Koşabilen, Dövüşebilen ve Çalışabilen Robotlara Milyarlar Akıyor
Çin'de insansı robotik alanındaki 71 yatırım anlaşmasında 2024 yılında 8,45 milyar yuan, yaklaşık 1,2 milyar dolar toplandı. Aynı yıl Pekin'de düzenlenen Dünya Robot Konferansı'nda 27 insansı robot görücüye çıkarken 169 şirket 600'den fazla yenilikçi ürün sergiledi. 9 Ağustos 2025'e gelindiğinde boks müsabakalarından mezuniyet törenlerine uzanan gösteriler, insan biçimindeki makineleri yatırımın ve uluslararası rekabetin odağına taşıdı.
İçindekiler
- Koşabilen, Dövüşebilen ve Çalışabilen Robotlara Milyarlar Akıyor
- Çin Neden İnsan Biçimine Yatırım Yapıyor?
- Halka Açık Yarışmalar Makineleri Zorluyor
- Mezuniyet Törenindeki Gösteri Halkın İyimserliğini Yansıtıyor
- Ulusal ve Yerel Finansman Yatırımları Büyütüyor
- Yatırımlar Tamamlanmış Robotların Ötesine Uzaniyor
- Yatırımcılar İşe Yarayacak Makinelere Kimin Para Ödeyeceğini Soruyor
- Parkuru Tamamlayan Altı Robot Güvenilirlik Sorununu Gösteriyor
- Üretim Kapasitesi Çin'e Avantaj Sağlıyor
- ABD'li Rakipler Fiziksel Yapay Zekâya Yöneliyor
- İlk Ticari Pazarların Dar Kapsamlı Olması Bekleniyor
- Öne Çıkanlar
Ticari pazar henüz gençken yatırımlar hız kazanıyor. Çin'deki kamu kurumları, teknoloji şirketleri ve girişimler; robotların ileride fabrikalarda, hastanelerde, depolarda ve evlerde işe yarar görevler üstlenmesi umuduyla araştırma, geliştirme ve halka açık gösterilere milyarlarca yuan yatırıyor.
Halka açık performanslar, geliştirme sürecinin önünde ne kadar yol olduğunu da ortaya koyuyor. Bir maraton testinde 21 insansı robottan yalnızca altısı parkuru tamamladı. Akılda kalıcı bir gösteri sunabilen makinelerin, olağan bir iş gününü güvenilir biçimde sürdürebilmeleri için hâlâ zorlu koşulları karşılaması gerekiyor.
Çin'in hedefleri tek tek ürünlerin ötesine uzanıyor. Üretim kapasitesi, devlet desteği ve halkın ilgisinin birleşimi, şirketlerin Tesla, Meta Platforms ve diğer uluslararası geliştiricilerle rekabet etmesine yardımcı oluyor. Yatırımcılar açısından temel ticari soru, bu desteğin, müşterilerin işlerini yapması için para ödemeye razı olacağı uygun fiyatlı makineler ortaya çıkarıp çıkaramayacağı.
Çin Neden İnsan Biçimine Yatırım Yapıyor?
İnsansı robotlar, insan bedenine ve hareketlerine benzemesi için tasarlanan makinelerdir. Sabit bir endüstriyel kolun ya da belirli bir iş için üretilmiş mobil robotun aksine insansı robotlar, insanların kullandığı ortamlarda hareket etmek ve daha geniş bir görev yelpazesini yerine getirmek üzere tasarlanır.
Yapay zekâ, makine öğrenimi ve gelişmiş malzemelerdeki ilerlemeler bu hedefi daha ulaşılabilir hâle getirdi. Büyük dil modelleri makinelerin dili işlemesine yardımcı olurken cisimleşmiş yapay zekâ, bu yetenekleri çevresini algılaması ve orada hareket etmesi gereken fiziksel bir gövdeyle birleştiriyor. Bir isteği anlamakla bir nesneyi başarıyla hareket ettirmek, aynı pratik zorluğun farklı parçaları.
Çin aynı zamanda küçülen iş gücü ve artan işçilik maliyetleriyle karşı karşıya. Bu baskılar arttıkça otomasyon, üretkenliği ve ekonomik büyümeyi sürdürmenin bir yolu olarak öne çıkıyor. Şirketlerin hedef aldığı sektörler arasında sağlık hizmetleri, imalat, lojistik ve müşteri hizmetleri bulunuyor.
Hükümetin Robotik Sektörüne Yönelik 14. Beş Yıllık Planı, araştırma ve ticarileştirme için finansman, teşvikler ve altyapı sağlıyor. ABD ve Avrupa ile rekabet de bir başka teşvik unsuru: Çin, yeni nesil akıllı makinelerde lider konuma gelmek istiyor. UBTECH Robotics, Unitree Robotics, Xiaomi ve Fourier Intelligence, öne çıkan Çinli rakipler arasında.
Halka Açık Yarışmalar Makineleri Zorluyor
Pekin'de 2024'te düzenlenen Dünya Robot Konferansı, ticari hedeflerle halka açık eğlenceyi bir araya getirdi. Ziyaretçiler robotların uzun atlama yaptığını, Go oynadığını ve çocuklarla etkileşime girdiğini izledi. Tesla'nın Optimus robotu da etkinlikte yer alarak Çin'in giderek büyüyen geliştirici topluluğunun yanına Amerikalı bir rakibi ekledi.
Hangzhou'da Unitree G1 robotları, dünyanın ilk insansı robotlar arası kick boks müsabakası olarak tanıtılan etkinlikte boks eldivenleri giydi. Robotlar, makine yön değiştirirken ya da bir nesneye temas ederken ayakta kalmak için gereken denge ve eşgüdümlü hareket becerilerini sergileyerek döner tekmeler ve dirsek darbeleri yaptı.
Pekin'de robotlar maratonlara katıldı ve futbol oynadı. Futbol oynayan makineler uzaktan kumandayla değil, yapay zekâ algoritmalarıyla hareket etti. Yarışmalar, robotları öngörülemeyen fiziksel durumlarla karşı karşıya getirerek geliştiricilerin donanım ve yazılımları iyileştirmek için kullanabileceği veriler üretiyor.
Goldman Sachs analistleri, kontrollü ortamların dışında toplanan bilgilerin robot geliştirme sürecindeki önemini değerlendirirken daha fazla güvenilirliğe duyulan ihtiyacı şöyle anlattı:
Fiziksel dünyada tutarlılık ve görev doğruluğu sağlamak için gerçek dünya verileri giderek daha önemli hâle geliyor.
Geliştiricilerin robotlara bir görevi yalnızca bir kez tamamlatması değil, doğru biçimde tekrarlatması gerekiyor. Spor etkinlikleri, şirketlere hareket, denge ve dayanıklılığı sınama fırsatı sunarken yatırımcılara ve halka gözle görülür ilerleme de gösteriyor.
Mezuniyet Törenindeki Gösteri Halkın İyimserliğini Yansıtıyor
Temmuz 2025'te Shuang Shuang, yani "Parlak", adlı bir robot Fujian'daki bir lisede mezuniyet töreni için sahneye çıktı. Öğretmenlerle tokalaşan robot, kameralar kayıttayken bir sertifika aldı.
Bu sembolik gösteri, insansı robotu tanıdık bir topluluk töreninin parçası hâline getirdi. Bu tür etkinlikler, robotları Çin toplumunda daha sıradan bir varlık hâline getirme, halkın ilgisini artırma ve yatırım çekme çabalarının bir parçası.
Morgan Stanley'nin yaptığı bir ankete göre Çinli tüketicilerin yüzde 67'si insansı robotların beş yıl içinde yaygın biçimde kullanılacağına inandığını belirtti. Bu oran, Amerikalı tüketiciler arasındaki oranın iki katı. Bu iyimserlik, geliştiricilere gösterilere ve denemelere açık bir kitle sağlıyor.
Genişlemeyi gösteren bazı önemli veriler şöyle:
- 2015: Çin'de endüstriyel robot üretimi 33 bin adetti.
- 2020: İnsansı robotik alanındaki küresel yatırım 308 milyon dolara ulaştı.
- 2024: Çin'de insansı robotik alanında 71 yatırım anlaşması kaydedilirken Pekin konferansında 27 insansı robot ilk kez tanıtıldı.
- Temmuz 2025: Shuang Shuang, Fujian'daki lise mezuniyet törenine katıldı.
- 2025: Çin takımları Brezilya'da düzenlenen RoboCup'ta insansı robot kategorisinde ilk iki sırayı aldı.
Ulusal ve Yerel Finansman Yatırımları Büyütüyor
Çin'de insansı robotik alanında 2024'te toplanan 8,45 milyar yuan, uluslararası yatırımlardaki daha geniş çaplı artışla birlikte değerlendiriliyor. Sektöre yönelik küresel yatırım 2020'deki 308 milyon dolardan 2024'te 1,1 milyar dolara yükselerek bu dönemde üç kattan fazla arttı. Çin'e ve dünyaya ilişkin bu rakamlar ayrı verilerdir; ortak bir hesaplama yöntemi belirtilmemiştir.
Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu, robotik ve yapay zekâyı hedefleyen, devlet destekli bir girişim sermayesi fonu açıkladı. Fon, 20 yılda yaklaşık 1 trilyon yuan, yani 137,8 milyar dolar çekmeyi hedefliyor. Kapsamında her iki alan da yer aldığından bu girişim, yalnızca insansı robotlara yönelik fonlardan daha geniş bir çerçeveye sahip.
Pearl River Delta'daki, Pekin'deki, Şanghay'daki ve Hangzhou'daki yerel yönetimler de finansman ve politika teşvikleri sağlıyor. Amaçları arasında nitelikli çalışanları bölgeye çekmek ve yerel sektör liderlerine dönüşebilecek şirketler geliştirmek bulunuyor.
Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, yatırımları araştırma ve geliştirmeye yönlendirdi. Şanghay'ın hazırladığı insansı robot geliştirme yönergeleri de ulusal girişime yerel planlamayı ekliyor.
Girişimlerin yanı sıra büyük şirketler de bu alanda çalışıyor. Xpeng Motors, otomobil fabrikalarında faal insansı robotları bulunduğunu söylüyor. Xiaomi ve Huawei, pazarın gelişimine hazırlanmak için kaynaklarından ve dağıtım ağlarından yararlanıyor.
Yatırımlar Tamamlanmış Robotların Ötesine Uzaniyor
Bir insansı robot, birlikte çalışan pek çok bileşene dayanıyor. Yatırımlar yapay zekâ çiplerine, sensörlere, pillere, elektromekanik parçalara ve hareketi kontrol eden servomekanizmalara yöneliyor. Çin'de bu bileşenlerin pazarları hızla büyüyor.
Yazılım da yatırımların yöneldiği başlıca alanlardan biri. Büyük dil modelleri, makine öğrenimi algoritmaları ve bulut hizmetleri, robotların bilgiyi yorumlamasına ve çevrelerine yanıt vermesine yardımcı oluyor. Fiziksel bir makinenin hem talimatlara hem de ortam değiştiğinde hareketlerini uyarlayabilme becerisine ihtiyacı var.
Çin'in yapay zekâ çipi pazarı büyüyor ancak yüksek performanslı çipler konusunda hâlâ yabancı uzmanlığa dayanıyor. Hükümet, yerli üretim kapasitesini stratejik açıdan önemli görüyor; bu da Çinli ve yabancı yatırımcılar için fırsatlar yaratıyor.
Şirketler yalnızca bileşenlere değil, uygulamalara da yatırım yapıyor. Bir üretici, robota fabrikada tekrarlanan bir işi yaptırmak isteyebilirken bir lojistik işletmesi güvenilir hareket ve yük elleçleme becerisine ihtiyaç duyabilir. Sağlık hizmetleri ve müşteri hizmetleri ise insanların yakınında güvenli çalışma ve yararlı etkileşim gibi farklı gereksinimleri beraberinde getiriyor.
Dolayısıyla yatırım fırsatları bir tedarik zincirinin geneline yayılıyor: Bazı işletmeler komple insansı robotlar üretiyor, diğerleri ise parça, yazılım ya da hizmet sağlıyor. Ticari başarı yine de bu unsurları, müşterilerin kabul edebileceği bir maliyetle görevini yerine getiren bir makinede birleştirmeye bağlı.
Yatırımcılar İşe Yarayacak Makinelere Kimin Para Ödeyeceğini Soruyor
Günümüzdeki insansı robotların çoğu eğlence, araştırma ya da sınırlı endüstriyel görevler için kullanılıyor. Evde ya da iş yerinde farklı görevler arasında kolayca geçiş yapabilen pratik yardımcılar, oturmuş bir kitlesel pazardan ziyade hâlâ bir hedef konumunda.
Plum Ventures'tan Wu Shichun, yatırımcılara net bir amacı olan makinelere odaklanmaları çağrısında bulundu. Yerleşik ürünleri, halka gösteri amacıyla tasarlanan insansı robotlarla karşılaştırdı:
Günümüzde işe yarayan robotlar, gösteri amacıyla tasarlanan insansı robotlar değil; robot süpürgeler ve dronlar gibi net kullanım alanları olan robotlardır.
Alibaba'dan Joe Tsai de insansı robotların pratikliğini sorguladı ve birçok durumda insanların hâlâ insanlarla etkileşim kurmayı tercih ettiğini öne sürdü. Bir işletmenin müşterilerine nasıl hizmet vereceğine karar verirken makinenin bir görevi yerine getirebilmesi tek başına yeterli değil.
Diğer yatırımcılar, aşırı şişmiş değerlemelere ve sürdürülebilir ticari müşteri eksikliğine dikkat çekerek spekülatif bir balon oluşabileceği uyarısında bulunuyor. Alımların önemli bir bölümünü araştırma kurumları ve kamu kuruluşları yapıyor. Bazı şirketler, gerçek ticari anlaşmalar yapmak yerine robotları iş ortaklarına vererek satışlarını abartmakla suçlandı.
Bu kaygılar, teknik başarıların yanı sıra müşteri kalitesini de önemli kılıyor. Bir işletmenin tekrarlanan talebe ve gelire ihtiyacı var; oysa bir gösteri bunlardan hiçbirini sağlamadan ilgi çekebilir. Yatırımcılara, somut ve pratik işlevleri olan şirketlere odaklanmaları ve aşırı tanıtımla beslenen alanlardan uzak durmaları öneriliyor.
Parkuru Tamamlayan Altı Robot Güvenilirlik Sorununu Gösteriyor
21 insansı robottan altısının bitiş çizgisine ulaştığı maraton testi, uzun süreli fiziksel etkinliğin gerektirdiği koşulları ortaya koyuyor. Parkuru tamamlayanlar, katılımcıların üçte birinden azını oluşturdu. Uzun süre koşabilmek için donanımın, güç sistemlerinin ve hareket kontrollerinin birlikte çalışmaya devam etmesi gerekiyor.
Mekânsal zekâ, teknik darboğazlardan biri olmayı sürdürüyor. Basitçe anlatmak gerekirse robotun nesnelerin nerede olduğunu, ne kadar alanı bulunduğunu ve kendi gövdesini bu alanda nasıl hareket ettirebileceğini anlaması gerekiyor. İnsanlar ya da nesneler beklenmedik biçimde hareket ettiğinde bu değerlendirmeleri yapmak zorlaşıyor.
Donanımın dayanıklılığı, pil ömrü ve çalışırken öğrenme becerisi de başka engeller arasında. Bir makine dar kapsamlı, tekrarlanan bir görevi yerine getirebilir; ancak aynı iş yerinde alışılmadık bir durumla karşılaştığında zorlanabilir.
Gerçek fiziksel etkinliklerden bilgi toplamak geliştirme sürecinin bir parçası. Maratonlar, maçlar ve diğer gösteriler, kontrollü ortamlarda daha az fark edilen zayıflıkları açığa çıkarıyor. Şirketler de tasarımlarını geliştirmek için bu bilgileri kullanabiliyor.
Sektörde dile getirilen tahminlere göre işlevsel pilot uygulamalar beş yıl içinde ortaya çıkabilirken iş gücü üzerindeki geniş çaplı etkilerin görülmesi on yıl ya da daha uzun sürebilir. 9 Ağustos 2025 itibarıyla bunlar tahmin olmaktan öteye geçmiş değil; güvenilir performans, uygun fiyat ve sürdürülebilir müşteri talebi henüz sağlanmış değil.
Üretim Kapasitesi Çin'e Avantaj Sağlıyor
Çin'de endüstriyel robot üretimi 2015'teki 33 bin adetten 2024'te 550 binin üzerine çıkarak 16 kattan fazla arttı. Ülke aynı zamanda dünyanın en büyük ikinci endüstriyel robot ihracatçısı hâline geldi.
Bu üretim altyapısı, insansı robot geliştiricilerine temel bileşenlerden son montaja kadar geniş bir tedarik zincirine erişim sağlıyor. On yıllardır süren sanayi yatırımları, şirketlerin yeni makineler üretip tasarımlarını geliştirirken yararlanabileceği bir kapasite yarattı.
Ulusal ve yerel yönetimlerin desteği finansman ve politika teşvikleri sağlarken tekrarlanan halka açık etkinlikler denemeleri ve ilgiyi artırıyor. Üretim kapasitesi, devlet desteği ve halkın ilgisi bir araya gelerek Çin'in girişiminin temel avantajlarını oluşturuyor.
Çin'in insansı robot pazarı 2024'te yaklaşık 2,76 milyar yuan, yani 380 milyon dolar değerindeydi. Pazarın 2030'a kadar 100 milyar yuana ulaşması bekleniyor. Bu öngörü, 2024'teki rakamın 36 katından fazla; daha büyük bir pazar bekleyenlerin öngördüğü büyümenin boyutunu gösteriyor.
Uluslararası yarışmalar da Çin'e tanınırlık kazandırdı. Pekin merkezli Booster Robotics'in T1 insansı robotlarını kullanan Çin takımları, Brezilya'da düzenlenen RoboCup 2025'te insansı robot kategorisinin ilk iki sırasını aldı. Bu sonuçlar, Çinli takımların ve robotlarını sağlayan şirketlerin yeteneklerini ortaya koydu.
ABD'li Rakipler Fiziksel Yapay Zekâya Yöneliyor
Tesla, Optimus'u ev işlerini ve tekrarlanan görevleri yerine getirmesi için geliştiriyor. Robotun Pekin'deki konferansta yer alması, Çin'deki sergilerin benzer müşterilerin ve teknik hedeflerin peşinden giden uluslararası rakipler için de bir platform olduğunu gösterdi.
Facebook'un çatı şirketi Meta Platforms, tüketici ve sanayi alanlarında kullanım için yapay zekâyla çalışan insansı robotlar geliştirecek bir birim kurdu. Birimin çalışmaları, gelişmiş yapay zekâ modellerini üç boyutlu dünyayı algılayıp bu dünyada yolunu bulabilen fiziksel makinelerle birleştirmeye odaklanıyor.
Nvidia'nın desteklediği Figure AI ile Google'ın desteklediği Apptronik de bu alana kaynak ayırıyor. ABD ve Avrupa, daha geniş robotik fırsatına kendi yatırım ve politika girişimleriyle karşılık veriyor.
Rekabet standartları, pazarları ve çalışma hayatının gelecekte nasıl düzenleneceğini de kapsıyor. Şirketler kendi sistemlerinin yaygın biçimde kullanılmasını istiyor; hükümetler ise robotik alanını sanayi ve teknoloji liderliğinin bir parçası olarak görüyor.
Çin'in yaklaşımı; küresel bir lider hâline geldiği elektrikli araçlar, dronlar ve güneş enerjisi teknolojilerindeki stratejilerine benziyor. Analistler, fiziksel dünyada makineler aracılığıyla işleyen zekâ anlamındaki "Fiziksel Yapay Zekâ" alanındaki girişimin, Çin'in yapay zekâ araştırmalarında küresel liderlerle arasındaki farkı kapatırken robotikte benzer bir avantaj sağlayabileceğini düşünüyor.
İlk Ticari Pazarların Dar Kapsamlı Olması Bekleniyor
Lojistik, imalat ve sağlık hizmetleri, robotların çözebileceği belirli görevler ve iş gücü açıkları barındırdıkları için en umut vadeden ilk pazarlar arasında görülüyor. Net biçimde tanımlanmış bir görev, geliştiricilere neredeyse her işi yapması beklenen genel amaçlı bir yardımcıya kıyasla daha odaklı bir hedef sunuyor.
Mevcut modellerin çoğunda karmaşık ortamlara uyum sağlamak için gereken beceriler hâlâ eksik. Bir prototipi uygun fiyatlı bir ürüne dönüştürmek için güvenilir donanım, yeterli pil ömrü, işe yarar yazılım ve işleri güvenli biçimde tekrarlama becerisi gerekiyor. Ticarileşme, bütün bu gereksinimleri bir araya getiriyor.
Xiaomi ve Huawei gibi yerleşik teknoloji şirketlerinin yanı sıra uluslararası rakiplerin de geniş kaynaklara ve dağıtım ağlarına sahip olduklarından pazar olgunlaştıkça avantajlı konuma gelmesi bekleniyor. Girişimler ise somut kullanım alanları bulma ve bu alanlarda sürdürülebilir işletmeler kurma baskısıyla karşı karşıya.
Çin'deki sergiler, insansı robotik alanına para, ilgi ve test fırsatları kazandırdı. Ticari açıdan atılacak bir sonraki adım daha zorlu: Müşterilerin, işe yarar görevleri güvenilir biçimde ve kabul edilebilir bir maliyetle yerine getirdikleri için tekrar tekrar satın alacağı makineler üretmek.
Öne Çıkanlar
- Çin'de 2024'te insansı robotik alanında 71 anlaşmayla 8,45 milyar yuan yatırım toplandı.
- Robotik ve yapay zekâyı hedefleyen ulusal fon, 20 yılda yaklaşık 1 trilyon yuan çekmeyi amaçlıyor.
- Halka açık etkinlikler arasında boks, maraton, futbol ve Fujian'daki bir mezuniyet törenine katılım bulunuyor.
- Bir maraton testini 21 insansı robottan yalnızca altısı tamamladı; bu sonuç süregelen güvenilirlik sorunlarını gösteriyor.
- Çin'in insansı robot pazarı 2024'te 2,76 milyar yuan değerindeydi ve 2030'a kadar 100 milyar yuana ulaşması öngörülüyor.
- İmalat, lojistik ve sağlık hizmetleri umut vadeden ilk kullanım alanları arasında; geniş çaplı ticari kullanım ise hâlâ sınırlı.
- Tesla, Meta, Figure AI ve Apptronik, bu teknolojinin peşindeki uluslararası rakipler arasında.






