Japonya’da doğumlar düşerken yabancı ebeveynlerin bebek sayısı rekor kırarak 22.878’e ulaştı

11 dakikalık okuma
Japonya’da doğumlar düşerken yabancı ebeveynlerin bebek sayısı rekor kırarak 22.878’e ulaştı

Nüfus küçülürken bebeklerin giderek artan bir bölümü

Japonya’da 2024 yılında yabancı uyruklu ebeveynlerden 22.878 bebek dünyaya geldi. İlk kez 20.000’i aşan bu rekor sayı, ülkede doğan bebeklerin yaklaşık yüzde 3,2’sini oluşturdu. Hem sayı hem de oran tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşırken, doğumların azaldığı ve nüfusun yaşlandığı topluluklara daha fazla genç aile katıldı.

İçindekiler
  1. Nüfus küçülürken bebeklerin giderek artan bir bölümü
  2. Doğum verilerine kimler dahil ediliyor?
  3. Daha fazla yabancı neden aile kuruyor?
  4. Japon doğumları neden düşmeye devam ediyor?
  5. Değişim en çok nerelerde görülüyor?
  6. Kentler yeni ebeveynlere nasıl uyum sağlıyor?
  7. Doğum servisinin ötesinde destek
  8. Göç, siyasi gündemde daha üst sıralara çıkıyor
  9. Yabancı aileler sayıları ne ölçüde değiştirebilir?
  10. Öne çıkanlar

Japon ebeveynlerden doğan bebeklerin sayısı ise ters yönde ilerleyerek yaklaşık 41.000 azalıp 686.000’e geriledi. Bu, 1899’da kayıtların tutulmaya başlamasından bu yana resmî yıllık sayının ilk kez 700.000’in altına düşmesi oldu. Japonya’nın toplam doğurganlık hızı da art arda dokuz yıl süren düşüşün ardından rekor düşük seviye olan 1,15’e indi.

Doğurganlık hızı, mevcut doğum eğilimlerinin sürmesi hâlinde bir kadının yaşamı boyunca kaç çocuk sahibi olmasının bekleneceğini gösterir. Japonya, öne çıkan doğum ve doğurganlık verilerini hesaplarken ülkede doğan yabancı uyrukluları hariç tutarak yalnızca Japon vatandaşlarını dikkate alıyor. Yabancı uyruklu 22.878 yenidoğan Japon toplamına eklendiğinde doğum sayısı yaklaşık 709.000’e ulaşıyor.

2024’te ölümler 1,6 milyona yaklaştı. Japon vatandaşlarına ilişkin verilere göre doğal nüfus azalması, yani ölüm sayısının doğum sayısını aşması, yaklaşık 919.000’e ulaştı. Yabancı aileler, nüfusun hızla azaldığı bir dönemde çocuk sahibi oluyor; ancak doğum ve ölüm sayıları arasındaki fark hâlâ çok büyük.

120 milyondan fazla nüfusa sahip bir ülkede 22.878 bebek, ülke genelinde mütevazı bir katkıya karşılık geliyor. Ancak bu bebeklerin varlığı bazı kent ve mahallelerde çok daha belirgin. Tokyo’nun bazı bölgelerinde ve sanayi kentlerinde yabancı ailelerden doğan bebeklerin oranı çok daha yüksek. Bu durum, yerel okulların, kliniklerin ve belediye birimlerinin sunması gereken hizmetleri değiştiriyor.

Reklam

Doğum verilerine kimler dahil ediliyor?

Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığının öne çıkan istatistikleri Japon vatandaşları ile yabancı uyrukluları birbirinden ayırıyor. Bu doğum verilerinde bir çocuk, her iki ebeveyni de yabancı uyrukluysa ya da annesi evli olmayan yabancı uyruklu bir kadınsa yabancı uyruklu olarak kaydediliyor.

Ebeveynlerden birinin Japon, diğerinin yabancı uyruklu olduğu çiftlerin çocukları Japon doğumları arasında sayılıyor. Dolayısıyla en az bir yabancı ebeveyni olan çocukların sayısı, yabancı uyruklu kategorisinde kaydedilen 22.878’den daha fazla.

Yerel verilere bakarken de bu sınıflandırma önem taşıyor. Yabancı uyruklu yenidoğanların oranının yüksek olduğu bir kentte, bir ebeveyni Japon, diğeri yabancı olan ailelerin çocukları da Japon toplamına dahil ediliyor. Bu nedenle doğum hizmetleri ve okullar, yalnızca yabancı uyruklu doğumların oranının gösterdiğinden daha geniş bir dil ve aile geçmişi çeşitliliğine hizmet veriyor olabilir.

Başlıca tarihler ve gelişmeler, ülke genelindeki düşüşle yabancı ailelerin artışının nasıl birlikte ilerlediğini gösteriyor:

  • 1899’dan bu yana: Japonya’nın resmî doğum kayıtlarında, 2024 sayımına kadar Japon doğumlarının 700.000’in altına indiği görülmemişti.
  • Üç yılı aşkın dönemde: Göçmen annelerden doğan bebeklerin sayısı arttı ve belirli eyaletlerle kentlerde yoğunlaşma güçlendi.
  • Son on yılda: Bu coğrafi yoğunlaşma hız kazandı.
  • 2020’den bu yana: Chiba eyaletindeki Narita’da yabancı ailelerden doğan bebeklerin sayısında keskin artış bildirildi.
  • 2024’te: Yabancı uyruklu doğumlar 22.878’e ulaşırken Japon doğumları yaklaşık 686.000’e geriledi ve doğurganlık hızı 1,15 oldu.

Daha fazla yabancı neden aile kuruyor?

Göçmenlik makamları, Japonya’daki yasal yabancı uyruklu nüfusun yaklaşık 4 milyona ulaştığını ve bu nüfusun büyük bir bölümünün 20’li ve 30’lu yaşlarda olduğunu belirtiyor. Bu durum, hızlı yaşlanma ve sürekli iş gücü açığıyla karşı karşıya olan ülkeye aile kurma çağındaki daha fazla insanın gelmesi anlamına geliyor.

Yabancı uyruklular sağlık, imalat, lojistik, konaklama ve inşaat sektörlerinde çalışıyor. Japonya’nın iş gücü talebi ve ülkelerinde yıllardır süren ekonomik sıkışıklık, yurt dışından işçi ve öğrencileri ülkeye çekti. Yeni gelenlerin nerelere yerleşeceğini mevcut topluluklar ve iş olanakları belirlemeye yardımcı oluyor.

Reklam

Belirli becerilere sahip çalışanlara yönelik programlar ve yüksek nitelikli uzmanlar için izlenen yollar da dahil olmak üzere vize seçenekleri genişletildi. Hükümet, uzun süredir eleştirilen Teknik Staj Eğitim Programı’nı daha iyi eğitim ve işler arasında daha fazla hareketlilik sağlamayı amaçlayan bir sistemle değiştirmeye hazırlanıyor. Ayrıca kronik iş gücü açığı bulunan sektörlerde çalışanların kalış sürelerini uzatıyor.

Daha uzun süre ülkede kalmak, yabancı uyruklulara bir yuva kurma, toplumla bağ geliştirme ve çocuk sahibi olma konusunda daha fazla fırsat sunuyor. Daha istikrarlı oturum yolları ve çalışanların haklarını standartlaştırmaya yönelik çabalar, aile planlamasını zorlaştıran belirsizliği azaltabilir.

2024’te Çinli annelerden yaklaşık 4.200 bebek dünyaya geldi. Onları yaklaşık 1.800 doğumla Filipinli, yaklaşık 1.350 doğumla Brezilyalı anneler izledi. “Diğer uyruklar” olarak kaydedilen büyük kategori Nepal ve Vietnam gibi ülkeleri kapsıyor.

Vietnamlı ve Nepalli çalışanlar bakım tesisleri ile fabrikalarda istihdam ediliyor. Aichi, Shizuoka ve Gunma eyaletlerinin bazı bölgelerinde köklü Brezilya toplulukları bulunuyor. İşler, dil ağları ve yerleşik aileler arasındaki bu bağlantılar, artan nüfusun neden belirli metropol bölgeler ve bölgesel merkezlerde yoğunlaştığını açıklamaya yardımcı oluyor.

Japon doğumları neden düşmeye devam ediyor?

Japonya’da evlilik, çocuk sahibi olmakla yakından bağlantılı olmayı sürdürüyor ve evlilik sayısı onlarca yıldır düşüyor. Evlilikler 2024’te hafif bir artışla yaklaşık 485.000’e çıktı; ancak bu toparlanma, uzun vadeli eğilim karşısında sınırlı kaldı.

Konut giderleri, uzun çalışma saatleri, hane bütçelerindeki sıkışıklık ve çocuk bakımına ilişkin endişeler, daha erken evliliği ve daha büyük aileleri caydırmayı sürdürüyor. Ebeveyn olmayı düşünenler, çocuk yetiştirmenin maliyetini gelirleri, çalışma düzenleri ve bakım hizmetlerine erişimleriyle birlikte değerlendirmek zorunda.

Kadınlar annelik konusunda ağır beklentilerle ve işten ayrıldıklarında sıkça karşılaştıkları kariyer kayıplarıyla da yüz yüze. Bu baskılar, ebeveyn adaylarını birden fazla çocuk sahibi olma ya da çocuk sahibi olma konusunda tereddüde düşürebiliyor.

Yabancı ailelerin sayısındaki artış bu baskıların sürdüğü bir dönemde gerçekleşiyor. Çocuk bakımını daha erişilebilir kılan, ücretleri iyileştiren ve ebeveynlere evde daha fazla zaman bırakan politikalar her kökenden aileyi etkiler. Bu politikalar, yabancı uyrukluların kendileri ve çocukları için Japonya’da kalıcı bir gelecek görüp görmeyeceğini de belirler.

Reklam

Değişim en çok nerelerde görülüyor?

Eyalet verilerini kullanan akademik araştırmalar, göçmen annelerden doğan bebeklerin son otuz yılda arttığını ve coğrafi dağılımın giderek daha eşitsiz hâle geldiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, bu doğumların giderek daha büyük bir bölümünün belirli yerlerde yoğunlaşmasını “bölgesel eşitsizliğin artması” olarak tanımlıyor.

İstihdamın coğrafi dağılımını, dil ağlarını ve topluluk bağlarını izleyen bu yoğunlaşma son on yılda hız kazandı. Bu nedenle ülke genelindeki yüzde 3,2’lik oran, tek tek belediyelerde yaşanan çok daha büyük değişimleri gizleyebilir.

Tokyo’nun 23 ilçesinden bazılarında yabancı ailelerden doğan bebekler, yerel yenidoğanların artık çift haneli bir oranını oluşturuyor. Ota ilçesinde bu oran yüzde 10’un üzerine çıktı. Tokyo’nun hemen kuzeyinde, Saitama eyaletinde bulunan Warabi’de yenidoğanların yüzde 21,8’i yabancı ebeveynlerden dünyaya geldi.

Warabi’deki oran, yüzde 21,8 ile ülke genelindeki yaklaşık yüzde 3,2’lik oranın neredeyse yedi katıydı. Chiba ve Aichi eyaletlerindeki bazı kasabalarda da yabancı ailelerden doğan bebeklerin oranı dikkate değer seviyelerde.

Birçok belediyede sayılar görece düşük ve genellikle yılda birkaç yüz bebekle sınırlı. Buna rağmen yabancı ailelerin kayda değer bir paya sahip olması, tercümanlık, sağlık bilgisi ve sınıf içi destek konusundaki uygulamalı kararları değiştiriyor. Bir ebeveyni Japon, diğeri yabancı olan çocuklar da Japon doğumları kategorisinde yer alırken çeşitliliği artırıyor.

Kentler yeni ebeveynlere nasıl uyum sağlıyor?

Aichi eyaletindeki Nishio, alınan önlemlere bir örnek sunuyor. Buradaki doğumların önemli bir bölümünü onlarca ülkeden gelen yabancı uyruklular oluşturuyor. Kent, ebeveynlere kreş düzenlemeleri ve sağlık ziyaretlerinde yardımcı olmak için Portekizce ve Vietnamca tercümanlar istihdam ediyor.

Chiba eyaletindeki Narita, yerel hizmetler ve gelenekler hakkında birden fazla dilde rehberler dağıtıyor. Kent, 2020’den bu yana yabancı ailelerden doğan bebeklerin sayısında keskin artış bildirdi. Bu tür destekler ebeveynlerin alışık olmadıkları işlemleri anlamalarına yardımcı oluyor ve bebek doğduktan sonra yaşanan yalnızlık hissini azaltıyor.

Reklam

Yabancı ailelerin çok olduğu yerlerde kadın doğum ve çocuk sağlığı hizmetlerinde tercümanlara, kültürel arabuluculara ve doğum öncesi ve sonrası farklı bakım yaklaşımlarını bilen personele ihtiyaç duyuluyor. Ebeveynler hamilelik, çocuğun belirtileri veya tedavi talimatları hakkında konuşurken açık iletişim büyük önem taşıyor.

Belediye birimleri de benzer taleplerle karşı karşıya. Doğum kaydı, sağlık kontrolleri ve çocuk yardımı başvurularının henüz akıcı Japonca okuyamayan ebeveynler için erişilebilir olması gerekiyor. Aşı takvimleri ve acil durum bildirimlerinin de bu hanelere ulaşması şart.

Erken çocukluk döneminde sağlanan destek, çocukların anaokuluna ve ilkokula öğrenmeye hazır biçimde başlamasına yardımcı olabilir. Göçmen doğumların yoğunlaşmasını izleyen araştırmacılar, bu eğilimin belirli eyalet ve kentlerde güçlenmesini bekliyor. Bu da yerel planlamayı giderek daha önemli hâle getiriyor.

Bu planlama; çeviri için bütçe ayrılmasını, yurt dışında yeterlilik kazanmış hemşire ve ebelerin çalışabilmesi için daha açık yollar oluşturulmasını ve hizmetlerini uyarlayan özel kliniklere destek verilmesini kapsıyor. Aynı iş gücü piyasası içinde yer alan belediyeler de dil hizmetlerini ve ebeveynlere yönelik eğitimleri paylaşabilir.

Doğum servisinin ötesinde destek

Ebeveynler ve küçük çocuklar için dil dersleri, okul sonrası programlara erişim ve iş yerinde adil fırsatlar, yabancı ailelerin kalıp kalmayacağını etkiliyor. Eyaletler arasında sunulan desteğin eşit olmaması, ailelerin yaşadıkları yere bağlı olarak çok farklı deneyimler edinmesine yol açabiliyor.

Göç ve uyum politikalarını onlarca yıldır inceleyen, Kansai Uluslararası Çalışmalar Üniversitesi misafir profesörü Toshihiro Menju, eğitim, dil desteği ve adil ücretin demografi politikasının merkezinde olması çağrısında bulundu. Ailelerin sürekli destekten mahrum bırakılmasının sonuçları konusunda şu uyarıda bulundu:

Dil desteği, eğitim ve iş yerinde eşit fırsatlar da dahil olmak üzere yabancı ailelere düzenli destek sağlanmazsa Japonya, çok sayıda yeni gelenin bulunduğu ancak toplumun kıyısında kaldığı bölünmüş bir toplum hâline gelme riskiyle karşı karşıya

Vatandaşlık kuralları da dikkate alınması gereken başka bir konu. Japonya, yalnızca ülke topraklarında doğdukları için çocuklara otomatik olarak vatandaşlık vermiyor. Japon olmayan ebeveynlerden Japonya’da doğan çocuklar daha sonra vatandaşlığa geçmek için başvurabiliyor; ancak yalnızca ülkede doğmuş olmak onları vatandaş yapmıyor.

Vatandaşlığa geçmek isteyenlerin genellikle uzun süre ülkede ikamet etmeleri, mali açıdan istikrarlı olmaları ve Japonca bilmeleri gerekiyor; ayrıca diğer vatandaşlıklarından vazgeçmeleri şart. Eğitim ve istihdam alanındaki dil güçlüklerinin yanı sıra bu koşullar da uyumu yavaşlatabilir ve ailelerin gelecek planlarını şekillendirebilir.

Reklam

Göç, siyasi gündemde daha üst sıralara çıkıyor

Son seçim kampanyalarında, tüm aileler için konut ve çocuk bakım hizmetlerinin genişletilmesi önerilerinin yanı sıra yabancı işçilere yönelik denetimlerin sıkılaştırılması çağrıları da yer aldı. Popülist gruplar bazı bölgelerde toplumsal baskıya ilişkin uyarılarla destek kazanırken, bazıları da Japonya’nın iş gücü piyasasının ve emeklilik sisteminin daha fazla yeni gelene ihtiyaç duyduğunu savunuyor.

Turistlerin yoğun olduğu bölgelerdeki kalabalık ve kent altyapısı üzerindeki baskıya ilişkin kamuoyu endişeleri de tartışmalara dahil oldu. Siyasetçiler bu kaygıları sıklıkla göç ve toplumsal yaşam hakkındaki daha geniş tartışmalarla ilişkilendiriyor.

Adalet Bakanlığı yetkilileri, mevcut eğilimlerin sürmesi hâlinde yabancı uyrukluların 2040’a kadar nüfusun yüzde 10’undan fazlasını oluşturabileceğini belirtti. Böyle bir değişim, yerleşmeye karar veren aileler için dil hizmetlerine erişimi, ayrımcılıkla mücadele önlemlerini ve kalıcı oturum için güvenilir yolları daha önemli hâle getirecek.

Başbakan Shigeru Ishiba, Japonya’nın demografik durumunu sessiz bir acil durum olarak nitelendirdi. Çocuk yardımlarının artırılması, lise eğitiminin ücretsiz hâle getirilmesi ve aynı anda izin kullanan çiftler için ebeveyn izni döneminde gelir desteğinin güçlendirilmesi sözü verdi. Ebeveynlik için gereken koşulları şöyle anlattı:

Sessiz bir acil durumla karşı karşıyayız. Çocuk bakım masraflarından istikrarlı işe ve evde geçirilecek zamana kadar, insanların çocuklarını güven içinde yetiştirmelerini mümkün kılmalıyız

Bu politikalar hem Japon hem de yabancı ebeveynleri etkileyen maliyetleri ve çalışma koşullarını ele alıyor. Yerel yönetimlerin karşılaştığı zorluk, tüm ailelere sunulan desteği yeni gelenlerin ihtiyaç duyduğu dil ve idari destekle bir araya getirmek.

Yabancı aileler sayıları ne ölçüde değiştirebilir?

2024’te yabancı uyruklu 22.878 doğum, Japon doğumlarında bir önceki yıla göre görülen yaklaşık 41.000’lik düşüşün yarısından fazlasına karşılık geliyordu. Bu bebekleri Japon doğumlarının toplamına eklemek açığı daraltıyor. Burada verilen veriler önceki yılın yabancı uyruklu doğum toplamını içermediğinden, tüm doğumların yıllık değişimi hesaplanamıyor.

Genç sakinlerini kaybeden bir topluluk için çocuk sayısındaki artış okullar, klinikler ve mahalle yaşamı açısından önem taşıyabilir. Ülke genelinde ölümler doğumları hâlâ büyük farkla aşıyor ve 1,15’lik doğurganlık hızı, nüfusun istikrarlı kalması için gereken seviyenin çok altında.

Reklam

Yabancı uyruklu nüfus artmaya ve daha fazla aile yerleşmeye devam etse bile, her kökenden sakin arasında çocuk sahibi olma oranı genel olarak toparlanmadıkça Japonya’nın nüfusu küçülmeyi sürdürecek. Yabancı uyrukluların nüfustaki payı 2040’a kadar yüzde 10’a ulaşır ya da bunu aşarsa yabancı ebeveynlerden doğan bebeklerin sayısının daha da artması bekleniyor.

Bu çocukların iş gücüne yapacağı katkı, nasıl yetişeceklerine bağlı olacak. Güçlü dil becerileri, kaliteli eğitime eşit erişim ve mesleki eğitime ya da üniversiteye geçiş için açık yollar, yetişkin olduklarında istihdama katılmalarına yardımcı olabilir.

Japonya, doğurganlık oranlarındaki daha geniş çaplı düşüşün bir parçası. ABD’de doğurganlık hızı yaklaşık 1,6 iken Şili’de kadın başına bir çocuğa yaklaştı. Birçok ekonomi daha geç evlilik, yaşam maliyetleri ve iş-aile yaşamına ilişkin değişen beklentilerle karşı karşıya.

Japonya, demografik değişimin hızı ve mevcut yaş yapısıyla öne çıkıyor. Öngörüler, ülke nüfusunun 2070’e kadar yaklaşık 87 milyona düşebileceğini ve nüfusun yaklaşık yüzde 40’ının 65 yaş ve üzerindekilerden oluşacağını gösteriyor.

Yabancı aileler, doğum ve ölüm sayıları arasındaki mevcut farkı kapatamaz. Buna rağmen, katkılarının şimdiden görüldüğü yerlere genç sakinler kazandırıyorlar. Bu ailelerin istikrarlı iş, erişilebilir hizmetler ve iyi bir eğitim bulup bulamayacağı, katkılarının ne kadar kalıcı olacağını belirleyecek.

Öne çıkanlar

  • Yabancı uyruklu doğumlar 2024’te rekor kırarak 22.878’e ulaştı ve Japonya’daki yenidoğanların yaklaşık yüzde 3,2’sini oluşturdu.
  • Japon doğumları yaklaşık 41.000 azalarak 686.000’e geriledi; doğurganlık hızı ise 1,15’e düştü.
  • Öne çıkan Japon doğum verileri yabancı uyrukluları hariç tutuyor; ebeveynlerinden biri Japon olan çocuklar Japon doğumları arasında sayılıyor.
  • Yabancı ailelerden doğan bebekler, oranlarının yüzde 21,8’e ulaştığı Warabi’nin de aralarında bulunduğu belirli topluluklarda yoğunlaşıyor.
  • Japonya’da yasal olarak ikamet eden yaklaşık 4 milyon yabancı uyruklu bulunuyor; bunların çoğu 20’li ve 30’lu yaşlarda.
  • Kentler tercümanlık hizmetlerini ve çok dilli bilgilendirmeyi genişletiyor; ailelerin eğitim ve istihdam desteğine de ihtiyacı var.
  • Adalet Bakanlığı yetkililerine göre mevcut eğilimler sürerse yabancı uyruklular 2040’a kadar nüfusun yüzde 10’undan fazlasını oluşturabilir.
  • Yabancı aileler doğumlardaki düşüşü hafifletmeye yardımcı oluyor; ancak 1,6 milyona yaklaşan ölüm sayısı Japonya’nın nüfus kaybını sürdürmesine yol açıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir