Kamboçya’ya Uygulanan ABD Tarifesinin Yüzde 19’a Düşmesi Rahatlattı, Ancak Tekstil İşçileri Hâlâ İş ve Borç Kaygısı Yaşıyor

12 dakikalık okuma
Kamboçya’ya Uygulanan ABD Tarifesinin Yüzde 19’a Düşmesi Rahatlattı, Ancak Tekstil İşçileri Hâlâ İş ve Borç Kaygısı Yaşıyor

Daha düşük tarife, yaklaşık bir milyon kişinin geçimini baskı altında bırakıyor

Kamboçya, başlangıçta yüzde 49 olarak belirlenen ve ardından yüzde 36’ya düşürülen ABD tarifesinin yüzde 19’a inmesiyle 1 Ağustos 2025’e giriyor. Ancak yaklaşık bir milyon işçiye geçim sağlayan hazır giyim sektörü belirsizlikle karşı karşıya. Yeni tarifelerin yürürlüğe girdiği tarihte oranının düşmesi, fabrikalara nefes aldırıyor. İşçiler ise daha az çalışma saati, fazla mesai gelirinin kaybı, artan borç ve işten çıkarmalarla karşılaşma riski taşıyor.

İçindekiler
  1. Daha düşük tarife, yaklaşık bir milyon kişinin geçimini baskı altında bırakıyor
  2. Tarife nasıl değişti, Kamboçya neden baskı altında?
  3. Fabrika siparişleri istihdam üzerindeki baskıyı gözler önüne seriyor
  4. Bölgesel rakipler yalnızca tarife oranlarıyla yarışmıyor
  5. Hane halkı riskinin büyük bölümünü kadınlar üstleniyor
  6. Geri dönen göçmenlerin seçenekleri azalıyor, borçları sürüyor
  7. Fabrikalar kapanmasa da istihdam koşulları kötüleşebilir
  8. Çin yatırımları Kamboçya’yı ticaret anlaşmazlığına bağlıyor
  9. Müzakereler rahatlama sağlıyor, çeşitlendirme ise yatırım gerektiriyor
  10. İş gücü anlaşmaları maliyeti kimin üstleneceğini belirliyor
  11. Öne Çıkanlar

Hazır giyim, ayakkabı ve seyahat ürünleri sektörü 900 binden fazla Kamboçyalıyı istihdam ediyor. Çalışanların yüzde 75’inden fazlası kadın. Bunların çoğu, kazançlarıyla çocuklarını, yaşlı anne babalarını ve diğer yakınlarını geçindiren kırsal bölgelerden gelen göçmenler. Bu nedenle fabrikaların gelirindeki düşüş, dikiş makinesinin başındaki işçiden çok daha geniş bir kesimi etkileyebilir.

ABD, 2024’te Kamboçya’dan yaklaşık 10 milyar dolarlık ürün aldı; bu, ülkenin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 40’ına karşılık geliyor. Bu sevkiyatların yarısından fazlasını hazır giyim, ayakkabı ve seyahat ürünleri oluşturdu. ABD, bu sektörde Kamboçya’nın ülkeler bazındaki en büyük alıcısı. Bu nedenle Amerikan ticaret politikasındaki bir değişiklik, fabrikalar ve haneler açısından özellikle önemli sonuçlar doğuruyor.

Tarifenin düşmesi, Kamboçya’nın bölgesel rakipleri karşısındaki dezavantajını azaltıyor. Endonezya’nın tarife oranı da yüzde 19, Vietnam’ınki ise yüzde 20. Buna rağmen Kamboçya, tarifelerin ötesine geçen baskılarla karşı karşıya: Çin’den ithal edilen kumaşlara bağımlılık, fabrika siparişlerindeki belirsizlik, bazı işçilerin yetersiz korunması ve Tayland’dan dönen göçmenlerin daralan iş piyasasına katılması.

Öncelikli zorluk, işçilerin düşük kazançlar ya da kötüleşen çalışma koşullarıyla maliyeti üstlenmesine yol açmadan fabrikaları faal tutmak. Daha geniş ölçekte ise hanelerin istikrarı, ülkenin kayıtlı ekonomisi ve istihdamla borç sorunlarının aynı anda derinleşmesi hâlinde toplumsal istikrarsızlık riski söz konusu.

Reklam

Tarife nasıl değişti, Kamboçya neden baskı altında?

ABD’nin Kamboçya’ya uyguladığı tarife üç aşamadan geçti: başlangıçta yüzde 49, müzakereler sonucunda yüzde 36 ve son olarak yüzde 19. İndirim kayda değer olsa da kalan tarife, rekabetçi fiyatlarla yurt dışındaki alıcılara tedarik sağlamak üzerine kurulu sektöre baskı yapmayı sürdürüyor.

Tarifeler, bir ülkenin ithal ürünlere uyguladığı vergilerdir. Hükümetler bu vergileri yerli sektörleri korumak ya da haksız gördükleri uygulamalar nedeniyle ticaret ortaklarını cezalandırmak için kullanır. Tarifeler misillemeye yol açabilir ve ürünün hammaddeden son alıcıya ulaşmasını sağlayan fabrikalar, tedarikçiler ve taşımacılık hizmetleri ağını, yani tedarik zincirlerini aksatabilir.

Trump yönetiminin önlemleri, ticaret dengesizliklerinden yararlandığını düşündüğü ya da Çin ürünlerinin başka ülkelere aktarıldığı merkezler olarak gördüğü ülkeleri hedef alıyor. Ürünlerin menşe ülkelerine yönelik tarifelerden kaçınmak amacıyla başka bir ülkeden geçirilmesi, aktarma yoluyla sevkiyatla ilgili kaygıların temelini oluşturuyor. ABD’li yetkililer, Kamboçya’daki hazır giyim fabrikalarının yüzde 90’ına kadarına sahip olduğu bildirilen Çinli şirketleri, Çin ihracatına uygulanan mevcut tarifeleri aşmak için Kamboçya’yı kullanmakla suçladı.

Kamboçya’nın ABD’yle yüksek ticaret fazlası, yani ABD’den aldığından daha fazla ürün satması, bu ilişkiyi anlaşmazlığın merkezine yerleştiriyor. 2024’teki yaklaşık 10 milyar dolarlık ihracat, siparişleri büyük ölçüde bu pazara bağlı olan üreticilerin Amerikan talebinin yerini doldurmasının neden zor olacağını da gösteriyor.

Başlıca tarihler ve gelişmeler, mevcut baskının çerçevesini ortaya koyuyor:

  • 2020’de Kamboçya, Avrupa Birliği’nin ticaret tercihlerini kısmen kaybetti. Bu, COVID-19 pandemisinin yanı sıra yaşanan başka bir ticaret şokuydu.
  • 2024’te ABD’ye ihracat yaklaşık 10 milyar dolara ulaştı; bu, Kamboçya’nın toplam ihracatının yaklaşık yüzde 40’ıydı.
  • 1 Ağustos tarihli son tarih öncesinde, önerilen ABD tarifesi müzakereler yoluyla yüzde 49’dan yüzde 36’ya, ardından yüzde 19’a indi.
  • Yeni tarifelerin yürürlüğe gireceği 1 Ağustos 2025’te fabrikalar ve işçiler belirsizlikle karşı karşıya kalmayı sürdürüyor.
Reklam

Fabrika siparişleri istihdam üzerindeki baskıyı gözler önüne seriyor

Hazır giyim sektörü danışmanı ve EuroCham Cambodia üyesi Massimiliano Tropeano, tarife oranı yüzde 36 iken üreticilerin üzerindeki baskıya dikkat çekti. Amerikan markalarına üretim yapan fabrikaların ek maliyeti karşılama imkânlarının sınırlı olduğunu söyledi.

Amerikan markalarına üretim yapan fabrikalar ciddi şekilde etkilenecek; yüzde 36’lık ek maliyeti karşılamak için çok az hareket alanları var.

Tropeano, bu tarifelerin yürürlükte kalması hâlinde 150 bine kadar işin kaybedilebileceğini tahmin etti. Bu tahmin, oran yüzde 19’a düşürülmeden önce ele alınan yüksek tarife senaryosuna ilişkindi. Sonunda uygulanan düşük oran kapsamında istihdamın nasıl etkileneceği henüz bilinmiyor.

Better Factories Cambodia’nın yakın tarihli araştırmasına göre, 203 fabrikanın yaklaşık yarısı önümüzdeki üç ayın ötesindeki siparişler konusunda belirsizlik yaşıyor. Yaklaşık yüzde 15’i ise kesinleşmiş hiçbir siparişi olmadığını bildirdi. Sipariş, bir fabrikanın üretimi planlaması ve çalışanlarına ödeme yapması için gerekli işi sağlar. Alıcılar taahhütte bulunmadığında yöneticiler kaç işçiye ve çalışma saatine ihtiyaç duyacaklarını daha zor öngörür.

Büyük fabrikalar çalışma saatlerini azaltmaya ve fazla mesaileri kaldırmaya başladı. İşçi işini korusa bile bu değişiklikler hane gelirini düşürebilir. Taşeron olarak çalışan küçük fabrikalar ise işe alım yapmayı sürdürüyor, ancak bu fabrikalardaki çalışma koşulları çoğu zaman daha güvencesiz ve işçilerin koruması daha zayıf.

Taşeronluk, bir fabrikanın üretimin bir kısmını başka bir fabrikaya devretmesi anlamına gelir. Mevcut koşullarda bu durum istihdam tablosunu eşitsizleştiriyor: Büyük fabrikalardaki işçiler çalışma saatlerini kaybederken küçük işletmelerde işe alımlar sürebiliyor. Mevcut işlerin niteliği ve güvencesi, istihdam edilen kişi sayısı kadar önemli.

Bölgesel rakipler yalnızca tarife oranlarıyla yarışmıyor

Vietnam’ın yüzde 20’lik, Endonezya’nın yüzde 19’luk tarifesi, Kamboçya’yı komşularıyla önceki yüzde 36’lık orana kıyasla çok daha benzer bir konuma getiriyor. Yüzde 19’la Kamboçya, Endonezya’yla aynı orana sahip ve Vietnam’ın bir puan altında kalıyor. Müzakereler sonucunda sağlanan indirim, anlaşmazlığın önceki aşamasında gündeme gelen tarife dezavantajının büyük bölümünü ortadan kaldırıyor.

Vietnam ve Endonezya’da ayrıca yerli tekstil fabrikaları bulunuyor; bu da Çin’den ithal edilen kumaşlara bağımlılıklarını azaltıyor. Kamboçya’nın bu ithalata bağımlılığı, bitmiş ürün ihracatındaki vergi rakiplerininkine benzer olsa bile üreticileri tedarik zincirinin diğer halkalarındaki baskılara açık bırakıyor.

Reklam

Cornell Üniversitesi Endüstri ve Çalışma İlişkileri Okulu’ndaki Global Labor Institute’un icra direktörü Jason Judd, üreticilerin bazı üretim türlerini diğerlerinden çok daha hızlı başka yerlere taşıyabildiğini açıkladı.

Basit hazır giyim üretimi haftalar içinde Kamboçya’dan Filipinler’e taşınabilir, ancak ayakkabı üretimi haftalar içinde Vietnam’dan Hindistan’a kaydırılamaz.

Temel hazır giyim üretimi kolayca başka yerlere taşınabiliyor. Alıcılar ve üreticiler, maliyetleri düşürmek ya da daha elverişli ticaret koşullarından yararlanmak için üretimi hızla başka bölgelere kaydırabiliyor. Ayakkabı üretimini aynı zaman diliminde taşımak ise daha zor. Kamboçyalı hazır giyim işçileri açısından siparişlerin hızla başka yerlere gidebilmesi, ücretler ve iş güvencesi üzerindeki baskıyı artırıyor.

Dolayısıyla rekabet, manşetlerde yer alan tarife oranının ötesine uzanıyor. Bir fabrika malzemelere erişimini, üretim maliyetlerini ve alıcıların taleplerini karşılama becerisini de hesaba katmalı. Aynı siparişler için yarışan ülkelerde düşük fiyatları koruma baskısı, çalışma koşullarının kötüleşmesine yol açabilir.

Hane halkı riskinin büyük bölümünü kadınlar üstleniyor

Kamboçya’daki hazır giyim iş gücünün yaklaşık yüzde 75 ila 80’ini kadınlar oluşturuyor. İşleri çoğu zaman düşük ücretli ve güvencesiz olsa da aldıkları ücret çocukların, yaşlı anne babaların ve tüm hane halkının geçimi için hayati önem taşıyor. Fabrikaların kapanması ya da çalışma saatlerinin azaltılması; okul masraflarını, sağlık hizmetlerine erişimi ve temel ihtiyaçları etkileyebilir.

Cambodian Alliance of Trade Unions (CATU) başkanı Yang Sophorn, fabrikalar mali baskı altına girdiğinde kadınların neden özellikle savunmasız kaldığını anlattı.

Maliyetler arttığında ya da satışlar düştüğünde, güvencesiz statüleri nedeniyle işlerini ilk kaybedenler çoğu zaman kadınlar oluyor. Ücretlerinin daha düşük olması, gelir şoklarına karşı koymalarını da zorlaştırıyor; işlerini kaybetmeleri haneleri ve toplulukları zincirleme biçimde etkiliyor.

Birçok kadın işçi ailelerine destek olmak için borç aldı. Ücretlerin düşmesi, aynı kredi taksitlerini daha az gelirle ödemeye çalışmaları anlamına geliyor. Bu nedenle fazla mesai gelirinin kesilmesi, hane halkı tümüyle işsiz kalmadan önce bile mali bir krize dönüşebilir.

Hazır giyim sektörü yoksulluğun azaltılmasına ve kadınların ekonomik fırsatlarının artmasına katkıda bulundu. Ayrıca milyonlarca yakının geçimini destekliyor ve Kamboçya’nın kayıtlı ekonomisinin temel unsurlarından birini oluşturuyor. Mevcut baskı hem bu kazanımları hem de ailelerin gıda, eğitim ve sağlık hizmetleri konusunda her gün aldığı kararları etkiliyor.

Geri dönen göçmenlerin seçenekleri azalıyor, borçları sürüyor

Daha iyi ücretler için daha önce Tayland’a giden Kamboçyalı göçmenler, sınır gerilimi ve şiddet nedeniyle geri dönüyor. Dönüşleri, ülkede fabrika istihdamına ilişkin belirsizlikle aynı döneme denk geliyor. Böylece bazı kişiler, zaten borç yükü altındayken iş aramak zorunda kalıyor.

Reklam

Ülkesine dönen 25 yaşındaki göçmen That Sopring, işsiz olarak eve dönen çalışanların karşı karşıya kaldığı acil mali sorunu anlattı.

Şimdi iş yok, sadece borç var.

Kamboçya, bölgede kredi kullanımının en yaygın olduğu ülkelerden biri. Hanelerin yarısından fazlasının resmî kredi kuruluşlarına borcu var. Bu nedenle geri dönen göçmenler ve fabrika işçileri için gelirde yaşanan kesinti, taksitleri ödemeyi sürdürme mücadelesine hızla dönüşebilir.

Başbakan Hun Manet, bankalara ve mikrofinans kuruluşlarına geri dönen göçmenlerin kredi taksitlerini kolaylaştırmaları çağrısında bulundu. Mikrofinans kuruluşları, geleneksel bankacılık hizmetlerine erişimi sınırlı olan kişilere çoğu zaman kredi ve başka finansal hizmetler sağlıyor. Taksit erteleme, borçlulara daha fazla zaman kazandırabilir; ancak güvenilir gelir ihtiyacı sürüyor.

İşe dönen göçmenlerin, azalan fabrika çalışma saatlerinin ve hane halkının borçlarının birleşmesi, istihdam güvencesini özellikle acil bir mesele hâline getiriyor. Yeni bir iş arayan göçmenler, ücretlerini korumaya çalışan fabrika işçileriyle aynı iş piyasasında yer bulmaya çalışıyor; her iki grubun da ailesi geçimlerini onlara bağlıyor.

Fabrikalar kapanmasa da istihdam koşulları kötüleşebilir

Sözleşmesi ya da yasal koruması olmayanlar dâhil kayıt dışı çalışanlar, tarife baskısına özellikle açık. Bu kişilerin durumu, doğrudan işten çıkarmanın yanı sıra yan hakların ve istihdam statüsünün değiştirilmesiyle de kötüleşebilir.

COVID-19 pandemisi ve 2020’de AB ticaret tercihlerinin kısmen kaybedilmesi dâhil önceki krizlerde fabrikalar yan hakları azalttı, kadrolu çalışanları geçici statüye geçirdi ve reel ücretleri düşürdü. Reel ücret, maaş bordrosunda yazan tutarı değil, bir çalışanın kazancıyla satın alabildiklerini ifade eder.

Ücretlerin, güvencenin ve korumaların zayıflamasına sosyal gerileme deniyor. Fabrikalar yeni tarifelerin maliyetini karşılamaya çalışırken benzer tepkiler gösterme riski taşıyor. İşçi çalışmaya devam etse bile yan haklarını, düzenli çalışma saatlerini ya da kadrolu iş güvencesini kaybedebilir.

Bir sendika lideri, işverenlerin mali baskıyı işçilere yansıtacağı yönündeki kaygıyı dile getirdi.

Fabrika sahipleri destek alamazsa ve onlar için yeterince üretim yapamazsak, bunun bedelini bize ödetirler.

Taşeron olarak çalışan küçük fabrikalara özellikle dikkat etmek gerekiyor; çünkü bu işletmelerde korumalar çoğu zaman daha zayıf. Bu fabrikalarda işe alımların sürmesi gelir sağlayabilir, ancak işin koşulları bir hanenin kalıcı istikrara kavuşup kavuşmayacağını ya da siparişlerdeki bir sonraki düşüşe karşı savunmasız kalıp kalmayacağını belirliyor.

Reklam

Çin yatırımları Kamboçya’yı ticaret anlaşmazlığına bağlıyor

Çin yatırımları Kamboçya’nın hazır giyim sektöründe önemli bir rol oynarken, ülkedeki toplam yabancı yatırımın yaklaşık yarısı Çin’den geliyor. Sihanoukville Özel Ekonomi Bölgesi ve altyapı iyileştirmeleri, Kamboçya ekonomisini yeniden şekillendiren projeler arasında yer alıyor.

ABD ile Çin arasındaki ticaret rekabeti, bazı üreticileri tarifelerden kaçınmak amacıyla üretimi Kamboçya dâhil Güneydoğu Asya ülkelerine taşımaya yöneltti. Bu değişimler, aktarma yoluyla sevkiyat ve ihraç edilen ürünlerin menşei konusunda ABD’nin incelemelerini de artırdı.

Kamboçya, uluslararası ticaret kurallarına uyarken Çin ve ABD’yle olan ekonomik ilişkileri arasında denge kurmak zorunda. Çin, üretimi destekleyen sermaye ve malzemeleri sağlıyor. ABD ise büyük bir ihracat pazarı sunuyor. Bu ilişkilerden herhangi birini etkileyen baskı, aynı Kamboçya fabrikasına ve iş gücüne ulaşabilir.

Çin sermayesine ve tedarik zincirlerine aşırı bağımlılık, Kamboçya’yı dış şoklara ve Çin ürünleri için geçiş yolu olduğu suçlamalarına karşı da savunmasız bırakıyor. Bu nedenle ürünlerin menşeine ilişkin kaygılar, üretimi ve ihracatı sürdürmenin pratik zorluğuyla birlikte ele alınıyor.

Müzakereler rahatlama sağlıyor, çeşitlendirme ise yatırım gerektiriyor

Başbakan Yardımcısı Sun Chanthol, tarifenin yüzde 49’dan yüzde 19’a indirilmesini önemli bir atılım olarak nitelendirdi. Daha düşük tarifenin Kamboçya’nın bölgesel rakipleriyle rekabet etmesini ve fabrikaların faal kalmasını sağladığını söyledi. Müzakerelerle belirlenen oran, yüksek tarifeler altında gündeme gelen ani çöküş tehdidini önlüyor.

Ekonomist Dr. Penghuy Ngov, ASEAN ve AB pazarlarına açılmanın gerekliliğini vurguladı. Kamboçya, büyük pazarlara tercihli erişim sağlamak için Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) üyeliğinden ve Çin’le yaptığı serbest ticaret anlaşmasından yararlanabilir.

Tercihli erişim, ticaret anlaşmalarının katılımcı ülkelere ürünlerini satarken daha elverişli koşullar sunması anlamına geliyor. Bu erişimi düzenli siparişlere dönüştürmek için lojistik, teknoloji ve çalışma standartlarına uyum alanlarında yatırım gerekiyor. Lojistik; taşımacılık, depolama ve teslimatın düzenlenmesini kapsıyor. Bunların tümü ihracatın maliyetini ve güvenilirliğini etkiliyor.

Sektör liderleri rekabet gücünü artırmak için otomasyonun ve tedarik zincirlerinin dijital yönetiminin daha fazla kullanılmasını da savunuyor. Bu değişiklikler, ABD dışındaki alıcıları bulmanın yanı sıra fabrikaların üretimi düzenleme, malzeme ve siparişleri takip etme biçimleriyle ilgili.

Çin-Kamboçya Bilim, Teknoloji ve Yenilik Ortak Komitesi dijital altyapının geliştirilmesine katkıda bulunuyor. Kuşak ve Yol Girişimi (BRI) ise büyük ulaşım projelerine finansman sağlıyor. Kamboçya ihracat sektörlerini destekleyen sistemleri güçlendirmeye çalışırken, her ikisi de yatırım tablosunun parçasını oluşturuyor.

Reklam

İş gücü anlaşmaları maliyeti kimin üstleneceğini belirliyor

Bazı küresel markalar toplu iş sözleşmesi imzalamayı reddederek işçileri keyfî işten çıkarmalara ve yan hak kesintilerine açık bırakıyor. Toplu pazarlık, genellikle sendikaları aracılığıyla işçilerin çalışma koşullarını işverenlerle müzakere etmesini sağlar; böylece her çalışan tek başına pazarlık etmek zorunda kalmaz.

Cambodia Agreements, standartlaştırılmış toplu pazarlık için yasal olarak bağlayıcı bir çerçeve sunuyor. Bu modelin sektör genelinde daha fazla koruma sağlaması için daha geniş ölçekte benimsenmesi gerekiyor.

Jason Judd, mali baskının üretim zincirinde nasıl ilerlediğini ve zayıf denetimin işçileri nasıl etkileyebildiğini anlattı.

Tedarik zincirlerindeki risk ve maliyet, yatırımcılardan ve alıcılardan üreticilere, oradan da işçilere aktarılıyor. İşçilerin örgütlenmesinin engellendiği ya da temel standartların uygulanmasını sağlamakta zorlandıkları ülkelerde, işverenlerin kâr marjlarını ve istihdamı korumak için bu standartlar gerileyecek.

Uluslararası kuruluşlar ve emek savunucuları; istihdamın niteliğini, toplumsal cinsiyet eşitliğini ve ekonomik adaleti gözeten ticaret düzenlemeleri çağrısında bulunuyor. Kamboçya için bu kaygılar somut: ücretleri korumak, yan hakları güvence altına almak ve işçilerin işlerine ilişkin standartları savunabilmesini sağlamak.

Yüzde 19’luk oran Kamboçya’ya nefes aldırıyor, ancak ülke ekonomisinin tek bir büyük ihracat pazarına bağımlılığı ABD politikasındaki değişikliklere karşı kırılganlığını sürdürüyor. Alıcıları çeşitlendirmek, üretim ve taşımacılığa yatırım yapmak, iş güvencelerini güçlendirmek aynı sorunun farklı yönlerini ele alıyor. Fabrikaları açık tutmak, işlerin aynı zamanda düzenli gelir ve güvence sağladığı ölçüde haneler için anlam taşıyor.

Öne Çıkanlar

  • ABD’nin Kamboçya’ya uyguladığı tarife, 1 Ağustos 2025’te yeni tarifelerin yürürlüğe girdiği tarihte yüzde 49’dan yüzde 36’ya, ardından yüzde 19’a indi.
  • Hazır giyim, ayakkabı ve seyahat ürünleri sektörü 900 binden fazla kişiyi istihdam ediyor; çalışanların yaklaşık yüzde 75 ila 80’i kadın.
  • Kamboçya 2024’te ABD’ye yaklaşık 10 milyar dolarlık ürün ihraç etti; bu, toplam ihracatının yaklaşık yüzde 40’ı.
  • 203 fabrikanın katıldığı araştırmada, yaklaşık yarısı üç ayın ötesindeki siparişler konusunda belirsizlik yaşadığını, yüzde 15’i ise kesinleşmiş siparişi olmadığını bildirdi.
  • 150 bine kadar iş kaybına ilişkin tahmin, önceki yüzde 36’lık tarife senaryosuna dayanıyordu.
  • Kamboçya’nın yüzde 19’luk oranı Endonezya’nınkiyle aynı; Vietnam’ın yüzde 20’lik oranından ise bir puan düşük.
  • Çalışma saatlerinin azalması, hane halkı borçları ve ülkesine dönen göçmenler, işçiler ve aileleri üzerindeki baskıyı artırıyor.
  • Hükümetin ve sektörün yanıtları arasında ticaret müzakereleri, pazar çeşitlendirmesi, teknoloji yatırımları ve toplu pazarlığın güçlendirilmesine yönelik öneriler yer alıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir