Diğer Yabancı Alıcılar Devreye Girerken Çin’in ABD Hazine Tahvili Varlıkları 756,3 Milyar Dolara Geriledi

10 dakikalık okuma
Diğer Yabancı Alıcılar Devreye Girerken Çin’in ABD Hazine Tahvili Varlıkları 756,3 Milyar Dolara Geriledi

Yabancıların Varlıkları Rekor Seviyeye Ulaşırken Çin Geri Çekiliyor

Çin'in ABD Hazine tahvili varlıkları Mayıs 2025'te 756,3 milyar dolara gerileyerek Şubat 2009'dan bu yana en düşük seviyesine indi. Buna karşılık, yabancıların elindeki toplam ABD devlet borcu 9 trilyon doların üzerine çıkarak rekor kırdı. Veriler, aynı anda yaşanan iki gelişmeye işaret ediyor: Pekin yatırımlarını azaltırken diğer yabancı alıcılar yatırımlarını artırıyor.

İçindekiler
  1. Yabancıların Varlıkları Rekor Seviyeye Ulaşırken Çin Geri Çekiliyor
  2. Düşüş Nasıl Gelişti?
  3. Para Biriminin İstikrarı Pekin İçin Neden Önemli?
  4. Altın ve Kısa Vadeli Tahviller Çin'e Daha Fazla Seçenek Sunuyor
  5. Diğer Alıcılar Daha Büyük Rol Üstleniyor
  6. ABD'nin Borç Kaygıları Piyasa Dalgalanmalarını Artırıyor
  7. Hızlı Bir Satış Çin'e de Neden Zarar Verir?
  8. Ticaret Anlaşmazlıkları Devlet Tahvillerinin Ötesine Uzanaıyor
  9. Daha Geniş Rezerv Bileşimi, Dolar Hâlâ Egemen
  10. Öne Çıkanlar

ABD Hazine Bakanlığı verilerine göre Çin, Japonya ve Birleşik Krallık'ın ardından en büyük üçüncü yabancı yatırımcı konumunda. Japonya'nın elinde 1,135 trilyon dolarlık, Birleşik Krallık'ın elinde ise 809,4 milyar dolarlık tahvil bulunuyor. Bir dönem en büyük ikinci yabancı yatırımcı olan Çin, Mayıs'ta üst üste üçüncü ay varlıklarını azalttı.

Pekin'in geri çekilmesi son yıllarda hız kazandı ve son ticaret anlaşmazlığının çok ötesine uzanan bir stratejinin parçası. Çin'in varlıkları, 2012 ile 2016 arasındaki dönemde ulaştığı 1,3 trilyon doların üzerindeki zirveden geriledi. Başlangıç noktası olarak 1,3 trilyon dolar alındığında, Mayıs'taki seviyeye düşüş 543,7 milyar doları, yani yaklaşık yüzde 42'yi aşıyor.

ABD Hazine tahvilleri, ABD hükümetinin yatırımcılardan borç almasını sağlayan menkul kıymetlerdir. Çin açısından bu tahviller, finansal riskleri ve para birimini yönetmesine yardımcı olan rezerv portföyünün bir parçası. Washington açısından yabancıların tahvil alımları, hükümetin borçlanmasını finanse etmeye katkı sağlıyor. Bu nedenle alımlardaki değişiklikler her iki ülke için de önem taşıyor. Bununla birlikte, yabancıların elindeki toplam tahvil miktarının artmaya devam etmesi, Çin'in geri çekilmesine başka ülkelerden gelen talebin eşlik ettiğini gösteriyor.

Ticaret gerilimleri, yuan üzerindeki baskı, altın alımları ve ABD kamu maliyesine ilişkin kaygılar Çin'in yaklaşımını açıklamaya yardımcı oluyor. Pekin, kalan yatırımlarının değerine zarar verebilecek bir sarsıntıdan kaçınırken daha fazla esneklik kazanmayı hedefleyen kademeli bir strateji izliyor.

Reklam

Düşüş Nasıl Gelişti?

Mayıs'taki 756,3 milyar dolarlık seviye, Şubat 2009'da görülen düzeye geri dönüldüğünü gösteriyor. Çin'in 2012 ile 2016 arasında elinde tuttuğu 1,3 trilyon doların üzerindeki tutarla arasındaki fark, uzun vadeli eğilimi tek bir aylık değişimden daha çarpıcı kılıyor.

Önemli tarihler, Çin'in yatırımlarını sürekli azaltmasının son dönemdeki piyasa dalgalanmalarıyla nasıl örtüştüğünü gösteriyor:

  • Şubat 2009: Çin'in Mayıs 2025'teki tahvil varlıklarının kıyaslandığı önceki düşük seviye.
  • 2012-2016: Çin'in Hazine tahvili varlıkları bu dönemde 1,3 trilyon doların üzerine çıkarak zirve yaptı.
  • Nisan 2025: Moody's, artan kamu borcunu ve faiz ödemelerini gerekçe göstererek ABD'nin kredi notunu Aaa'dan Aa1'e indirdi.
  • Mayıs 2025: Çin'in tahvil varlıkları üst üste üçüncü ay gerileyerek 756,3 milyar dolara inerken yabancıların elindeki toplam tahvil miktarı 9 trilyon doları aştı.

Birleşik Krallık'ın varlıkları Mayıs'ta 809,4 milyar dolara çıkarak 2000'den bu yana ilk kez Çin'i geride bıraktı. En büyük yabancı yatırımcı olmayı Japonya sürdürdü. Bu değişiklikler, ABD'nin başlıca yabancı alacaklıları arasındaki sıralamayı değiştirse de ülkenin borcuna yönelik yabancı talebi sona erdirmedi.

Para Biriminin İstikrarı Pekin İçin Neden Önemli?

Çin ekonomisi, COVID-19 sonrasındaki yavaşlama ve ihracattan gelen dolar girişlerinin azalması nedeniyle baskı altında. Aynı zamanda, artan tarifeler ve misillemeler dahil ABD ile yaşanan ticaret anlaşmazlıkları küresel piyasalardaki belirsizliği artırdı.

Pekin, yuanı desteklemek için Hazine tahvilleri satıyor. Para birimini desteklemek, döviz kurundaki istenmeyen değer kaybına karşı koymak için finansal kaynakları kullanmak anlamına geliyor. Yuanın zayıflaması, yatırımcıların paralarını Çin dışına çıkarmasına yol açabilir. Sermaye kaçışı olarak bilinen bu süreç, para birimi ve Çin'in finansal sistemi üzerindeki baskıyı artırabilir.

Bu nedenle Pekin'in yuanı istikrarlı tutma çabası, rezerv yönetimini iç finansal istikrarla ilişkilendiriyor. ABD borçlanma araçları Çin için yatırım niteliği taşıyor; ancak döviz koşulları zorlaştığında kullanılabilecek kaynakları da sağlıyor.

MERICS olarak bilinen Mercator Çin Araştırmaları Enstitüsü, kademeli satışları bu baskıyla ilişkilendiriyor. Enstitü analistleri, satışların amacını ve ABD Merkez Bankası'nın verebileceği olası yanıtı şöyle açıklıyor:

Çin'in ABD Hazine tahvillerini kademeli olarak satmasının temel nedeni, ticaret anlaşmazlığı yatırımcıları fonlarını başka yerlere aktarmaya yöneltirken yuanı istikrarlı tutmak. Çin bu yolu izlemeyi sürdürürse ABD Merkez Bankası piyasaları istikrarlı tutmak için tahvil alabilir; ancak Çin başka ülkelerin tahvillerine yöneldikçe dolar zayıflar.

Reklam

Altın ve Kısa Vadeli Tahviller Çin'e Daha Fazla Seçenek Sunuyor

Çin, Hazine tahvillerindeki varlıklarını azaltırken altın ve diğer stratejik varlıkları satın alarak rezervlerini çeşitlendiriyor. Altın rezervleri Mayıs 2025'te üst üste yedinci ay artarak 73,83 milyon onsa ulaştı.

Altın alımları, küresel dalgalanma dönemlerinde rezervleri tutmak için başka bir seçenek sunuyor. Bu adımlar, Çin'in ABD dolarına bağımlılığını azaltma ve daha geniş bir para birimi ile varlık yelpazesinin rol oynayacağı bir para sistemine yönelme çabasıyla örtüşüyor.

Pekin, elinde tuttuğu ABD menkul kıymetlerinin bileşimini de değiştiriyor. Vadesi daha kısa olan borçlanma araçları, yani Hazine bonoları lehine tercihini artırdı. Bu bonoların likiditesi, başka bir deyişle nakde çevrilme kolaylığı, kriz dönemlerinde Çin'e esneklik sağlıyor.

Sektör uzmanları bu yaklaşımı, hızla satılabilecek varlıkları elde tutarken uzun vadeli mali risklere maruziyeti azaltmanın bir yolu olarak değerlendiriyor. Çin, altının yanı sıra ABD borçlanma araçlarının bir başka türü olan devlet destekli kuruluş tahvillerine ayırdığı payı da artırdı.

Bu değişiklikler Çin'e riski yönetmek için çeşitli yollar sunuyor: Hazine tahvillerinde tuttuğu miktarı azaltmak, daha kısa vadede vadesi dolan tahvilleri seçmek ve rezervlerin daha büyük bölümünü diğer varlıklara ayırmak. Bu birleşim, stratejinin hem portföy içindeki değişiklikleri hem de toplam Hazine tahvili varlıklarındaki düşüşü kapsamasını açıklıyor.

Diğer Alıcılar Daha Büyük Rol Üstleniyor

Çin'in tahvil varlıkları azalırken Japonya ve Birleşik Krallık alımlarını artırdı. Mayıs'ta yabancıların elindeki toplam Hazine tahvillerinin 9 trilyon doları aşması, Pekin'in geri çekilmesine rağmen piyasanın yabancı sermayeyi çekmeye devam ettiğini gösteriyor.

Birleşik Krallık'ın yükselişi, Londra'nın küresel bir finans merkezi olma rolüyle yakından bağlantılı. Açıklanan varlıklar çoğu zaman Londra'nın hedge fonlar ve diğer kurumsal yatırımcılar adına saklama hizmeti vermesine bağlanıyor. Saklama kuruluşları müşterilerin finansal varlıklarını muhafaza ediyor. Bu nedenle Londra'nın verilerdeki yeri, Birleşik Krallık'la bağlantılı alımların yanı sıra uluslararası yatırımların işlenmesindeki rolünü de yansıtıyor.

Kanadalı ve Avrupalı yatırımcılar da alımlarını artırarak ABD'nin gümrük vergisi politikalarının tetiklediği önceki sermaye çıkışlarını tersine çevirdi. Bu yatırımcıların geri dönmesi, belirsizliğin önceki döneminde görülen fon çıkışlarını dengelemeye yardımcı oldu.

Bank of America Securities'te faiz stratejisti olan Mark Cabana, Çin ve Japonya gibi geleneksel yabancı alıcılardan gelen talebin azaldığını, aradaki boşluğu giderek daha fazla özel yatırımcıların doldurduğunu belirtiyor. Bu uzun vadeli eğilimin yanı sıra Mayıs verileri, Japonya'nın alımlarını artırdığını gösteriyor.

Reklam

Deutsche Bank'tan George Saravelos ise başka bir bağlantıya dikkat çekiyor: Özellikle tarifelerin artırılması gibi ABD politikaları, büyük yabancı yatırımcıları Hazine tahvillerini satmaya yöneltiyor. Bu değerlendirme, yatırım kararlarındaki değişiklikleri daha geniş ekonomik anlaşmazlıkla ilişkilendiriyor.

Washington'ın borçlanma maliyetleri, yatırımcıların ihraç ettiği borçlanma araçlarını almaya devam edip etmemesine kısmen bağlı. Şimdiye kadar Çin varlıklarını azaltırken özel yatırımcılar ve diğer ülkeler devreye girdi. Büyük bir alacaklının azalan talebini bu alımların karşılayamaması halinde dengeyi sağlamak güçleşebilir.

ABD'nin Borç Kaygıları Piyasa Dalgalanmalarını Artırıyor

ABD hükümetinin borcu kısa süre önce 34 trilyon doları aştı ve bu durum ülkenin maliye politikasının sürdürülebilirliğine ilişkin kaygıları artırdı. Çinli araştırmacılar ve yetkililer, kalıcı bütçe ve ticaret açıklarının yanı sıra siyasi belirsizliğin Hazine tahvillerinin "sarsılmaz" bir yatırım olarak güvenilirliğini zayıflatabileceği uyarısında bulundu.

Bütçe açığı, hükümetin gelirinden daha fazlasını harcaması ve bunun da borçlanma ihtiyacını artırması anlamına geliyor. Ticaret açığı ise ithalat ve ihracat arasındaki dengeyle ilgili. Her ikisi de siyasi kararlarla şekillenen ekonomi politikalarının yanı sıra ABD'nin mali durumuna ilişkin kaygılarda öne çıkıyor.

Moody's, Nisan 2025'te ABD'nin kredi notunu Aaa'dan Aa1'e indirirken artan kamu borcunu ve faiz ödemelerini gerekçe gösterdi. Bu değişiklik Hazine tahvillerinin getirisini yükseltti ve özellikle uzun vadeli tahvillerde keskin bir satış dalgasına katkıda bulundu.

Getiri, yatırımcının bir tahvilin mevcut fiyatı üzerinden elde ettiği kazançtır. Tahvil fiyatları düştüğünde getiriler yükselir. Getirilerin yükselmesi ABD hükümetinin yeni borçlanmasını pahalılaştırabilir; fiyatların düşmesi ise yatırımcıların elindeki tahvillerin piyasa değerini azaltır.

Önemli politika açıklamaları ve kredi notu değişiklikleri dalgalanmayı artırdı. Hazine tahvili getirilerini belirleyen başlıca unsurlar ABD ekonomisinin görünümü ve Merkez Bankası politikaları olmaya devam ediyor; ticaret anlaşmazlıkları ile jeopolitik riskler ise belirsizliği artırıyor. Dolayısıyla Çin'in satışları, aynı anda birçok etkene bağlı olan piyasanın yalnızca bir parçası.

Reklam

Hızlı Bir Satış Çin'e de Neden Zarar Verir?

Çin'in elindeki büyük Hazine tahvili portföyü, ekonomik anlaşmazlıklarda ABD borcunu "nükleer seçenek" olarak kullanıp kullanamayacağına ilişkin tartışmaları uzun süredir gündemde tutuyor. Teorik olarak, çok büyük çaplı bir satış ABD finans piyasalarını sarsabilir ve ülkenin borçlanma maliyetlerini yükseltebilir.

Ancak Çin de bedel öder. Hazine tahvillerinin fiyatlarında keskin bir düşüş, Çin'in elinde kalan tahvillerin değerini azaltır. Küresel finansı sarsacak büyüklükte bir satış, Pekin'in korumaya çalıştığı finansal istikrarı da tehlikeye atabilir.

MERICS, büyük çaplı ve ani bir satışın Çin'e ABD kadar zarar vereceğini ve küresel bir finans krizini tetikleyebileceğini belirtiyor. Finans analistleri, Pekin'in mevcut yaklaşımını ölçülü ve stratejik olarak nitelendiriyor. Çoğu, bunu piyasa sarsıntısından kaçınırken para birimi üzerindeki baskıyı ve yatırım risklerini yönetme çabası olarak değerlendiriyor.

ABD Merkez Bankası gerekirse piyasaları istikrara kavuşturmak için Hazine tahvilleri satın alabilir. MERICS, bu olası müdahaleyi Çin'in başka ülkelerin tahvillerine yönelmesiyle doların zayıflaması ihtimaline bağlıyor. Burada böyle bir müdahalenin açıklandığı söylenmiyor; bu, değerlendirmede dile getirilen olası bir yanıt.

Her iki hükümet için de değişimin hızı önem taşıyor. Kademeli azaltımlar piyasaya başka alıcılar bulması için zaman tanıyor ve Çin'e yatırımlarını ayarlama imkânı veriyor. Borç üzerinden yaşanacak ani bir çatışma, her iki tarafı da mali kayıplara ve daha geniş çaplı istikrarsızlığa maruz bırakır.

Ticaret Anlaşmazlıkları Devlet Tahvillerinin Ötesine Uzanaıyor

ABD ile Çin arasındaki ticaret müzakereleri tıkanmış durumda; iki taraf da yüksek tarifeler uyguluyor ve stratejik sektörlere erişimi kısıtlıyor. Bu gerilimler, Çin'in finansal risklerini azaltma ve para biriminin istikrarını koruma çabalarının zeminini oluşturuyor.

Çin, ABD'den tarım ürünü ithalatını azaltarak, nadir toprak elementi ihracatını kısıtlayarak ve Amerikan şirketleri hakkında soruşturma başlatarak misillemede bulundu. ABD ise yarı iletkenler dahil ileri teknolojilere yönelik ihracat kısıtlamaları getirdi.

Bu önlemler ticareti ve iş faaliyetlerini etkilerken yatırımcı kararlarını da şekillendiriyor. Tarifeler ve kısıtlamalar, gelecekteki maliyetleri ve pazarlara erişimi öngörmeyi zorlaştırarak finans piyasalarında şimdiden görülen dalgalanmayı artırıyor.

İki ekonomi bazı alanlarda birbirinden uzaklaşırken finansal çıkarları bağlantılı kalmayı sürdürüyor. Çin'in elinde hâlâ yüz milyarlarca dolarlık ABD borcu bulunuyor ve düzenin bozulduğu bir Hazine tahvili piyasası kendi portföyü için de risk oluşturur. Alıcıların bileşimi değişse de Washington yabancı yatırımcıların talebinden yararlanmaya devam ediyor.

Reklam

Daha Geniş Rezerv Bileşimi, Dolar Hâlâ Egemen

Çin'in Hazine tahvillerini azaltması, rezervlerini çeşitlendirmeye yönelik daha geniş kapsamlı bir adımın parçası. Altın alımları ve diğer para birimlerine yapılan yatırımlar, ülkenin ABD'nin finansal ve siyasi baskılarına karşı kırılganlığını azaltmayı amaçlıyor.

Küresel ticaret ve yatırım akışları çeşitlendikçe diğer ülkeler de rezervlerini çeşitlendiriyor. Son yıllarda küresel rezervlerde ABD dolarının payı azalırken avro, yuan ve diğer para birimleri ekonomik güç dengesindeki değişimleri yansıtıyor.

Çok kutuplu para sistemi, tek bir para biriminin aynı ölçüde baskın olmadığı; bunun yerine çeşitli para birimleri ile finansal varlıkların daha fazla ağırlık kazandığı bir sistem anlamına geliyor. Çin'in rezerv tercihlerinin işaret ettiği dönüşüm kademeli ilerliyor. Dolar, dünyanın başlıca rezerv para birimi olmaya devam ediyor; Hazine tahvili piyasası da işlem görebilecek büyük miktarda borçla derinliğini ve likiditesini koruyor.

Mayıs verileri bu dönüşümün iki yönünü de ortaya koyuyor. Çin'in tahvil varlıkları 2009'dan bu yana en düşük seviyeye inerken yabancıların elindeki Hazine tahvilleri rekor düzeye ulaştı. Pekin'in rezerv bileşimini genişletme çabası, hâlâ büyük ölçüde ABD borcuna dayanan bir finansal sistem içinde yürütülüyor.

Uygulamadaki sonuçlar, Çin'in azaltımları ile diğer yatırımcıların alımları arasındaki dengeye bağlı. Talebin sürmesi Washington'ın borçlanmasını finanse etmesine yardımcı olurken daha çeşitli bir portföy, Pekin'e para birimi üzerindeki baskıyı ve belirsizliği yönetmek için ek seçenekler sunuyor. Para birimleri ve varlıklar arasındaki rekabetin artması, daha karmaşık bir küresel finans sistemine işaret ediyor.

Öne Çıkanlar

  • Çin, Mayıs 2025'te 756,3 milyar dolarlık ABD Hazine tahvili tuttu. Bu, Şubat 2009'dan bu yana en düşük seviyeydi ve üst üste üçüncü aylık düşüşü gösteriyordu.
  • 1,135 trilyon dolarla ilk sırada Japonya yer aldı. 809,4 milyar dolarlık tahvil tutan Birleşik Krallık, 2000'den bu yana ilk kez Çin'i geride bıraktı.
  • Çin'in azaltımlarına rağmen yabancıların elindeki toplam Hazine tahvili miktarı Mayıs'ta 9 trilyon doları aşarak rekor kırdı.
  • Çin'in stratejisi yuanı desteklemeyi, rezervleri çeşitlendirmeyi ve ABD'nin mali risklerine ilişkin kaygıları bir araya getiriyor.
  • Çin'in altın rezervleri Mayıs'ta üst üste yedinci ay artarak 73,83 milyon onsa ulaştı. Portföyde daha kısa vadeli Hazine bonolarına ve ABD devlet destekli kuruluş tahvillerine de ağırlık verildi.
  • Ani bir satış ABD'nin borçlanma maliyetlerini yükseltirken Çin'in elinde kalan yatırımlara zarar verebilir. Pekin'in mevcut yaklaşımı kademeli ilerliyor.
  • Çin ve diğer ülkeler rezerv tercihlerini genişletirken dolar egemen rezerv para birimi olmayı sürdürüyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir