelenen saf amonyakla çalışan bir motoru tanıttı.
  • HD KSOE, sıvı hidrojen tankı için Ön Onay aldı ve 80.000 metreküp kapasiteli bir taşıyıcıyı inceliyor.
  • Hyundai'nin Ulsan fabrikası 644 milyon doları aşan bir yatırımı temsil ediyor ve 2027'de tamamlanması planlanıyor.
  • Daha temiz hidrojen; amonyak üretimine, dönüşüm için gereken enerjiye, taşımacılığa, güvenliğe ve son kullanım alanının seçimine bağlı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir